Giáo trình Bồi dưỡng nghiệp vụ tư vấn học đường: Phần 2

Cụ thể, cùng với giáo viên tổ chức tư vấn hướng dẫn trong lớp (classroom guidane activities) kết hợp với bài họ c trong ngày hay đ ược thiết kế như những buổi thuyế t trình chuyên đ ề[r]

PHẦN II

XÂY DỰNG MÔ HÌNH TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG

Chương 06: Chương trình tổng thể : Mô giáo dục toàn diện Chương 07 : Tổ chức tư vấn tâm lý trong tư vấn học đường Chương 08 : Tổ chức Hướng nghiệp trong tư vấn học đường Chương 09: Một số lý thuyết chủ yếu trong tư vấn tâm lý

Chương 10: Một số lý thuyết chủ yếu trong hướng nghiệp

CHƯƠNG 6

PHƯƠNG THỨC XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH TỔNG THỂ TƯ VẤN

1 TƯ VẤN VIÊN VÀ CHƯƠNG TRÌNH TỔNG THỂ TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG

Chương trình tổng thể tư vấn học đường (Comprehensive School Counseling Programs) (Comprehensive: bao hàm, toàn diện, tổng thể) là một chương trình được hoạch định nhằm thực hiện mục đích và nhiệm vụ giáo dục rộng lớn của nhà trường một cách đầy đủ hơn Chương trình này là một bộ phận, thành phần không thể thiếu trong kế hoạch giáo dục chung của nhà trường có bộ phận tư vấn học đường hoạt động hữu hiệu

Vai trò tích cực của tư vấn viên học đường là thiết kế một chương trình tổng thể các hoạt động với những mục tiêu và đối tượng cụ thể nhằm hoàn thiện nhiệm vụ

giáo dục đa dạng của học đường Đây là một nhiệm vụ đặc biệt, mà các tư vấn viên

tâm lý ở các nơi khác ngoài trường học, không có Thiết kế và điều hành một

chương trình được hoạch định có mục tiêu giáo dục trong năm học, trong một thời

kỳ kế hoạch giáo dục ở học đường là nét đặc thù, phân biệt tư vấn viên học đường với các tư vấn viên tâm lý khác, chỉ chuyên lo phục vụ trong nghiệp vụ giới hạn và tập trung vào mục tiêu trước mắt phục vụ thân chủ trong chuyên môn của mình

Hiện nay, hầu hết các trường có tư vấn viên học đường, hoặc có phòng tư vấn học đường, vẫn chưa có quan tâm xây dựng chương trình tư vấn tổng thể Do còn quan niệm hạn hẹp khi đưa tư vấn tâm lý vào nhà trường – Đã không phân biệt tư vấn tâm lý (counseling) trong nhà trường và tư vấn tâm lý ngoài xã hội, trong bệnh viện, trường trại

cải huấn Tư vấn tâm lý trong tư vấn học đường (school counseling) được hiểu là

một sự tuyển lựa rộng rãi các dịch vụ và các hoạt động mà tư vấn viên chọn để giúp con người phòng chống các biến cố tai hại xảy ra, tập trung trên sự phát triển toàn diện và chữa trị các nỗi lo buồn đang tồn tại của con người ( Counseling refer to a wide

selection of services and activities that counselor choose to help people to prevent disabling events, focus on their overall development, and remedy existing concerns-

John Schmidt, 1999, trg 30.)

Tư vấn trong tư vấn học đường, (Counseling trong School Counseling) là từ được coi là từ ngữ đương thời (hiện đai) thay cho từ cũ : tư vấn cá nhân và hướng dẫn, hướng nghiệp ( personnel services và guidance services)

Hiệp hội Tư vấn viên Học đường Hoa Kỳ (ASCA-American School Counselor Association) đã ghép 2 tờ chuyên san: Elementary School Guidance and Counseling và The School Counselor hợp nhất thành một tờ : Professional School Counseling

Do tính chất đặc thù của tư vấn học đường sử dụng cả phương pháp hướng dẫn guide (hướng dẫn , cố vấn trong giáo dục, Hội đồng Quốc gia Cấp chứng chỉ Tư vấn viên (National Board for Certified Counselors (NBCC) cũng đã dành riêng ra một bộ phận chuyên đề cấp chứng chỉ cho tư vấn viên học đường, phân biệt với tư vấn viên tâm lý khác

