Luận văn được hoàn thành với mục tiêu nhằm làm rõ hệ thống lý luận về quản lý nhà nước về phát triển nông thôn. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN trong phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak, Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8340403
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2019
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
PHÂN VIỆN HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH
QUỐC GIA Người hướng dẫn khoa học: TS Phan Ánh Hè
Phản biện 1: TS.Mai Đình Lâm
Phản biện 2: TS Hoàng Thị Ngọc Loan Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 208 nhà A -Hội trường bảo
vệ luận văn thạc sĩ, Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 10 Ba Tháng Hai, Phường 12, Q 10, TP Hồ Chí Minh
Thời gian: vào hồ 08 giờ 00 đến hồ 09 giờ 30, tháng 8 năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại thư viện Học viện Hành chính quốc gia hoặc trên trang web của Khoa Sau đại học Phân viện Học viện Hành chính quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nông thôn là vấn đề quan trọng, không chỉ liên quan đến an ninh lương thực, mà còn liên quan đến nền tảng xã hội, truyền thống của đất nước Trong một xã hội mà dân cư nông thôn và lao động nông nghiệp chiếm đại bộ phận thì việc tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa phải diễn ra có những đặc điểm đặc thù Với các chính sách mới trong nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, thi hành Luật Đất đai, phát triển kinh tế trang trại, tạo ra nền tảng cho kinh tế nông nghiệp và nông thôn có nhiều chuyển biến lớn, góp phần làm cho kinh tế đất nước dần đi vào ổn định
Nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào là quốc gia với sản xuất nông nghiệp chủ yếu, diện tích Lào khoảng 26 nghìn km2, trong đó nông thôn chiếm phần lớn Do đó, Đảng nhân dân cách mạng Lào đã đặt vấn đề về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn là một nhiệm vụ rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định quá trình phát triển
Tỉnh Champasak là vùng nông thôn có vị trí quan trọng, có tiềm lực phát triển về kinh tế, du lịch Bên cạnh đó có hệ thống đường quốc lộ phát triển, dọc theo đường 13 nối liền với các tỉnh lân cận, rất thuận lợi cho phát triển, giao thương với các vùng trong cả nước Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay tỉnh cũng gặp rất nhiều khó khăn trong việc huy động và tổ chức nguồn lực trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Ở Champasak do xuất phát điểm là tỉnh có đa phần người dân tham gia vào sản xuất nông nghiệp, đời sống còn nghèo, tập trung phần lớn ở khu vực nông thôn Không những vậy, trong thời gian qua
Trang 4khoảng cách giàu nghèo, sự phát triển không đồng đều giữa khu vực thành thị và nông thôn trong tỉnh ngày càng sâu sắc Vì vậy đã đặt ra nhu cầu phải có biện pháp, chính sách thúc đẩy phát triển nông thôn, đảm bảo cho các vùng nông thôn trong tỉnh có bước phát triển mới, đáp ứng yêu cầu của đổi mới, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng trong tỉnh, đặc biệt là giữa thành thị và nông thôn Do đó việc quản lý nhà nước để thúc đẩy phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak càng đặt ra bức thiết Trước thực trạng như vậy, để quản lý vấn đề phát
triển nông thôn ở tỉnh Champasak tốt hơn, tác giả chọn đề tài “quản
lý nhà nước về phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào”, để làm đề tài luận văn của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
- Phan Đại Đoàn: “Quản lý xã hội nông thôn nước ta hiện nay - một số vấn đề và giải pháp”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, xuất bản 1996 Đề cập vấn đề nông thôn nhưng tác giả tiếp cận theo góc
độ quản lý xã hội ở nông thôn, trên cơ sở các vấn đề về xã hội ở nông thôn, tác giả luận văn cũng đã đề xuất một số giải pháp để quản lý
- Phạm Kim Giao:“Quản lý nhà nước về nông thôn”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, xuất bản năm 2008 Cũng đề cập vấn đề quản
