• Muốn đưa thông tin vào máy tính, con người phải tìm cách biểu diễn thông tin sao cho máy tính có thể nhận biết và xử lý được. • Dữ liệu là thông tin đã được đưa vào máy tính.[r]
Trang 1NHẬP MÔN TIN HỌC
GIỚI THIỆU
TS Đào Nam Anh
Trang 2Slides do TS.Đào Nam Anh thực hiện dựa trên tài liệu [1,2] và các mã nguồn [3]:
1 B W Kernighan and D M Ritchie The C
Programming Language Prentice Hall 1978, ISBN 0-13-110163-3
2 TS.Nguyễn Thị Thu Hà, TS.Nguyễn Hữu
Quỳnh, TS.Nguyễn Thị Thanh Tân,
Giáo trình Nhập môn tin học, Khoa CNTT,
Đại học Điện lực, 2013
Trang 31 Tổng quan về hệ thống tin học
2 Máy tính PC và nguyên lý hoạt động
3 Biểu diễn thông tin trong máy tính
4 Giới thiệu về mạng máy tính
Trang 4• Khái niệm thông tin và dữ liệu
• Thực ra không có sự khác biệt nhiều
• Trước mỗi sự vật sự kiện tồn tại khách quan, con người luôn muốn biết rõ về nó càng nhiều càng tốt Những
hiểu biết đó gọi là thông tin
• Ví dụ: Bản lý lịch trong hồ sơ xin việc giúp nhà tuyển dụng biết thông tin về người xin việc
• Muốn đưa thông tin vào máy tính, con người phải tìm cách biểu diễn thông tin sao cho máy tính có thể nhận biết và xử lý được
• Dữ liệu là thông tin đã được đưa vào máy tính
Trang 55
• Đơn vị đo lượng thông tin
• Đơn vị đo lượng thông tin là bit
• Ví dụ, xét việc tung ngẫu nhiên đồng xu có 2 mặt với khả năng xuất hiện như nhau Kí hiệu một mặt là 0 và mặt kia
là 1 thì sự xuất hiện kí hiệu 1 hay 0 khi tung đồng xu cho
ta 1 lượng thông tin là 1 bit
• Trong tin học, thuật ngữ bit dùng để chỉ phần nhỏ nhất của bộ nhớ máy tính để lưu trữ một trong hai kí hiệu 0,1
• Ví dụ có 8 bóng đèn: 01101001
• Để lưu trữ dãy bit đó ta cần dùng ít nhất 8 bit của bộ nhớ máy tính
• Ngoài đơn vị bit nói trên, đơn vị đo thông tin thường
dùng là byte 1byte = 8bit Còn có các đơn vị bội của byte trong bảng sau:
Trang 6Kí hiệu Đọc là Độ lớn
KB Ki lo bai 1024 byte
MB Mê ga bai 1024 KB
GB Gi ga bai 1024 MB
TB Tê ra bai 1024 GB
PB Pê ta bai 1024 TB
Trang 77
Các dạng thông tin
Dạng văn bản
Dạng hình ảnh
Dạng âm thanh
Trang 8• Mã hóa thông tin trong máy tính
• Muốn máy tính xử lí được, thông tin phải biến đổi thành một dãy bit Cách biến đổi như vậy được gọi là một cách mã hóa thông tin
• Thông tin gốc: 8 bóng đèn Thông tin mã hóa: 01101001 Máy tính
• Ví dụ xét việc mã hóa thông tin dạng văn bản là một dãy các
kí tự a zA Z0 9…
Trang 99
• Mã hóa thông tin trong máy tính
• Để mã hóa thông tin dạng văn bản, ta chỉ cần mã hóa các kí
tự Bộ mã ASCII (Đọc là A-ski, American Standard Code for Information Interchange) Trong bộ mã này, các kí tự được đánh số từ 0 đến 255
• Ví dụ, kí tự “A” có mã ASCII là 65 Kí tự “a” có mã là 97 Mỗi số nguyên trong phạm vi từ 0 đến 255 đều có thể viết trong hệ nhị phân với 8 chữ số (8bit) Ví dụ mã ASCII của kí
