ngh~ thu~t qufin chung tren dia ban xa khu vgc D6ng b~ng. Ky nang xay d\IIlg kich ban Chuang tlnh hQi nghi, kich ban Chuang trlnh eae sg ki~n van hoa, gia dlnh, th€ thao va du l[r]
Trang 1BQ VAN HOA, THE THAO vA tiu LleH
(Khu VlJC D6ng b~ng)
HA NQi, nam 2012
Trang 2too"
II!
"-;'
.,
~
[ -~: .)
~
TT
Bai 1
A ,
TENBAI Quy trlnh xay d\IIlg k€ ho~ch quan Iy, t6 chuc cac ho~t dQng van hoa, gia dlnh, th€ thao va du lich tren dia ban xa
TRANG
1
Bai2 Ky nang giao ti€p va ph6i hqp cua cong chuc van hoa - xa
hQi xa v&i cac co quan, t6 chuc va ea nhan tren dia ban xa
21
Bai3 Ky nang xay d\IIlg n€p s6ng van hoa, gia dlnh van hoa, lang,
thon, ftp, ban van hoa tren dia ban xa khu vgc D6ng bang
45
Bai4 Ky nang quan Iy, huOng dftn vi~c cu6i, vi~c tang va I~ hQi
tren dia ban xa khu vgc D6ng b~ng
81
Bai5 Ky nang quan Iy va huOng dftn t6 chuc cac ho~t dQng trong
eae thi€t ch~ van hoa tren dia ban xa khu vgc D6ng b~ng
117
Bai6
Bai 7
Ky nang quan Iy va huOng dftn t6 chuc cac ho~t dQng thong tin, tuyen truy€n, c6 dQng, trang trf khanh ti€t tren dia ban xa vung D6ng b~ng
Ky nang quan Iy, huOng dftn t6 chuc phong trao van hoa van
ngh~ thu~t qufin chung tren dia ban xa khu vgc D6ng b~ng
139
171
Bai8
Bai9
Ky nang quailly, huOng dftn t6 chuc phong trao th€ d\lc th€
thao qufin chung tren dia ban xa
Ky nang quan Iy, huOng dftn khai thac gia tri cac di san van hoa pJ!\lC V\l ho~t dQng du lich tren dia ban xa
199
223
Bm 10 Ky nang quiln Iy, huOng dftn va t6 chuc cong tac gia dlnh tren
dia ban xa
Ky nang xay d\IIlg kich ban Chuang tlnh hQi nghi, kich ban Chuang trlnh eae sg ki~n van hoa, gia dlnh, th€ thao va du lich tren dia ban xa
Ky nang quan Iy huOng dftn cac djch Vl) van hoa, gia dlnh, th€ thao va du Ijch tren dia ban xa khu vgc D6ng b~ng
239
259
297 Bai 11
Bai 12
Trang 3-Bili 13 Ky nang ki€rn tra phat hi~n cac hanh vi vi ph~rn hanh chfnh
v€ ho~t dQng van hoa, th€ thao, du lich va phong ch6ng b~o
l\Ic gia dlnh tren dia ban xa
326
Bili 14 Ky nang th6ng ke, phan tfch, t6ng hQlJ s6 li~u, vi€t bao cao
v€ ho~t dQng van hoa, gia dlnh, th€ thao va du lich tren dia ban xa
349
Bili 15 Ky nang (mg d\lng cong ngh~ thong tin d6i v&i cong chilc
van hoa - xa hQi xa
368
Bili 16 Ky nang so~ thao van ban d6i v61 cong chuc van hoa - xa hQi xa 402
,~
Trang 4KY NANG QUAN LY, HUONG DAN KHAI THAc GIA TRJ
Th.s NGUYEN THANH THUY
Thai IUQ1lg: 8 ti€t(*)
1 M\lc dich:
- Cung cAp cho h<)c vien nhUng ki€n thuc ca ban v€ di san van h6a n6i chung va tren dia ban xa
- Nang cao ki€n thuc quan ly va ky nang nghi~p V\l chuyen mon cua cong chuc van h6a-xa h<)i xa trong-vi~c khai thac gia tri di san van h6a ph\lc V\l ho~t d<)ng du lich tren dia ban xa
2 Yeo du: HQc vien nfun dugc nhfing ki€n thuc ca ban va bi€t v~ d\lng trong
ho~t d<)ng th\lc ti€n adia phuang
B.NQIDUNG
van hoa Vi?t Nam
Di san van hoil: bao g6m di san van hoa phi v~t th€ va di san van hoa v~t th€,