lý nông thôn nhưng tác giả đi theo hướng quản lý nhà nước
- Nguyễn Văn Thụ: “Biến đổi xã hội nông thôn dưới tác động đô thị hóa và tích tụ ruộng đất”, Nhà xuất bản Đồng Nai, năm 2009 Tác giả đánh giá sự tác động của đô thị hóa đối với vấn đề xã hội ở nông thôn Như vậy cũng đề cập vấn đề nông thôn, tác giả tiếp cận theo hướng những thay đổi về xã hội ở nông thôn do đô thị hóa
- Đỗ Đức Viên: “Quy hoạch xây dựng và phát triển điểm dân cư nông thôn”, Nxb Xây dựng, năm 1997 Nhằm xây dựng nông thôn
Trang 5mới, tác giả đề cập vấn đề quy hoạch việc xây dựng và phát triển các điểm dân cư
- Luận văn của Phôm Ma với đề tài “Nền kinh tế hàng hóa nông nghiệp của tỉnh Khăm Muộn trong giai đoạn hiện nay, thực trạng và giải pháp” bảo vệ năm 2001 tại Hà Nội Luận văn tiếp cận theo hướng phát triển kinh tế hàng hóa nông nghiệp của tỉnh Khăm Muộn
- Luận văn của Xổmchay Phếtxỉnuồn với đề tài “Vai trò của Nhà nước trong việc nâng cao mức sống và phát triển nông thôn đồng bằng Xêbăng Phay, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” bảo vệ năm
2003 tại Hà Nội Tác giả đề cập việc phát triển nông thôn đồng bằng Xêbăng Phay dưới tác động của nhà nước trong việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân vùng đồng bằng này
- GS TS Hoàng Ngọc Hòa có tác phẩm“ nông nghiệp, nông dân và nông thôn trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta” của, nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nôi, 2008
- “Xây dựng NTM, những vấn đề lý luận và thực tiễn”, của
Vũ Văn Phúc, (2012) Nxb Chính trị Quốc gia-Sự thật, Hà Nội Nội dung cuốn sách bàn đến những khía cạnh đa dạng của việc xây dựng NTM: vấn đề quy hoạch, an sinh xã hội, chính sách đất đai, bảo vệ môi trường
“Xây dựng NTM ở Việt Nam hiện nay (Nghiên cứu vùng duyên hải Nam Trung bộ)” của Phạm Đi, (2016) Nxb Chính trị Quốc gia Công trình đề cập đến những kết quả đạt được trong quá trình xây dựng NTM ở các tỉnh duyên hải Nam Trung bộ và những bài học rút ra từ thực tiễn triển khai xây dựng NTM ở khu vực này
Trang 6- Luận văn của Đương Thị Hoài với đề tài “ QLNN về xây dưng nông thôn mới ở huyện Minh Hòa, tỉnh Quảng Bình” bảo vệ năm 2017 tại Hà Nội
Như vậy, có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nhưng mỗi công trình tiếp cận ở các góc độ khác nhau, song đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về QLNN về phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, song những công trình trên đều có giá trị tham khảo cho tác giả trong việc nghiên cứu và làm rõ hơn các vấn
đề quản lý nhà nước về phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào cả về phương diện lý luận, thực tiễn và đưa ra cách thức, biện pháp giải quyết các vấn đề của luận văn
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích: Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN trong phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak, Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
- Nhiệm vụ:+ Làm rõ hệ thống lý luận về quản lý nhà nước về phát triển nông thôn
+ Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
+ Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sự quản lý của nhà nước về phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Trang 7- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động Quản lý nhà nước đối
với phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài Luận văn tập trung nghiên cứu
quản lý nhà nước về phát triển nông thôn trên địa bàn tỉnh
Champasak giai đoạn 2016 – 2025
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Phương pháp luận: Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử để nghiên cứu vấn đề
Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp thu thập thông tin
+ Các luận văn của các học viên khác trong trường
Thông tin sơ cấp: Dữ liệu do chính người nghiên cứu thu thập
thong qua điều tra, phỏng vấn
Phương pháp xử lý thông tin và biện luận
+ Phương pháp thống kê mô tả
+ Phương pháp phân tích, tổng hợp
+ Phương pháp so sánh
+ Phương pháp mô tả
Trang 8+ Phương pháp chuyên gia
