Bản tin Hội Điện lực miền Nam: Số 14/2016

Bản tin Hội Điện lực miền Nam: Số 14/2016 trình bày các nội dung chính sau: Định hướng phát triển năng lượng, phân tích đáp ứng tần số MBA lực, ứng dụng Autocad 360 cho Smartphone, lớp tập huấn nâng cao năng lực điều tra và thống kê số liệu,... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

Chịu trách nhiệm xuất bản:

Hồ Quang Ái

Chủ tịch Hội Điện lực miền Nam

Trưởng Ban biên tập:

TRẦn TRỌng QuYẾT

Phó Chủ tịch thường trực

Phó Trưởng Ban Biên tập

LÊ XuÂn THÁi

Chịu trách nhiệm về nội dung

nguYỄn TẤn ngHiỆP

Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký

Ban Biên tập

BÙi ngỌC THƯ

nguYỄn BỘi KHuÊ

nguYỄn VĂn LiÊM

nguYỄn HỮu PHÚC

QuÁCH LÂM HƯng

VÕ THanH Đồng

PHẠM MinH TiẾn

TRẦn THỊ MỸ ngỌC

Trụ sở toà soạn

Số 72 Hai Bà Trưng,

Phường Bến Nghé, Quận 1, TP HCM

Điện thoại: 08-35210484;

Fax: 08-35210485

giấy phép xuất bản số 31/gP-XBBT, ngày

08/06/2015 của Cục Báo chí - Bộ Thông tin &

Truyền thông

in tại Công ty CPTM in Phương nam

160/7 Đội Cung, Q.11, TP.HCM

Ảnh bìa:

1.Kỹ thuật rữa sứ cách điện, không cắt điện

(hot line) tại trạm 110 kv Bàu Béo - Bình Dương

2 dự án Cải tạo, xây dựng mới lưới điện

trung hạ thế cho 15 tỉnh thành phía Nam

Thư chúc mừng cùa SEEA 2016 1

Định hướng phát triển năng lượng 2

Phân tích đáp ứng tần số MBA lực và ứng dụng .4

Chương trình tìm vùng sự cố 7

Ứng dụng Autocad 360 cho Smartphone 10

Bình đẳng giới 15

MINISCADA 17

Hội Điện lực miền Nam thăm và làm việc tại Chi hội Điện lực Vỉnh Long 20

Lớp tập huấn nâng cao năng lực điều tra và thống kê số liệu 21

Sự cố máy cắt thuộc tủ hợp bộ của Công ty Trường Giang 23

EVN SPC hoàn thành việc chuyển đổi mô hình kiểm định 28

Hội nghị khách hàng, một diễn đàn thiết thực, thân thiện trong Tháng Tri ân 29

Suy ngẫm 30

Đố vui 31

Thơ xuân 32 Mục lục

Thưa toàn thể hội viên Hội Điện lực miền

Nam và các Chi hội thành viên

Thay mặt Ban chấp hành Hội Điện lực miền

Nam, tôi xin thân ái gửi tới toàn thể hội viên Hội

Điện lực miền Nam và các Chi hội thành viên

những tình cảm thân thiết và những lời chúc tốt

đẹp nhất!

Các bạn thân mến!

Chúng ta đã vượt qua năm 2015, một năm nhiều

khó khăn và thử thách đối với hoạt động điện lực

trên cả nước, đồng thời cũng là một năm Hội Điện

lực miền Nam và các Chi hội thành viên tiếp tục phát

huy tinh thần đoàn kết, đồng hành với hoạt động sản

xuất, kinh doanh với hoạt động của ngành Điện phía

Nam Các hội viên của chúng ta đã nỗ lực hết mình

để củng cố và ngày càng nâng cao hơn chất lượng

hoạt động của Hội nghề nghiệp, một diễn đàn công

khai và mở đối với mọi tập thể, cá nhân có những

tâm huyết để các hoạt động điện lực nói chung và

các hoạt động nghiên cứu vì sự phát triển của ngành

Điện Việt Nam Chúng ta vô cùng cảm ơn sâu sắc

sự quan tâm, chia sẻ và tiếp sức của lãnh đạo Tổng

công ty Điện lực miền Nam, các đơn vị thành viên và

Hội Điện lực Việt Nam

Tôi nhiệt liệt hoan nghênh, đánh giá cao và biểu

dương các Chi hội, của từng thành viên trong Hội

Điện lực miền Nam đã nỗ lực phi thường nhằm ổn

định và củng cố hoạt động để không chỉ đóng góp

xứng đáng cho Hội, Chi hội mà còn góp sức cho hoạt

động của ngành Điện ngày càng trưởng thành hơn

về mọi mặt và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao

của xã hội Đó là, i) Cung cấp ổn định và an toàn gần

50 tỷ kWh cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và

sinh hoạt của Nhân dân ở 21 tỉnh, thành phố phía

Nam, đảm bảo cho phát triển kinh tế, an sinh, phúc

lợi xã hội, ổn định kinh tế vĩ mô và quốc phòng an

ninh của đất nước; ii) Đầu tư phát triển nguồn và lưới

điện không chí đáp ứng cho công cuộc công nghiệp

hóa, hiện đại hóa và sinh hoạt của Nhân dân ở thành

thị, nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo với trên

99% hộ dân có điện sử dụng mà còn có dự phòng

cho tương lai; iii) Chất lượng điện năng và dịch vụ

điện không ngừng được nâng cao, cụ thể về độ tin

cậy cung cấp điện đã đạt 2.088 phút (giảm gần 500

Hồ Quang Ái

Chủ tịch Hội Điện lực miền Nam

phút so với năm 2014), nhiều hoạt động Tri ân khách hàng đã được đánh giá cao, trong đó có việc ra mắt

và khai trương hoạt động của Trung tâm chăm sóc khác hàng Điện lực miền Nam; và nhiều hoạt động

xã hội ý nghĩa khác…đã để lại dấu ấn sâu sắc trong cộng đồng xã hội về hoạt động của ngành có trách nhiệm với đất nước và dân tộc