Đối với tổ chức học đường của chúng ta hiện nay, vẫn còn nhiều nơi cho là mới lạ Mới vì chưa tổ chức; Mới vì tổ chức còn ở dạng hình thức yêu cầu của một nhà trường thân thiện, hiện đại; Mới vì chưa đi hết đoạn đường đào tạo, tích lũy kinh nghiệm, tổ chức

hệ thống và lúng túng trong công tác cụ thể của tư vấn viên trong nhà trường; Mới vì chưa chuyển hóa hết tư tưởng của những nhà tâm lý giáo dục và hiệu quả phục vụ giáo dục trong nhà trường tiên tiến vào hoàn cảnh nước ta Do đó, đặt vấn đề xây dựng chương trình tư vấn tổng thể trong nhà trường có tư vấn học đường là điều rất cần thiết làm rõ vai trò và công tác cụ thể của tư vấn viên học đường

Trong hoàn cảnh hiện nay, tất cả khía cạnh của vấn đề thiết kế điều hành và mối quan hệ giữa Hiệu trưởng, cán bộ lãnh đạo , các nhà giáo dục trong nhà trường và trên cộng đồng, mối quan hệ chương trình tư vấn học đường tổng thể với phụ huynh và các giáo viên trong quan tâm giáo dục: dạy chữ, dạy người,dạy nghề chưa được đề cập và nhất là các vấn đề tạo điều kiện cơ sở vật chất, con người và ngân sách dành cho chương trình sẽ còn là những khó khăn khiến cho chương trình giới hạn tính khả thi

Tuy vậy, qua kinh nghiệm tác giả đã trược tiếp triển khai ở một số trường trung học cho thấy vì hiệu quả của chương trình, nhà trường, phụ huynh và cộng đồng đã chung tay cùng tư vấn viên thì việc thiết kế và thực hiện chương trình gặp nhiều thuận lợi

và kết quả tích cực vượt xa dự kiến ban đầu Kính mong được các nhà quản lý giáo dục địa phương, nhà trường quan tâm đầu tư để nâng cao hiệu quả giáo dục, vào thời kỳ mà nhà nước và nhân dân đang tập trung đổi mới toàn điện nền giáo dục nươc ta

2 BA NHIỆM VỤ CỦA CHƯƠNG TRÌNH TỔNG THỂ TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG

Mục đích tối thượng của chương trình tổng thể tư vấn học đường là sự thành đạt của học sinh Từ trong công tác thiết kế đến quá trình thực hiện và nội dung đều dốc lực nâng cao khả năng cho tất cả học sinh, sẵn sàng được hưởng đầy đủ

mọi cơ hội học tập và rèn luyện

Chương trình tập trung 3 lãnh vực phát triển :

Chương trình tư vấn học đường tổng thể là một bộ phận không thể thiếu để hoàn thiện môi trường giáo dục của nhà trường và cùng với nhà trường đề xuất các sáng kiến đưa đến sự thay đổi tích cực trong kết quả thành đạt về quá trình học tập và nhân cách của học sinh Nghiệp vụ chính của tư vấn viên học đường là thiết

kế chương trình tư vấn học đường tổng thể và tạo diều kiện thuận lợi thực hiện phối hợp với lãnh đạo nhà trường, những nhà giáo dục chuyên trách khác và những thành viên của cộng đồng để hỗ trợ và lượng giá hiệu quả hoạt động

Trong một chương trình tổng thể, tư vấn viên học đường vừa là người điều hành, người biện hộ, và là người điều phối hoạt động vì sự thành đạt của học sinh được thừa nhận, được nâng cao, vượt qua các trở lực, rào cản, khó khăn Cụ thể, những thành quả thay đổi tích cực đó là tăng chỉ số thành đạt, tăng tỷ lệ tốt nghiệp, học sinh trở nên chuyên cần hơn, giảm các trường hợp học sinh vi phạm kỷ luật, toàn bộ học sinh hoàn thành kế hoạch học tập cá nhân, và tăng mức độ học sinh tham gia hoạt động vì cộng đồng