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Kết quả nghiên cứu của Luận văn sẽ góp phần hoàn thiện lý luận
về quản lý nhà nước trong công tác phát triển nông thôn
Kết quả nghiên cứu của luận văn còn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc giảng dạy, nghiên cứu trong các cơ sở giảng dạy về quản lý nhà nước trong lĩnh vực phát triển nông thôn ở các cơ sở giảng dạy công chức Lào
Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của luận văn còn cung cấp cho các nhà quản lý tại Lào những bài học kinh nghiệm quý giá trong việc vận dụng về quản lý nhà nước về nông thôn nói chung, tỉnh Champasak nói riêng
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1 Cơ sơ khoa học của quản lý nhà nước về phát triển nông
thôn
Chương 2 Thực trạng quản lý nhà nước về phát triển nông thôn ở
tỉnh Champasak, Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
Chương3 Giải pháp quản lý nhà nước về phát triển nông thôn ở tỉnh
Champasak, Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
Trang 91.1.1 Khái niệm, đặc điểm nông thôn và phát triển nông thôn 1.1.1.1 Khái niệm của nông thôn
Nông thôn là bộ phận quan trọng cấu thành đời sống xã hội của
đất nước Đây là môi trường hình thành, phát triển và thúc đẩy các hoạt động kinh tế - xã hội, đời sống sinh hoạt của cộng đồng dân cư nông thôn đáp ứng nhu cầu sản xuất, văn hóa tinh thần của người nông dân Nông thôn cũng là nơi phát huy và duy trì bản sắc văn hóa dân tộc bền vững nhất
1.1.1.2 Khái niệm của phát triển nông thôn
Phát triển nông thôn là quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ tại địa bàn nông thôn nhằm phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, cải thiện đời sống, cân bằng việc quy hoạch và phát triển nông thôn một cách toàn diện Quá trình này được tiến hành từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ hẹp đến rộng, là quá trình chuyển đổi hết sức phức tạp, khó khăn và lâu dài
1.2 QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN 1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước về phát triển nông thôn
Quản lý nhà nước là thuật ngữ chỉ hoạt động thực hiện quyền lực nhà nước của các cơ quan trong bộ máy nhà nước nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của Nhà nước trên cơ sở các quy luật phát triển - xã hội, nhằm mục đích ổn định và phát triển đất nước
1.2.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước về phát triển nông thôn
Một là: thực hiện chức năng quản lý nhà nước
phát triển nông thôn là công việc mới, thí điểm phải đi trước một bước, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, nên vai trò QLNN của nhà nước rất quan trọng nhằm đảm bảo vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông
Trang 10thôn được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước
Hai là, xuất phát từ thực tế quản lý nhà nước về phát triển nông thôn
và những hạn chế của hoạt động phát triển nông thôn hiện nay Trong quá trình lãnh đạo đất nước, với nhận thức sâu sắc về đặc điểm của nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nền nông nghiệp lạc hậu, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào luôn khẳng định tầm quan trọng của nông nghiệp, nông dân, nông thôn
1.2.3 Nội dụng quản lý nhà nước về phát triển nông thôn
1) Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về phát triển
nông thôn
Trong giai đoạn năm 2016-2018, chính phủ đã cải cách quá trình cải cách phát triển nông thôn là cơ quan thuộc với Bộ nông nghiệp-lâm nghiệp các tỉnh Ban phát triển nông thôn là cơ quan chuyên môn thuộc sở nông nghiệp-lâm nghiệp tỉnh, tham mưu, giúp sở nông nghiệp-lâm nghiệp thực hiện chức năng QLNN trên địa bàn tỉnh về nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy lợi, thủy sản và phát triển nông thôn; thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của sở và theo quy định của pháp luật
2) Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn là một cách hiệu quả gắn
với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa các ngành kinh
