Hoàn thiện mạng lưới tiêu thụ sản phẩm của nhà máy thuốc lá Thăng Long
Trang 1II- Mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm là một yêu cầu khách
Phần thứ hai:
Phân tích thực trạng về việc duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ
II- Một số đặc điểm kĩ thuật có ảnh hởng đến vấn đề duy trì và
mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm ở nhà máy thuốc lá Thăng Long
20III- Phân tích về thị trờng tiêu thụ sản phẩm của nhà máy trong
IV- Đánh giá về sự hoạt động duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ
Phần thứ ba:
Một số biện pháp nhằm duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản
I- Tổ chức công tác nghiên cứu thị trờng và lập hồ sơ theo dõi
cạnh tranh
56
III- Tăng cờng công tác kĩ thuật nâng cao chất lợng sản phẩm 63
Trang 2lời nói đầu
Trong các đờng lối và chính sách đổi mới do đạI hội VI của Đảng côngsản Việt Nam đề ra, thì sự đổi mới cơ chế kinh tế là thành công hơn cả Nó nhmột luồng sinh khí mới làm thay đổi hẳn bộ mặt kinh tế- xã hội của đất nớc chỉtrong một thời gian tơng đối ngắn
Nhìn lại chặng đờng của sự đổi mới đó cũng thấy có rất nhiều điều phải ghinhận Đó là nhiều đơn vị kinh tế quốc doanh do quen với phơng thức làm ănhng
cũ không bắt nhịp kịp cùng với phơng thức làm ăn mới mà thị trờng đang đòihỏi, đã lâm vào tình trạng thua lỗ, có những DN dẫn đến giải thể hay phá sản.Song bên cạnh đó lại có rất nhiều DN rất năng động, tích cực nghiên cứu họchỏi, áp dụng đúng phơng thức đầu tiêu thụ kinh doanh mới nên không những
đứng vững trên thị trờng mà còn phát triển với qui mô ngày càng lớn và lợinhuận thu về ngày càng cao Trong số đó thì ngày càng nhiều các DN mới xuấthiện
Muốn có đợc kết quả nh vậy, các DN phải tìm cho mình một thị trờng tiêuthụ sản phẩm thích hợp Các DN muốn tiêu thụ đợc nhiều sản phẩm thì thị trờngcủa DN phải đợc mở rộng chính vì vậy trong cơ chế thị trờng các DN phải tìmmọi cách để duy trì thị trờng truyền thống và mở rộng các thị trờng mới
Nhà máy thuốc lá Thăng Long trong những năm gần đây đã có những bớcchuyển đổi mạnh mẽ trong hoạt động sản xuất kinh doanh và đã đạt đợc hiệu quảkinh tế cao Một trong những yếu tố thành công đó là nhà máy đã tìm cho mình mộthớng đi đúng là việc duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm
Duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm trong cơ chế cạnh tranh làmột vấn đề khó khăn và phức tạp nhng nó lại quyết định sự thành bại của các DNtrong cơ chế thị trờng Thử hỏi một sản phẩm sản xuất ra mà không tiêu thụ đợc(không có thị trờng ) thì sản phẩm, DN đó sẽ đI tới đâu ? Thị trờng là điểm nóng
và là trọng tâm của các DN không những hiện tại mà cả trong tơng lai, chỉ cólàm tốt công tác tiêu thụ mới góp phần thúc đẩy sản xuất, tạo việc làm và cảithiện đời sống cho ngời lao động Xuất phát từ thực tế nh vậy chuyên đề này đợc
thực hiện với đề tài: “Một số biện pháp duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ
sản phẩm ở nhà máy thuốc lá Thăng Long.”
Trang 3Phần thứ nhất
Duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm
của doanh nghiệp công nghiệp trong
cơ chế thị trờng
I-/ các quan điểm cơ bản về thị trờng
1 Khái niệm về thị trờng.
Thị trờng ra đời và phát triển gắn liền với lịch sử phát triển của nền sản xuấthàng hoá Từ khi xuất hiện thị trờng đến nay, nền sản xuất hàng hoá đã pháttriển và trải qua nhiều thế kỉ Nên khái niệm về thị trờng đợc hiểu theo nhiềucách
Thị trờng theo cách cổ điển: là nơi diễn ra các quá trình trao đổi và buônbán.Trong thuật ngữ kinh tế hiện đạI, thị trờng còn bapo gồm cả các hội chợ,cũng nh các địa d hoặc các khu vực tiêu thụ, theo mặt hàng hoặc ngành hàng.Thị trờng theo quan điểm kinh tế: là lĩnh vực trao đổi mua bán mà ở đócác chủ thể kinh tế cạnh tranh với nhau để xác định giá cả hàng hoá, dịch vụ vàthị phần
Theo quan điểm của Marketing: Thị trờng là tổng hợp nhu cầu hoặc tậphợp nhu cầu về một loại hàng hoá, dịch vụ nào đó, là nơi diễn ra các hành vi muabán, trao đổi bằng tiền tệ
Nh vậy thị trờng có thể ở bất kì chỗ nào, khi có một hoặc nhiều ngời mua,ngời bán trở lên Thị trờng là một phạm trù riêng của nến sản xuất hànghoá.Hoạt động cơ bản của thị trờng đợc thể hiện qua ba nhân tố có mối quan hệhữu cơ mật thiết với nhau: nhu cầu về hàng hoá và dịch vụ, cung ứng hàng hoá
và dịch vụ, giá cả hàng hoá và dịch vụ Qua thị trờng chúng ta có thể xác định
đ-ợc mối quan hệ giữa cung và cầu về hàng hoá dịch vụ, Hiểu đđ-ợc phạm vi và quimô của việc thực hiện cung cầu dới hình thức mua bán hàng hoá dịch vụ trên thịtrờng Thấy rõ thị trờng còn là nơi kiểm nghiệm giá trị của hàng hoá dịch vụ vàngợc lại hàng hoá dịch vụ phải đáp ứng đợc nhu câù của thị trờng ( thị trờngchấp nhận ) Do vậy các yếu tố liên quan đến hàng hoá dịch vụ đều phải thamgia vào thị trờng.Với nội dung trên, điều quan tâm của doanh nghiệp ( DN) làphải tìm ra thị trờng, tìm ra nhu cầu và khả năng tính toán của hàng hoá dịch vụ
mà nhà sản xuất định cung ứng.Ngợc lại đối với ngời tiêu dùng họ lại phải quantâm đến việc so sánh những sản phẩm mà nhà sản xuất cung ứng ra trên thị trờng
