Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng công chức tư pháp, hộ tịch xã, thị trấn các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khu vực đồng bằng

e~p eong nhan v61 giai e~p nong dan va dQi ngii tri thue.. VS quySn binh d~g dan tQc, Hien phap quy dinh quySn binh d~g cua cac dan tQc cimg sinh s6ng tren ddt nuac Vi~t Nam.. [r]

i-"'"

-

~

~

~

~

~

~

~

~

~

~

~

j

~

~

cf)

HA NQI - Thang

STT

1

2

3

4

5

6

7

8

9

TENBAI MQt 86 vftn d~ co ban v~ Nha nuac va phap lu~t

MQt 86 vftn d~ v~ Lu~t hiOO 8\l va Lu~t t6 t\lng hiOO 8\l

MQt 86 vftn d~ v~ Lu~t dan 8\l va Lu~t t6 t\lng dan 8\l

MQt 86 vftn d~ v~ Lu~t HaOO chinh

Lu~t Ron nhan va Gia diOO

Lu~t Moi truOng

Quan ly OOa nuac v~ cong tac tu phap xa, thi trftn

11 I Cong tac dang kY, quan Iy hQ tich cua Uy ban OOan dan xa, thi tr~n I

12 I Cong tac chUng thl,lc cua Uy ban OOan dan xa, thi tr§n

13 I Cong tac xay dlJIlg van ban quy phe;trn phap lu~t cua HQi d6ng OOan dan, I

Uy ban OOan dan cftp xa

14 I Cong tac tv ki€rn tra, ra soat, h~ thf,ng hoa van ban quy phe;trn phap lu~t I

axa, thi trftn

15 IMQt sf, vAn d~ v~ xu Iy vi phe;trn haOO chiOO axa, phuOng, thi tr§n I

16 IPh6 bi~n, giao d\lc phap lu~t axa, thi tr~n

18 I Cong tac trQ' giup phap Iy cho nguai ngheo va nguai co cong v6'i cach I

m~ng

19 I Xay dlJIlg va thl,lc hi~n huang u6'c, quy u6'c cua Ul1lg, ban, thon, ~p, I

c\lm dan cu

TRANG

1

28

77

161

178

211

236

262

280

301

310

378

390

419

438

469

503

546

566

MOT s6 vAN DE co BAN vi: NH.A NU(JC V.A pHAp LuAT

I MOT s6 vAN DE co BAN vi: NHA NU(JC

1 Ban chit Clla nha nuac

Nha nu6c ra dai, t6n t~i va phat tri6n giin li~n v6i xa hQi co giai cAp, no ra dai khi xa hQi loai nguai phat trien den rnQt trinh dQ nhAt dinh nhfun dap Ung nhOOg doi hoi cua S\l phat tri6n do Vi th8, nha nu6c vila mang tinh chAt giai cAp vila mang tinh chAt xa hQi Tuc la, nha nu6c vila bao v~ 19i ich cua giai cAp th6ng tri trong xa hQi, vila duy tri tr~t t1;r xa hQi d6 dam bao S\l 6n dinh va thuc dAy S\l phat tri6n cua

xa hQi

Hi8n phap 1992 cua nu6c ta khfutg dinh: "Nha nuac CQng hoa xii hQi chit nghia Vi?t Nam Ia Nha nuac phap quyJn xii h(Ji chit nghia cita nhan dim, do nhan dan va vi nhan dan Tat ca quyJn fllc nha nuac thuQc vJ nhan dan rna nJn tang fa lien minh giua giai cap cang noon vai giai cap nang dan va d(Ji ng/1 tri thitc " Dieu

do da xac dinh ra ban chAt cua nha nu6c ta va dugc th6 hi~n anhOOg di6m co ban sau:

Tru6c h8t, nha nu6c ta la nha nu6c cua nhan dan, do nhan dan va vi nhan dan Trong nha nu6c CQng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam, tAt ca quy~n l\lc nha nu6c thuQc v~ nhan dan Nhan dful la nguai chu cua dAt nu6c, co quy~n tham gia va quy8t dinh nhOOg vAn d~ quan trQng cua dAt nu6c Cac co qllan nha nu6c d~u do nhan dan tI1Jc ti8p ho~c gicin ti8p l~p ra va chiu S\l ki6m tra gicim sat cua nhan dan Nha nu6c dugc t6 chuc d6 th\TC hi~n ychi va nguy~n vQng cua nhan dan, bao v~ 19i ich cua nhan dan, tr§n ap cac phAn ill ch6ng d6i xfun ph~m tr~t t1;r, an ninh, an toOO

xa hQi va di ngugc l~ 19i ich cua da sB dong dao cae tAng lap nhan dan

Nha nu6c ta la nha nu6c dan chu th\lc S\l, rQng rai Tinh dan chu cua nha nu6c

ta dugc th6 hi~n mQt cach toOO di~n tren tAt ca cac linh V\lC khac nhau cua dai s6ng

xa hQi Nha nu6c th\lc hi~n chinh sach kinh t8 hang hoa nhi~u thanh phAn dinh hu6ng xa hQi chu nghia, dam bao SlJ t1;r do, binh dfutg cua cac chu the san xuAt kinh doanh, SlJ binh dfutg cua cae thanh phAn kinh te truac phap lu~t Trong linh VlJC

chinh tri, nha nu6c dam bao cho mQi nguai dan co th6 th\lc hi~n dugc tAt ca cac

ciing t~o rnQi dieu ki~n cho nhan dan thlJc hi~n cae quyen t1;r do khac nhu t1;r do ngon lu~, t1;r do bao chi, t1;r do tu tuOng tin nguO'ng D6ng thOi, bfulg cac quy dinh cua phap lu~t, nha nuac ciing bao v~ cae quyen t1;r do khac cua ca nhan nhu quyen dugc bao dam tinh m~g, suc khoe, quy~n bAt kha xam ph~m thu tin, nha a

Nha nuac ta la nha nuac th6ng nhAt cua cac dan tQc Tinh nhan dan va tinh chdt giai cAp cua nha nu6c CQng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam luon g~n bo ch~t

che vai tilm dan tQc Trong tAt ca cac thai ky phat tri6n cua minh, Nha nu6c ta d~u

1

xac l~p va th\lc hi~n nguyen t~c d~i dOM k~t toan dan Di~u nay th~ hi~n 6 chinh

sach d~i doan k8t dan tQc cua Dang va Nha nuac rna nQi dung co ban la t~o di~u

nuac, tham gia vao vi~c t6 chuc bQ may nha nuac Ben c~ do, nha nuac th\lc

xa va t~o di~u ki~n cho cac dan tQc wang trg giup dO' lfu1 nhau; va dam bao cho cac

dan tQc phat huy cae gia tri van hoa, tinh thdn truy8n thAng t61 d~p Clla minh Trong

di8u ki~n hi~n nay, nhA nuac ciing th\lc hi~n cac bi~n phap d6 dam bao S\l phat

tri6n cua mi8n nui nhfun rut ngAn khoang cach giua mi8n nui vA d6ng bfulg

Nha nuac CQng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam co tinh xa hQi rQng rai Xudt phat ill n@n tang la lien minh giai cdp cong nhan v6'i giai cdp nong dan va dQi ngfi

tri thuc, vai m\lc tieu xay d\ffig xa hQi cong bfulg, dan chu, van minh, Nha nuac ta

sAng xa hQi nhu kinh t~, chinh tri, van hoa xa hQi nhfun xay d\ffig mQt n8n kinh t~

pMt tri6n, mQt n8n van hoa hi~n d~i mang d~ ban sAc dan tQc NhA nuac ciing

th\lc hi~n nhi@u bi~n phap nh~m phat tri~n khoa hQc kY thu~t, giao d\lc d~ t~o di@u

dQng d~ phat tri~n y t~, cham 10 suc khoe cho nhan dan Trong di@u ki~n hi~n nay,

v&i vi~c xay d\ffig nen kinh t~ thi truCmg dinh huOng xa hQi chi! nghia, Nha nuac

cling da ti~n hanh cac chinh sach d6 dam bao s\l cong bfulg xa hQi ciing nhu th\lc

