chủ đề về sông ngòi Việt Nam phần các đặc điểm sông ngòi và vấn đề ô nhiễm môi trường sông ngòi , biện pháp khắc phục . Giáo án kết hợp nội dung trò chơi tạo hứng thú trong bài. Đầy đủ phần củng cố và mở đầu , nội dung được chắt lọc kĩ càng , phù hợp chuyên đề , thao giảng.
Trang 1CHỦ ĐỀ SÔNG NGÒI VIỆT NAM
I Mục tiêu:
HS nắm được:
1 Kiến thức:
- Bốn đặc điểm cơ bản của sông ngòi nước ta
- Mối quan hệ giữa sông ngòi với các nhân tố tự nhiên- xã hội ( địa hình, địa chất, khí hậu, và con người)
- Giá trị to lớn do sông ngòi mang lại
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng phân tích, tìm mối quan hệ giữa các yếu tố địa hình với mạng lưới sông ngòi, chế độ nước
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường nước và các dòng sông để phát triển kinh tế bền vững
4 Năng lực hình thành
-Năng lực chung: Tự học, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ; Năng lực sử dụng bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh, video; sử dụng số liệu thống kê
II C ác phương tiện dạy học:
- Bản đồ mạng lưới sông ngòi VN
- Bảng mùa lũ trên các lưu vực sông ( bảng 33.1)
- Tranh ảnh, tư liệu minh họa về thủy lợi, thủy điện, du lịch sông nước
ở Việt Nam
III Bài giảng
1 Ổn định tổ chức: KTSS.
2 Kiểm tra bài cũ:
- Đặc điểm từng mùa khí hậu nước ta ?
- Những thuận lợi và khó khăn do khí hậu mang lại ?
2. Bài mới:
- Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ
● Câu đố:
Đã đi là chỉ về xuôi
Dẫu trăm ngả vẫn một nơi hội cùng
Lúc thì giận dữ điên khùng
Khi thì hiền dịu, ung dung dịu dàng
( Là gì?)
● Em hãy thi kể tên các con sông ở nước ta mà em biết ?
- Bước 2: HS thi đua kể tên theo dãy/nhóm nam – nữ nhằm tạo nên sự
gay cấn
- Bước 3: Giáo viên chuẩn kiến thức, dẫn dắt vào bài mới.
Trang 2Vào bài mới:Sông ngòi, kênh rạch, ao, hồ…là hình ảnh quen thuộc đối
với mỗi người Việt Nam chúng ta Vậy chúng có đặc điểm ra sao, có vai
trò như thế nào trong đời sống và sản xuất? Chúng ta sẽ tìm hiểu qua
nội dung bài học hôm nay.
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
GV giới thiệu khái niệm sông ngòi là gì ?
GV chia lớp thành 4 nhóm , mỗi nhóm tìm hiểu 1
trong 4 nội dung sau :
1.Đặc điểm mạng lưới sông ngòi Việt Nam: Nêu đặc
điểm mạng lưới sông ngòi Việt Nam
2 Đặc điểm hướng chảy sông ngòi Việt Nam: Xác
định các con sông chảy theo hướng tây bắc – đông
nam và hướng vòng cung
3 Đặc điểm mùa nước sông ngòi Việt Nam : Vì sao
sông ngòi nước ta có 2 mùa nước ?
4 Đặc điểm phù sa sông ngòi Việt Nam: Cho biết
lượng phù sa lớn đã có tác động như thế nào tới
thiên nhiên và đời sống cư dân đồng bằng châu thổ
sông Hồng và sông Cửu Long?
Hs thảo luận, cử đại diện trình bày
GV theo dõi, đánh giá kết quả rồi kết luận
? Vì sao sông ngòi nước ta phần lớn là ngắn và
dốc ? (Lãnh thổ nước ta hẹp ngang, nằm sát biển
sông ngắn, nhỏ Địa hình ¾ là núi, ăn ra sát biển
sông ngòi dốc.)
? Mùa lũ trên các lưu vực sông có trùng với nhau
không ? Vì sao ? (không, vì chế độ mưa khác
nhau, …)
Hoạt động 2:
GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh và Hãy tìm những
lợi ích mà sông ngòi mang đến cho nước ta (HS trả
lời: thủy điện, thủy lợi, thủy sản, bồi đắp phù sa,
giao thông, du lịch,…)
Nội dung.