có thoả mãn với nhu cầu và khả năng thanh toán của họ đến đâu
2 Chức năng và vai trò của thị trờng.
2.1 Chức năng của thị trờng:
Thị trờng đợc coi là một phạm trù trung tâm, thị trờng có vai trò cực kìquan trọng trong việc điều tiết và lu thông hàng hoá Thị trờng tồn tại kháchquan, từng DN chỉ có thể hoạt động khi nó thích ứng với một thị trờng mỗi DNtrên cơ sở nhận biết nhu cầu của thị trờng, xã hội cũng nh thế mạnh của mìnhtrong sản xuất kinh doanh để có chiến lợc, kế hoạch và phơng án kinh doanh phùhợp với sự đòi hỏi của thị trờng và xã hội
Trang 4Thị trờng có những chức năng sau:
a, Chức năng thừa nhận của thị trờng: nó đợc thể hiện ở chỗ hàng hoá haydịch vụ của DN có bán đợc hay không Nếu bán đợc có nghĩa là thị trờng chấpnhận Hàng hoá, dịch vụ đợc thị trờng thừa nhận có nghĩa là ngời mua chấp nhận
và quá trình tái sản xuất của DN đợc thực hiện Thị trờng thừa nhận khối lợnghàng hoá và dịch vụ đa ra thị trờng tức là thừa nhận giá trị sử dụng của hàng hoádịch vụ đó
b, Chức năng thực hiện của thị trờng: nó đợc thể hiện ở chỗ thị trờng là nơidiễn ra các hành vi mua bán hàng hoá dịchvụ Ngời bán cần giá trị của hàng hoá,còn ngời mua lại cần giá trị dụngcủa hàng hoá đó, nhng theo trình tự thì việcthực hiện về giá trị chỉ xảy ra khi nào thực hiện đợc giá trị sử dụng
c, Chức năng điều tiết và kích thích của thị trờng:
Chức năng điều tiết: thông qua nhu cầu thị trờng ngời sản xuất sẽ chủ động
di chuyển hàng hoá, tiền vốn, vật t từ lĩnh vực này, thị trờng này sang lĩnh vực
và thị trờng khác nhằm đem lại lợi nhuận cao hơn Chính vì vậy ngời sản xuất sẽcủng cố địa vị của DN mình trong sản xuất kinh doanh nhằm nâng cao sức mạnhcủa DN trong cạnh tranh
Chức năng kích thích: thể hiện ở chỗ thị trờng chỉ chấp nhận những hànghoá dịch vụ với những chi phí sản xuất lu thông dới hoặc bằng với mức trungbình, nhằm khuyến khích các DN ra sức giảm chi phí sản xuất để hạ giá thànhsản phẩm Ngày nay cuộc cạnh tranh bằng giá cả và chất lợng đang là cuộc chạy
đua không ngừng giữa các nhà sản xuất và cung ứng
d, Chức năng thông tin của thị trờng: thị trờng chỉ ra cho ngời ssản xuấtbiết họ nên sản xuất cái gì với khối lợng bao nhiêu, bán ở đâu,vào thời điểm nào
và với giá là bao nhiêu là thích hợp nhất và có lợi nhất Thị trờng cũng chỉ chongời tiêu dùng nên mua những gì và ở đâu là phù hợp và tin tởng nhất
Chức năng này rất quan trọng nó chứa đựng những thông tin về: tổng sốcung, tổng số cầu, cơ cấu của cung và cầu, quan hệ giữa chúng đối với từngloại.hàng hoá dịch vụ, chất lợng sản phẩm hàng hoá dịch vụ, các điều kiệnb tìmkiếm hàng hoá dịch vụ
2.2 Vai trò của thị trờng đối sự phát triển của DN
Thị trờng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế hàng hoá ở nớc ta, trong
điều kiện hiện nay “ thị trờng vừa là mục tiêu, vừa là căn cứ của kế hoạch hoá “
Đối với các DN, thị trờng là bộ phận chủ yếu trong môi trờng kinh tế, xã hội.Hoạt động hớng ra bên ngoài của các DN dợc tiến hành trong môi môi trờngphức tạp, bao gồm nhiều bộ phận khác nhau nh: môi trờng dân c, môi trờngchính trị, môi trờng văn hoá, thể chế chính trị, môi trờng công nghệ Thị trờngchính là nơi hình thành và thực hiện các mối quan hệ kinh tế giữa DN với môi tr-ờng bên ngoài Thị trờng nh một cầu nối nhờ đó mà DN mới thực hiện đợc cácmối quan hệ với dân c, với các đơn vị kinh tế khác, vơí hệ thống kinh tế quốcdâncũng nh các bộ phận, các tổ chức khác của xã hội
Thị trờng còn đảm bảo các hoạt động bình thờng của quá trình sản xuất vàtái sản xuất của DN Trao đổi là một khâu quan trọng và phức tạp của quá trìnhtái sản xuất diễn ra trên thị trờng Hoạt động của các DN trên thị trờng tốt giúpcho việc trao đổi hàng hoá dịch vụ đợc tiến hành nhanh chóng, đều đặn, làm choquá trình tái sản xuất đợc tiến hành tốt hơn
Trang 5Ngợc lại khi thị trờng không ổn định, hoạt động trao đổi bị trì trệ hoặckhông thực hiện đợc sẽ ảnh hởng xấuđến sản xuất và tái sản xuất của DN
3 Các đặc trng của cơ chế thị trờng :
Cơ chế thị trờng đợc hình thành với sự tác động tổng hợp của của các quiluật sản xuất và lu thông hàng hoá trên thị trờng Đó là các qui luật giá trị, quiluật cung - cầu, qui luật giá trị giá trị thặng d, qui luật cạnh tranh, qui luật tỉ suấtlợi nhuận bình quân, qui luật lu thông tiền tệ các qui luật này tạo thành hệthống qui luật thống nhất và hệ thống này tạo ra cơ ché thị trờng
Cơ chế thị trờng có những nét đặc trng sau:
+ Thị trờng vừa đợc coi là yếu tố quyết định của quá trình tái sản xuất hànghoá dịch vụ, vừa đợc coi là mục tiêu, khâu kết thúc của quá trình tái sản xuất.+ Thị trờng điều tiết nền kinh tế xã hội thông qua việc đáp ứng các nhu cầucủa thị trờng và xã hội về hàng hoá dịch vụ, do đó sản xuất đợc khuyến khích,tiêu dùng có sự chỉ dẫn
+ Lợi nhuận tối đa đợc coi là động lực, còn cạnh tranh là phơng thức hoạt
động của thị trờng Sự điều tiết các hoạt động sản xuất kinh doanh trong cơ chếthị trờng dới tác động của qui luật của kinh tế đã mang lại những đóng góp tíchcực, do đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, thúc đẩy sự tiến bộ của khoa học
kĩ thuật Tuy nhiên cần phải thấy rằng sự điều tiết tự động của thị trờng diễn rakhi mọi hiện tợng kinh tế đã bộc lộ, nên chính cơ chế thị trờng đã dẫn đếnnhững hậu quả và sự lãng phí cho xã hội Để khấc phục những nhợc điểm, mộtmặt phải triệt để những mặt tích cực của nó, mặt khác phải sử dụng các đòn bảykinh tế và những chế định pháp luật trong tay nhà nớc để can thiệp vào thị trờngnhằm đảm bảo lợi ích cho ngơì tiêu dùng thúc đẩy sản xuất phát triển
+ Trong cơ chế thị trờng thì thị trờng giữ vai trò quan trọng, thị trờng là sựsống còn của các DN, nhiệm vụ của các DN trong cơ chế thị trờng đó là: Sảnxuất phải đáp ứng đợc nhu cầu của thị trờng, các DN phải tìm mọi cách để duytrì và mở rộng thị trờng thông qua việc nâng cao chất lợng sản phẩm, đổi mớimặt hàng, đổi mơí phơng thức bán hàng, phơng thức thanh toán có nh vậymơí tạo điều kiện cho các DN tăng trởng và phát triển trong cơ chế thị trờng
4 Nghiên cứu thị trờng:
Đây là một việc làm hết sức quan trọng ; nó bao hàm cả việc phân tích,
đánh giá về thị trờng nh: Phân tích và đánh giá về đối thủ cạnh tranh, sức mạnh,
vị thế của đối thủ từ đó có những kế sách thích hợp để ứng phó Với các DN mớitham gia vào thị trờng hoặc đã tham gia, bây giờ muốn tung ra thị trờng loại sảnphẩm mới thì cần phải có thông tin để phân tích thị trờng xem có thể bán loạihàng hoá mình sắp đa ra hay không, nếu có thể thì bán đợc bao nhiêu, ở mức giánào, có vấp phải sự cạnh tranh của hàng hoá cùng loại hay hàng hoá thay thếkhông
Cũng qua nghiên cứu thị trờng mà DN sẽ xác định đợc đâu là thị trờngchính, đâu là thị trờng tiềm năng Và loại sản phẩm của DN mình và thế mạnhcủa DN trên thơng trờng
Việc nghiên cứu thị trờng không thể không biết đến các qui luật của cơ chếthị trờng Các qui luật này là không thể phá vỡ:
Qui luật giá trị: Là qui luật cơ bản của nền sản xuất hàng hoá, căn cứ vào
đó mà hàng hoá đợc trao đổi theo số lợng lao động xã hội cần thiết để hao phí
Trang 6sản,xuất ra hàng hoá Qui luật này kích thích các nhà sản xuất phải chú ý tới haophí lao động cần thiết và ra sức giảm hao phí lao động cá biệt xuống càng thấpcàng tốt Qui luật này còn điều tiết sự phân phối lao động xã hội và t liệu sảnxuất giữa các ngành thông qua cơ cấu giá cả thị trờng.