Tết Bính Thân 2016 đang đến gần, bên cạnh niềm tin và hy vọng về vận hội mới, với bản lĩnh và phẩm chất của những người thợ điện Việt Nam nói chung và Hội Điện lực miền Nam nói riêng, chúng

ta luôn cố gắng hết sức mình và tiếp tục nỗ lực phấn đấu vươn lên, chung tay cho hoạt động của các Chi hội và Hội Điện lực miền Nam để góp sức mình cho yêu cầu đổi mới và sự phát triển của ngành Điện miền Nam và cả nước, đạt được nhiều thành tích phấn khởi chào mừng Đại hội lần thứ XII của Đảng

và những sự kiện chính trị trọng đại trong đời sống

xã hội của nước ta trong năm 2016

Chúc cho mỗi thành viên chúng ta và gia đình của các bạn thêm mạnh khỏe, vượt qua khó khăn, trở ngại để an khang hơn, hạnh phúc hơn Chúc cho Hội Điện lực miền Nam và các Chi hội Điện lực thành viên ngày càng đoàn kết, vững mạnh và có nhiều đóng góp xứng đáng vào thành tích chung của ngành Điện Việt Nam 

Chào thân ái và chúc mừng Năm mới nhiều

niềm vui - hạnh phúc!

Thư chúc mừng

của SEEA 2016

Trung tâm Tư vấn và Phát triển điện

Ở nước ta hiện nay, giá điện là một vấn đề nhạy

cảm, luôn có tầm quan trọng ở cỡ chính phủ, đôi khi

là quốc nội Giá bán bình quân năm 2014 là khoảng

1 500 đồng một số điện (1 kWh), hay 6,9 cent/kWh

Giá này trừ đi 86 đồng cho phí truyền tải, 262 đồng

cho phí phân phối, 3% cho tự dùng nhà máy phát

điện, giá bán điện sản xuất (điện phát) chỉ còn 1 117

đ/kWh hay 5,12 cent/kWh Như vậy ở thời điểm hiện

nay (2015), giá bán điện sản xuất bình quân khoảng

5,2 cent/kWh Giá dó tương đương giá trên thị trường

phát điện cạnh tranh hiện nay Đó phải được coi

là giá tham chiếu cho năm 2015 khi lập qui hoạch

phát triển nguồn NLTT phù hợp với điều kiện kinh

tế nước ta hiện nay Giai đoạn 2011-2015, giá điện

Nguồn năng lượng thương mại truyền thống gồm than đá, dầu mỏ và khí thiên nhiên

(than-dầu-khí) được sử dụng phổ biến trên toàn thế giới nói chung và nước ta nói riêng, đang dần cạn kiệt Điều đáng nói là chúng phát thải rất nhiều thán khí (CO2), tạo ra hiệu ứng nhà kính, làm trái đất nóng lên, gây nên những hiện tượng thời tiết bất thường, cả thế giới đang phải gồng mình tìm giải pháp khắc phục, trong đó, sử dụng nguồn năng lượng thay thế cho than-dầu-khí, được coi là giải pháp chủ yếu, căn cơ và hiệu quả nhất Nguồn năng lượng thay thế hiệu quả và tin cậy hiện nay là năng lượng tái tạo (NLTT), gồm một loạt các dạng năng lượng phổ biến là năng lượng mặt trời (NLMT), điện gió, thủy điện, năng lượng chất thải sinh học bao gồm cả rác thải (NLCTSH), thủy triều, sóng biển, dòng biển, … Phát triển NLTT thay thế dần than-dầu-khí đang là quốc sách của các nước trên toàn thế giới, trong đó, có nước ta Chúng ta đã có kế hoạch dài hạn chú trọng phát triển NLTT, đặc biệt là điện gió, NLMT, như là bước thí điểm về công nghệ ứng dụng NLTT Hàng loạt dự án điện gió đã được đăng ký phát triển, triển khai, đưa vào phát điện, như trại điện gió ngoài khơi Bạc Liêu, điện gió REVN Tuy Phong, điện gió đảo Phú Quý , … Các

dự án này, theo tác giả Quế Hà, khó phát triển được vì “giá bán thấp nhất thế giới”

tăng bình quân 7,45%/năm Coi các giai đoạn năm năm tiếp theo (2016-2020, 2021-2025, 2026-2030 và 2031-2035) mức tăng bình quân tương ứng là 7%, 6%, 5% và 4%, giá bán điện phát năm 2020 là 7,29 cent/kWh, năm 2025 là 9,76 cent/kWh, 2030 là 12,46 cent/kWh và năm 2035 là 15,16 cent/kWh Hiện nay (2015), giá điện gió Nhà nước ban hành là 7,8 cent/kWh là cao gấp 1,5 lần giá bán điện phát tham chiếu trên thị trường phát điện cạnh tranh (5,2 cent/kWh) Nếu cán cân điện gió chiếm 20% thị phần phát điện,

sẽ làm tăng giá điện lên thêm 10% Mức tăng này đủ nhạy cảm để phải đưa ra bàn ở cấp Chính phủ Đó là

lý do không thế lấy việc tăng giá điện ưu tiên riêng cho NLTT, ở đây là điện gió, vì nó bị chặn ngay ở đầu