Nha nuac CQng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam th\lc hi~n duCmg IBi dBi ngo~i

hoa binh, h91' tac vA hiru nghi Di8u 14 Hi~n phap 1992 cua nhA nuac ta da xac

dinh: Nha nuac ta th\lc hi~n chinh sach hoa binh, hiru nghj, rna rQng giao luu va

h91' tac vai tAt ca cac nuac tren th~ giOi, khong phan bi~t ch~ dQ chinh tri vA xa hQi

khac nhau, tren co So' ton trQng dQc l~p, chu quy8n va tOM v~n lanh th6 cua nhau,

khong can thi~p vao cong vi~c nQi bQ cua nhau, binh dbg va cac ben cUng co lQ'i,

tang cuCmg dOM k~t hiru nghi vA quan h~ h91' tac vOi cac nuac xa hQi chu nghia vA

cac nuac lang gi8ng, tich C\lC ung hQ vA gop phdn vAo cUQc ddu tranh chung cua

nhan dan th~ giai vi hoa binh, dQc l~p dan tQc, dan chu va ti~n bQ xa hQi

NhUng d~c di~m neu tren trong ban chdt cua nha nuac ta do duQ'c th~ hi~n C\l ~

th~ trong cac chinh sach cling nhu cac ho~t dQng cua nha nuac

Trong xa hQi, ben c~ nha nuac con co th~ co cae t6 chuc khac nhu t6 chuc chinh tri - xa hQi, t6 chuc xa hQi, dOM th6 qUdn chung NhA nuac khac vOi cac t6

chuc khac 6 nhUng ddu hi~u co ban sau:

- NhA nuac thi~t I~p mQt quy8n I\lc cong cQng d~c bi~t NhA nuac IA mQt t6

chuc quy8n I\lc cong, quy8n I\lc cua no IA cong khai, mQi t6 chuc vA ca nhan trong

2

ph~m vi lanh th6 qu6c gia deu phai ph\lc tUng Quyen l\Ic nha nu6c dugc th\Ic hi~n

bai cac cO' quan, t6 chuc nha nu6c ill trung uong t&i dia phuang, cO' sa Cac cO' quan, t6 chuc do chu y~u lam nhi~m V\l quan ly, cUOng ch~ ho~c cung cAp dich V\l

cong cho toim bQ dan cu

- Nhil nu&c t6 chuc va quan ly dan cu thea khu V\IC hQ cu tN, mc la thea cac don vi hanh chinh - lanh th6 rna khong ph\l thuQc nghe nghi~p, dQ tu6i ho~c gi6i tinh cua dan cu S\I quan ly cua nha nu&c thea dan vi hanh chinh lanh th6 dam bao cho cac thanh vien th\Ic hi~n quyen va nghia V\l cua rninh thea nO'i cu tru cua

hQ

- Nha nu&c la t6 chuc d~i di~n chinh thuc cho toan xa hQi th\Ic hi~n chu quyen qu6c gia Vi~c th\Ic hi~n chu quyen qu6c gia cua nha nu6c dugc th~ hi~n ach6 nha nu&c co quyen quy~t dinh cao nhAt cac vAn de trong ph~rn vi nQi bQ cua minh, khong chiu S\I can thi~p cua b~t kY rnQt nu&c nao khac va nha nu&c co quyen dQc

l~p trong quan h~ v6i cac nha nu6c khac

- Nhil nu6c co quyen ban hanh ra phap lu~t, mc la h~ th6ng cac quy t~c xu S\I cho rnQi thanh vien cua xa hQi D~ bao dam cho cac quy t~c Ay dugc th\Ic hi~n, nha nu&c su d\lng nhieu bi~n phap khac nhau nhu tuyen truyen, ph6 bi~n giao d\lc,

ap d\lIlg cac bi~n phap xu ph~t d6i vrn nhUng nguai vi ph~ phap 1u~t

- Nha nu6c co quyen phat hanh tien, co quyen quy dinh va thu cac lo~i thu~

thea s6 lugng va thai h~ dugc An dinh tru&c

Nha nhUng dAu hi~u cO' ban tren rna chung ta co th~ phan bi~t dugc nha nu6c v6i nhUng t6 chuc xa hQi khac trong xa hQi nhu Dang, Cong doim, M~t tr~n t6 qu6c M~t khac, nha co nhUng d~c di~rn nay rna nhil nu&c tra thanh t6 chtrc co vai tro d~c bi~t quan trQng trong xa hQi