Tư vấn vấn học đường không phải là phụ trợ, giúp cho một ai đó thấy vấn đề,

thay đổi hành vi , phụ trợ thì có thể không cần thiết, mà là phải xây dựng hệ thống

hoạt động cơ bản, liên kết hữu cơ với hệ thống lớn thực hiện mục đích giáo dục của nhà trường hiện đại

Tư vấn học đường không phải là một chuổi hoạt động rời rạc phục vụ khi có

vấn đề, mà là một chương trình được sắp xếp thận trọng, hài hoà, bao gồm những

dịch vụ cơ yếu, và những hoạt động có ý nghĩa hoàn thiện kế hoạch giảng dạy, giáo dục của nhà trường Hiệp hội Tư vấn viên học đường Hoa Kỳ (ASCA, 1977:

Campbell& Dahir,1997) đã đề ra tiêu chuẩn quốc gia về chương trình tư vấn học

đường tổng thể dựa trên 3 lãnh vực tương thuận và liên kết với nhau:

Phát triển quá trình dạy và học ở nhà trường (AcademicDevelopmental);

Phát triển nghề nghiệp, hướng nghiệp (Career Development);

Phát triển nhân cách, quan hệ xã hội (Personal/Social Development)

Có nơi gọi dễ hiễu là 3 mặt: học tập, nhân cách xã hội, và nghề nghiệp (Education, Personal-Social and vocational)

(Gysbers & Hendrson,1997,p.13)

Nôm na là dạy chữ, dạy ngườì, và dạy nghề

 Nhiệm vụ phát triển học tâp ( Academic /Education Developmental)

Chương trình tư vấn học đường tổng thể có nhiệm vụ đưa vào kế hoạch hoạt động giáo dục của nhà trường các dịch vụ mà toàn thể nhà trường phải thực hiện, bao gồm toàn bộ cán bộ nhân viên, lãnh đạo, giáo viên và một số phụ huynh, đại diện cộng đồng có liên quan, mà tư vấn viên là người thiết kế, điều hợp

Chương trình được sự chỉ đạo của hiệu trưởng, sự thống nhất của hội đồng

sư phạm, hội đồng cố vấn chương trình Riêng bản thân tư vấn viên cũng phải trực tiếp thực hiện một số công tác và đôn đốc điều phối các hoạt động đã lên kế hoạch, sao cho hiệu quả đào tạo của nhà trường được nâng cao Hiệu quả giảng dạy và học

tập của nhà trường được nâng cao khi tất cả các em đều được học hành tích cực, nhà trường tạo nên được một không khí học tập thân thiện, thích thú, mang lại một cơ hội thành đạt bình đẳng cho mọi học sinh

Tư vấn viên phải đánh giá, xác định khả năng của học sinh, hướng dẫn giáo viên sắp xếp học sinh theo trình độ, cung cấp lời khuyên cho các bậc phụ huynh về

sự phát triển và tiến bộ của con em và tư vấn riêng cho học sinh về kế hoạch học tập cá nhân và thực hiện xây dựng kế hoạch, mục tiêu cho cuộc đời các em

Cụ thể, cùng với giáo viên tổ chức tư vấn hướng dẫn trong lớp (classroom guidane activities) kết hợp với bài học trong ngày hay được thiết kế như những buổi thuyết trình chuyên đề Đặc biệt cùng với cá học sinh thảo luận về kế hoạch học tập lâu dài, học tập suốt đời, động viên các em xem việc học không phải chỉ là ganh đua nhất thời trong lớp học mà là một sứ mệnh đầy hứng thú khi đam mê tìm kiếm thông tin, mở mang trí tuệ, hiểu biết về sự vật, về đời người không ngừng nghỉ

 Nhiệm vụ phát triển hướng nghiệp (Career Development)

