Tiếp tục cùng với đồng bào, đồng chí cả nước, Đảng bộ và Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ra sức phấn đấu trong lao động, học tập, nỗ lực làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, quyết t[r]
Trang 1NHỮNG CHUYỆN KỂ VỀ TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH
Tập 5
Trang 3Nhà xuất bản Văn hĩa - Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh - 2016
Tập 5
NHỮNG CHUYỆN KỂ
VỀ TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC
HỒ CHÍ MINH
THÀNH ỦY THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BAN TUYÊN GIÁO
Trang 5Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông.
Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc.
Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính.
Thiếu một mùa, thì không thành trời.
Thiếu một phương, thì không thành đất.
Thiếu một đức, thì không thành người.
HỒ CHÍ MINH - 1949
Trang 7LỜI GIỚI THIỆU
Cách đây 105 năm, tại thành phố này, một người con ưu
tú nhất của dân tộc Việt Nam đã quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước Đó là hành trình của sự dấn thân, của lòng nồng nàn yêu nước, của ý chí bất khuất, của khát vọng thiết tha: dân tộc sớm được giải phóng, đất nước được độc lập tự do
“…Tiếng còi tàu ngày ấy… vọng trăm năm
Th ôi thúc Người đi năm châu, bốn biển
Từ một anh Ba, trở thành nhà Cách mạng
Th ành Bác Hồ sống mãi với nhân dân…”
(Tiếng còi tàu trăm năm – Văn Đình Ưng)
Hành trình đó của Nguyễn Tất Th ành - Nguyễn Ái Quốc
- Hồ Chí Minh đã tạo nên những bước ngoặt lớn của cách mạng Việt Nam, đã làm thay đổi chiều hướng phát triển của lịch sử, thay đổi số phận của cả dân tộc Việt Nam
Tự hào là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi đầu cuộc hành trình tìm đường cứu nước, tự hào là thành phố được
luôn giương cao ngọn cờ cách mạng và đổi mới, tăng cường đoàn kết, nỗ lực và tâm huyết vì sự nghiệp chung, vì sự phát
Trang 88 NHIỀU TÁC GIẢ
triển bền vững của thành phố và đất nước, xứng đáng là thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, thành phố Anh hùng
Tiếp tục cùng với đồng bào, đồng chí cả nước, Đảng bộ
và Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ra sức phấn đấu trong lao động, học tập, nỗ lực làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, quyết tâm dâng lên Bác những đóa hoa tươi đẹp nhất Từ khi vinh dự mang tên Người, Th ành phố càng phấn đấu phát huy những bài học kinh nghiệm quý báu trong chiến tranh cách mạng vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển để thực sự trở thành đô thị đặc biệt, là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế, là đầu tàu, là động lực có sức thu hút và sức lan tỏa lớn của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước
Nhân kỷ niệm 126 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 105 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, 40
Ban Tuyên giáo Th ành ủy tiếp tục tổ chức biên soạn quyển sách “Những chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” – tập 5 Bên cạnh những câu chuyện về cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, làm người công bộc tận tụy, trung thành của nhân dân, đời tư trong sáng, cuộc sống riêng giản