la san phfun tinh thAn, v~t chAt c6 gia tri lich sir, van hoa, khoa hQc dugc lUll truy€n til
th€ h~ nay qua th€ h~ khac anuac CQng hoa xa h<)i chu nghla Vi~t Nam ( Di€u 1
Lutjt Di san Van h6a)
Di san van hoil phi vtjt th~: la san phAm tinh th~n co gia tri lich sir, van hoa, khoa hQc duQ'c lUll gifr b~ng trf nha, chfr vi€t, va duQ'c lUll truy€n b~ng truy€n mi~ng,
truy€n ngh€, trinh di€n va cac hlnh thuc lUll gifr, lUll truy€n khac, bao g6m ti€ng noi,
(*) - Ly thuy€t; 4 ti€t; Thao lu~n: 4 ti€t
Trang 5chfr vi€t, tac phAm van hQc, ngh~ thu~t, khoa hQc, ngfr van truy€n mi~ng, di€n xuOng dan gian, 16i s6ng, n€p s6ng, l€ hQi, bi quy€t v€ ngh€ thu cong !ruy€n th6ng, tri thirc v€
y, dugc hQc c6 truy€n, v€ van hoa Am thlJC,v€ trang ph\lc truy€n th6ng dan tQc va nhtlng tri thirc dan gian khac
Di san van hOG vtJt thi: la san phfun v~t ch~t co gia tIi lich sir, van hoa va khoa hQc bao g6m di tich lich sir- van hoa, danh lam thAng canh, di v~t, c6 v~t, bao v~t qu6c gia
Di t(ch Ijch sir - van hod: 13 cong trlnh xay d\lIlg, dia di~m va cac di v~t, c6 v~t, bao
v~t qu6c gia thuQc cong trlnh, dia di€m do co gia tti lieh sir, van hoa, khoa hQc
Danh lam thAng canh: la canh quan thien nhien ho~e dia di€m co S\l k€t hgp gifra canh quan thi€n nhien vOi cong trlnh ki€n trUc co gia tti lich sir, thfun my, khoa hQc
Khai quat v€ nQi dung, gia tri cua kho tang di san van hoa cua cQng d6ng cae dan tQc Vi~t Nam:
- Cac di san van hoa phi v~t th€
- Cac di tich lich Slr- van hoa va danh lam thAng canh
-H~ th6ng cac bao tang (y Vi~t Nam
a) Du Ijch
Du lich la cac ho~t dQng co lien quan d€n chuy€n di cua con nguai ngoai nO'i cu
tm thuOng xuyen cua mlnh nh~m dap (mg nhu cAu tham quan, tIm hi€u, giai tri, nghi dUOng trong mQt khoang thai gian nh~t dinh
Ho~t dQng du lich gop phAn phat tri€n kinh t~ eua d~t nuac, t~o vi~c lam va tang thu nh~p chonguai lao dQng (huOng dfut vien, cac dich V\l lien quan rmu san xu~t va tieu th\l d6 an u6ng, san phfun lUll ni~m, trlnh di~n ngh€ thu cong, v~ chuy€n khaeh
du lich )
b)Tai nguyen du Ijch
Tai nguyen du lich la canh quan thien nhien, y€u t6 tlJ nhien, di tich lich sir van hoa, cong trlnh lao dQng sang t~o cua con nguai va cac gia tri nhan van khac co th€ dugc sir d\lng nh~m dap (mg nhu cAu du lich, la y€u t6 cO' ban d€ hlnh thanh cac khu du lich, di€m du lich, tuy€n du lich, do thi du lich
224
Trang 6c) Du Itch van hoa
Ben c~nh nhUng Io~i hinh du Iich nhu du Iich sinh thai, du Iich kham chua b~nh,
du Iich m~o hiem, du Iich giao d\lc du Iich van h6a duQ'c xem Ia Io~i san phftm d~c thll cua cac nuac dang phat trien, trong d6 c6 Vi~t Nam, thu hut nhieu khach du Iich qu6c t€
Van h6a khong chi Ia d<)ng I\lc cua S\l phat trien rna con dugc gQi Ia diem t\la, Ia nen tang cho S\l phat trien du Iich Van h6a du Iich dang tra thanh xu th€ chu d~o trong
chi€n Iugc trong chi€n Iugc phat trien cua nganh du Iich th€ giai Trong nghi quy€t d~i