Nghiệp vụ tư vấn học đường bắt nguồn từ tư vấn hướng nghiệp, mặc dù theo thời gian, công tác tư vấn học đường phát triển sang nhiều lãnh vực khác, nhưng hoạt động tư vấn hướng nghiệp vẫn chiếm vị trí quan trọng Hiểu biết và có khả năng đưa ra một hướng chọn nghề là những điều tối hệ trọng trong đời người

tự phát triển và hoàn thiện Tư vấn viên trong chương trình tư vấn học đường có trách nhiệm giúp cho học sinh giải quyết vấn đề chọn nghề và yêu nghề mình đã chọn

Cụ thể :

(1) Cung cấp thông tin chính xác về thế giới nghề nghiệp và những cơ hội nghề nghiệp đang phát triển;

(2) Xác định đánh giá hứng thú, sở thích nghè nghiệp và khả năng thực hiện, cùng chia sẻ với học sinh , động viên các em học tập rèn luyện đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp mà cá em kỳ vọng;

(3) Khuyến khích học sinh mở rộng yêu cầu chọn lựa một số nghề diện rộng, đề phòng sự thay đổi cơ hội nghề nghiệp và thi trường việc làm trong tương lai Từ trường tiểu học Hoa Kỳ, phát triển nghề nghiệp được coi là những cái nhìn

tò mò qua một số bài học về nghề nghiệp được dạy trong các lớp học của bậc học, hoặc qua tuần lễ nghề nghiệp được thiết lập cho học sinh hiểu về nghề nghiệp trên cộng đồng

Ở Trung học cơ sở, tư vấn viên và giáo viên giúp các em qua các chương trình giảng dạy bộ môn, trực tiếp chọn lựa nghề nghĩa hệp, Cao hơn nữa đối với học sinh cuối cấp, tư vấn viên và nhà trường tạo điều kiện cho các em được khảo sát tỷ mỷ nhiều xu hướng nghề nghiệp khác nhau, giải thích cho các em về mối liên

hệ giữa các môn học và nghề nghiệp, được làm các trắc nghiệm về khả năng ,hứng thú và thái độ nghề nghiệp.; Cung cấp thông tin mới nhất về nghề nghiệp hiện hành và dự báo tương lai, giúp các em quyết định đi vào đời, tham gia thi trường lao động, hay đăng ký học nghề, trung cấp nghề, cao đẳng,

đại học vv

 Nhiêm vụ phát triển nhân cách và quan hệ xã hội

( Personal and Social Development)

Chương trình thiết kế các hoạt động phát triển hứng thú học tập, phát triển nghề nghiệp thật tốt , nhưng chưa đủ, nếu không quan tâm đến các hoạt động động viên, phát triển nhân cách- quan hệ xã hội Nhiều học sinh giỏi nhưng thất bại trong đời vì thiếu người giúp đỡ về mặt này.Ở bậc tiểu học, chương trình tư vấn học đường được thiết kế bởi tư vấn viên cùng với giáo viên ) Cung cấp thông tin chính xác về thế giới nghề nghiệp và những cơ hội nghề nghiệp đang phát triển;

(2) Xác định đánh giá hứng thú, sở thích nghè nghiệp và khả năng thực hiện, cùng chia sẻ với học sinh , động viên các em học tập rèn luyện đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp mà cá em kỳ vọng;

(3) Khuyến khích học sinh mở rộng yêu cầu chọn lựa một số nghề diện rộng, đề phòng sự thay đổi cơ hội nghề nghiệp và thi trường việc làm trong tương lai Từ trường tiểu học Hoa Kỳ, phát triển nghề nghiệp được coi là những cái nhìn

tò mò qua một số bài học về nghề nghiệp được dạy trong các lớp học của bậc học,

hoặc qua tuần lễ nghề nghiệp được thiết lập cho học sinh hiểu về nghề nghiệp trên cộng đồng

Do đó, chương trình tư vấn tổng thể huy động giáo viên cùng tư vấn viên

tổ chức các hoạt động khuyến khích sự chia sẻ, sự giúp đỡ lẫn nhau, cùng phối hợp làm một công việc nhỏ

Ở bậc trung học cơ sở ,học sinh thích họp thành nhóm và bắt đầu để ý nhóm trẻ khác phái Khó khăn nhất là trẻ tuổi dậy thì, những học sinh này phải được chương trình đặc biệt quan tâm chăm sóc, quan hệ giữa nam và nữ trở thành vấn đề ảnh hưởng đến học tập và nghề nghiệp tương lai