dị của Bác Hồ và tấm gương của những chiến sĩ cách mạng trung kiên, tập sách tập trung giới thiệu những tập thể, cá nhân tiêu biểu học tập và làm theo Bác trong toàn Đảng bộ
Th ành phố Mỗi tập thể, cá nhân là một gương sáng về việc
Trang 9Những chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh 9
nhận thức, thẩm thấu, vận dụng sáng tạo, linh hoạt và hiệu quả vào thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị, nhiệm vụ được giao của bản thân, vận dụng khéo léo và tinh tế trong cuộc sống hàng ngày, trong đối nhân xử thế, trong giao tiếp ứng xử, trong giải quyết những vấn đề bức xúc thiết thực của nhân dân… Chúng ta tin tưởng rằng trong thời gian tới, tại thành phố mang tên Người sẽ tiếp tục xuất hiện ngày càng nhiều những tấm gương sáng, với những thành tích nổi bật, giàu chất sáng tạo, đột phá trên tất cả các lĩnh vực, góp thêm nhiều sắc màu tươi mới hơn nữa vào vườn hoa tươi đẹp của
cả nước kính dâng lên Bác kính yêu
Ban Tuyên giáo Th ành ủy xin trân trọng giới thiệu đến các đồng chí và các bạn Tập 5 “Những chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” để làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo, học tập, liên hệ vận dụng sáng tạo vào thực tiễn của địa phương, cơ quan, đơn vị và cá nhân trong quá trình học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Mong nhận được sự góp ý của các đồng chí và các bạn
BAN TUYÊN GIÁO THÀNH ỦY
Th áng 5/2016
Trang 11PHẦN I
TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC
HỒ CHÍ MINH
Trang 13THEO CHÂN BÁC
gia hoạt động cách mạng ở Sài Gòn, bị bắt, rồi được tổ chức lo cho ra tù; năm 1948, tôi được ra chiến khu Nhà quay phim Khương Mễ giới thiệu tôi vào công tác ở Tổ Nhiếp - Điện ảnh Khu VIII Trên trận tuyến mới này, với chiếc máy quay phim là vũ khí, tôi hăng hái đi khắp các mặt trận Tôi đã quay các phim: Trận Mộc Hóa là phim chiến sự đầu tiên của điện ảnh Việt Nam chống thực dân Pháp xâm lược; phim Trường Quân chính Khu VIII; phim Binh công xưởng; phim Chiến dịch Cầu Kè - La Bay;…
Cuối năm 1954, tôi cùng tập kết ra miền Bắc với các anh Mai Lộc, Khương Mễ
Về công tác ở xưởng phim Th ời sự - Tư liệu - Khoa học Trung ương, trong thời gian từ năm 1954 đến 1957 tôi
đã quay và làm đạo diễn nhiều phim tài liệu như: Mỏ than Hồng Gai, Nhà máy dệt Nam Định, Trên biên cương hướng lập, Diệt dốt (giải Bông sen Bạc, Liên hoan phim Việt Nam lần II); Chống giặc dốt (giải Bông sen Vàng, Liên hoan phim
Trang 1414 NHIỀU TÁC GIẢ
Việt Nam lần I, Bằng khen Liên hoan phim quốc tế Karlovy Tiệp Khắc); Làng hoa Ngọc Hà (Bằng khen Liên hoan phim châu Á – Th ái Bình Dương ở Trung Quốc)
Đặc biệt trong thời gian đó, tôi đã quay những thước phim thời sự quý báu về hình ảnh Bác Hồ đạp guồng nước, tát gàu sòng, Bác đi thăm công trình thủy nông Bắc Hưng Hải, Bác tiếp các đoàn khách quốc tế, Bác về thăm quê lần đầu tiên, Bác tiếp Th ủ tướng J Nehru, Tổng thống Sukarno, anh hùng phi công vũ trụ Liên Xô German Titov, Bác tiếp đoàn đại biểu miền Nam do ông Nguyễn Văn Hiếu dẫn đầu,