Qui luật cung- cầu: Biểu hiện quan hệ kinh tế lớn nhất của thị trờng
Cầu là một lợng mặt hàng mà ngời mua muốn mua tại mỗi mức giá Nừucác yếu tố khác giữ nguyên, khi giá càng thấp thì l ợng câpù càng lớn và ngợclại
Cung là lợng của một mặt hàng mà ngời bán muốn bán ở mỗi mức giá Nừucác yếu tố khác giữ nguyên khi giá càng cao thì cung càng nhiều
Với ngời mua ( lợng cầu ) họ chỉ châp nhận mua khi thực sự cần thiết hoặckhi giá cả của loại hàng hoá đó phù hợp với khả năng thanh toán
Với ngời bán thì số tiền thu đợc từ việc bán sản phẩm hàng hoá phải bù đắp
đợc chi phí đã bỏ ra và cộng thêm khoản lợi nhuận
Với một mức giá không thay đổi thì khi ngời mua không còn mua thêm nữa
đó là sản lợng cân bằng của sản phẩm nếu nhiều hơn số đó tứcc là cung thừa,
ng-ợc lại sẽ là cầu về hàng hoá đó thiếu Do vậy các DN muốn tung ra thị trờng loạihàng hoá gì với giá cả và khối lợng bao nhiêu cần phải nghiên cứu thị trờng nàythật kĩ về mặt cung cầu
Qui luật cạnh tranh: là cơ chế vận động của thị trờng, có thể nói “ thị trờng
là vũ đàI của cạnh tranh”, “Thơng trờng là chiến trờng ”, là nơi gặp gỡ của các
đối thủ cạnh tranh Có ba loại cạnh tranh: cạnh tranh giữa ngời bán với ngờimua, cạnh tranh giữa ngời bán với ngời bán, cạnh tranh giữa ngời mua với ngờimua
Cạnh tranh giữa ngời bán với ngời mua là cuộc cạnh tranh diễn ra theo xuhớng muốn mua rẻ - bán đắt Sự cạnh tranh này đợc thực hiện trong quá trìnhmặc cả và cuối cùng giá cả đợc hình thành hành động tiến hành mua bán do thoảthuận của hai bên
Sự cạnh tranh giữa ngời mua với nhau là sự cạnh tranh trên cơ sở qui luậtcung cầu Khi loại hàng hoá, dịch vụ nào đó có cung nhỏ hơn cầu thì cuộc cạnhtranh này trở nên gay gắt Và kết quả giá cả loại mặt hàng, dịch vụ đó tăng lên.Vậy là ngời mua tự làm hại mình
Cạnh tranh giữa ngời bán với nhau là cuộc cạnh tranh chính trên thị trờng,
là cuộc cạnh tranh khốc liệt nhất Là cạnh tranh giữa các nhà sản xuất nhằmdành điều kiên sản xuất và tiêu thụ sản phẩm có lợi hơn Sản xuất hàng hoá càngphát triển, số lợng hàng hoá cung ứng ra trên thị trờng ngày càng nhiều thì cạnhtranh ngày một quyết liệt Một điều tất yếu đã xảy ra “ ăn ra làm nên” vì thắngthế trong cạnh tranh, những ngời khác bị đẩy xuống tình trạng thua lỗ hoặc phásản
5 Phân đoạn thị trờng:
Là việc phân chia thị trờng tổng thể thành các đoạn thị trờng nhất định, đảmtrong cùng một đoạn thị trờng mang những đặc điểm tiêu dùng giống nhau haycác đoạn thị trờng tơng xứng với các loại sản phẩm khác nhau
Việc phân chia thị trờng giữa các DN chọn các đoạn thị trờng cho phù hợp
và có lợi nhất trong kinh doanh Đồng thời có các chính sách Marketing cụ thể
Trang 7với từng đoạn thị trờng Sau khi phân chia thị trờng, DN cần xác định xem cầnthâm nhập bao nhiêu đoạn thị trờng, là những đoạn thị trờng cụ thể nào và phảixác định xem đoạn thị trờng nào là tố nhất, phù hợp nhất.
Việc xác định lấy đoạn thị trờng nào là mục tiêu sẽ quyết định ai là đối thủcạnh tranh của DN Việc phân chia đoạn thị trờng chính và các chính sách phùhợp đem lại kết quả đầy đủ, kịp thời nhu cầu của khách hàng Qua đó sẽ manglại lợi nhuận cao hơn Tuy nhiên nếu việc phân đoạn thị trờng không đợc tốt,không đợc chính xác tức là nhìn nhận đánh giá sai về đoạn thị trờng đã chọn thìhàng hoá bán ra sẽ đợc ít, không mang lại hiệu quả, dẫn đến ứ đọng hàng hoá,lợi nhuận thu đợc không cao
Vì vậy việc đánh giá phân tích để phân đoạn thị trờng từ đó có những chínhsách, kế hoạchvề sản phẩm, cũng nh chiến lợc tung hàng vào thời điểm nào, ở
đâu là hết sức quan trọng
Có rất nhiều cách để phân đoạn thị trờng:
Phân đoạn theo nhu cầu mục tiêu của khách hàng: là DN có thể nghiên cứu,phân chia ra từng nhóm khách hàng và sản phẩm của mình theo nhu cầu củatừng nhóm khách hàng đó
Phân đoạn thị trờng theo khả năng đáp ứng: DN sẽ chọn cho mình một
đoạn thị trờng phù hợp với điều kiện, năng lực sản xuất của mình
Phân đoạn theo vùng, lãnh thổ, dân c là phân đoản các loại thị trờng nh: thịtrờng miền núi, thị trờng nông thôn, thị trờng thành thị
Phân đoạn thị trờng theo địa lí là phân ra thị trờng khu vực, thị trờng trongnớc và thị trờng nớc ngoài
Hoặc có thể đa ra các tiêu chí để lựa chọn khúc đoạn thị trờng mình mongmuốn đợc đáp ứng nh: thu nhập, độ tuổi, nghề nghiệp, sở thích thói quen, tậpquán
Mà từ đó đa ra các loại sản phẩm cho phù hợp với từng đoạn thị trờng đó
Để đảm bảo cho quá trình phân đoạn thị trờng và có hiệu quả các DN cần lu
ý đến cầu của một đoạn thị trờng nào đó: có thể định lợng đợc, tiếp cận đợc, cótính thực hiện và khả thi
Trang 8II-/ Hoạt động tiêu thụ của DN trên thị trờng.