Chương trình cũng chú trọng cung cấp kiến thức và thái độ thực hiện các

kỹ năng sống, các hiểu biết về các loại bệnh tật lây qua đường tình dục, sức khoẻ sinh sản, lạm dụng tình dục, bạo hành, Chương trình dự trù tổ chức các sự kiện, các ngày trại, hội lửa trại, ngày hội vui chơi có ý nghĩ các ngày lễ lớn, các cuộc tư vấn với các nhóm nhỏ, các chương trình hỗ trợ kiến thức cho các bậc phụ huynh hiểu và nuôi dạy con em,, những điều cần cảnh báo thời sự,

3 BỐN NGHIỆP VỤ CHỦ YẾU TRONG TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG

Chương trình tư vấn học đường tổng thể gồm :

- Tư vấn tâm lý (Counseling),

- Cố vấn (Consulting), Hướng dẫn (Giding

- Phối hợp (Coordinating), và

- Đánh giá học lực hạnh kiểm học sinh (appraising);

được thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu, mục tiêu, đối tượng phục vụ nhà trường và cộng đồng

Từ xưa, các chương trình tư vấn học đường chú trọng trước tiên vào vào sự phát triển cá nhân học sinh, sinh viên và cung cấp dịch vụ tư vấn cá nhân thuộc loại mặt đối mặt, quan hệ giữa một cá nhân và một chuyên gia, như những công việc của các tư vấn viên tâm lý ngoài nhà trường Nhưng thực tế cho thấy, ở trường học có vô số việc mà tư vấn viên phải làm, như là sắp xếp, theo dõi thời khoá biểu, lưu trử các hồ sơ cá nhân, files dữ liệu, theo dõi thành tích học tập hạnh kiểm của từng em, quan tâm đồng đều đến tất cả học sinh trong trường, công việc càng lúc càng phải tham gia vào quá trình giáo dục và theo đuổi kết quả học tập của thân chủ là học sinh và giáo viên, cùng nhiều việc liên quan đến phụ huynh, chủ trương

của nhà trường, các cơ quan luật pháp và các nguồn lực của cộng đồng nhiều việc chồng chất, không phải chỉ ngồi chờ em nào có vấn đề tìm tới văn phòng Nếu

tư vấn viên ngồi chờ học sinh có vấn đề đến văn phòng tư vấn là tư vấn viên ngoài học đường vào hỗ trợ tư vấn một số ca trong trường, không phải là tư vấn viên học đường

Ngày nay, do trách nhiệm phát triển giáo dục, hỗ trợ các học sinh sinh viên trong quá trình học tập, vui chơi rèn luyện nhân cách, và tổ chức các hoạt động hướng nghiệp cho học sinh, quan tâm đến các phụ huynh thăm hỏi về sự tiến bộ của con em họ và giúp giáo viên đạt hiệu quả cao hơn trong giờ lên lớp và chăm sóc học sinh mà mình trách nhiệm, các tư vấn viên học đường đã phải cung ứng nhiều loại dịch vụ trong một chương trình tư vấn tổng thể, không phải chỉ tư vấn

mà còn cố vấn, phối hợp, và đánh giá quá trình học tập và hạnh kiểmcủa học sinh Chương trình bao gồm các loại dịch vụ khác nhau đó, được sắp xếp ưu tiên và tuần tự tất cả công việc xảy ra trong năm, 2 năm, năm năm

Chủ yếu là chương trình tổng thể cho từng năm học được Hiệu trưởng thống nhất chỉ đạo và phê duyệt các khoảng dự chi, được hội đồng sư phạm nhà trường thông qua và được phụ huynh, các cơ quan địa phương có liên quan ủng hộ

3.1 Nghiệp vụ tư vấn tâm lý ( counseling)

Trong nhiệm vụ giúp đỡ học sinh sinh viên, các bậc cha mẹ, và giáo viên tìm kiếm, chọn lựa các thông tin, mở rộng sự chọn lựa, làm các quyết định phù hợp, người tư vấn học đường thường sử dụng kỹ thuật nghiệp vụ tư vấn tâm lý (counseling), là một tiến trình hỗ trợ, ít nhiều mang tính chất một liệu pháp tâm lý chữa trị, tâm lý trị liệu (psychotherapy)