tự “A” là 0100001
• Bộ mã ASCII chỉ mã hóa được 256(=2 8 ) kí tự, chưa đủ mã hóa tất cả các bảng chữ cái của các ngôn ngữ mã Unicode 16bit mã hóa được 65536(=2 16 ) kí tự
Trang 10 Cách làm việc các con số nhị phân
0+0=0 0+1=1 1+0=1 1+1=0 nhớ 1 0-0=0 1-1=0 1-0=1 0-1=1 mượn 1 0x0=0 0x1=0 1x0=0 1x1=1
Trang 1111
• Các hệ đếm và phép tính
• Khái niệm
• Các chữ số cơ bản của một hệ đếm là các chữ số tối thiểu để biểu diễn mọi số trong hệ đếm ấy
• Ví dụ
• hệ thập phân có các chữ số cơ bản là
0,1,2,3,4,5,6,7,8,9
• Hệ nhị phân có các chữ số cơ bản là 0,1
Trang 1212
• Các hệ đếm và phép tính
• Đặc biệt trong hệ thập lục phân có các chữ số cơ bản được kí hiệu là 0,…,9,A,B,C,D,E,F Nếu
một số có giá trị lớn hơn các số cơ bản thì nó sẽ được biểu diễn bằng cách tổ hợp các chữ số cơ bản theo công thức:
• X=anan-1…a1a0 = anbn + an-1bn-1 + … + a1b + a0 (*)
với b là cơ số hệ đếm, anan-1…a1a0 là các chữ số
cơ bản,
X là số ở hệ đếm cơ số b
Trang 1313
• Các hệ đếm và phép tính
• Đặc biệt trong hệ thập lục phân có các chữ số cơ bản được kí hiệu là 0,…,9,A,B,C,D,E,F Nếu một số có giá trị lớn hơn các số cơ bản thì nó sẽ được biểu diễn bằng cách tổ hợp các chữ số cơ bản theo công thức:
• X=anan-1…a1a0 = anbn + an-1bn-1 + … + a1b + a0 (*) với b là cơ số hệ đếm, anan-1…a1a0 là các chữ số cơ bản,
X là số ở hệ đếm cơ số b
• Ví dụ:
• Hệ thập phân cho X = 123 thì X = 1*102 + 2*101 + 3 với b = 10
• Hệ nhị phân cho X = 110 thì X = 1 * 22 + 1*21 + 0 với b = 2
Trang 1414
Các hệ đếm và phép tính
Để chuyển một số từ hệ thập phân sang hệ
có cơ số b (b khác10) ta làm như sau:
Lấy số thập phân chia cho cơ số b cho đến khi
phần thương của phép chia bằng 0, số đổi được chính là các phần dư của phép chia theo thứ tự
ngược lại
Ví dụ X= 610 nghĩa là X = 6 trong hệ thập phân sẽ đổi được thành 1102 trong hệ nhị phân như sau:
Trang 1515
thức (*)
hiện như sau:
bit bằng giá trị tương ứng trong hệ thập lục phân (tra theo bảng chuyển đổi)
như sau: ứng với mỗi chữ số sẽ được biểu diễn dưới dạng 4 bit
Trang 16• Chuyển từ hệ thập phân sang nhị phân
• 1510=?2
1 15:2 được 7 dư 1
15 2
1 7
Trang 17
17
• Chuyển từ hệ thập phân sang nhị phân
• 1510=?2
1 15:2 được 7 dư 1
2 7:2 được 3 dư 1
15 2
Trang 18
• Chuyển từ hệ thập phân sang nhị phân
• 1510=?2
1 15:2 được 7 dư 1
2 7:2 được 3 dư 1
3 3:2 được 1 dư 1
15 2
Trang 1919
• Chuyển từ hệ thập phân sang nhị phân
• 1510=?2
1 15:2 được 7 dư 1
2 7:2 được 3 dư 1
3 3:2 được 1 dư 1
4 1:2 được 0 dư 1
15 2
Trang 2020
Chuyển từ hệ thập phân sang nhị phân
• 1510=?2
1 15:2 được 7 dư 1
2 7:2 được 3 dư 1
3 3:2 được 1 dư 1
4 1:2 được 0 dư 1
5 Đọc chéo từ dưới lên
viết từ trái sang phải:
1510=11112
15 2