Mùa hè năm 1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu phái đoàn Chính phủ nước ta đi thăm 11 nước xã hội chủ nghĩa anh em: Trung Quốc, Liên Xô, Cộng hòa Dân chủ Đức, Triều Tiên, Nam Tư, Ba Lan, Tiệp Khắc, Bulgaria, Hungary, Romania và Albania Việc chọn người quay phim được các đồng chí lãnh đạo rất cân nhắc Do đã thực hiện được một
số bộ phim khá thành công nên tôi được Bác Hồ chọn quay phim trong chuyến đi này
Đoàn có 13 người Bác Hồ là trưởng đoàn Bác sĩ Phạm Ngọc Th ạch là phó đoàn, nhà báo Th ép Mới, nhà báo Lê
phim Phan Trọng Quì và tôi (An Như Sơn) Khi đó tôi mới
26 tuổi, là người trẻ nhất trong đoàn
Suốt chuyến đi, đội ngũ phóng viên luôn được sự quan tâm Tác phong của Bác rất nhanh nhẹn Bước đi của Người khó ai theo kịp Ở Trung Quốc, sau mấy ngày quay đầu tiên,
Trang 15Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh 15
tôi nhờ xưởng phim bạn in tráng thử, thấy khung hình bị giật, hình ảnh không nét Lý do là Bác đi nhanh quá, tôi với chiếc máy quay phim nặng 10kg trên vai phải chạy lên trước đón đầu nên rất mệt, tim đập mạnh làm khung hình
bị rung khi bấm máy Tôi vô cùng lo lắng Nếu không khắc phục được tình trạng này thì kết quả quay suốt chuyến đi 11 nước sẽ là con số không, là có tội với đất nước Tôi đã nghĩ đến tình thế phải xin Bác cho thay người quay phim khác Nhưng nghĩ lại, mình là người con của miền Nam, được Bác yêu thương, tin tưởng, lẽ nào lại bó tay trước khó khăn? May thay, một buổi tối, Bác họp đoàn lại, thân mật hỏi:
- Các chú phóng viên có khó khăn gì không?
Các phóng viên khác im lặng Riêng tôi rất muốn trình bày khó khăn nhưng lại thấy ngại Cuối cùng tôi cũng mạnh dạn thưa với Bác:
- Th ưa Bác, cháu đã xem đoạn phim nháp, thấy khung hình bị rung, không nét, do cháu phải chạy theo Bác nên thở mạnh Cháu muốn xin Bác là Bác hãy đi chậm chậm lại chút xíu được không ạ, để cháu kịp quay phim
Nói xong tôi run quá Anh em đồng nghiệp cũng lo lắng thay cho tôi Mọi người hồi hộp chờ đợi Bác trả lời Bác Hồ lại hỏi tiếp:
- Th ế có ai còn khó khăn nào nữa không?
Bác cười vừa đôn hậu vừa hóm hỉnh bảo chúng tôi:
- Chú Sơn, chú Quì chuẩn bị nhé, ngày mai Bác sẽ làm diễn viên để hai chú quay phim
Trang 1616 NHIỀU TÁC GIẢ
Mọi người thở phào như trút được gánh nặng, mừng quá Bác sĩ Phạm Ngọc Th ạch quay sang nói nhỏ vào tai tôi:
- Bác thương chú mày lắm đó, như thương cả 14 triệu đồng bào miền Nam vậy
Không thể tả xiết niềm vui dâng tràn trong lòng tôi lúc đó
Khi đoàn đến thăm Liên Xô, ở Moscow, dự định đi thăm Chủ tịch N Khrushov Ông đang điều dưỡng ở đảo Crimea, Kiev, Ukraina Khoảng 9 giờ sáng hôm đó, tôi đang chuẩn bị máy quay để bay ra đảo thì có người lễ tân đến báo mang máy tới ngay phòng ăn để đi công tác với Bác Tôi vác máy quay theo người lễ tân vào phòng ăn, thấy Bác đang ngồi ăn cùng một số đồng chí lãnh đạo cao cấp của nước bạn Tôi chào Bác và các đồng chí lãnh đạo rồi đứng nép một bên tường Bỗng Bác bật đứng dậy, tiến lại chỗ tôi thân mật bảo:
- Bác ăn sáng rồi Cháu ngồi chỗ của Bác mà ăn sáng rồi đi
Bác vừa nói vừa nắm tay tôi dẫn lại chỗ ngồi Tôi rất lúng túng Bác nói một tràng tiếng Nga, gọi lễ tân mang thức