ra, giá bán điện bình quân cho các hộ dùng điện

Xét trên điều kiện kinh tế nước ta, giá bán điện

bình quân hiện chỉ là 6,9 cent/kWh, so với các nước

phát triển giá điện cỡ 20-25 cent/kWh, chúng ta cần

có định hướng phát triển nguồn NLTT phù hợp, chứ

không phải thấy Đức hay các nước như Đan Mạch,

Hà Lan, … phát triển điện gió đại trà, ta hô hào tăng

giá điện gió lên 9,8 cent/kWh hoặc 10,4 cent/kWh

để kích thích phát triển điện gió cho bằng anh, bằng

em là điều không thực tế, không khả thi, vì việc này

làm tăng giá bán điện lên rất cao, điều nhạy cảm

luôn gây ảnh hưởng lớn lên nền kinh tế và đời sống

người dân

Ta biết điện gió, cũng như NLMT, là loại nguồn

điện phân tán, tức mật độ năng lượng phân bố rất

tản mạn theo không gian và thời gian, người dùng

không chủ động được Đó là các nguồn điện chất

lượng kém Như đảo Phú Quý, theo bài báo trên, có

nguồn điện gió 6 MW vẫn phải thường xuyên chạy

nguồn đi-ê-zen 5 MW (giá điện cỡ 5 000 – 6 000

đồng/kWh) do nguồn gió không đảm bảo, cho thấy

chất lượng điện gió là rất kém Hàng chất lượng kém

mà bán giá gấp hai, gấp ba lần hàng chất lượng cao,

như thủy điện chẳng hạn, là điều bất hợp lý, phi qui

luật thị trường, rất không khả thi xét trên bản chất

nền kinh tế

Rõ ràng để phát triển nguồn NLTT thay thế dần

năng lượng truyền thống, đảm bảo tính khả thi ở

điều kiện nước ta, giá điện còn thấp và rất nhạy cảm

đối với nền kinh tế và mức sống người dân, cần có

định hướng phù hợp Phát triển điện gió và NLMT

là hướng lâu dài Trước mắt, chỉ coi là các nguồn

này phát triển kết hợp, ở nơi điện lưới quốc gia chưa

đến được, đặc biệt là các hải đảo Riêng với NLMT,

bình nước nóng NLMT có tính khả thi cao, cần được

khuyến khích sử dụng Phát triển điện gió nên đưa

ra ngoài khơi, như điện gió Bạc Liêu, là phù hợp, vì

với các dự án điện gió trên bờ biển, việc chiếm dụng

đất làm cánh đồng gió là một lãng phí lớn vì đất cạnh

bờ biển đặc biệt quý cho phát triển kinh tế biển và

du lịch

Trong các loại NLTT ở nước ta, có hai nguồn cần

được ưu tiên phát triển, đó là thủy điện nhỏ và vừa

(TĐNV) và chất thải sinh khối Theo qui hoạch phát

triển thủy điện nhỏ và vừa, trữ năng kỹ thuật đạt

công suất cỡ 21 776 MW, bằng 60% công suất lớn

nhất toàn hệ thống điện quốc gia hiện nay (2015),

sản lượng 75,7 TWh (tỷ kWh) Tỷ lệ khai thác đến

hết 2014 đạt khoảng 39% công suất, 40% sản lượng

Giá bán điện TĐNV hiện tại theo chi phí tránh được,

do Cục điều tiết điện lực ban hành hàng năm, bình

quân cỡ 900-1000 đ/kWh, hay 4,13-4,59 cent/kWh,

chỉ bằng khoảng 79,4%-88,2% giá bán điện phát

tham chiếu năm 2015 Đó là giá điện rất khả thi Thủy

điện là nguồn điện chất lượng cao (nguồn tập trung,

dễ huy động, dễ điều chỉnh), giá lại rất cạnh tranh Việc phát triển TĐNV vừa qua có một số hạn chế trong quá trình xây dựng, chủ đầu tư ít quan tâm đến việc đảm bảo phát triển phù hợp và bảo vệ tính bền vững của môi trường, gây ra những phản cảm trong

dư luận cộng đồng và truyền thông Những hạn chế này có thể khắc phục được qua biện pháp quản lý đầu tư - xây dựng và các qui định về khai thác vận hành Do đó, ưu tiên phát triển TĐNV luôn là giải pháp nhất quán trong chính sách năng lượng quốc gia của nước ta, cũng như của các nước khác trên thế giới Khi tỷ trọng TĐNV tham gia vào hệ thống càng lớn, hiệu quả kinh tế và kỹ thuật càng cao

Nước ta có nguồn chất thải sinh khối rất phong phú, bao gồm rác thải, các chất thải từ nông nghiệp (trấu, rơm rạ, thân cây ngô, lạc, đậu, vỏ bắp,

vỏ quả,…), từ lâm nghiệp, từ cây xanh công viên, từ phân gia súc, gia cầm,… Các tính toán sơ bộ cho thấy trữ lượng nguồn chất thải sinh khối cỡ 15-20 triệu tấn dầu qui đổi (TOE), nếu đem phát điện, sẽ đạt cỡ 60-80 TWh, bằng 60%-65% tổng sản lượng điện năm 2014 Hiện công nghệ khai thác năng lượng chất thải sinh học đã có rất nhiều tiến bộ Công nghệ chuyển trấu thành chất đốt thay thế than củi đang thịnh hành ở các vùng lúa Nhà máy điện đốt trấu có giá bán khả thi cỡ 5,2 cent/kWh, phù hợp với giá bán điện phát tham chiếu hiện tại Công nghệ pla-sma chuyển chất thải sinh khối thành nhiên liệu (khí, dầu, than, …) với lượng phát thải CO2 thấp, công nghệ nhà máy điện khí bãi rác (LFG) có giá thành rẻ hơn so với điện gió Riêng nhà máy điện đốt rác giá thành so sánh được với điện gió Các dạng nguồn điện này là loại hàng hóa chất lượng cao, lại giải quyết triệt để vấn nạn ô nhiễm môi trường do các chất thải sinh khối gây ra, nên hiệu quả kinh tế là cao, rất khả thi

Để phát triển năng lượng chất thải sinh khối, cần

có các cơ chế phù hợp từ nhà nước, đặc biệt là ưu tiên quỹ đất, có chính sách đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào, có cơ chế giá về thu gom chất thải phù hợp, tin cậy

Xét điều kiện kinh tế nước ta hiện nay, giá năng lượng là thấp so với mặt bằng chung thế giới, nguồn NLTT khá phong phú, công nghệ khai thác đã có nhiều tiến bộ, cần ưu tiên phát triển thủy điện nhỏ và vừa, có chính sách phù hợp kích thích phát triển tận dụng nguồn chất thải sinh học vừa cho nguồn năng lượng giá phù hợp với nền kinh tế, vừa giải quyết vấn nạn ô nhiễm mội trường Bên cạnh đó, phát triển NLMT và điện gió ở mức phù hợp, chuẩn bị cho chương trình phát triển tương lai dài hạn, khi các nguồn khả thi là TĐNV và chất thải sinh học đã được khai thác tối đa khả năng có thể Đó là định hướng phù hợp để nước ta nhanh chóng tăng tỷ trọng nguồn NLTT trong cân bằng năng lượng quốc gia.