3 Binh thuc Nha nllrrc

Hinh thtrc Nha nu6c la mQt khai ni~rn chi cach thuc va nhUng phuong phap th\Ic hi~n quy~n 1\Ic nhit nuac, g6m 3 y~u t6 hgp thanh lit: Hinh th(rc chinh t~, Hinh thtrc cAu truc nha nu6c va ch~ dQ chinh tri

3.1 Hinh thuc chinh thi

Hinh thtrc chinh th~ la cach thtrc t6 chtrc, trinh tlJ thanh l~p cac cO' quan quyen l\Ic nha nu6c cao nhAt

Chinh th~ cua nha nu&c ta hi~n nay la chinh th~ cQng hoa dan chu Quyen l\Ic t6i cao cua nhit nuac thuQc v~ Qu6c hQi Qu6c hQi do nhan dan bAu ra co nhi~m kY

lit 5 nam Vi~c bAu cu d~i bi~u Qu6c hQi du<;Yc th\Ic hi~n theo cac nguyen tAc ph6 thong, binh dfulg, tf\Ic ti~p va bo phi~u kin

- - - t _

3

3.2 fflnh thue eOu true nhil nu6'e

Hinh thuc cAu trUc nha nuac la S\l cAu t~o nha nuac thanh cac don vi hanh chinh - lanh th6 va m6i quan h~ giita cac co quan nha nuac 6 trung uong vai cac co quan nha nuac 6 dia phuong

Co hai lo~i cAu trUc nha nuac la nhit nu&c don nhAt va nha nuac lien bang

Nha nuae CQng hoa xii hQi chli nghia Vi~t Nam co cAu trUc don nhAt NhUng d~c

th\lc ti~n t6 chuc, ho~t dQng cua nha nuac ta vai cac d~c thiI sau:

Thir nhtit, nuac ta lit mQt nuac dQc l~p, co chli quy~n, th6ng nhAt va toan v~n

lanh th6, bao gAm dAt lien, cac hai dao, vimg bi~n va vimg trai (Dieu 1 Hi8n phap 1992); cac dan vi hanh chinh - lanh th6 anha nuac ta bao gAm: Tinh, thanh ph6 trgc thUQC trung uang; huy~n, qu~, thi xa, thanh ph6 thUQC tinh; va xa, phuOng, thi trAn

Thu hai, anuac ta co mQt h~ th6ng th6ng nhAt cac co quan nha nuac ill trung uong xu6ng dia phuong

Thir ba, co mQt h~ th6ng phap lu~t th6ng nhAt ma Hi~n phap lit van bim co gia tri phap 1y cao nhdt MQi van ban phap 1u~t khac d~u phai duQ'c ban hanh tren co s6 Hi8n phap, phil hgp v6i Hi8n phap Cac van bim quy ph~ phap lu~t cila cac co quan nha nuac cAp du6i phai phil hgp v6i cac van bim quy ph~ phap lu~t cila cac

co quan nha nuac cAp tren

3.3 chi tip ehinh tri

Ch~ dQ chinh tIi lit toan bQ cac phuong phap, cach thuc th\lc hi~n quy~n l\lc nhit

nuac Cae nha nuac khac nhau co ch~ dQ chinh tIi khac nhau Co hai lo~i ch~ dQ chinh

tIi la ch8 dQ chinh tIi dan chil va ch8 dQ chinh tIi phim dan chu

Ch~ dQ chinh tri (y nha nuac CQng hoa xii hQi chli nghia Vi~t Nam 1a ch~ dQ chinh tIi dan chilo Dieu do th~ hi~n achB: Toan bQ quyen h;rc nha nuac thuQc ve nhan dan, nhan dan trgc ti8p thanh l~p cac co quan d~i di~n cho quyen h;rc cUa

minh thong qua ch8 dQ bdu cir tg do va dan chu; nhan dan co quyen b6 nhi~m

nhUng d~i bi~u cua minh khi hQ khong con tin nhi~m v&i nhan dan nita, nhan dan

tg do dan chu cua cong dan nhu: Nhan dan sir d\U1g quyen Igc nha nuac thong qua Qu6c hQi va HQi dAng nhan dan, Qu6c hQi va HQi dAng nhan dan la nhUng co quan

hoa va xa hQi dugc ton trQng, th~ hi~n a cac quyen cong dan va dugc quy dinh trong Hi8n phap va lu~t (Dieu 50); Cong dan co quyen tham gia quim ly nha nuac