- Tư vấn tâm lý cá nhân ( individual counseling)

Tư vấn viên học đường thường phải để dành nhiều thời gian ưu tiên tư vấn cá nhân, giúp các học sinh tập trung giải quyết các mối quan tâm, làm các quyết định cần thiết để đạt mục tiêu, làm tốt mối quan hệ, và học được tinh thần tự vươn lên, tự hoàn thiện bản thân Thân chủ thường cảm thấy rối ren, khó giải quyết, lưỡng lự không quyết đinh được phải nhờ tư vấn viên giúp đỡ làm sáng tỏ vấn đề

Tư vân viên qua đàm thoại, tương tác với thân chủ hỗ trợ thân chủ thấy vấn đề, ra sức làm kế hoạch thắng vượt, chỉ riêng cho thân chủ mà thôi không thể áp dụng cho mọi người Các thủ thuật tiến hành từ khâu giao tiếp, truyền thông , khơi dậy, quyết định như đã mô tả ở phần nhập môn, phải được tư vấn viêonòch áp dụng thuần thục Vì qua đàm thoại là chính nên đòi hỏi tư vấn viên và thân chủ là người biết sử dụng tốt ngôn từ tạo mối quan hệ đặc biệt giữa 2 người Như vậy, tư vấn cá

nhân đối với học sinh trung học thì thích hợp hơn học sinh tiểu học Học sinh khiếm thính, hoặc có dị tật, chậm phát triển ngôn ngữ sẽ gặp khó khăn Tư vấn viên thường phải sử dụng ngôn ngữ cơ thể, nói chuyện bằng dấu hiệu, qua trò chơi, và tập trung quan sát thân chủ Dù vậy vẫn có thể hiểu lầm, không thích hợp

Mỗi cuộc tiếp xúc tư vấn thường vào khoản 20 phút Trường hợp nhà trường có quá đông hoặc quá ít học sinh, tư vấn viên sẽ tính toán thời gian và thời lượng

tư vấn cá nhân cho học sinh và thân chủ khác, giáo viên và phụ huynh Trong kế hoạch, tư vấn viên sẽ giảm bớt tỷ lệ các ca tư vấn cá nhân, thay vào đó sẽ sắp xếp cho những học sinh có những hoàn cảnh và vấn đề tượng tự nhau được tư vấn tập thể, tư vấn nhóm

- Tư vấn nhóm

Hình thức đầu tiên trong tư vấn học đường là tư vấn nhóm Bắt nguồn từ hoạt động cung cấp dịch vụ hướng dẫn, cung cấp thông tin ( instructional and informational services) trong nhà trường Theo Gazda (1989), cho biết Allen

(1931) là người được công nhận đã sử dụng cụm từ tư vấn nhóm ( group counseling) đầu tiên, nhưng được diễn tả như một tiến trình gần với hướng dẫn

nhóm ( group guidance) Trong khoản thời gian từ những năm 1950, 1960 cụm từ

tư vấn nhóm hầu như được sử dụng thường xuyên trong các văn bản viết về tư vấn

tâm lý, cụm từ hướng dẫn nhóm bị lu mờ, nhất là trong tư vấn học đường Đến cuối

những năm 1960, cụm từ hướng dẫn nhóm mới được phổ biến, nhờ có nhiều sách

vở viết về hướng dẫn nhóm Ngày nay, tiến trình hỗ trợ nhóm mà tư vấn viên sử dụng trong trường học bao gồm cả tư vấn nhóm và hướng dẫn nhóm Dĩ nhiên, mỗi

tiến trình có một chủ điểm và mục đích khác nhau trong chương trình tổng thể tư vấn học đường