Bài viết giới thiệu những thông tin tổng quan về kỹ thuật ‘Phân tích đáp ứng tần số’ và khả năng ứng dụng để chẩn đoán các sự cố liên quan cũng như quản lý cơ sở dữ liệu MBA để phân tích thêm.

I CÁC LOẠI SỰ CỐ CẦN ÁP DỤNG FRA

Theo IEC 60076-18 [3], FRA có thể ứng dụng để

đánh giá mức độ các sự cố trong MBA như sau:

- Sự cố hay thí nghiệm ngắn mạch dòng lớn

- Sự cố với bộ điều áp

- Sự cố thay đổi cấu trúc cơ khí MBA do vận

chuyển hay động đất

Tiêu chuẩn tạm thời IEEE PC57.149/D9.1 [4] bổ

sung thêm, rằng FRA có thể ứng dụng để phát hiện

các sự cố gây ra thay đổi cấu trúc hình học bên trong

MBA, như sự cố có dòng (ngắn mạch) lớn trong cuộn

dây MBA sinh ra lực điện từ (tỷ lệ với bình phương

dòng điện) làm biến dạng cuộn dây (dọc hay ngang

trục) FRA còn ứng dụng để phát hiện các sự cố cuộn

dây hở mạch, có điện trở tiếp xúc lớn, ngắn mạch

- cấp một điện áp hình sin trị hiệu dụng thấp

(ví dụ 10 V), nhưng biến thiên trong một vùng tần

số rộng (ví dụ 10 Hz đến 10 MHz), vào một đầu cực

MBA (kí hiệu Vr = reference voltage)

- đo điện áp ở một đầu cực khác (kí hiệu

Vm = measured voltage)

- rồi tính tỉ số giữa chúng

Biên độ = 20log(Vm/Vr) (dB)

Góc pha = góc pha {Vm} – góc pha {Vr} (độ)

Nguyên lý đo ĐƯTS như trên được gọi là SFRA

(Sweep = quét tần số điện áp hình sin), đang được

ứng dụng rộng rãi Một nguyên lý khác là dựa trên

điện áp xung (IFRA với I viết tắt cho Impulse) nhưng

Hình 1: giới thiệu các cấu hình đo minh họa áp dụng cho MBA có tổ đấu dây YN-d.

Hình 1c - Đo hiệu ứng dung (CaP)

Hình 1d - Đo hiệu ứng cảm (inD)

Mỗi cấu hình đo đều cho các dạng ĐƯTS khác

nhau về độ lớn, dạng và góc pha Trong số 4 cấu hình

đo này, người ta thường chỉ sử dụng cấu hình đo hở

mạch (biên độ) để chẩn đoán vì các thông số điện

trong sơ đồ tương đương MBA (điện cảm, điện dung,

điện trở của cuộn dây và lõi thép trong tổng thể MBA)

đều có ảnh hưởng đến dạng ĐƯTS ở những vùng

tần số nhất định trong khi các sơ đồ đo khác chỉ có

ảnh hưởng rõ rệt của từng thông số điện riêng biệt

III CÁCH THỨC CHẨN ĐOÁN DỰA

TRÊN KẾT QUẢ ĐO ĐƯTS

Các tiêu chuẩn quốc tế hiện nay đều hướng đến

cách chẩn đoán dùng phép so sánh giữa các ĐƯTS

trước và sau khi nghi ngờ có sự cố Như vậy, ĐƯTS

của cùng một cuộn dây ở các thời điểm khác nhau

(nếu có) hoặc của hai MBA giống nhau hoặc của

hai cuộn dây pha (ngoài cùng) sẽ được so sánh với

nhau nhằm phát hiện ra loại và mức độ sự cố theo

hai cách sau:

1.So sánh định tính

Cách so sánh này do chuyên gia thực hiện nên

phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm chuyên gia; tuy

nhiên, mức độ chẩn đoán thành công tức đưa ra kết

luận sau cùng: a) loại sự cố gì và mức độ thế nào? b)

liệu MBA có nên cho vận hành tiếp (trong thời gian

bao lâu) hay phải sửa chữa liền, thì không đơn giản

do có quá nhiều thông số ảnh hưởng trực tiếp đến

dạng và độ lớn của ĐƯTS như MBA (loại, công suất),

cuộn dây (cấu tạo, số lượng), phép đo (sơ đồ, cách

thức, đầu cực các cuộn dây để hở/ngắn mạch hay

tiếp địa)

Hình 2 giới thiệu cách thức đánh giá chuyên gia dựa vào mô phỏng ĐƯTS hở mạch đo được của các cuộn dây MBA tự ngẫu công suất lớn theo [3] Giải pháp mô phỏng ĐƯTS cho MBA - được xem như một kiểu chuyên gia - cung cấp kiến thức để khảo sát ảnh hưởng của các thông số điện trong sơ

đồ tương đương MBA lên sự thay đổi của ĐƯTS ở những vùng tần số nhất định, theo đề xuất của tiêu chuẩn IEEE [4]

Hình 2 – Các kết quả đo ĐƯTS và nhận định phân tích ảnh hưởng của cấu trúc MBA dựa trên mô phỏng của các cuộn dây MBA tự ngẫu 1000 MVA [3, 4]

2.So sánh định lượng

Tiêu chuẩn DL/T-911 2005 [5] của Trung Quốc

là tiêu chuẩn quốc gia duy nhất đề cập đến cách

so sánh định lượng hai ĐƯTS bằng cách tính hệ số tương quan của hai ‘tín hiệu’ ĐƯTS trong 3 vùng tần số: thấp (từ 1 kHz đến 100 kHz), trung bình (100 kHz đến 600 kHz) và cao (600 kHz đến 1 MHz) Tuy dựa vào khảo sát hàng trăm MBA có sự cố cơ (thay đổi cấu trúc hình học bên trong), tiêu chuẩn này vẫn chưa được áp dụng rộng rãi mà chỉ để dùng tham khảo vì có quá nhiều thông số ảnh hưởng đến ĐƯTS như đã đề cập ở trên, theo các nghiên cứu trong [6, 7]