tế,
3) Phát triển các thành phần kinh tế ở nông thôn: Khuyến khích
kinh tế hộ gia đình, Kinh tế tư nhân, doanh nghiệp phục vụ nông nghiệp, nông thôn; Kinh tế nhà nước ở nông thôn
4) Quản lý nhà nước về quy hoạch và xây dựng hạ tầng nông
thôn
Trang 11 Quản lý quy hoạch, xây dựng các điểm dân cư nông thôn Nhà nước phải có chức năng định hướng, quy hoạch trên cơ sở khoa học, hợp lý, phù hợp với từng vùng, từng điều kiện tự nhiên, xã hội khác nhau để quản lý và khai thác có hiệu quả các thế mạnh, tạo động lực, tiền đề cho phát triển kinh tế nông thôn
Quản lý xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - kỹ thuật và hạ tầng xã hội nông thôn Nó đã trở thành động lực chính trong phát triển, nó làm thay đổi bộ mặt nông thôn của cư dân nông thôn
5) Quản lý nhà nước về môi trường nông thôn
Xác định rõ chủ thể là nhà nước, bằng chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn của mình đưa ra các biện pháp, luật pháp, chính sách kinh
tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi trường sống và phát triển bền vững kinh tế xã hội của quốc gia
6) Quản lý nhà nước về đào tạo nghè và xóa đói giảm nghèo
Chính phủ đẩy mạnh xóa đói, giảm nghèo đa dạng hóa các nguồn lực và phương thức thực hiện xóa đói, giảm nghèo theo hướng phát huy cao độ nội lực và kết hợp sử xựng có hiệu quả sự trợ giúp của xã hội
7) Quản lý an ning trật tự ở nông thôn
Công tác đảm bảo an ninh, trật tự (ANTT) là một trong những nội dung, tiêu chí quan trọng góp phần phát triển nông thôn, lực lượng Công an tỉnh Champasak đã thường xuyên phối hợp với các ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong việc chấp hành nghiêm các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; các quy
Trang 12định của địa phương về đảm bảo ANTT, tích cực tham gia phong trào
“Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc"
1.3 Các nhân tố tác động đến quản lý nhà nước về phát triển
PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CH NHÂN DÂN LÀO VÀ NƯỚC CỘNG HÒA CHỦ NGHĨA VIỆT NAM1
1.4.1 Một số kinh nghiệm ở tỉnh Khăm Muộn, Nước Cộng hòa Nhân chủ Nhân dân Lào Xây dựng làng là một đơn vị phát triển và xây dựng làng lớn để trở thành một thị trấn ở nông thôn
1.4.2 Một số kinh nghiệm về xây dựng nông thôn mới ở Hà Nội, Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
1.4.3 Bài học giá trị rút ra cho tỉnh Champasak, Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
Tiểu kết chương 1
Trên cơ sở các nội dung quản lý nhà nước chung nhất về nông nghiệp và phát triển nông thôn như vấn đề ban hành văn bản, chính
Trang 13sách về phát triển nông nghiệp, các vấn đề về quy hoạch khu dân cư, sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để đi vào tìm hiểu thực trạng công tác quản lý nhà nước về phát triển nông thôn ở tỉnh Champasak, nước CHDCND Lào ở chương 2
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN Ở TỈNH CHAMPASAK, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
2.1 TÁC ĐỘNG CỦA ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH CHAMPASAK ĐẾN QLNN TRONG PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
Theo bản đồ của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tỉnh Champasak Phía bắc giáp tỉnh Salavan, tỉnh Sekong về phía đông bắc, tỉnh Attapeu về phía đông, Campuchia về phía Nam và Thái Lan phía tây Sông Mê Công là một phần của ranh giới với nước láng giềng Thái Lan; quần đảo Si Phan Don (bốn ngàn đảo) nằm ở phía nam của tỉnh, giáp biên giới với Campuchia Tỉnh này nằm trên đường cao tốc quan trọng nhất của Lào, cách Thủ đô Viêng Chăn khoảng 670 km về phía Nam Thành phố này nằm trên đường cao tốc quan trọng nhất của Lào, Quốc lộ 13 (Lào), và di sản Pháp có thể được nhìn thấy trong kiến trúc của tỉnh
2.1.2 Tác động của đặc điểm tự nhiên và điều kiện kinh tế - xã hội đến quản lý nhà nước về phát triển nông thôn ở địa phương 2.1.2.1 Tác động của đặc điểm tự nhiên
Điều kiện tự nhiên ảnh hưởng khá lớn đến công tác QLNN về phát triển nông thôn Hiện nay, các địa phương có điều kiện tự nhiên