1 Khái niệm của công tác tiêu thụ sản phẩm của DN.
1.1 Khái niệm về tiêu thụ:
Quan điểm của marketing: là quá trình kinh tế, tổ chức kĩ thuật nhằm điềuhành và vận chuyển sản phẩm từ nơi sản xuất đến ngời tiêu dùng đặt hiệu quảkinh tế cao
Theo các nhà kinh tế: tiêu thụ là giai đoạn cuối cùng của sản xuất kinhdoanh, thông qua tiêu thụ mà DN thực hiện đợcgiá trị sử dụng và giá trị sử dụngcủa sản phẩm
1.2 Vai trò của công tác tiêu thụ:
Nh mọi ngời đều biết sản xuất ra sản phẩm là để bán hoặc trao đổi Nếukhông phải nh vậy thì không phải là mục đích kinh doanh Vì vậy công tác tiêuthụ sản phẩm sản xuất ra đối vơí DN sản xuất kinh doanh là hết sức quan trọng.Vì qua tiêu thụ DN mới thu hồi đợc vốn bỏ ra và mới có đợc lợi nhuận Tiêu thụnhanh sản phẩm tức là góp phần làm tăng nhanh vòng luân chuyển vốn
Qua tiêu thụ DN mới tạo đợc việc làm và đem lại thu nhập cho ngời lao
Đảm bảo và nâng cao chất lợng sản phẩm hàng hoá đã tạo điều kiện choviệc kéo dài chu kì sống của sản phẩm, đảm bảo sự tồn tại lâu dài của DN, giànhthắng lợi trong cạnh tranh và thu hút thêm ngày càng nhiều khách hàng, gópphần phát triển và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm hàng hoá
2.2 Giá cả của sản phẩm:
Giá cả là số tiền mà bán dự định có thể thu đựơc của ngời mua về các sảnphẩm hàng hoá, dịch vụ mà họ đã cung cấp
Chính sách giá cả đúng đắn và phơng pháp xử lí các thông tin linh hoạt có
ảnh hởng to lớn đến khối lợng hàng hoá tiêu thụ của DN
Chính sách giá cả có tác động sâu sắc và là nhân tố quan trọng, kích thích ợng cầu từng loại hàng hoá phát triển Trong cơ chế cạnh tranh thì giá cả là mộttrong những tiêu chuẩn quan trọng để quyết định hành vi mua và bán Nhng vẫnphải nhớ một điều: giá cả dù có thế nào đi chăng nữa nó vẫn phải tuân theo quiluật giá trị
l-2.3 Cơ chế cũng là một trong các yếu tố ảnh hởng đến tiêu thụ sản phẩm hàng hoá:
Trong cơ chế bao cấp, sản phẩm sản xuất ra theo chỉ tiêu pháp lệnh của nhànớc, nên khi sản xuất ra nhà nớc cũng tiêu thụ hết nên các DN không quan tâm
đếnn vấn đề tiêu thụ Các nhà sản xuất thật là chẳng có gì phải lo ngoài việc sảnxuất và sản xuất Họ chẳng cần quan tâm đế “Thợng đế ”, thậm chí đến khái
Trang 9niệm khách hàng họ cũng không cần biết “ Thợng đế ” -Khách hàng thời naynghĩ lại mới thấy trớc đây mình bị thiệt thòi và rất khổ.
Trong cơ chế thị trờng, vấn đề sản xuất kinh doanh khác xa với chế độ baocấp Các DN tự hạch toán, sản phẩm của DN phải chịu sự cạnh tranh quyết liệtvới các sản phẩm cùng loại của các DN khác trên thị trờng DN chỉ sản xuấtnhững gì thị trờng cần chứ không sản xuất những gì mà mình có
Chính vì vậy vấn đề tiêu hụ sản phẩm đợc đặt lên hàng đầu và các DN hếtsức quan tâm
Vì vậy muốn tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trờng đòi hỏi các DN phải
có những chính sách thích hợp trong công tác tổ chức, tiêu thụ sản phẩm hànghoá của DN mình
2.4 Ngoài các yếu tố trên thì dân c và thu nhập của dân c cũng ảnh hởng
đến việc tiêu thụ sản phẩm:
Vì con ngời vừa là ngời sản xuất ra sản phẩm và chính họ vừa là ngời tiêudùng số sản phẩm đó Mật độ dân c đông hay tha sẽ có ảnh hởng lớn tới việc tiêuthụ sản phẩm của DN
Mức thu nhập bình quân có ảnh hởng tới việc tiêu thụ sản phẩm ậ đâu mứcthu nhập bình quân cao thì ở đó sản phẩm sẽ tiêu thụ đợc nhiều Bởi nó tuân theoqui luật cung cầu Nếu giá cả không biến động nhiều thì với số tiền lớn hơn tấtyếu sẽ mua đựoc nhiều hàng hoá và dịch vụ hơn.Chính vì vậy các DN sẽ tậptrung sản phẩm của mình nhiều hơn vào khu vực thị trờng đó
3 Nội dung của công tác tiêu thụ:
b, Tổ chức kênh tiêu thụ:
Kênh tiêu thụ là đờng đi, là phơng thức di chuyển hàng hoá từ nơi sản xuất
đến tay ngời tiêu dùng cuối cùng
Trong một kênh tiêu thụ bao gồm ba yếu tố chủ yếu: Ngời sản xuất (cungcấp ), các phần tử trung gian và ngời tiêu dùng cuối cùng
Do khối lợng các khâu trung gian phân phối và phơng thức phân phối khácnhau, sẽ hình thàng nên nhiều loại kênh phân phối khác nhau
Có hai loại kênh phân phối chủ yếu sau đây:
Kênh tiêu thụ trực tiếp: là loại kênh không tồn tại khâu trung gian, hàng hoávận động di chuyển từ nhà sản xuất đến thẳng tay ngời tiêu dùng
Sơ đồ 1: Kênh tiêu thụ trực tiếp
Sử dụng kênh phân phối trực tiếp là hình thức phân phối đơn giản nhất, thểhiện sự phân công lao động cha phát triển Thể hiện qui mô sản xuất còn nhỏ
Trang 10Nhng nhờ đó sản phẩm của DN sản xuất ra nhanh chóng đáp ứng đợc nhu cầucủa thị trờng Đồng thời nhà kinh doanh có điều kiện nắm bắt đợc nhu cầu củathị trờng một cách sát thực hơn Nhanh chóng nắm bắt đợc thị hiếu của kháchhàng và có các chính sách cho phù hợp.