4

va xa hQi, tham gia thito lu~ cac vfu1 d~ chung cua cit nu6'c va dia phuong, kien

nghi v6'i cO' quan nha nu6'c, bi~u quyet khi nha nu6'c t6 chuc tnrng cftu y dan (Di~u

53); Cac cO' quan nha nuac, cong chtrc nha nuac phai ton trQng nhan dan, t~ 1\1y ph\lc V\l nhan dan, lien h~ ch~t che v6'i nhan dan, lfulg nghe y kien va chiu sg giam sat eua nhan dan; kien quyet ddu tranh ch5ng mQi bi8u hi~n quan lieu, hach djch,

II MOT s6 vAN DE coBAN vE BIEN pHAp

1 Nhiing nQi dung CO' ban cua Hi~n phap Vi~t Nam

1.1 Hiin philp -lu~t eO' ban

Nganh lu~t Hi~n phap bao g6m cac van ban phap lu~t Trong do, Hi~n phap la

phap lu~t khac phai phil hqp vai Hi~n phap va n~u trai vai Hi~n phap thi bi bai bo

quan trQng nhdt Lai noi ddu cua Hi@n phap nam 1992 neu: "Hi~n phap nay quy dinh ch@ dQ chinh tri, kinh t~, van hoa, xa hQi, qu5c phong, an ninh, qlly~n va nghia

V\l cO' ban cua cong dan, cO' cAu, nguyen t~c t6 chtrc va ho~t dQng cua cac cO' quan nha nuac"

t6ng s5 d~i bi~u Qu5c hQi bi8u quy~t tan thanh Hi~n phap ddu tien cua Vi~t Nam duQ'c ban hanh nam 1946 Tiep do, chUng ta co Hien phap nam 1959, Hien phap nam 1980 Hi~n phap hi~n hanh duQ'c Qu5c hQi thong qua nam 1992 va sua d6i, b6 SUl1g nam 2001

1.2 Nhiing npi dung CO' ban ella Hiin philp niim 1992

nam 1992 Ngay 25 thang 12 nam 2001, Qu6c hQi Khoa X da ban hanh Nghi quyet 51/2001/NQ-QH v~ vi~c sua d6i, b6 sung Hien phap nam 1992 Hien phap nam

1992 (sua d6i) g6m co LOi noi dftu, 12 Chuong, 147 di~u Sau day la nhfmg nQi dung cO' ban cua Hi~n phap:

nuac

+ V~ hinh thuc Nha nuac, Hi~n phap quy dinh: Nuac CQng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam la mQt nuac dQc l~p, co chu quy@n, th5ng nhdt va toOO v~n lanh th6, bao g6m ddt li~n, cac hiti dito, vimg bi~n va vimg troi

5

+ V~ ban ch~t cua Nha nuac: Nha nuac CQng hoa xii hQi chu nghia Vi~t Nam

la Nha nuac phap quy~n xii hQi chu nghia cua nhan dan, do nhan dan, vi nhan dan

T~t ea quyen hre nha nuae thuQe ve nhan dan rna nen tang la lien minh gifta giai

e~p eong nhan v61 giai e~p nong dan va dQi ngii tri thue

Nha nuac CQng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam la Nha nuac th6ng nh~t cua cae dan tQe eimg sinh s6ng tren d~t nuae Vi~t Nam Nha nuae th\Ie hi~n ehinh saeh blnh dfulg, dooo k~t, tuang trQ' gifta cae dan tQe; th\Ie hi~n ehinh saeh phat triSn ve

