Bài giảng Tham vấn tâm lý: Kỹ năng tham vấn tâm lý - Phạm Mạnh Hà

[r]

K  NĂNG THAM  Ỹ

PH M M NH HÀ Ạ Ạ

 1. Tr  giúp tâm lý 1. Tr  giúp tâm lý ợ ợ

 Là ho t đ ng giúp 1 ngLà ho t đ ng giúp 1 ngạ ộạ ộ ườười đang g p khó khăn i đang g p khó khăn ặặ tâm lý đ  h  th c hi n để ọ ự ệ ược đi u h  mong ề ọ

tâm lý đ  h  th c hi n để ọ ự ệ ược đi u h  mong ề ọ

mu n trong cu c s ng.ố ộ ố

mu n trong cu c s ng.ố ộ ố

 Ng Ng ườ ợ ườ ợ i tr  giúp chuyên nghi p: Đ i tr  giúp chuyên nghi p: Đ ệ ệ ượ ượ c đào t o chuyên  c đào t o chuyên  ạ ạ sâu

 Ng Ng ườ ợ ườ ợ i tr  giúp bán chuyên nghi p: Đ i tr  giúp bán chuyên nghi p: Đ ệ ệ ượ ượ c đào t o qua  c đào t o qua  ạ ạ các khoa t p hu n ng n h n ậ ấ ắ ạ

các khoa t p hu n ng n h n ậ ấ ắ ạ

 Ng Ng ườ ợ ườ ợ i tr  giúp không chuyên: Không đ i tr  giúp không chuyên: Không đ ượ ượ c đào t o,  c đào t o,  ạ ạ công vi c tr  giúp ch  nh t th i ệ ợ ỉ ấ ờ

công vi c tr  giúp ch  nh t th i ệ ợ ỉ ấ ờ

 2. T  v n 2. T  v n ư ấ ư ấ

 Là m i quan h  gi a m t ngLà m i quan h  gi a m t ngốố ệ ữệ ữ ộộ ườ ợườ ợi tr  giúp chuyên i tr  giúp chuyên  nghi p và ngệ ười, nhóm người ho c 1 ch nh th  ặ ỉ ể

nghi p và ngệ ười, nhóm người ho c 1 ch nh th  ặ ỉ ể

xã h i c n độ ầ ược giúp đ  trong đó nhà t  v n ỡ ư ấ

xã h i c n độ ầ ược giúp đ  trong đó nhà t  v n ỡ ư ấ

cung c p s  giúp đ  cho thân ch  trong vi c xác ấ ự ỡ ủ ệ

cung c p s  giúp đ  cho thân ch  trong vi c xác ấ ự ỡ ủ ệ

đ nh và gi i quy t m t v n đ  liên quan đ n ị ả ế ộ ấ ề ế

đ nh và gi i quy t m t v n đ  liên quan đ n ị ả ế ộ ấ ề ế

công vi c.ệ

công vi c.ệ

 T  v n liên quan đ n m i quan h  tay ba T  v n liên quan đ n m i quan h  tay ba ư ấư ấ ếế ốố ệệ

 tr ng tâm là ng tr ng tâm là ng ọ ọ ườ ườ i xin t  v n và bên th  3 i xin t  v n và bên th  3 ư ấ ư ấ ứ ứ

 3. Tham v n tâm lý 3. Tham v n tâm lý ấ ấ

 Là quá trình nh m:Là quá trình nh m:ằằ

  giúp cho thân ch : giúp cho thân ch : ủ ủ

 t  ch u trách nhi m v i cu c đ i mình t  ch u trách nhi m v i cu c đ i mình ự ự ị ị ệ ệ ớ ớ ộ ộ ờ ờ

 t  tìm cách gi i quy t các các v n đ  c a mình t  tìm cách gi i quy t các các v n đ  c a mình ự ự ả ả ế ế ấ ấ ề ủ ề ủ

 nhà tham v n ch  là: nhà tham v n ch  là: ấ ấ ỉ ỉ

  ng ng ườ ườ i soi sáng v n đ i soi sáng v n đ ấ ấ ề ề

 giúp v  m t thông tin, giúp v  m t thông tin, ề ặ ề ặ

 gi i to  c m xúc gây  nh h gi i to  c m xúc gây  nh h ả ả ả ả ả ả ả ả ưở ưở ng tiêu c c đ n các quy t  ng tiêu c c đ n các quy t  ự ự ế ế ế ế