Điển hình, tư vấn nhóm bao gồm một số học sinh trong cùng một buổi làm tiếp xúc với tư vấn viên để cùng giải quyết một vấn đề cụ thể đang quan tâm, hoặc hỗ trợ nhau tiến đạt một mục tiêu phát triển riêng cho tất cả anh em trong nhóm Trong buổi tiếp xúc, tư vấn viên là người dẫn dắt, tạo điều kiện cho cuộc thảo luận, giúp đỡ mọi thành viên và cuối cùng chỉ hướng cho tiến trình thảo luận nhóm, sử dụng nhiều hình thức khác nhau, giúp nhóm lập kế hoạch giải quyết vấn đề một cách thận trọng, sắp xếp những vấn đề bảo vệ, biện hộ, trị liệu, và phát triển rộng lớn Do đó, có nhiều cách để tập họp nhóm và cấu trúc nhóm Đôi khi tư vấn viên tập họp nhóm, hoặc nhóm nhỏ vì một số học sinh có cùng nhu cầu mà học sinh có thể tự chia sẻ, có lợi hơn là tư vấn cá nhân Chẳng hạn, số học sinh có cùng hoàn cảnh cha mẹ ly hôn, đượ tư vấn viên mời vào cùng một nhóm để cùng

chia sẻ cảm giác cô đơn, buồn tủi và sau đó giúp đỡ từng em vượt qua những khó khăn, khủng hoảng trong đời sống

Mặc dù, tư vấn nhóm là hoạt động phổ biến trong tư vấn học đường, nhưng gặp nhiều trở ngại do khó sắp xếp giờ gặp gỡ vì thời gian học sinh ở trường thường là thời gian lên lớp củacác môn học Nên tư vấn viên phải tranh thủ Hiệu trưởng và các giáo viên, thiết kế trong chương trình tư vấn học đường một thời gian thuận lợi và được sự nhất trí cao của hội đồng sư phạm

3.2 Nghiệp vụ cố vấn (consulting)

Cố vấn là một chức năng tương đối mới của tư vấn viên học đường Theo Aubrey (1978), lần đầu tiên đề cập đến chức năng cố vấn cho tư vấn viên học đường vào bảng báo cáo năm 1966, của Hiệp hội Tư vấn Học đường Hoa kỳ (ASCA) và Hiệp hội Tư vấn Giáo dục và Chăm sóc (ACES) Trong những năm gần đây, nhiều tác giả đã đưa ra những lưu ý đáng kể về chức năng này như Brown, Pryzwansky& Schulte,1991; Hansen, Himes, & Meier,1990 Đặc biệt Faust trong

tác phẩm: The Counselor/Consultant in the Elementary School (1968b) đã nhấn

mạnh chức năng cố vấn của tư vấn viên học đường, đưa đến sự thừa nhận ngày nay Trong quan hệ cố vấn, người dẫn dắt tiến trình là người cố vấn (consultant), người kia là người được cố vấn (consultee), vấn đề được cố vấn tập trung là một nhu cầu cụ thể, hoặc một tình trạng yêu cầu cung cấp thông tin, sự chỉ dẫn, hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho một công việc ( mà học sinh, phụ huynh, giáo viện yêu cầu) như: phụ huynh hỏi về sự tiến bộ trong học tập ở trường của con mình

Có 2 điểm khác biệt giữa tư vấn tâm lý thông thường và cố vấn:

(1) Cố vấn thiết lập một mối quan hệ tay ba: Cố vấn, người được cố vân,và vấn đề cần cố vấn, có thê là những thông tin, những chỉ dẫn liên quan đến một đệ tam nhân hay một nhóm người thứ ba, một kỹ năng và hiểu biết mới về một hành vi

(2) Cố vấn thường tác động gián tiếp tiến trình làm rõ một tình trạng, thiếu thông tin thiếu kỹ năng; Ngược lại, Tư vấn tâm lý là quá trình trực tiếp giúp đỡ thân chủ tự nhận thức, tập trung vào sự tự phát triển, nâng tầm nhân cách, hoặc học tập thực hiện một hành vi mới phù hợp hơn

Thông thường, kỹ năng truyền thông trong quan hệ cố vấn, khá đơn giản đối với tư vấn viên bao gồm: kỹ năng lắng nghe hiệu quả, kỹ năng khích lệ, tạo điều kiện, kỹ năng làm quyết định Những kỹ năng này, đòi hỏi cả người được cố vấn cũng phải thành thạo