hQi Dang I§n thu VIII d6 neu ra : "Phat tri~n du Iich tuong x(mg v61 tiern nang du Iich to
100 eua dAt'nuae theo huOOg du lieh van h6a sinh thai, moi truOng xay d\lIlg cae ehuOllg trinh va cac diem hftp dfut du Iich ve van h6a, di tich Itch sir va danh lam th~g canh
Du Itch van h6a chu y~u d\la vao nhUng san phftm van h6a, nhUng I€ h<)i truyen th6ng dan t<)c, ke ca nhUng phong t\lC tin nguOng de t~o suc hut d6i v6i khach du Itch
ban dia va til khAp noi tren th€ giai D6i v61 khach du Iich c6 So' thich nghien clm, khfun pha van h6a va phong tl)c t~p quan ban dia, thl du Ijch van h6a Ia co h<)i de th6a man nhu cftu tim hieu cua hQ Hftu h€t cac ho~t d<)ng du Iich van h6a gAn lien vai dia ban cftp xii - nm t6n lUll giu nhieu gia tri van h6a truyen th6ng nhu di tich Iich sir, t~p quan, Iu~t
Wc, I€ h<)i B6'i th€, thu hut khach du Iich tham gia du Iich van h6a nrc Ia t~o ra dong chay mai va cai thi~n cu<)c s6ng cua nguOi dan dia phuong
NhuDg nQi dung co ban cua Lu~t Di san van hoa, Lu~t b6 sung m<)t s6 di~u cua
Lu~t Di san van h6a va Nghi dinh huOOg dfut thi hanh Lu~t c6 lien quan d€n cac ho~t
d<)ng du Iich, mQt trong nhUng hinh thuc co ban nhftt cua cong tac phat huy gia tri cac
di san van h6a:
Nhin chung, so vai tat ca cae van ban l~t phap ban hanh truac day if Vi~t
Nam, nlji dung cua Lu~t Di san van hoa, Lu~t b6 sung rn<)t s6 di~u cua Lu~t Di san van hoa va Nghi dinh hu6ng dftn thi hanh Lu~t da co nhiing thay d6i ca ban tren co So'
Trang 7nhUng nhu cdu xii hQi va th\lc tien ho~t dQng cua S\l nghi~p bao v~ va phat huy cac di san van hoa anuac ta, d6 la:
a) ve d6i tllqng va ph~m vi dieu chinh cua lu~t
- Dua Di san van hoa phi vqt thi- bf) phqn him cO' cua kho tang di san van hoa thanh d6i tUf/Ylg diJu chinh cua Luqt Di san van hoa
- Dua di san thien nhien- bf) phqn him cO' cua kho tang di san nhfin loc;zi thanh d6i tUf/Ylg di~u chinh cua Luqt Di san van hoa:
b) ve quyen sa hfru d6i vai di san van hoa, Luqt Di san van hoa dii xac dinh ve
sa hfru d6i v6'i di san van hoa & Vi~t Nam C\l th~ nhu sau:
"NhiJ nuac th6ng nhdt quan ly di san van hoa thuf)c sa him NhiJ nuac; c6ng nhqn va bao V? cac hinh thuc sa him tqp thi, sa him chung cua cf)ng d6ng, sa him tu nhan va cdc hinh thuc sa him khac vJ di san van hoa theo quy dtnh -cua phap luqt
c) Xac dinh nhUng ch€ tai nh~m ngan ch~n tlnh tr~g xam h~i di tich, nhfmg hanh vi dao bai trai phep cac di tich khao cd dO, dU(1c xip hc;zng di tim kiim va chiim doc;zt trai phep cd vqt, ngan ch¢n nhfmg hanh vi Zdn chiim ddt dai thuf)c di tich dO, va dang diin ra a muc bao df)ng hi?n nay
d) Ben c~h nhUng quy dinh C\l th~ nh~m de cao trach nhi~m cua nha nuac, quyen va nghla V\l cua cong dan duQ'c xac dinh thea hu6ng ton trQng sa huu tu nhan, t~o dieu ki~n thu~n Iqi cho mQi cong dan tham gia van S\l nghi~p bao v~, phat huy gia tri cac di san van hoa