đ nh c a thân ch ị ủ ủ

đ nh c a thân ch ị ủ ủ

 không đ a ra l i khuyên hay quy t đ nh h  v n đ  cho thân  không đ a ra l i khuyên hay quy t đ nh h  v n đ  cho thân  ư ư ờ ờ ế ị ế ị ộ ấ ộ ấ ề ề

ch ủ

ch ủ

 Đ i t Đ i t ố ượ ố ượ ng c a tham v n ng c a tham v n ủ ủ ấ ấ

 Thân ch  và nan đ  c a thân ch Thân ch  và nan đ  c a thân ch ủ ủ ề ủ ề ủ ủ ủ

 M c đích chung: M c đích chung: ụ ụ

 c i ti n, c ng c  (s c kho  tinh th n) giúp thân ch  s ng t t h n c i ti n, c ng c  (s c kho  tinh th n) giúp thân ch  s ng t t h n ả ế ả ế ủ ủ ố ứ ố ứ ẻ ẻ ầ ầ ủ ố ủ ố ố ơ ố ơ

 Ngăn ng a tránh không đ  v n đ  x y ra t i t Ngăn ng a tránh không đ  v n đ  x y ra t i t ừ ừ ể ấ ể ấ ề ả ề ả ồ ệ ồ ệ

 Giúp gi i quy t v n đ  c  th Giúp gi i quy t v n đ  c  th ả ả ế ấ ế ấ ề ụ ể ề ụ ể

 Giúp thay đ i hành vi, nhân cách Giúp thay đ i hành vi, nhân cách ổ ổ

 M c tiêu c  th : M c tiêu c  th : ụ ụ ụ ể ụ ể

 Giúp gi m b t các c m xúc tiêu c c Giúp gi m b t các c m xúc tiêu c c ả ả ớ ớ ả ả ự ự

 Giúp tăng thêm hi u bi t v  b n thân và hoàn c nh => giúp h  ch p  Giúp tăng thêm hi u bi t v  b n thân và hoàn c nh => giúp h  ch p  ể ể ế ề ả ế ề ả ả ả ọ ọ ấ ấ

nh n nan đ ậ ề

nh n nan đ ậ ề

 Giúp thân ch  đ a ra các quy t đ nh Giúp thân ch  đ a ra các quy t đ nh ủ ư ủ ư ế ị ế ị

 H H ướ ướ ng d n thân ch  đ a ra quy t đ nh ng d n thân ch  đ a ra quy t đ nh ẫ ẫ ủ ư ủ ư ế ị ế ị

 Nhi m v  chung: Nhi m v  chung: ệ ệ ụ ụ

 Xác đ nh v n đ  và nguyên nhân gây raXác đ nh v n đ  và nguyên nhân gây raịị ấấ ềề

 Ch n đoán, đánh giá, phân lo i v n đCh n đoán, đánh giá, phân lo i v n đẩẩ ạ ấạ ấ ềề

 Nhi m v  c  th : Nhi m v  c  th : ệ ệ ụ ụ ể ụ ụ ể

 Làm th  gi n c m xúc c a thân chLàm th  gi n c m xúc c a thân chư ảư ả ảả ủủ ủủ

 Giúp thân ch  nh n di n đGiúp thân ch  nh n di n đủủ ậậ ệệ ượược v n đ , c i thi n c v n đ , c i thi n ấấ ề ảề ả ệệ

nh ng suy nghĩ tiêu c c không h p lý.ữ ự ợ

nh ng suy nghĩ tiêu c c không h p lý.ữ ự ợ

 Giúp thân ch  đ a ra các quy t đ nh  u tiênGiúp thân ch  đ a ra các quy t đ nh  u tiênủ ưủ ư ế ịế ị ưư

 Giúp thân ch  có k  ho ch thay đ i hành viGiúp thân ch  có k  ho ch thay đ i hành viủủ ếế ạạ ổổ

2. Hi u qu  c a tham v n ệ ả ủ ấ

2. Hi u qu  c a tham v n ệ ả ủ ấ

 Nh ng y u t   nh hNh ng y u t   nh hưư ế ố ảế ố ả ưởưởng đ n hi u qu  tham v n:ng đ n hi u qu  tham v n:ếế ệệ ảả ấấ

 Đ a ra l i khuyên (G i ý nên làm ho c không nên làm  Đ a ra l i khuyên (G i ý nên làm ho c không nên làm  ư ư ờ ờ ợ ợ ặ ặ

đi u gì):  ề

đi u gì):  ề

 T i sao không đ a l i khuyên: T i sao không đ a l i khuyên: ạ ạ ư ờ ư ờ

 V  phía thân ch : V  phía thân ch : ề ề ủ ủ

 Khi n thân ch  ph  thu c vào nhà tham v n Khi n thân ch  ph  thu c vào nhà tham v n ế ế ủ ủ ụ ụ ộ ộ ấ ấ

 Không nh n di n đ Không nh n di n đ ậ ậ ệ ệ ượ ượ c v n đ  c a mình c v n đ  c a mình ấ ấ ề ủ ề ủ

 Không đ Không đ ươ ươ ng đ u v i v n đ  c a mình ng đ u v i v n đ  c a mình ầ ầ ớ ấ ớ ấ ề ủ ề ủ