ăn sáng đến cho tôi
… Khi sang Hungary, đoàn được đi thăm quan hồ Balaton đẹp nổi tiếng, bằng một con tàu lớn rất đẹp cũng mang tên Balaton Đặc sản ở đây có món cá Balaton tuyệt ngon Phóng viên đi theo đoàn rất đông Có một nữ phóng viên người nước ngoài mang theo khoảng 3, 4 máy ảnh
Trang 17Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh 17
Cô ta bám theo Bác chụp rất nhiều ảnh Bằng sự nhạy cảm nghề nghiệp, tôi phát hiện cô ta luôn sử dụng những góc máy không thiện chí, có chiều hướng muốn hạ thấp uy thế đoàn Việt Nam Tôi vừa tác nghiệp vừa âm thầm theo dõi
cô ta
Đến trưa, bạn tổ chức chiêu đãi ngay trên tàu, bằng món cá Balaton Người phục vụ bưng món cá đến tận nơi cho từng người tự gắp Khi người phục vụ bưng đĩa cá đến gần Bác, tôi thấy cô phóng viên đó trong tư thế đặt ống kính ngang tầm đĩa cá với miệng của Bác Nhanh như chớp, tôi bước tới, làm như vô tình đứng chắn trước ống kính của cô
ta Cùng lúc phía tôi vang lên tiếng bấm máy rốp, rốp Tôi quay lại nhìn vào đôi mắt rất xanh giờ đây đang rực lửa của cô ta và trả lời nhỏ nhẹ:
- Pardon (Xin lỗi)
Tôi không ngờ những cử chỉ đó của cô phóng viên và tôi đều được Bác chú ý theo dõi Buổi chiều, về đến phòng khách, Bác rút điếu thuốc lá thưởng cho tôi Người khen ngợi:
- Làm phóng viên phải biết nhanh nhạy, cảnh giác Biết đối phó như cháu là rất tốt Cháu rất giỏi Nếu họ chụp được những bức ảnh như thế, các báo “lá cải” sẽ dùng những ảnh này để xuyên tạc hình ảnh về Bác, bôi nhọ hình ảnh người lãnh đạo đất nước chúng ta
Tôi chợt nhớ ra Bác của chúng ta là nhà báo mà, thảo nào người nhạy bén thế Tôi vô cùng sung sướng vì hoàn thành tốt nhiệm vụ, được Bác khen
Trang 1818 NHIỀU TÁC GIẢ
Sau gần ba tháng sống và làm việc bên cạnh Bác ở nước ngoài, tôi hoàn thành được bộ phim đối ngoại: Bác Hồ đi thăm các nước xã hội chủ nghĩa
Bộ phim được chiếu rộng rãi, phục vụ nhân dân Th ủ đô
Hà Nội, đồng bằng Sông Hồng và vùng núi Việt Bắc
Bộ phim khắc họa phong cách ngoại giao chân thành, thân thiện, giản dị của Bác Hồ Những nụ cười hiền hòa với nhân dân các nước, những cái hôn thân mật với các cháu thiếu nhi tặng hoa, những cái bắt tay hữu nghị với các
vị lãnh đạo Đảng và Chính phủ bạn Tất cả những hình ảnh đẹp tuyệt vời ấy đã làm rung động hàng triệu trái tim khán giả xem phim trong và ngoài nước Bộ phim đã góp phần tuyên truyền, nâng cao vị thế chính trị Việt Nam trên trường quốc tế
Những ngày theo chân Bác và Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ đi thăm 11 nước xã hội chủ nghĩa anh em là kỷ niệm vô cùng sâu sắc của đời tôi Có rất nhiều câu chuyện
về Bác Mỗi câu chuyện đều sáng lên nhân cách, tác phong, tình cảm của người cộng sản vĩ đại mà bình dị Hồ Chí Minh
Kỷ niệm về Bác Hồ luôn đầy ắp trong tim tôi Tôi vinh dự
là một người con Nam Bộ, đại diện cho 14 triệu đồng bào miền Nam được về gần bên Bác, được Bác thương yêu, dạy
dỗ, chắp cánh cho từng bước đi trong nghệ thuật của tôi
Nguồn: Th eo lời kể của Nhà quay phim, Đạo diễn điện ảnh – truyền hình An Như Sơn, trong “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”,
tập 3, NXB Tổng hợp, TP.HCM, năm 2014.