IV KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG

Việc ứng dụng kỹ thuật ‘Phân tích ĐƯTS’ một cách hiệu quả cho đến nay vẫn là một câu hỏi trong thực tế vận hành vì cách thức chẩn đoán dựa vào

so sánh định tính và định lượng hiện tại vẫn chưa được chứng minh tính hiệu quả một cách tổng quát Tuy nhiên, cần phải thực hiện các phép đo ĐƯTS cho các MBA mới đưa vào vận hành hay theo định

kỳ vì việc này sẽ giúp phát hiện sự cố ở các lần đo sau Các phép đo cũng cần phải tuân thủ theo các khuyến cáo của IEC và IEEE về cách đấu nối mạch

đo, cách thức đo để hạn chế các ảnh hưởng từ sơ đồ

đo vào kết quả đo

Để có thể nâng cao hiệu quả của kỹ thuật này

trong chẩn đoán sự cố MBA, cần thiết phải xây dựng

sơ đồ tương đương MBA và cách xác định các thông

số trong sơ đồ này dựa trên các phép đo ĐƯTS [8]

Theo đó, các sự cố MBA ngoài việc gây ra sự thay đổi

dạng ĐƯTS để có thể phân tích định tính hay định

lượng, còn gây ra sự thay đổi các thông số điện trong

sơ đồ tương đương (hay còn gọi là mô hình điện

MBA) Từ đó, kết hợp với các phép đo thí nghiệm

điện khác để kiểm chứng và đánh giá chẩn đoán

kết hợp

Như vậy, triển vọng áp dụng to lớn của kỹ thuật

này là tiến tới việc xây dựng cơ sở dữ liệu mô hình

MBA cho hệ thống các MBA lực đang vận hành trên

lưới, chẳng những cho ứng dụng phân tích ĐƯTS mà

còn phân tích quá độ hay định vị phóng điện cục bộ

Hình 3 giới thiệu mô hình thông số tập trung 3

pha cho một MBA hai cuộn dây nhận được từ việc

giải tích các phép đo ĐƯTS dạng tổng trở đầu cực

(tức lấy tỉ số điện áp và dòng điện đầu cực - phân

biệt với các ĐƯTS ở hình 1 là dạng tỉ số điện áp) theo

nghiên cứu [8] Việc này đòi hỏi thiết bị đo phải có

khả năng đo được cả hai dạng ĐƯTS để ứng dụng

xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ chẩn đoán và tính

toán nâng cao

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] E.B Dick and C.C Erven, Transformer diagnostic testing by frequency response analysis, IEEE Trans Power Apparatus and Systems, vol PAS-97, no 6, pp 2144-2153, 1978

[2] CIGRE Report 342, Mechanical-condition assessment of transformer windings using FRA, 2008

[3] IEC 60076-18, Power transformers - Part 18: Measurement of frequency response, 2012

[4] IEEE PC57.149/D9.1, Draft Trial Use Guide for the Application and Interpretation of FRA for Oil Immersed Transformers, March 2012

[5] DL/T-2004, Chinese standard, Frequency response analysis on winding deformation of power transformers, 2005

[6] D.A.K Pham, T.M.T Pham, H Borsi and E Gockenbach, A new diagnostic method to support standard FRA assessments for diagnostics of transformer winding mechanical failures, IEEE Elec Ins Magazine, vol 30, no 2, pp 34-41, 2014

[7] D.A.K Pham, T.M.T Pham, H Borsi and

E Gockenbach, Application of a new method in detecting a mechanical failure associated with series capacitance change in a power transformer winding, IEEE Int Conf Liquid Dielectr., Slovenia, 2014.[8] D.A.K Pham, T.M.T Pham, H Borsi and E Gockenbach, A new method for purposes of failure diagnostics and FRA interpretation applicable to power transformers, IEEE Trans on Dielec and Elec Ins., vol 20, no 6, pp 2026-2034, 2013 

Hình 3 – Mô hình thông số tập trung cho một MBa

hai cuộn dây Ynyn6

L4

L4 R4

R4

L4 R4

CgL/2 CgL/2

CgL/2 CgL/2

KS nguyễn Trọng MinH

Công ty Điện lực Bến Tre

Trước đây khi có sự cố xảy ra trên lưới điện dù là bật máy

cắt đầu tuyến 22kV tại trạm 110kV hay Recloser thì việc

tìm vị trí sự cố được thực hiện thủ công từ đầu đến cuối

phát tuyến Việc làm này mất rất nhiều thời gian (có thể

mất nhiều giờ), và công sức Đặc biệt đối với các phát tuyến dài

(chiều dài có thể đến 10km), làm ảnh hưởng đến độ tin cậy cung

cấp điện, sản lượng điện tuột giảm, ảnh hưởng đến tình hình phát

triển kinh tế xã hội của địa phương

Vì vậy vấn đề định vị sự cố khi xảy ra trên lưới điện 22kV là một

trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu trong công tác quản

lý vận hành lưới điện hiện nay

Cùng với sự phát triển của hệ thống MiniSCADA, hệ thống

giúp truy xuất được nhanh thông tin sự cố làm dữ liệu đầu vào cho

chương trình tìm vùng sự cố, góp phần làm giảm thời gian mất

điện, làm tăng độ tin cậy cung cấp điện cho khách hàng

Lưới điện phân phối hình tia, một nguồn nên dòng ngắn mạch

phụ thuộc vào vị trí và dạng ngắn mạch

Do đó đối với lưới điện phân phối hình tia có cấu hình đã biết có

thể tính trước dòng ngắn mạch ở từng vị trí sự cố Theo trị số dòng

ngắn mạch đo được trên thực tế và dạng ngắn mạch, Chương trình

sẽ thông báo vị trí của điểm ngắn mạch

Hình 1: Quan hệ giữa dòng điện ngắn mạch in và khoảng cách L theo

dạng sự cố, với (1): dòng ngắn mạch 1 pha, (3): dòng ngắn mạch 3 pha.