 Không ch u trách nhi m v  b n thân và hành đ ng Không ch u trách nhi m v  b n thân và hành đ ng ị ị ệ ệ ề ả ề ả ộ ộ

 V  phía nhà tham v n: V  phía nhà tham v n: ề ề ấ ấ

 Ch  quan, Nóng v i Ch  quan, Nóng v i ủ ủ ộ ộ

 Không th c s  hi u v n đ Không th c s  hi u v n đ ự ự ể ự ự ể ấ ấ ề ề

 Ch t v n thân ch  (h i c n k , yêu c u tr   Ch t v n thân ch  (h i c n k , yêu c u tr   ấ ấ ấ ấ ủ ỏ ặ ủ ỏ ặ ẽ ẽ ầ ầ ả ả

l i đ y đ ) ờ ầ ủ

l i đ y đ ) ờ ầ ủ

 T i sao không ch t v nT i sao không ch t v nạạ ấ ấấ ấ

 Nguyên t c tham v n: Tôn tr ng thân ch Nguyên t c tham v n: Tôn tr ng thân ch ắ ắ ấ ấ ọ ọ ủ ủ

 H i không ch  đ  l y thông tin mà còn tránh t n  H i không ch  đ  l y thông tin mà còn tránh t n  ỏ ỏ ỉ ể ấ ỉ ể ấ ổ ổ

th ươ ng

th ươ ng

 Th  hi n s  không ch p nh n, không hài lòng v i  Th  hi n s  không ch p nh n, không hài lòng v i  ể ệ ự ể ệ ự ấ ấ ậ ậ ớ ớ thân chủ

 Làm tăng lo l ng, s  hãi Làm tăng lo l ng, s  hãi ắ ắ ợ ợ

 Làm thân ch  phòng v , co mình Làm thân ch  phòng v , co mình ủ ủ ệ ệ

 Ch  t p trung vào nan đ  c a thân chCh  t p trung vào nan đ  c a thân chỉ ậỉ ậ ề ủề ủ ủủ

 T i sao không nên ch  t p trung vào nan đ : T i sao không nên ch  t p trung vào nan đ : ạ ạ ỉ ậ ỉ ậ ề ề

 Không giúp thân ch  khám phá b n thân Không giúp thân ch  khám phá b n thân ủ ủ ả ả

 Thân ch  l  thu c vào nhà tham v n Thân ch  l  thu c vào nhà tham v n ủ ệ ủ ệ ộ ộ ấ ấ

 Thuy t ph c, áp đ t ý ki n lên thân ch :Thuy t ph c, áp đ t ý ki n lên thân ch :ếế ụụ ặặ ếế ủủ

 T i sao không thuy t ph c thân ch : T i sao không thuy t ph c thân ch : ạ ạ ế ế ụ ụ ủ ủ

 Nhà tham v n nhìn v n đ  không gi ng cách thân ch  nhìn Nhà tham v n nhìn v n đ  không gi ng cách thân ch  nhìn ấ ấ ấ ấ ề ề ố ố ủ ủ

 Th  hi n s  không quan tâm đ n thân ch Th  hi n s  không quan tâm đ n thân ch ể ệ ự ể ệ ự ế ế ủ ủ

 D  vào kinh nghi m b n thân => ph  nh n quy t đ nh c a thân  D  vào kinh nghi m b n thân => ph  nh n quy t đ nh c a thân  ự ự ệ ệ ả ả ủ ủ ậ ậ ế ị ế ị ủ ủ chủ

tham v n

 Thuy t phát tri n nhu c u Thuy t phát tri n nhu c u ế ế ể ể ầ ầ

 Abraham Maslow

 S  không đáp  ng c a thang nhu c u nào cũng có  S  không đáp  ng c a thang nhu c u nào cũng có  ự ự ứ ứ ủ ủ ầ ầ

nh h ng đ n s  m t cân b ng trong quá trình 

ả nh h ưở ng đ n s  m t cân b ng trong quá trình  ế ự ấ ằ

hoàn thi n nhân cách => là nguyên nhân gây khó  ệ

hoàn thi n nhân cách => là nguyên nhân gây khó  ệ

khăn tâm lý.

 H c thuy t giúp nhà tham v n xác đ nh đH c thuy t giúp nhà tham v n xác đ nh đọọ ếế ấấ ịị ượược c 

th  b c nhu c u hi n t i c a thân ch , t  đó ứ ậ ầ ệ ạ ủ ủ ừ

th  b c nhu c u hi n t i c a thân ch , t  đó ứ ậ ầ ệ ạ ủ ủ ừ xây d ng chi n l c giúp đ  thân ch ự ế ự ỡ ủ

xây d ng chi n l c giúp đ  thân ch ự ế ự ỡ ủ