Tuy nhiên sẽ làm tăng thêm khối lợng công việc cho nhà sản xuất khi chọnkênh phân phối này Do vừa phải làm nhiệm vụ sản xuất, vừa phải hoạt độngkinh doanh thơng nghiệp, nhà sản xuất sẽ bị phân tán lực lợng Trình độ trongchuyên môn hoá hoạt động thơng nghiệp thấp, sẽ làm giảm lợi thế và hiệu quả
hoạt động thơng nghiệp không cao Mổt khác do phải trực tiếp tiêu thụ nên số ợng hàng hoá của DN cũng sẽ rất lớn, gây tình trạng ứ đọng vốn, hệ số luânchuyển vốn thấp, các nhà sản xuất phải chịu rủi ro một mình trong hoạt độngkinh doanh
l-Kênh tiêu thụ gián tiếp: là loại kênh có tồn tại các phần tử trung gian Hànghoá đợc chuyển qua một số lần thay đổi quyền sở hữu từ ngời sản xuất đến ngờitiêu dùng
Tuỳ thuộc vào số lợng các khâu trung gianmà hình thành nên các kênh tiêuthụ dài, ngắn khác nhau Có một số kênh tiêu thụ thờng đợc sử dụng nh sau:
Sơ đồ 2: Kênh tiêu thụ gián tiếp
Kênh tiêu thụ gián tiếp có cac u điểm:
+Hàng hoá đợc tiêu dùng rộng rãi trên nhiều vùng thị trờng khác nhau
Do tính chuyên cao trong sản xuất và hoạt động thơng nghiệp, việc sử dụngloại kênh này cho phép nhà sản xuất chuyên tâm vào công việc của mình đồngthời phát huy đợc hết lợi thế của các phần tử trung gian để nâng cao hiệu quả
kinh doanh Nhờ đó có thể tăng cờng đợc những lợi thế trong việc cạnh tranh và
mở rộng thị trờng
Nhà sản xuất sẽ tránh đợc tình trạng ứ đọng vốn do phải dự trữ hàng hoá
gây ra Thực hiện san xẻ rủi ro trong kinh doanh qua các khâu phân phối
Hạn chế:
Tiêu dùng Bán lẻ
Ng ời sản xuất
Tiêu dùng Bán lẻ
Bán buôn
Ng ời sản xuất
Tiêu dùng Bán buôn
Nhập khẩu
Đại lí xuất khẩu
Trang 11+ Do hàng hoá phải vận động qua nhiều khâu trung gian sẽ làm kéo dàithêm khoảng cách giữa nhà sản xuất với ngời tiêu dùng ĐIều đó làm cho khảnăng đáp ứng nhu cầu thị trờng bị chậm lại, mặt khác ngời sản xuất sẽ thiếunhững thông tin cụ thể về thị trờng và khách hàng.
+ Sử dụng kênh phân phối gián tiếp thờng làm tăng chi phí hoạt động sảnxuất kinh doanh nhất là qua các tổ chức, khâu trung gian bất hợp lí.Và một điềutất yếu là phải chịu một qui luật tất yếu đó là qui luật tỉ suất lợi nhuận bình quân( cho các nhà thơng nghiệp)
c, Các chính sách hỗ trợ tiêu thụ.
Cùng với sự phát triển của sản xuất và tình hình cạnh tranh trên thị trờngdiễn ra ngày càng quyết liệt thì các hoạt động xúc tiến yểm trợ càng có vị tríquan trọng Nó làm gia tăng khối lợng hàng hoá tiêu thụ, thu hút hàng hoá vàocác kênh lu thông và tạo cho nhà kinh doanh khai thác triệt để các lợi thế
Các hoạt động xúc tiến bán hàng chủ yếu thờng đợc sử dụng gồm có:
Các hoạt động trng bày triển lãm: mục đích chính của các hoạt động trngbày triển lãm nhằm thu hút sự chú của các nhà chuyên môn, các giới DN vàkhách hàng có quan tâm tới sản xuất kinh doanh của DN Sự thu hút này tạo rakhả năng liên kết và hợp tác trong kinh doanhgiữa các nhà sản xuất với nhau,giữa nhà sản xuất, nhà phân phối với khách hàng, giúp DN xây dựng đội ngũ bạnhàng tin cậy
Thông qua hoạt động này DN có thể kí kết đợc những hợp đồng kinh tế lớn
về sản xuất và tiêu thụ sản phẩm
Nhờ có những hoạt động này giúp DN có thể đánh giá đợc uy tín của sảnphẩm trên thị trờng, phản ứng và mức đọ chấp nhận của khách hàng về nhữnghàng hoá mà DN sản xuất kinh doanh
Những hoạt động chủ yếu của hoạt động này:
- Tham gia hội chợ
- Tham gia triển lãm kinh tế kx thuật
- Cửa hàng giới thiệu sản phẩm
Các hoạt xúc tién tại nơi bán hàng: nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, lànơi thể hiện rõ nét nhất mối quan hệ mặt đối mặt giữa DN với khách hàng, là nơibộc lộ đầy đủ nhất những ứng xử và nghệ thuật marketing của ngời kinh doanh.Tại nơi bán hàng các hoạt động sau đây cần đợc chú ý:
- Chọn địa điểm mở cửa hàng
- Trng bày hàng hóa
- Trang trí nội thất cửa hàng
- Nghệ thuật bán hàng của nhân viên
- Kích thích vật vật chất cho những ngời tiêu thụ nhiều sản phẩm
Dịch vụ sau bán hàng: nó diễn ra sau khi hàng hoá đợc tiêu thụ nhằm giúpcho ngời tiêu dùng sử dụng hợp lí sản phẩm và nâng cao uy tín của DN trên thịtrờng
Hoạt động sau bán hàng rất đa dạng:
- Hớng dẫn khách hàng sử dụng sản phẩm
Trang 12- Bảo hành sản phẩm
- Cung cấp sản phẩm thay thế
III-/ Mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm là một yêu cầu khách quan của DN hoạt động trong cơ chế thị trờng.