1 Đặc điểm chung:
(a) Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp cả nước, chủ yếu là các sông ngắn và dốc
(b).Sông ngòi nước ta chảy theo
hai hướng chính :
- Hướng tây bắc – đông nam: sông Hồng, sông Đà, sông Cả, sông Mã,…
- Hướng vòng cung: sông Cầu, sông Thương,…
(c) Sông ngòi nước ta có hai mùa
nước: màu lũ và mùa cạn khác nhau rõ rệt
- Mùa lũ: chiếm 70-80% lượng nước
- Mùa cạn: chiếm 20-30% lượng nước
(d) Sông ngòi nước ta có lượng
phù sa lớn
- Tổng lượng phù sa trên 200 triệu tấn/năm
2 Khai thác kinh tế và bảo vệ sự trong sạch của các dòng sông: a) Giá trị của sông ngòi:
- Sông ngòi VN có giá trị lớn về
Trang 3Giáo viên mở rộng: Sông ngòi có nhiều giá trị Có
những giá trị gắn bó mật thiết với đời sống hàng
ngày của chúng ta Chính vì nhiều giá trị to lớn như
vậy nên lịch sử loài người luôn gắn bó với những
dòng sông, tạo nên những nền văn minh lớn Ở Việt
Nam chúng ta có nền văn minh sông Hồng, là nền
văn minh lúa nước đầu tiên ở Đông Nam Á, với
những giá trị văn hóa truyền thống được lưu giữ
cho tới ngày hôm nay Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu
vấn đề này trong những bài học khác của những
môn học khác nhé.
Bên cạnh những giá trị về kinh tế văn hóa Từ xa
xưa ông cha ta cũng đã biết dựa vào những dòng
sông để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ đất nước mình
Các em hãy nhớ lại những kiến thức đã được học và
kể ra một số chiến thắng của quân và dân ta trên
các dòng sông ?
– quân Nam Hán)
quân Tống)
Sông ngòi cũng được các nhà thơ, nhà văn sáng tác
thành những bài thơ, bài ca ghi đậm dấu ấn quê
hương Việt Nam
hoạt, do vậy nước sông bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng
tới đời sống và sức khỏe của con người
huyết áp, tim mạch
tiêu hóa
GV yêu cầu HS tìm trên hình 33.1 các hồ nước Hòa
Bình, Thác Bà, Y-a-ly, Trị An, Dầu Tiếng và cho biết
chúng nằm trên những dòng sông nào ?
nhiều mặt: thủy điện, thủy lợi, thủy sản, bồi đắp phù sa, giao thông, du lịch,…
b) Sông ngòi nước ta đang bị ô nhiễm:
- Do rác thải, chất thải công nghiệp chưa xử lí,
-Biện pháp:
+ Bảo vệ rừng đầu nguồn
+ Không vứt rác, xác sinh vật xuống sông
+ Nâng cao ý thức cho người dân + Bảo vệ, khai thác hợp lí các nguồn lợi từ sông
+ Xử lí nghiêm minh các hành vi gây ô nhiễm môi trường…
Trang 4Ngoài những thuận lợi thì sông ngòi còn mang đến những khó khăn Theo em, đó là những khó khăn gì?(HS trả lời: Chế độ nước: mùa lũ thì gây lũ lụt, mùa cạn thì làm cho thiếu nước sinh hoạt và sản xuất, khó khăn cho giao thông,…)
Biện pháp khai thác và hạn chế lũ ?
Hiện nay sông ngòi nước ta bị ô nhiễm như thế nào?
Nguyên nhân nào khiến cho sông ngòi nước ta bị ô nhiễm?
Biện pháp để hạn chế tình trạng ô nhiễm dòng sông
là gì
Trang 54 Củng cố: bằng sơ đồ tư duy và câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1 Sông ngòi nước ta có mấy đặc điểm chính?
A 3
B 4
C 5
D 2
Câu 2 Sông ngòi nước ta chảy theo mấy hướng chính? A.2
B.4
C.3
Trang 6Câu 3.Hồ Trị An nằm trên sông nào?
A.S Hồng
B.S Đồng Nai
C.S Đà
D.S Xê Xan
Câu 4 Chế độ nước của sông ngòi có mấy mùa?
A.4
B.5
C.3
D.2
5 Hướng dẫn:
- Học bài 33
- Chuẩn bị bài 34: “CÁC HỆ THỐNG SÔNG LỚN Ở NƯỚC TA”
- Suy nghĩ những câu hỏi in nghiêng trong sách
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………