e) Lu~t Di san van hoa c6 mQt m\lC de c~p C\l th~ ve v§n ngu6n l\lc cho cac
ho~t dQng bAo v~ va phat huy gia tri cac di san van hoa; trong d6, quy dinh th6ng nhfrt
vi~c sir d\lng cac ngu6n thu va trach nhi~m cua nha nrr<1C trong vi~c cung cfrp ngan sach cho cac ho~t d<)ng nay
g) Xac dinh C\l th€ trach nhi~m quan Iy nha nu&c ve di san van hoa n6i chung, trong d6 c6 nhfmg nQi dung:
T6 chuc, chi d~o cac ho~t dQng bao v~ va phat huy gia tri di san van hoa; tuyen truyen, ph6 bi€n, giao d\lc phap lu~t ve di san van hoa;
Trang 8- - - - ,
Huy dQng, quan ly, sir d\lng cac ngu6n l\lc d~ bao v~ va phat huy gia trj di san
van hoa ( Di€u 54)
2.2 Lu~t Du Ljch
Lu~t Du ljch duqc Nghj quy€t cua Qu6c HQi nuO'c CQng hoa xa hQi chu nghla
Vi~t Nam, s6 44/2005/QHll ngay 14 thang 6 nam 2005 thong qua g6m 11 chuang, 88
di€u: Chuang I Nhfl:ng quy ajnh chung; Chuang II Tili nguyen du itch; Chuang III
Quy hot;lch phtit tridn du Itch; Chuang IV· Khu du Itch, aidm du Ijch, tuyin du 11ch va
aD tht du Itch; Chuang V· Khach du Itch; Chuang VI: Kinh doanh du Ijch; Chuang
VII: HuOng ddn du Ijch; Chuang VIII: Xuc tiin du Itch; Chuang IX' Hl![J tde qut5c ti
v~ du" Itch; ·Chuang X : Thanh tra du Ijch, giai quyit yeu cdu, kiin nghj cua khtich du
itch; Chuang XI: DiJu khoan thi hanh
Nhln chung, Lu~t Du ljch d€ c~p kha toan di~n v€ cac ho~t dQng du ljch, th~m chi kha chi ti€t v€ cac ho~t dQng nghi~p V\l
MQt s6 di~m cO' ban cfin lUll y khi nghien ctru v~n d\lng vao cong tac quan ly, t6 chtrc cac ho~t dQng khai thac, phat huy gia trj cac di san van hoa ph\lc V\l du ljch (] dja
ban cfrp xa:
a) Dtnh ngh'ia vJ du Itch
Du ljch la cac ho~t dQng co lien quan d€n chuy€n di cua con ngum ngoai nm cu trU
thuOng xuyen cua mlnh nhk dap trng nhu cfiu tham quan, tim hi~u, giai tri, nghi dUOng
trong mQt khoang thm gian nhfrt djnh (Theo khoan 1, Di€u 4, Lu~t Du ljch)
b) Tai nguyen du itch
Tai ,nguyen du lich la camr quan thien nhien, y~u t6 t1J nhien, di tich ljch sir van hoa, cong trlnh lao dQng sang t~o cua con ngum va cac gia trj nhan van khac co
" ;
th~ duqc sir d\lng nhk dap trng nhu cfiu du lich, la y€u t6 cO' ban d~ hir.ili thanh cac
khu du ljch, di~m du ljch, tuy€n du ljch, do thi du ljch
c) San phdm du Itch
San phftm du ljch la t~p hqp cac djch V\l cfut thi€t d~ thoa man nhu cfiu cua khach du ljch trong chuy€n di du ljch
Trang 9d) Dtch v¥ du Itch
Dich V\l du lich la vi~c cung cAp cac dich V\l v€ IiI hanh,·v~n chuy€n, lUll tm, an u6ng, vui chai giai tri, thong tin, huOng ddn va nhUng dich V\l khac nh~m dap (mg nhu cdu cua khach du lich
e) Kinh doanh dtch v¥ du Itch : Kinh doanh dich V\l du lich trong khu du lich, di€m du lich, do thi du lich bao g6m kinh doanh IiI hanh, lUll tm du lich, v~n chuy€n khach du lich, an u6ng, mua sfun, th~ thao, giai tri, thong tin va cac dich V\l khac ph\lc V\l khach du lich
Du Ijch van hoa chu y€u d\la vao nhUng san phdm van hoa, nhUng Ie hQi truy€n th6ng dan tQc, k€ ca nhUng phong t\lC tin nguoog d€ t~o suc hut d6i vOi khach