Trong cơ chế thị trờng có môtỵ qui luật không thể phá vỡ, mọi DN đều phảichấp nhận và biết chấp nhận Qui luật này tơng đối khắc nghiệt mà các DNkhông thể dễ dàng vợt qua, lúc nào cũng phải chống đỡ đối phó với nó, nếukhông muốn DN mình bị đẩy ra khỏi sân chơi trong kinh doanh Đó là qui luậtcạnh tranh
Trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung thì qui luật này trong kinh doanhkhông có ý nghĩa Bởi mỗi DN đợc nhà nớc giao cho sản xuất một loại mặt hàng,với số lợng đã có trớc Vì nhà nớc đã cân đối đủ số lợng sẽ sản xuất ra và tiêudùng Dù ngời tiêu dùng có muốn hơn cũng khó, muốn đẹp hơn cũng thôi
Trong cơ chế thị trờng lại không nh vậy Ai muốn sản xuất ra cái gì, với sốlợng bao nhiêuvà bán ở đâu, điều đó tuỳ thuộc vào khả năng thực hiện của các
DN Miễn là không vi phạm vào những điều cấm của pháp luật còn sản xuất rabán cho ai và có bán đợc không, trách nhiệm đó nhà sản xuất tự lo liệu Khôngnhững thế nhà sản xuất còn phải tự lo về vốn, kĩ thuật, công nghệ và tự tuyểndụng lao động Và đặc biệt là sựcạnh ranh quyết liệt của cơ chế thị trờng.Ngời tiêu dùng trong cơ chế thị trờng đợc các nhà kinh doanh coi là thợng
đế của họ Ngời tiêu dùng có thể chọn và mua bất kì loại hàng hoá gì ở đâu, vớikhối lợng bao nhiêu đều đợc đáp ứng Miễn sao họ có khả năng thanh toán Và lẽ
dĩ nhiên sự lựa chọn của họ phải có chọn lọc nghĩa là ở đâu hàng hoá tốt hơn rẻ,thuận tiện hơn cho việc mua hàng, đẹp hơn và phục vụ tốt hơn và họ có thiệncảm hơn thì họ sẽ mua ở đó ĐIều đó đúng thôi bởi vì đoòng tiền do họ phảii bỏ
ra phải đền đáp xứng đáng Vì vậy DN nào đáp ứng đợc những nhu cầu trên tóthơn thì có nhiều “ Thợng đế “ hơn Hàng hoá của DN bán ra nhiều hơn, doanhthu cũng nh lợi nhuận thu về nhiều hơnvà DN đó càng đứng vững hơn trên thị tr-ờng Và đã thành qui luật khi một ngời bán đợc nhiều hàng hơn thì ngời kia bán
sẽ ít đi nên doanh thu và lợi nhuận giảm đI, kéo theo sự giảm sút về uy tín vàmất dần thị trờng Nếu không muốn mất 8hết thị ‘trờng DNđó phải tìm ra biệnpháp Hoặc là giành lại thị trờng đã mất bằng mọi cách Hoặc đễ chịu mất thị tr-ờng cũ mà ra đI tiìm một thị trờng mới
Ngày nay sự cạnh tranh diễn ra gay gắt ở khắp mọi nơi, mọi lúc và ở trên tấtcả mọi ngành nghề kinh doanh Các nhà kinh doanh không để hở bất kì đoạn thịtrờng nào và cũng không để thếu bất cứ loại hàng hoá nào Họ sẽ đáp ứng tất cảcác nhu cầu của khách hàng Họ cạnh tranh nhau về chất lợng, giá cả, mẫu mã,
địa điểm, dịch vụ, dịch vụ sau bán hàng, bán hàng qua điện thoại, phục vụ tậnnhà Cốt sao để bán đợc nhièu hàng nhất để duy trì và mở rộng thị trờng Cónhững hãng, những tập đoàn cạnh tranh nhau về công nghệ, sự tinh vi, dễ sửdụng và sử dụng hiệu quả Cha đủ họ còn cạnh tranh nhau về vốn ( Qui mô) đểhạ giá thành sản phẩm Hoặc cùng nhau nghiên cứu đa ra những sản phẩm màmột mình thì không thể làm đợc Mục đích là để cạnh tranh và có thể nói là đểbóp chết các hãng khác yếu hơn Họ không cần chia sẻ Bởi khả năng của họcũng thừa đáp ứng những nhu câù của thị trờng bé bở này và giờ đây trên thếgiới đang ở trong tình trạng sản xuất thừa
Trang 13Thị trờng quan trọng nh vậy, nhng nó luôn luôn biến động, nó không tĩnhlặng Vì vậy ngay từ khi thị trờng của DN cha bị đe doạ thu hẹp thì việc duy trì
và mở rộng thị tròng tiêu thụ sản phẩm của DN cũngphải luôn đợc chú ý Cònvới những DN nào đã bị đe doạ bởi sự mất dần thị tròng thì việc mở rộng sangcác thị trờng khác lại càng cấp bách hơn Vì vậy việc mở rộng thị tròng tiêu thụsản phẩm là một yêu cầu khách quan của DN hoạt động trong cơ chế thị trờng
Trang 14Phần thứ hai
Phân tích thực trạng về việc duy trì và mở rộng
thị trờng tiêu thụ sản phẩm của nhà máy thuốc lá thăng long
I-/ Quá trình hình thành và phát triển của nhà máy
Để đắp ứng nhu cầu về thốc lá của nhân dân về thốc lá Vào năm 1956 theoquyết định số 2990/QĐ của thủ tớng chính phủ, nhà máy thuốc lá đợc xây dựng
và chính thức đợc đa vào hoạt động ngày 6/1/1957 tại thị xã Hà Đông tỉnh HàSơn Bình ( nay là tỉnh Hà Tây )
Cho đến nay nhà máy thuốc lá Thăng Long đã trải qua 40 năm xây dựng vàtrởng thành Qua qúa trình phát triển lâu dài với bao thăng trầm trong hoạt độngsản xuất kinh doanh Ngày nay nhà máy đã vơn lên trở thành một trong số nhàmáy đầu ngành của ngành thuốc lá Việt Nam
1 Các giai đoạn hình thành và phát triển:
Quá trình hình thành và phát triển của nhà máy thuốc lá Thăng Long có thểchia ra làm 2 giai đoạn:
Giai đoạn 1: từ năm 1957 đến 1986
Những năm đầu nhiệm vụ sản xuất chính của nhà máy là sản xuất các loạithuốc lá điếu, nhằm cung cấp cho nhu cầu của nhân dân, chủ yếu là lực lợng vũtrang và cán bộ công nhân viiên chức Thời kì sơ khai nhà máy chỉ đợc tiếp nhậnmột cơ sở vật chất kĩ thuật nhỏ bé Số công nhân viên chỉ là 233 ngời Đến cuôínăm 1958 sau nhiều lần tuyển dụng nhà máy đã có tới 905 công nhân viên vàmột số dây chuyền máy móc thiết bị của Tiệp Khắc ( cũ ) và Trung Quốc
Kĩ thuật sản xuất thủ công, máy móc cũ kĩ lạc hậu cộng với tay ngề củacông nhân còn thấp, trình độ sản xuất còn non kém, vì vậy việc sản xuất gặp rấtnhiều khó khăn
Những năm đầu đi vào sản xuất nhà máy chỉ sản xuất đợc 8.950.000 baothuốc lá các loại, tơng đơng với giá trị là 2.095.000đ (thời giá năm 1957)
Để khắc phục tình trạng này, đến năm 1960 với sự trợ giúp của Trung Quốcnhà máy đã tiến hành xây dựng cơ sở vật chất, tổ chức lại sản xuất và từ đó dầndần đI vào thế ổn định Vì vậy sản lợng năm 1960 của nhà máy đã đạt73.400.000 bao
Với nỗ lực cố gắng của mình, nhà máy đã nhanh chóng củng cố lại sảnxuất, đa tổng sản lợng của năm 1960 tăng 8 lần so với những năm đầu thành lập
Đến năm 1964 nhà máy đã sản xuất đợc 136.632.000 bao và đã xuất khẩu đợc31.177.000 bao Năm 1965 xuất khẩu 40.700.000 bao sang thị trờng Liên Xô( cũ ) và chiếm 25,7% tổng sản phẩm sản xuất của nhà máy
