Bài giảng Tâm lý học giáo dục đại học - TS. Lê Minh Nguyệt

[r]

TR ƯỜ NG Đ I H C S PH M HÀ N I Ạ Ọ Ư Ạ Ộ

TÂM LÝ GIÁO D C H C Đ I H C Ụ Ọ Ạ Ọ

TS LÊ MINH NGUY T Ệ

HÀ N I, 2010 Ộ

N I DUNG Ộ

• Ch đ 1: B n ch t c a tâm lý ng ủ ề ả ấ ủ ườ i

• Ch đ 2: Giao ti p s ph m ủ ề ế ư ạ

I Đ i t ố ượ ng, nhi m v c a Tâm lý ệ ụ ủ

h c ọ

1 Tâm lý h c là gì? ọ

- Tâm lý là ý nghĩ, tình c m… làm ả

thành đ i s ng n i tâm (đ i s ng tinh ờ ố ộ ờ ố

th n), th gi i bên trong c a con ầ ế ớ ủ

ng ườ i.

Tâm lý h c là khoa h c nghiên ọ ọ

c u v tâm lý ứ ề

Ch đ 1 B N CH T C A TÂM LÝ NG ủ ề Ả Ấ Ủ ƯỜ I

2 Đ i t ố ượ ng c a TLH ủ

- Đ i t ố ượ ng nghiên c u c a tâm lý h c là các ứ ủ ọ

hi n t ệ ượ ng tâm lý.

- Hi n t ệ ượ ng tâm lý có th chia thành nhi u ể ề

lo i: ạ

HI N T Ệ ƯỢ NG TÂM LÝ

Các quá trình

tâm lý

Các tr ng thái ạ

tâm lý

Các thu c ộ tính tâm lý

Ngoài ra có th chia: ể

HI N T Ệ ƯỢ NG TÂM LÝ

Hi n t ệ ượ ng tâm

3 Nhi m v nghiên c u c a TLH: ệ ụ ứ ủ

– Nghiên c u nh ng đ c đi m quy lu t hình ứ ữ ặ ể ậ

phát tri n tâm lý ể

– Nghiên c u các nguyên nhân, y u t nh ứ ế ố ả

lý

II B n ch t hi n t ả ấ ệ ượ ng tâm lý:

Tâm lý ng ườ i là s ph n ánh hi n th c khách ự ả ệ ự

mang b n ch t xã h i - l ch s ả ấ ộ ị ử

1 TL là s ph n ánh hi n th c khách quan vào não ự ả ệ ự

– Ph n ánh là quá trình tác đ ng qua l i gi a h ả ộ ạ ữ ệ

th ng này và h th ng khác K t qu là đ l i ố ệ ố ế ả ể ạ

d u v t (hình nh).ấ ế ả

– Ph n ánh có nhi u m c đ : đ n gi n đ n ph c ả ề ứ ộ ơ ả ế ứ

t pạ

– Ph n ánh có các d ng: Ph n ánh c h c, v t lý, ả ạ ả ơ ọ ậ hóa h c, sinh lý, tâm lý.ọ

– Ph n ánh tâm lý là ph n ánh đ c bi t:ả ả ặ ệ

• Mang tính sáng t o caoạ

• Ch có b não và h TK ngỉ ộ ệ ười m i có kh năng ớ ả

ti p nh n kích thích bên ngoài bi n đ i và t o ế ậ ế ổ ạ thành hình nh tâm lý bên trongả

B n ch t c a tâm lý ng ả ấ ủ ườ i (ti p) ế

– Ph n ánh TL là m t lo i ph n ánh đ c bi t ả ộ ạ ả ặ ệ

khách quan

Tâm lý ng ườ i mang tính ch th ủ ể

Ôi, cô gái xinh quá

Bình

thôi

– Ph n ánh TL t o ra “hình nh TL” (b n sao chép, ả ạ ả ả

b n ch p) v th gi i Song hình nh TL khác xa ả ụ ề ế ớ ả

v ch t v i hình nh c h c, v t lý, sinh h c ề ấ ớ ả ơ ọ ậ ọ

• Hình nh TL mang tính sinh đ ng, sáng t o ả ộ ạ

Tính ch th ủ ể là cái riêng c a t ng ngủ ừ ười Khi t o ạ

ra hình nh tâm lý con ngả ườ ưi đ a v n hi u bi t, ố ể ế kinh nghi m… làm cho hình nh tâm lý mang đ m ệ ả ậ tính ch quan.ủ

– Cùng s v t hi n tự ậ ệ ượng tác đ ng vào các ch ộ ủ

th khác nhau ể  xu t hi n hình nh TL v i ấ ệ ả ớ

nh ng m c đ , s c thái khác nhau.ữ ứ ộ ắ

– Cùng hi n 1 s v t hi n tệ ự ậ ệ ượng tác đ ng vào 1 ộ

ch th nh ng th i đi m khác nhau, hoàn ủ ể ư ở ờ ể

c nh, tr ng thái khác nhau ả ạ  s c thái khác ắ nhau

– Chính ch th mang hình nh TL là ngủ ể ả ườ ải c m

nh n, c m nghi m và th hi n nó rõ nh t.ậ ả ệ ể ệ ấ

Nguyên nhân:

M i ngỗ ười có đ c đi m não ặ ể

b , h TK khác nhauộ ệ

Hoàn c nh ả s ng, ố môi

trường, kinh nghi m khác ệ nhau

Tính tích c c ho t đ ng khác ự ạ ộ nhau

KLSP:

- Trong giao ti p ng x c n ế ứ ử ầ tôn tr ng cái riêng c a m i ọ ủ ỗ

người, không nên áp đ t ý ặ

mu n ch quan c a mình ố ủ ủ cho người khác

- Trong d y h c ph i chú ý ạ ọ ả nguyên t c sát đ i tắ ố ượng (cá bi t hóa)ệ

3 Tâm lý ng ườ i mang b n ch t xã h i l ch s ả ấ ộ ị ử

• TL ng ườ i có ngu n g c xã h i ồ ố ộ

• TL ng ườ i là s n ph m c a ho t đ ng và giao ti p ả ẩ ủ ạ ộ ế

c a con ng ủ ườ i trong m i quan h xã h i ố ệ ộ

• TL c a m i cá nhân là k t qu c a quá trình lĩnh h i ủ ỗ ế ả ủ ộ

nh ng kinh nghi m xã h i, n n văn hoá xã h i (vui ữ ệ ộ ề ộ

ch i, h c t p, lao đ ng, công tác xã h i) ơ ọ ậ ộ ộ

• TL ng ườ i ch u s ch ị ự ế ướ c c a các đi u ki n xã h i ủ ề ệ ộ

nh t đ nh ấ ị

Thô ng t

in tr ên t

h g ế i i ớ

tăng g p

đôi ấ

tron g kh

o n ả g 18 t

hán g

1990: 6 năm đ phát ể tri n 1 ôtô m ể i.

ớ Nay: 18 thán g và ch ỉ

c n 15 gi đ

ch t o.

ầ

ờ ể ế ạ

Hàng ngày,

565 tri ệ u

ng

i k t n

i vào

ườ ế

ố internet

L u l ư ượ ng thông tin

di chuy n trên ể Internet tăng 30%/tháng : Tăng g p ấ đôi sau 100 ngày

Nh ng năm 60: ữ Các ông b ch i v i ố ơ ớ con cái 45 phút/ ngày

Nay: 6 phút/ngày.

M i gi , Sony

tung

ỗ ờ

ra 3 s n ph m

m i

ả ẩ ớ

C 5 ph út, Disn

ey ứ

tung ra m t s

n

ộ ả

ph m m ẩ ớ i

800.000

cu n sách đ ố ượ c in/năm

M t s sai l m th ộ ố ầ ườ ng g p trong ặ

M t s sai l m th ộ ố ầ ườ ng g p trong ặ

giáo d c gia đình ụ giáo d c gia đình ụ

- Quá th Quá th ươ ươ ng,nuông chi u,yêu con ng,nuông chi u,yêu con ề ề

+Bi u hi n ể ệ

+Bi u hi n ể ệ

+ Tác h i ạ

+ Tác h i ạ

-Đánh m ng thô b o ắ ạ

-Đánh m ng thô b o ắ ạ

-Th n i t do ả ổ ự

-Th n i t do ả ổ ự

- Th ườ ng xuyên khích l b ng v t ch t, ti n b c ệ ằ ậ ấ ề ạ

- Th ườ ng xuyên khích l b ng v t ch t, ti n b c ệ ằ ậ ấ ề ạ

-Nóng l nh th t th ạ ấ ườ ng

-Nóng l nh th t th ạ ấ ườ ng

CHÚC QUÝ V THÀNH CÔNG Ị CHÚC QUÝ V THÀNH CÔNG Ị TRONG VI C GIÁO D C, NUÔI Ệ Ụ TRONG VI C GIÁO D C, NUÔI Ệ Ụ

D Y CON CHÁU Ạ

D Y CON CHÁU Ạ

Clip: M t gi c a cha ộ ờ ủ

Xóa b c m xúc ỏ ả Xóa b c m xúc ỏ ả

Con: Truy n này chán phèo ệ

Con: Truy n này nhi u ch quá! ệ ề ữ

Con: Con không đ c n a đâu! ọ ữ

Công nh n nh ng c m xúc tiêu c c ậ ữ ả ự Công nh n nh ng c m xúc tiêu c c ậ ữ ả ự

Con: Truy n này chán phèo ệ

M :Trong đó có ch nào con không thích à? ẹ ỗ

Con :Nó chán l m!Th ng H i nh d h i ắ ằ ả ư ở ơ

M : , hóa ra nhân v t này làm con ko thích? ẹ Ồ ậ

Con: Không ph i, mà t i con thích truy n l n tr ả ạ ệ ầ ướ c h n, k v con ơ ể ề mèo và con h i âu ả

M : Nh v y là con thích đ c truy n v các con v t h n đúng ẹ ư ậ ọ ệ ề ậ ơ không?

Con: Vâng ! Đ c xong cu n này, con mu n đ c m t cu n khác nói ạ ọ ố ố ọ ộ ố

v con v t ề ậ

M : Uh, đ l n sau m s t ng con cu n sách mà con mu n nhé! ẹ ể ầ ẹ ẽ ặ ố ố