du lich ban dia va til kh~p nai tren th~ gi6i
g) Sf! tham gia cua cQng t16ng dan cu
D€ co th€ phat tri€n du lich b€n vUng thl vi~c tham gia eua nguai dan cu dia phuong la h€t suc quan trQng nh~m t~o nen net d~c trung, S\l khac bi~t va s6ng dQng cho nhUng san phdm, chuang trlnh du lich
hoa va phat trien du Ijch tren dja ban CO' sO'
3.1 IiJng ghep nhfmg nQi dung chi tiit vJ di san van h6a (c6 vg,t, di tich, danh lam
tMng canh, Ii hQi) vai tiJi nguyen du Itch tlj: nhien va tai nguyen nhan van
3.1.1 Cdc khdi ni?m:
Di v~t: La hi~n v~t duqc lUll truy~n l~i co gia tri lich sir, van hoa, khoa hQc C6 v~t: La hi~n v~t duqc lUll truy~n l~i, co gia tri tieu bi€u v€ lich sir, van hoa, khoa hQc, co til mQt tram nam tu6i tra len
Bao v~t qu6c gia: La hi~n v~t duqc lUll truy€n l~i, co gia tti d~c bi~t quy hi€m tieu bi€u cua dAt nuac v€ lich sir, van hoa, khoa hQc
3.1.2 Cdc tieu chi c¥ thi cua di tieh lich sir- van hoa, danh lam th~ng canh: a) Di tich lich sir - van hoa phai co mQt trong cac tieu chi sau day:
228
Trang 10- Cong trlnh xay d\lI1g, dja di€rn gful v6'i S\l ki~n ljch ~ir tieu bi€u trong qua trlnh d\lI1g nuac va gifr nuac;
- Cong trlnh xay d\lI1g, dia di€m g~n vai than the va S\l nghi~p cua cac anh hung dan tQc, danh nhan cua ddt nuac;
- Cong trlnh xay d\lI1g, dia di€m g~n vai S\l ki~n lich sir tieu bi€u cua cac thai
kY cach m~g, khang chien;
- Dia di~rn co gia tri tieu bi€u ve khao c6;
- Quftn th~ ho~c cong trlnh kien truc d<m Ie co gia tri tieu bi€u ve kien truc,
ngh~ thu~t.cua rnQt ho~c nhieu giai do~ lich sir
b) Danh lam - thfulg canh phai co rnQt trong cac tieu chi sau day:
- Canh quan thien nhien ho~c dia di€m co S\l ket hgp gifra canh quan thien nhien vai cong trlnh ki~n truc co gia tri thftm my tieu bi€u;
- Khu V\lC thien nhien co gia tri khoa hQc ve dia chdt, dia m~o, dia ly, da d~ng sinh hQc, h~ sinh thai d~c thu ho~c khu V\lC thien nhien chua d\lI1g nhUng ddu tich v~t chftt ve cac giai do~n hlnh thanh va phat tri€n cua trai ddt
th~ng canh (] Vi~t Nam:
- Xu~t phat til nhu cftu quan ly Nha nuac, cac di tich lich sir va darm lam th~ng
canh (] Vi~t Nam (sau day g()i fa di t{ch ) duQ'c chia thanh 41o~i la:
1 Di tich lich sir- van hoa la cong trinh xay d\lI1g, dia di€m va cac di v~t, c6 v~t, bao
v~t qu6c gia thuQc cong trinh, dia di€rn co gia tri lich sir, van hoa, khoa hQc;
2 Di tich ki~n truc ngh~ thu~t la cong trlnh kien truc ngh~ thu~t, t6ng th€ kien truc do thi va do thi co gia tri tieu bi€u trong cac giai do~n phat tri€n ngh~ thu~t kien tnic cua dan tQc;
3 Di tich khao c61a nhUng dia di€m khao c6 co gia tIi n6i b~t danh dAu cac giai
do~n phat tri€n cua cac van hoa khao c6;
4 Danh lam thfulg canh la canh quan thien nhien ho~c dia di€m co S\l ket hgp gifra canh quan thien nhien v61 cong trlnh kien trUc co gia tri lich sir, thAm nlY, khoa hQc;