Ngược lại nhận thức là cơ sở, là cái “lý” của tình cảm, “lý” chỉ đạo tình cảm, lý và tình là 2 mặt của một vấn đề, nhân sinh quan thống nhất của con người. Với hành động[r]
Trang 1Chương III Tình cảm và ý chí
1 Khái niệm tình cảm
2 Các mức độ của tình cảm
3 Các quy luật tình cảm
4 í chí và hành động ý chí
1 Khái niệm tình cảm
* Định nghĩa tình cảm
* Phán ánh nhận thức và phản ánh tình cảm
* Tình cảm và xúc cảm
Tình cảm
Là thái độ cảm xúc ổn định của con ngời với
những SVHT của hiện thực khách quan, phản
ánh ý nghĩa của chúng trong mối liên hệ với
nhu cầu và động cơ của họ
Trang 2Đặc điểm Phản ỏnh NT Phản ỏnh TC
Đối tượng,
Phạm vi
Mọi SVHT SVHT thỏa món 1
nhu cầu nào đú của CN
Phương thức HA, Biểu tượng,
KN
Rung động, trải nghiệm
Tớnh chủ thể Tương đối khỏch
quan
Chủ quan
Con đường
hỡnh thành
Nhanh hơn, đơn giản hơn
Lõu dài hơn,phức tạp hơn
* Xúc cảm và tỡnh cảm
Giống nhau:
- Đều là thỏi độ của CN đối với SVHT
- Đều cú tớnh lõy lan
- Biểu hiện của tõm lý người
* Xúc cảm và tình cảm
Xúc cảm Tình cảm
Là QT tõm lý Là thuộc tớnh tõm lý
Có ở người và vật Chỉ ở con người
Tạm thời, đa dạng Xác định và ổn định
ở trạng thái hiện thực ở trạng thái tiềm tàng
Xuất hiện trước Xuất hiện sau
Thực hiện chức năng Thực hiện chức năng
sinh vật xã hội
Gắn với PX không ĐK Gắn với PX có ĐK
Trang 32 Các mức độ của tình cảm
Các
mức
độ
TC
Mức1: Mầu sắc xúc cảm của cảm giác
Mức2:
Xúc
cảm
Mức3:
Tình
cảm
Xúc động Tâm trạng Tình cảm đạo đức Tình cảm trí tuệ Tình cảm thẩm mĩ Tình cảm hoạt động
3 Các quy luật của tình cảm
Các
quy
luật
TC
Quy luật lây lan Quy luật thích ứng Quy luật tơng phản Quy luật di chuyển Quy luật pha trộn
Nguyễn Xuõn Long- ĐHNN- ĐHQGHN Phần III Nhõn cỏch và sự hỡnh thành nhõn cỏch 9
Vai trũ của tỡnh cảm
Trong
tõm lý học
Là mặt tập trung nhất, đậm nột nhất nhõn cỏch
của con người
Với nhận
thức
Tỡnh cảm là nguồn động lực mạnh mẽ kớch thớch con
người tỡm tũi chõn lý Ngược lại nhận thức là cơ sở,
là cỏi “lý” của tỡnh cảm, “lý” chỉ đạo tỡnh cảm, lý và
tỡnh là 2 mặt của một vấn đề, nhõn sinh quan thống
nhất của con người
Với hành
động
Nảy sinh và biểu hiện trong hoạt động, đồng thời là
một trong những động lực thỳc đẩy con người hoạt
động
Tỡnh cảm cú quan hệ và chi phối toàn bộ cỏc thuộc tớnh tõm lý của
nhõn cỏch
Trang 44 í chí và hành động ý chí
* Khái niệm ý chí
* Khái niệm hành động ý chí
* ý chí
í chí là mặt năng động của ý thức, biểu hiện ở
năng lực thực hiện những hành động có mục
đích, đòi hỏi phải có sự nỗ lực khắc phục khó
khăn
Là điểm hội tụ của NT và TC hướng vào hđ của CN
Là yếu tố QT tạo nờn tài năng của CN
Là 1 thuộc tớnh tõm lý của nhõn cỏch
PA HTKQ dưới hỡnh thức cỏc mục đớch hành động
Là hỡnh thức điều chỉnh hành vi tớch cực nhất
ý chí Một
số
phẩm
chất
của ý
chí
Tính mục đích (tự giác)
YC.ppt
Tính độc lập Tính quyết đoán Tính kiên cường Tính tự chủ
Trang 5Người có mục đích hành động là người:
Biết nỗ lực ý chí để hành động
Biết tự kiềm chế bản thân
Biết hy sinh cái nhỏ, nhằm vào cái lớn
Biết chống lại hành động mạo hiểm, phưu
lưu
Biết chủ động để hành động
Tính độc lập ở người thể hiện:
• Không từ bỏ dễ dàng lòng tin của mình
• Không dễ nghe theo người khác mù quáng
• Có trách nhiệm với mình, mọi người
• Có tính kiên trì để đạt tới mục đích
• Học tập có chọn lọc, không bảo thủ
> Phân biệt với: Độc đoán
Người kiên cường có các biểu hiện:
Vững lòng tin, không hoang mang, do dự
Kịp thời QĐ và thực hiện QĐ kịp thời
Tư tưởng đạo đức tiến bộ, không đầu
hàng trước khó khăn, cám dỗ
Biết tự kiềm chế, dũng cảm, kiên trì đạt
mục đích
-Phân biệt : Ngoan cố
Trang 6* Hành động ý chí
Hành động ý chí là hành động có ý thức, có chủ
tâm, đòi hỏi nỗ lực khắc phục khó khăn để thực
hiện mục đích đề ra
Đặc
điểm
hành
động
ý chí
Xuất hiện khi gặp khó khăn
Do cơ chế động cơ hoá hành động
ý thức rõ, chứa đựng nội dung đạo đức
ý thức điều khiển, điều chỉnh để khắc phục khó khăn
Kĩ xảo và thói quen
Kĩ xảo là hành động tự động hoá đợc hình thành một
cách có ý thức , nghĩa là hành động tự động hoá nhờ
luyện tập
Thói quen là loại tự động hoá ổn định, trở thành nhu
cầu của con ngời
Kĩ xảo Thói quen
Mang tính kĩ thuật Nhu cầu, nếp sống
Gắn tình huống cụ thể, Bền vững, ăn sâu vào nếp
có thể bị mai một sống
Luyện tập Nhiều con đờng
Đánh giá mặt thao tác Đánh giá mặt đạo đức