Qua 10 năm liên tục xây dựng và phát triển, nhà máy đã đạt đợc nhữngthành tựu đáng kể, không những đã đáp ứng đợc nhu cầu trong nớc mà còn cónhiều sản phẩm để xuất khẩu
Trang 15Năm 1966 nhà máy đứng ra thành lập nhà máy thuốc lá Bắc Sơn ( Hà Bắc).Một đơn vị trực thuộc của nhà máy cho đến ngày nay
Để phục vụ tốt cho sản xuất nhà máy đã đầu t kĩ thuật, phân bón vào một
số vùng nguyên liệu và các hoạt thu mua cũng nh chế biến khâu nguyên liệu.Nhà máy đã góp phần to lớn vào việc hình thành và phát triển những vùngnguyên liệu trọng điểm ở các tỉnh phía bắc,và cũng nhờ vào đó mà chất lợngthuốc lá của nhà máy ngày một nâng cao
Năm 1980 sản lợng thuốc lá của nhà máy tăng vọt, tăng lên 144.220.000bao đây là năm sản lợng thuốc lá của nhà máy đạt mức kỉ lục Là do nhà máy đã
đầu t mua thêm trang thiết bị hiện đại vì vậy chất lợng sản phẩm tăng cao rõ rệt.Cũng trong thời kì này sản phẩm của nhà máy có sự đa dạng hoá về chủng loạimặt hàng, bên cạnh những mác thuốc truyền thống thì nay nhà máy đã sản xuấtthêm những loại thuốc lá mới nh: Thủ Đô, Sa Pa, Bạch Đằng, Bông Lúa Chất l-ợng sản phẩm tơng đối ổn định và đợc đánh giá cao Tại hội chợ Thủ Đô năm
1984 sản phẩm thuốc lá Sa Pa của nhà máy đã xếp loại A1
Nhìn chung trong giai đoạn này nhà máy đã có những bớc phát triển nhảyvọt, là một trong những DNCN phát triển vững mạnh, thực sự là con chim đầu
đàn trong ngành thuốc lá Việt Nam
Giai đoạn 2: từ 1986 đến nay
Đâylà bớc ngoặt lịch sử của việc chuyển đổi cơ chế kinh tế ở nớc ta Thời kì
đầu nhà máy gặp rất nhiều khó khăn và rất lúng túng với cơ chế mới, cộng vớiviệc xoá bỏ chế đọ độc quyền phân phối thuốc lá Vì vậy làm sản lợng thuốc lácủa nhà máy liên tục giảm một cách đáng sợ Năm 1986 sản lợng thuốc lá củanhà máy đạt 255.066.000 bao thì đến năm 1989 sản lợng này chỉ còn171.730.000 bao Nhịp độ sản xuất và tiêu thụ giảm sút, số lao động dôi d so vớinhu cầu sản xuất ngày càng lớn Đây cũng là bớc thăng trầm chung của tất cảcác ngành sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế quốc dân nớc ta, trong đó cóngành thuốc lá
Song với nhà máy thuốc lá Thăng Long tình trạng đó không kéo dài, nhàmáy đã nhanh chóng tìm ra đợc lối thoát bằng cách tập trung vào việc đầu tchiều sâu, đổi mới máy móc thiết bị, dây chuyền công nghệ, nghiên cứu sâu vàokhâu tiếp thị và bán hàng để mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm
Để đuổi kịp sự phát triển của khoa học kĩ thuật và công nghệ, cũng nh duytrì nhịp độ sản xuất trong cơ chế thị trờng, nhà máy đã nhập một loạt thiết bị mới
và đa vào sản xuất Do đó chất lợng và sản lợng của nhà máy đợc phục hồi vàtăng lên rõ rệt Chẳng hạn nh năm 1996 sản lợng thuốc lá của nhà máy chỉ đạt132.649.000 bao thì đến năm 1998 sản lợng đó đã tănglên 156.435.000bao Và tỉ
lệ thuốc lá đầu lọc năm 1996 chỉ chiếm có 45,77% thì đến năm 1998 tăng tỉ lệthuốc lá đầu lọc lênchiếm 82%và tỉ lệ thuốc lá đầu lọc bao cứng chiếm 35%
Đây chính là điều kiện cơ bản tạo đà cho nhà máy phát triển những năm tiếptheo
Năm 1998 nhà máy đã hoàn thành dây chuyền sản xuất sợi Đây là bớc độtphá khẩu của nhà maý Nó cho ra chất lợng sợi tốt và đảm bảo chất lợng sảnphẩm hơn.nhờ có dây chuyền sản xuất sợinhà máy đã đảm bảo đủ nguồn nguyênliệu( sợi) phục vụ cho việc đa dạng hoá sản phẩm
Trang 16Ngoài ra nhà máy đang mở rộng hớng sản xuuất kinh doanh trong việc hợptác vơí các hãng nổi tiếng thế giới nh: hợp tác với hãng ROTHMAN, lập dây
chuyền sản xuất thuốc lá DUNHILL tại nhà máy Hợp tác với các hãng
TOBACO và BAT ( Britsh American TOBACO )
Cùng với vấn đề đổi mới công nghệ, nhà máy thuốc lá Thăng Long còn tậptrung vào giải quyết các vấn đề thị trờng Công tác nghiên cứu thị trờng và chính
sách tiếp thị của nhà máy ngày càng đợc quan tâm chú ý và đợc đầu t thích hợp
Hiện nhà máy có đội ngũ tiếp thị chuyên mang sản phẩm đến từng vùng thị
‘ttr-ờng để làm công tác quảng cáo và giới thiệu sản phẩm, đồng thời thu thập thông
tin trực tiếp từ phía khách hàng Và từ những thông tin thu thập đợc nhà máy tiến
hành phân tích để đa ra những biện pháp hữu hiệu nhằm duy trì và mở rộng thị
trờng tiêu thụ sản phẩm của nhà máy
2 Các kết quả đạt đợc trong những năm qua ở nhà máy thuốc lá Thăng
năm sau cao hơn năm trớc Đặc biệt là từ năm 1996 trở lại đấý lao động hàng
năm giảm đíong sản lợng của nhà máy vẫn tăng hàng năm Một điều đáng chú ý
là sản phẩm có chất lợng cao của nhà máy ngày một tăng do đó đã làm tăng giá
trị tổng sản lợng, tăng doanh thu và tăng nhiều về lợi nhuận Doanh thu tiêu thụ
năm 1998 đạt 178,926 tỉ đồng, năm 1999 tăng lên 526, 827 tỉ đồng và vợt
135,8% so với năm 1998
Biểu 2: Thu nhập trung bình cuả ngời lao động từ 1996-2001
Năm Thu nhập bình quân 1 ngời/tháng
II-/ Một số đặc điểm kinh tế kĩ thuật có ảnh hởng đến vấn đề
duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm ở nhà máy thuốc lá Thăng Long
1 Tính chất và nhiệm vụ sản xuất của nhà máy.
Để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng sản phẩm thuốc lá của nhân dân, nhà máy đã
cho ra đời nhiều loại sản phẩm có chất lợng tốt, đợc ngời tiêu dùng đánh giá cao
Qua những năm tháng hình thành và phát triển nhà máy đã cho ra thị trờngnhiều loại sản phẩm khác nhau.Đặc biệt là giai đoạn từ sau năm 1986, nhà nớc
đã cho chuyển nền kinh tế theo cơ cấu một nền kinh tế thị trờng Thị trờng và
Trang 17vấn đề cạnh tranh trên thị trờng là vấn đề cơ bản, sống còn của mỗi DN Nhiệm
vụ của nhà máy trong thời gian này là sản xuất những mặt hàng truyền thống vàkhông ngừng nâng cao chất lợng sản phẩm Bên cạnh đó phải luôn nghiên cứu đểcho ra đời những sản phẩm mới với chất lợng ngày một cao hơn, đáp ứng tốt hơnnhu cầu của thị trờng với những đòi hỏi ngày một cao hơn