sự cố tại thanh cái các trạm 110kV, các nút trên lưới điện Bến Tre.Tính chính xác của chương trình phụ thuộc nhiều vào dữ liệu tính toán đầu vào, dữ liệu này có thể được tính toán lại sau các lần

sự cố thực tế để chương trình càng chính xác hơn

• 3ph-g : sự cố 3 pha chạm đất

• ph-g : sự cố một pha chạm đất

• ph-g Z : sự cố một pha chạm đất qua tổng trở Z

• ph-ph : sự cố pha chạm pha

• ph-ph-g : sự cố pha chạm pha chạm đất

• 3ph un-grnd : sự cố 3 pha không chạm đấ

Trong đó BDai5_2 là dòng ngắn mạch được tính toán tại trụ số 02 tuyến 475 trạm 110kV Bình Đại

- Dữ liệu dòng sự cố lấy từ phần mềm PSS/ADEPT được lưu vào My SQL theo từng phát tuyến, từng trạm

- Dùng ngôn ngữ php và mysql (mã nguồn mở không tốn phí bản quyền) để lập trình Web, chương trình so sánh dòng sự cố truy xuất được với dữ liệu dòng sự cố được lưu vào My SQL từ đó xuất ra vùng sự cố

- Vùng sự cố được xuất ra (các

vị trí trụ) có giá trị dòng ngắn mạch tương đương với dòng truy xuất từ sự cố

Sử dụng chương trình:

a.Khi sự cố xảy ra tại đầu tuyến trạm 110kV:

• Điều hành viên trạm 110kV truy xuất dòng sự cố và báo lại cho Điều độ viên Điều độ viên chọn tuyến

bị sự cố, nhập vào loại sự cố, dòng sự cố, thì chương trình sẽ xuất ra tâm vùng sự cố (các vị trí trụ điện), dòng

sự cố tham khảo tại các vị trí trụ Thời gian tìm được vùng sự cố trong trường hợp này khoảng 3 phút kể từ lúc bật máy cắt đầu tuyến

Giả sử sự cố pha chạm đất trên tuyến 472 Ba Tri có dòng sự cố là Ia=In=2700A

b Khi sự cố xảy ra tại các recloser

• Nếu recloser thuộc hệ thống miniSCADA thì Điều độ viên truy xuất dòng sự cố recloser tại Phòng Điều

độ Điều độ viên chọn tuyến bị sự cố, nhập vào loại sự cố, dòng sự cố, thì chương trình sẽ xuất ra tâm vùng

sự cố (các vị trí trụ), dòng sự cố tham khảo tại các vị trí trụ Thời gian tìm vùng sự cố trong trường hợp này dưới 3 phút

Truy xuất dòng sự cố recloser từ hệ thống miniSCADA

Bảng 2: Thông tin truy xuất từ nhật ký recloser Cooper FXB

• Nếu recloser không thuộc hệ thống miniSCADA thì Trực ban vận hành phải đến vị trí recloser ngoài lưới để truy xuất dòng sự cố Trực ban vận hành hoặc Điều độ viên chọn tuyến bị sự cố, nhập vào loại sự cố, dòng sự cố, thì chương trình sẽ xuất ra tâm vùng sự cố (các vị trí trụ), thời gian tìm vùng sự cố trong trường hợp này khá lâu, thông thường từ 20 đến 35 phút tùy theo khoảng cách từ Phòng điều hành đến vị trí đặt recloser

Giới thiệu chương trình

Hình 2: giao diện chương trình tìm vùng sự cố

Bảng 1: Tính ngắn mạch trong PSS/ADEPT

Chương trình xuất ra vị trí sự cố và dòng sự cố tại các vị trí

Hình 3: nhập thông tin sự cố vào chương trình

Vị trí tâm vùng sự cố từ trụ điện 75-78 Dòng sự cố tại trụ điện 75-78

Hình 4: Thông báo vùng sự cố

Kết Luận:

Chương trình tìm vùng sự cố hỗ trợ cho các Điều độ viên, Trực ban vận hành nhanh chóng xác định được vùng sự cố, rút ngắn thời gian truy tìm và xử lý sự cố, hạn chế thời gian mất điện của khách hàng, góp phần rất lớn vào việc hạn chế mất sản lượng điện do sự cố, nâng cao độ tin cậy cung ứng điện, phù hợp với chủ trương và xu hướng phát triển của ngành điện hiện nay.

Ứng dụng Autocad 360 cho Smartphone/Tablet

phục vụ công tác quản lý lưới điện và khảo sát thiết kế các công trình điện

1 Tình trạng kỹ thuật hoặc tổ chức sản xuất hiện tại:

Hiện tại công tác khảo sát hiện nay được thực hiện qua 3 bước như sau:

- Bước 1: Các nhân viên đi khảo sát vẽ sơ đồ trên phiếu khảo sát hay sổ tay

- Bước 2: Đo đạc bằng xe đo hay bằng thước dây các khoảng cách cần đo

- Bước 3: Về cơ quan vẽ lại sơ đồ bằng phần mềm Autocad

→ Các bước này đòi hỏi phải mất nhiều thời gian và tốn nhiều công sức vì công việc cứ lặp đi lặp lại nhiều lần

→ Không có một cơ chế lưu trữ một cách có hệ thống các dữ liệu đã khảo sát, dẫn đến có thể khảo sát nhiều lần ở một vài vị trí, gây mất nhiều thời gian và công sức

Hình 1 Mô hình khảo sát hiện tại

2 Giải pháp đề nghị công nhận là

2.1 Mục đích giải pháp:

Hình 2 Mục đích của giải pháp

Với sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ ngày nay, điện thoại thông minh (Smartphone) đã trở nên phổ biến đối với mọi người nói chung và nhân viên ngành điện nói riêng Hầu hết chúng ta sử dụng smartphone hay máy tính bảng (Tablet) chạy hệ điều hành Android hoặc iOS, chúng ta cũng đã quen thuộc với chương trình Autocad của hãng Autodesk Hiện tại, Autodesk đã có chương trình Autocad 360, phiên bản dùng cho smartphone/tablet chạy hệ điều hành Android và iOS