Trang 19BÁC QUAN TÂM CHĂM SÓC CÁN BỘ
đạo phong trào và bồi dưỡng cán bộ, Bác cho mấy anh em huyện ủy huyện Hà Quảng (Cao Bằng) đang hoạt động bí mật ở cùng với Bác Ngoài các đồng chí Phùng Chí Kiên, Vũ Anh, Đặng Văn Cáp đi theo Bác, lúc này trong
Hùng, Đức Th anh và tôi
Hồi ấy, có đồng chí Lê Quảng Ba và Hoàng Sâm phụ trách bảo vệ cơ quan Bác và tổng Lục Khu Còn tôi thì được phân công trực tiếp phụ trách tổng Hà Quảng (gồm những
xã Sóc Hà, Nà Sắc và vùng mỏ Sắt bấy giờ), kiêm nhiệm vụ kiểm tra tổng Th ông Nông
Trước khi chúng tôi đi xuống cơ sở công tác, bao giờ Bác cũng bảo báo cáo chương trình, kế hoạch cụ thể cho Bác nghe Bác bổ sung thêm rồi bảo chúng tôi nhắc lại thật đúng rồi mới cho đi Do đó, bọn tôi rất vững dạ, như người
đi rừng có địa bàn trong tay
Cứ mỗi lần có đồng chí rời hang là Bác lại lo lắng: lo sao anh em được bình yên trở về, thoát khỏi mọi sự bất trắc
Trang 2020 NHIỀU TÁC GIẢ
dọc đường Khi thấy anh em về, Bác vui hẳn lên Câu đầu tiên Bác nói là hỏi han sức khỏe, sau đó tuyên bố cho anh
em nghỉ ngơi, tắm giặt, rồi mới làm việc Lúc ấy, phong trào đang lên, công việc rất nhiều, nên anh em chúng tôi không
ai muốn nghỉ, đợi được báo cáo tình hình, xong là đi ngay, nhưng Bác không đồng ý
Th ỉnh thoảng đi công tác về, chúng tôi lại được Bác chia cho kẹo Hỏi đồng chí Cáp mới biết đó là quà của nhân dân Pác Bó đi chợ mua về biếu Bác Bác chỉ ăn một, hai chiếc Còn bao nhiêu gói lại, cất vào ống tre, Bác bảo:
- Để dành cho các chú ấy đi công tác về ăn
Quà Bác tuy nhỏ, nhưng cử chỉ của Bác là cả một tình thương, có sức động viên chúng tôi rất mạnh Mỗi lần đi lâu ngày mới về, bao giờ Bác cũng dặn đồng chí cấp dưỡng
cố gắng tìm mua thức ăn về chiêu đãi anh em Gọi là tiệc, nhưng chỉ thêm vài miếng thịt lợn luộc chấm muối
Ở hang, nhưng hàng ngày Bác vẫn giữ đúng giờ giấc Đến giờ, nếu ai ngủ chưa dậy thì Bác khẽ đánh thức Song, đối với anh em chúng tôi mới đi công tác về, Bác bảo anh em khác phải im lặng, giữ ý từng bước chân, để chúng tôi được ngủ thêm một lúc
Tôi còn nhớ một lần, đồng chí Đức Thanh đi công tác về bị ốm, nằm liệt giường Bác buồn lắm Bác bảo đồng chí Cáp vào rừng lấy lá thuốc về cho đồng chí Thanh uống và xông Chốc chốc Bác lại đến sờ trán đồng chí Đức Thanh