+ ve h~ th6ng ehinh tri, Hi~n phap khfulg dinh vai tro Uinh d~o eua Dang

CQng san Vi~t Nam d6i vai Nha nu6c va xa hQi; xac dinh M~t tr~ T6 qu6c Vi~t

Nam la cO' So' chinh tri cua chinh quy~n nhan dan; xac dinh Cong dooo la t6 chilc chinh tri -xii hQi cua giai c~p cong nhan va cua nguai lao dQng

+ ve nguyen t~e t6 ehue va ho~t dQng eua bQ may nha nuae, Hi~n phap quy dinh cac nguyen t~c: t~p trung dan chu, phap ch~ xii hQi chu nghia; quy dinh trach

nhi~m ph\lc Vl) nhan dan cua cO' quan nha nuac, can bQ, vien chilc nha nu6c

t~, cO' c~u kinh t~, cac nguyen t~c quan ly nha nuac v~ kinh t8:

+ Nha nuac th\lc hi~n nh~t quan chinh sach phat tri~n kinh t8 thi tnrOng dinh huOng xii hQi chu nghia

+ CO' c~u kinh t8 nhi~u thanh phAn vai cac hinh thuc t6 chuc san xu~t, kinh doanh da d~g d\la tren ch8 dQ sa hfru tooo dan, sa hfru t~p th~, sa hfru ttl nhan, trong do sa hfru tooo dan va sa hfru t~p th~ la nBn tang

+ Nha nuae th6ng nh~t quan ly nen kinh t~ qu6e dan b~g phap lu~t, k~ ho~eh,

chinh sach; phan cong trach nhi~m va phan c~p quan ly nha nuac gitia cac nganh,

gAm cae nQi dung ehinh nhu ehinh saeh phat triSn nen van hoa Vi~t Nam; ehinh sach phat tri~n giao d\lc, khoa hQc, cong ngh~; chinh sach vB bao v~ suc khoe cua nhan dan, bao v~ ba m~ va tre em, th\lc hi~n chuang trinh dan s6 va k8 ho~ch hoa gia dinh

ninh nhan dan; nhi~m V\l cua cac l\lc lugng vii trang nhan dan; trach nhi~m cua cO'

quan, t6 ehue va eong dan trong vi~e th\Ie hi~n nhi~m V\l qu6e phong va an ninh

+ Bao v~ T6 qu6e Vi~t Nam xa hQi ehu nghia, gift vfmg an ninh qu6e gia la S\I

nghi~p cua tooo dan

6

+ Nha nu6e eung e6 va tang euOng nen qu6e phong tocln dan va an ninh nhan dan, nong e6t la cae 1ge lugng vfi trang nhan dan, phat huy sue m~ t6ng hgp eua

d~t nu6e d~ bao v~ vUng eh~e T6 qu6e

+ Co quan nha nuac, t6 chuc kinh tS, t6 chuc xii hQi va cong dan phai lam dAy

dan sg, kinh t~, van hoa va xii hQi

- HiSn phap quy dinh t6 chuc va ho~t dQng cua cac co quan nha nuac bao g6m Qu6c hQi, Chu tich nuac, Chinh phu, HQi d6ng nhan dan va Dy ban nhan dan, Toa

an nhan dan va Vi~n ki~m sat nhan dan

2 MQt sa quy djnh eua Hi~n phap Vi~t Nam

2.1 Quyin va nghia vI' cO' ban cua cong dan

Dieu 49 Hi~n phap quy dinh: Cong dan nu6e CQng hoa xii hQi ehu nghia Vi~t

Nam la nguai co qu6e tieh Vi~t Nam

Theo Lu~t Qu6e tieh Vi~t Nam ngay 20 thfulg 5 nam 1998, eong dan Vi~t

Nam duge Nha nu6e CQng hoa xii hQi ehu nghia Vi~t Nam bao dam cae quyen eong dan va phai lam tron nghia V\l eong dan eua minh d6i v6i Nha nu6e va xii hQi thea quy djnh eua phap lu~t (Dieu 4)

NhUng quyen va nghia V\l eua eong dan duge qlly dinh trong Hi~n phap duge gQi la nhUng quyen va nghia V\l cO' ban Cae qllyen va nghia V\l cO' ban eua eong dan bao g6m:

- Cae quy8n va nghia V\l v8 ehinh tri;

- Cae quy8n tg do ea nhan;

- Cae quy8n va nghia V\l v8 kinh t~, van hoa, xii hQi

2.1.1 Cac nguyen tac xay dlfn,g h? tht5ng quyJn, ngh'ia v¥ ca him cua cong dan

Cac quyen va nghia V\l co ban cua cong dan dUQ"c quy djnh t~i Chuang V HiSn phap (m Di8u 49 d~n Di8u 82) Cae quy8n va nghia V\l do duge xay dlJIlg dga tren cae nguyen t~e sau day:

- Quy8n eong dan khong tach rai nghia V\l eua eong dan: Cong dan co cae quyen co ban, dUQ"c Nha nuac bao dam th\lc hi~n va phai th\lC hi~n cac nghia V\l

d6i v6i Nha nu6e va xii hQi

- MQi eong dan d8u bilID dikg tru6e phap lu~t: Cae quy8n va nghia V\l cO' ban dUQ"c quy djnh cho mQi cong dan Tit ca cong dan deu binh dikg trong vi~c th\lc

7

v~ quy~n hinh d~g cua ph\! nit vai nam giai, Hi~n phap quy dinh: Cong dan

nit va nam co quy~n ngang nhau v~ mQi m~t chinh tri, kinh t~, van hoa, xa hQi va

gia dinh Nghiem cAm mQi hanh vi phan hi~t d6i xu vai ph\! nit

VS quySn binh d~g dan tQc, Hien phap quy dinh quySn binh d~g cua cac dan

tQc cimg sinh s6ng tren ddt nuac Vi~t Nam Nha nuac th\lc hi~n chinh sach binh

dan tQc

- Cac quySn cong dan dugc Nha nuac bAo diun: Nha nuac bAo diun va khong ngimg phat huy quySn lam chu mQi m~t cua cong dan, th\lc hi~n m\lc tieu dan giau,

nuac m~ xii hQi cong b§ng, dan chu, van minh, mQi nguai co cUQc s6ng fun no,

2.1.2 Cae quyJn va ngh'la v¥ eua eongdan vJ ehinh trj

- Trong linh V\lC chinh tri, cong dan co cac quy~n sau day:

+ QuyJn tham gia quan ly nha nuae va XQ h6i: Cong dan co quy~n tham gia

quan ly nha nuac va xa hQi, tham gia thao lu~ cac vAn d~ chung cua ca nuac va

dia phuong, kiBn nghi vai cO' quan nha nuac, hi~u quy~t khi Nha nuac t6 chuc

trung cdu y dan

+ QuyJn bdu cit: Cong dan co quySn bAu cli va Ung cli vao Qu6c hQi, HQi dAng nhan dan cac cdp

+ QuyJn khiiu nt;li, t6 CaD: Cong dan co quy~n khi~u n~i, quy~n t6 cao v6i cO'

quan nha nuac co thfun quy~n v~ vi~c lam trai phap lu~t cua cO' quan nha nuac, t6 ~

chuc kinh t~, t6 chilc xa hQi, don vi vCi trang nhan dan ho~c hAt cil ca nhan nao

+ Trong linh V\lC chinh tri, cong dan con co cac quy~n khac nhu quy~n tlJ do hgon lu~, tlJ do bao chi, quySn l~p hQi, quySn hQi hQp theo quy dinh cua phap lu~t

- Trong linh V\IC chinh tri, cong dan co cac nghia V\l sau day:

+ Nghia V\l trung thanh vai T6 qu6c

+ Nghia V\l bAo v~ T6 qu6c Cong dan phAi lam nghia V\l quan S\l va tham gia xay d\fIlg qu6c phong to811 dan

+ Nghia V\l tuan theo Hien phap, phap lu~t, tham gia bAo v~ an ninh qu6c gia,

cong cQng

2.1.3 Cae quyJn t1!do ea nhan

+ QuySn bdt khA xam ph~ vS than the: Cong dan dugc phap l~t bAo v~ vS

tinh m~g, suc khoe, danh d\l va nhan phfun Khong ai bi b~t, neu khong co quyet

8