Điểm đặc biệt của chương trình này là nó có khả năng tận dụng chức năng GPS và chức năng Data (3G) cho phép chúng ta đo đạc với khoảng cách đo nhỏ đến milimet

2.2 Mô tả giải pháp:

Sáng kiến đưa ra giải pháp nhằm thực hiện bước khảo sát và bước nhập dữ liệu là một

- Người khảo sát chỉ cần mang theo chiếc điện thoại thông minh (smartphone) hoặc máy tính bảng có cài chương trình Autocad 360, có kết nối internet và có chức năng định vị GPS

- Đến vị cần khảo sát để lấy điểm, là tọa độ GPS tại vị trí người khảo sát đang đứng được chuyển sang sang tọa độ của chương trình Autocad 360

2.3 Tóm tắt thao tác thực hiện trên smartphone/tablet:

Thao tác thực hiện cụ thể được minh họa như hình sau:

Hình 3 Mô hình thực hiện của giải pháp

Tận dụng các chức năng quen thuộc của Autocad như ghi chú,

vẽ đoạn thẳng, đo khoảng cách

để thực hiện bản phác thảo tại hiện trường

Hình 4: Lấy điểm theo thứ tự trụ số 59 và trụ số 57 trên smartphone.

Hình 5:Bản vẽ phác thảo tại hiện trường

Có thể xuất file ra PC bằng cách chia sẽ file trực tuyến và thao tác file kết quả khảo sát bình thường trên chương trình Autocad quen thuộc

Có thể xem kết quả khảo sát

từ PC dưới dạng GIS trong Autocad 2014

3 Khả năng áp dụng giải pháp kỹ thuật:

Áp dụng rộng rãi trong công tác khảo sát thiết kế các công trình điện cho các đơn vị Hỗ trợ công tác quản

lý lưới điện tại các đơn vị

Hình 6:Xem kết quả khảo sát dưới dạng giS trong autocad 2014

Hiện tại, sáng kiến đã được triển khai thử nghiệm

ở Điện lực Hòa Thành như sau:

- Hoàn thành100% các xuất tuyến 471TN,

475TN, 476TN;

- Hoàn thành 70% các nhánh rẽ trung thế;

- Thực hiện thử nghiệm khảo sát đạt 25% đường

dây hạ thế

Dự kiến trong thời gian sắp tới, Điện lực Hòa

Thành sẽ hoàn tất 100% việc khảo sát lưới điện trung

thế và hạ thế

4 Hiệu quả dự kiến có thể thu được khi áp

dụng giải pháp:

Chương trình nếu được triển khai ứng dụng

rộng rãi tại các đơn vị có thể mang đến những hiệu

quả sau:

- Ưu điểm lớn nhất của chương trình là quá trình thu thập dữ liệu và quá trình nhập dữ liệu là một nên tiết kiệm rất nhiều thời gian và nhân công

- Có thể khảo sát và tra cứu thông tin bất cứ lúc nào và bất cứ nơi nào có sóng 3G điện thoại hoặc có wifi mà không cần hệ thống máy tính

- Kết quả thực hiện chương trình giúp chúng ta có được tải liệu tham khảo bổ ích, hỗ trợ mạnh mẽ cho công tác quản lý kỹ thuật và khảo sát thiết kế

- Ứng dụng công nghệ thông tin, góp phần hiện đại hóa công việc tại đơn vị, nâng cao trình độ chuyên môn của nhân viên ngành Điện 

Hình 9: Hiệu quả của mô hình mới so với mô hình trước đây

BÌNH ĐẲNG

Trong hội nghị tổng kết năm 2014 “ VÌ SỰ TIẾN

BỘ CỦA PHỤ NỮ” do Tổng công ty Điện lực miền

Nam (EVN SPC) tổ chức vào tháng 3/2015, nhiều

yếu tố rất đáng khích lệ được đúc kết về nữ giới của

→ Thành tích thi đua – khen thưởng (thời gian

qua): 32 chị nhận Huân chương Lao động, 242 Chị

nhận Bằng khen của Chính Phủ, 09 Chị nhận Bằng

khen cấp Bộ, 30 Chị nhận Bằng khen cấp Tổng

Công ty

Nhìn từ Việt Nam chúng ta thấy nữ giới đã được

xã hội nói chung và ngành Điện nói riêng quan

tâm thích đáng Sau đây là bài viết (của tác giả Mỹ)

về chuyện “BÌNH ĐẲNG GIỚI” được khảo sát tại

nước Mỹ:

Nhiều năm trước, sau khi sản xuất bộ phim “Màn

chắn” (The Shield), đạo diễn Glen Mazzara đã tổ

chức cuộc họp bình phẩm về bộ phim này Hôm

ấy Glen nhận thấy có hai nhà văn nữ trẻ luôn giữ

im lặng trong cuộc hội thảo và ông đã tìm cách mời

riêng hai vị này ra một vị trí riêng để gợi chuyện Sau

đây là tình tiết của cuộc nói chuyện giữa ba người:

- Mỗi khi câu chuyện được hai nhà văn nữ bắt đầu thì sau vài giây lại bị ngắt quãng hoặc bị lấn áp

vì sự xen vào của Glen Không lúc nào nhà văn nữ có thể nói hết những ý tưởng hay của mình Thật đáng buồn, chẳng có kinh nghiệm gì được rút ra! Và điều

đó được lập lại lần nữa và nhiều lần nữa!

- Mỗi khi nhà văn nữ trình bày vấn đề mang tính chuyên môn cao: Cô vừa bước đi một cách mạnh mẽ

và vừa lập luận một cách hùng hồn Tới phiên Glen nói, gương mặt vẫn bình thản, đầu hay gật gù nhưng chẳng đưa ra được sự đánh giá chuẩn xác nào về các

ý tưởng hay …Vì thế hai nhà văn nữ nói ít dần rồi … lặng thinh!

Theo sự nghiên cứu của nhà tâm lý học Victoria L Brescol thuộc trường đại học YALE: “Các

nữ nghị sĩ Mỹ có nhiều năng lực (được đánh giá qua nhiều nhiệm kỳ, vị trí chức vụ hàng đầu, quá trình xây dựng pháp luật) thường phát biểu ở nghị trường nhiều hơn các đồng nghiệp nam” Nhưng tài năng của họ không được tạo cơ hội để phát triển tốt hơn Nghi ngại về sự yên lặng của phụ nữ có nội lực, giáo sư Brescol nghĩ đến nguyên nhân sâu xa: “Phụ

nữ sợ bị phản ứng thái quá” Khi được hỏi ý kiến của các đồng nghiệp về “Năng lực” của Lảnh đạo Điều hành nam hoặc nữ (người có quyết định trọng lượng trong các vấn đề đề xuất: nhiều hay ít, thường xuyên hay không): Nam Lảnh đạo thường nói nhiều hơn làm so người đồng cấp nữ nhưng lại nhận thưởng cao hơn 10% - xét về phẩm chất “Năng lực”

Nhiều cuộc nghiên cứu đã chỉ ra rằng : Nữ

Lảnh đạo, thường nghi ngại “Nói nhiều quá” sẽ bị

ganh ghét (thực tế họ không hoang tưởng và họ đã

nghĩ “Đúng”)

Giáo sư Adam Grant, đã bị mất tinh thần trong lúc

tìm các sự tương đồng trong những đề tài nghiên

cứu: “Công Ty Chăm sóc Sức khỏe” và “Cố Vấn Cho

Ngân Hàng Quốc Tế” Khi nam nhân viên đóng góp

ý tưởng mang lại thu nhập cho doanh nghiệp thì họ

được hưởng các quyền lợi cao hơn mức giá trị của

thành tích Nhưng khi nữ nhân viên nói lên các ý

kiến có giá trị lợi ích tương đương thì họ không gây

được sự cải thiện nhận thức của Lảnh đạo về thành

tích của họ Những điều người nam nói thường được

Lảnh đạo lắng nghe và tiếp thu Trong khi người nữ

nói thì chẳng được xếp lĩnh hội một cách hữu ích, họ

thường nhận “thiệt hại kép” vì ý tưởng có giá trị bị

“đánh cắp” đồng thời bị “lưu ý” vì …nói nhiều

Nhà nghiên cứu Ethan Burris (thuộc Đại học

Texas) thuật lại kinh nghiệm khi làm việc với nhóm

thực hiện đề tài “chiến lược phát triển các nhà sách”,

một cách ngẫu nhiên ông thông báo cho một thành

viên của nhóm rằng có sự không hoàn thiện trong

hệ thống hàng tồn kho của nhà sách và cung cấp

cho người ấy dữ liệu để giải quyết tốt hơn Trong các

phân tích tiếp theo Burris nhận thấy các thành viên

nữ thách thức với hệ thống cũ và đề nghị thực hiện

hệ thống mới Người trưởng nhóm xem các thành

viên nữ kém trung thành và không thích thực hiện

theo đề nghị của họ Cuộc tranh luận tiếp diễn cho

đến lúc có thành viên đã minh chứng rằng với hệ

thống quản lý mới (đã áp dụng ở nước khác đã mang

lại lợi nhuận cao) thì cả nhóm mới tiếp thu nhưng đề

nghị …giảm mức thưởng cho sáng kiến này!

Chắc chắn trong lảnh vực kinh doanh chúng ta

cần chấm dứt việc phân biệt giới tính Thí dụ: trong

việc tổ chức các hội nghị thế giới, tất cả các nam nữ

nhân viên sẽ trình bày những đề nghị và giải pháp

để giải quyết các vấn đề bức xúc tiềm ẩn; các chuyên

gia sẽ đánh giá các kiến nghị và phản hồi lại cho tất

cả thành viên, sau đó sẽ bổ sung thành một kế hoạch thực hiện hoàn hảo

Từ lúc phần lớn công việc không thể tiến hành một cách “bí ẩn”, các nhà lảnh đạo phải từng bước khuyến khích nữ cộng sự phát biểu ý kiến và lắng nghe họ Ở bộ phim “Màn chắn” nhà giới thiệu phim Mazzara đã khôn khéo thay đổi động lực từ hai nhà văn nữ bằng cách thông báo đến tất cả các nhà văn rằng ông đã xây dựng nguyên tắc là không bao giờ ngắt quãng trong lúc đối tác (Nam hoặc Nữ) đang diễn đạt ý tưởng Sau đó Mazzara nhận thấy điều này đã khiến toàn nhóm làm phim hành động hiệu quả hơn

Giải pháp lâu dài cho sự kết nối là tăng sự lựa chọn phụ nữ trong vai trò lảnh đạo: Trong nghiên cứu về “Kỹ năng lảnh đạo” người ta đúc kết được ý tưởng sau: “Nam giới thường chắc chắn còn nữ giới thường thành thạo hơn”

Khi có nhiều phụ nữ đi vào xã hội ở vị trí cấp bậc cao mọi người sẽ quen thuộc dần với vai trò tiên phong của họ

Giáo sư Burris và các đồng sự nghiên cứu trong một tổ chức tín dụng có đến 74% phụ nữ làm vị trí giám sát (supervisors), và 84% phụ nữ làm nhân viên

ở vị trí tiền tiêu (front-line); chắc chắn ở những vị trí

ấy phụ nữ sẽ được nhiều người ưa thích và lắng nghe hơn

Trong hội nghị cuối năm 2014, Tổng Thống Obama đã mời 8 phóng viên (tất cả đều là nữ) để thực hiện phóng sự “Tin hàng đầu toàn thế giới”, ông bố trí cho duy nhất một nam chính khách đặt câu hỏi Điều này không có gì mới nhưng “đó là một ngày chuẩn mực”

Năm 2016 này, chúng ta tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta sẽ tổ chức những hội nghị theo kiểu Obama – dành sự hiện diện cho phụ nữ bất kỳ lúc nào có thể được, trong lúc hiện nay phụ nữ vẫn đang gặp rất nhiều sự đối xử không bình đẳng! 

Tài liệu tham khảo:

“SPEAKING WHILE FEMALE WITH SHERYL SANDBERG “ của Sheryryl Sandberg – Trưởng phòng Điều hành FACEBOOK Adam Grant – Giáo sư Trường Đại học Wharton – Mỹ