2 Tình hình đầu t và sử dụng máy móc thiết bị của nhà máy.
Trớc đây dây chuyền sản xuất của nhà máy còn lạc hậu, không đồng bộ vàthời gian khấu hao đã hết Từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trờng, bằng nguồnvốn cấp phát của tổng công ty thuốc lá Việt Nam và bằng nguồn vố tự có nhàmáy đã đầu t mua sắm dây chuyề máy móc, thiết bị, công nghệ sản xuất mới từnớc ngoài Nhà máy đã lắp đặt thêm máy cuốn MAK8, MAK3, máy đóng baoTây Đức số 3, đại tu phần điện, 2 máy AC - 11 và đặc biệt lắp đặt day chuyềnsản xuất sợi đảm bảo tốt về chất lợng và chất lợng sản phẩm thuốc lá của nhàmáy Cho đến năm 1998 nhà máy đã có một đây chuyền máy móc thiết bị, côngnghệ hiện đại đủ khả năng cho ra thị trờng những sản phẩm có chất lợng cao,mẫu mẫ đẹp đáp ứng đợc nhu cầu của khách hàng
Biểu 3: Tình hình máy móc thiết bị của nhà máy
vào sử dụng Hiện có Đang sd
Nh vậy thời gian sử dụng của một số máy quá lâu ( tập trung chủ yếu ởphân xởng bao mềm ) Nó ảnh hởng trực tiếp đến chất lợng sản phẩm
Tình hình máy móc thiết bị tại các phân xởng chính
Phân xởng sợi: mơí đợc trang bị một dây chuyền sản xuất sợi của TrungQuốc trị giá 8.000.000$ Là dây chuyền chế biến sợi tiên tiến và hiẹn đại nhấtViệt Nam hiện nay đợc đa vào sử dụng năm 1998 Dây chuyền này hàng nămtiết kiệm cho nhà máy hơn chục tỉ đồng Vì trớc đâycuống lá bị loại bỏ đI nay đ-
ợc tận dụng triệit để (mỗi năm hàng trăm tấn Điều quan trọng hơn là từ khi códây chuyền này chất lợng sợi thuốc đồng đề, đảm bảo yuê cầu kĩ thuật và chất l-ợng thuốc đợc nâng lên
Trang 18Sơ đồ 3: Qui trình sản xuất sợi
Nguyên liệu
Sợi
Đây là dây chuyền có vốn đầu t lớn, có tính tự động cao, có khả năng chếbiến sợi thuốc lá phẩm cấp caothấp khác nhau Vì vậy thích hợp cho viẹc đadạng hoấ các loại sản phẩm
Phân xởng DUNHILL:
Đợc trang bị một dây truyền thiết bị hiện đạicủa hãng ROTHMAN dới hìnhthức cho vay và chuyển giao công nghệ Dây chuyền này cho ra thị trờng nhữngsản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảoi chất lợng và đủ sức cạnh tranh trênthị trờng
Phân xởng bao cứng:
Máy móc thiết bị của phân xởng này khá hiện đại, hầu hết đèu đơc nhậpvào những năm 90 Dây chuyền hoàn toàn tự động và cần rất ítlao động sử dụng.Tạo ra một năng suất khá cao, sản phẩm đạt chất lợng, đẹp về mẫu mã
Ngoài ra để phục vụ cho các phân xởng sản xuất chính, nhà máy có phân ởng nguyên liệu, phân xởng cơ điện củng cố và sửa chữa máy móc thiết bị phục vụ tốt cho sản xuất chính
x-Nhìn chung máy móc thiết bị của nhà máy thuốc lá Thăng Long đã đạt đếntính tự động tơng đối cao, có đủ khả năngcho ra những sản phẩm chất lợng cao
đáp ứng nhu cầu của thị trờng Bên cạnh đó máy móc ở một số phân xởng ( chủyếu ở phân xởng bao mềm) đã quá cũ, tỉ lệ lao động thủ công cao
3 Nguồn cung ứng nguyên vật liệu:
Thực hiện chỉ đạo và hợp tác gieo trồng thuốc lá giống mới ở các địa phơngnh: Lạng sơn,Hà bắc, Bắc thái Nhà máy thờng xyên cử cán bộ và công nhân
kĩ thuật trực tiêp xuống nơ gieo trồng để thực hiện giám sát và cố vấn kĩ thuật.Năm 2000 diện tích gieo trồng của cả hai vụ là 2095ha so với năm 1999 đạt216%
Có 2 vùng nguyên liệu chủ yếu của nhà máy:
Hấp chân không
Làm ẩm lá
đã cắtTách cuộng
Sấy cuộngThùng trữ
lá
Sấy sợi cuộng
Tr ng nở cuộng
Thái cuộngHấp ép
cuộng
Thùng trữ
cuộng
Phân li sợi cuộng
Thùng trữ
sợi cuộng
và phối sợi cuộng
Làm ẩm cuộng
Phối trộn sợi lá và sợi cuộng
Trang 19Vùng 1: Gồm Cao Bằng, Lạng Sơn và một số xã ở huyện Sóc Sơn ngoạithành Hà Nội ĐâY là vùng nguyên liệu có chất lợng khá cao.
Vùng 2: Gồm Hà Bắc, Vĩnh Phú, Hà Tây Là vùng có năng suất khá caonhng chất lợng không bằng vùng 1
Ngoài nguồn cung cấp nguyên liệu ở nội đỉâ nhà máy hàng năm vẫn phảinhậpmột khối lợng nguyên liệu nhất định, nh nhập thuốc sợi từ SINGAPO để sảnxuất thuốc lá VINATABA Các loại nguyên liệu khác nh nhập thuốc lá vàng củaCAMPUCHIA, thuốc lá nâu ở phía nam Các loai nguyên liệu này đợc phối trộntheo những tỉ lệ khác nhau, tuỳ theo từng mác thuốc Mỗi năm nhà máy phảimua khoảng 500 tấn nguyên liệu thuốc lá nâu và khoảng 100 thuốc lá vàng Nhàmáy còn phải mua hàng loạt các loại phụ liệu khác nhau nh: Giấy cuốn đầu lọc,giấy bóng kính, các loại phụ liệu phục vụ cho sản xuất cùng các loại hoá chấtkhác Phần lớn những phụ liệu này đều phải nhập từ nớc ngoài
Hiện nay nhà máy đã hợp tác với các hãng thuốc lá: TOBACO của Pháp vàBAT (British America TOBACO) trồng thực nghiệm gần 100ha giống mới tạiSóc Sơn, Ba Vì, Hà Bắc Bớc đầu đã đạtiêu thụ kết quả tốt
4 Lao động và quản lí, tổ chức lao động ở nhà máy:
Nhà máy thuốc lá Thăng Long là một đơnhng vị kinh tế lớn, đang cónhững bớc phát triển mạnh Nhà máy đã giải quyết tốt vấn đề lao động, cónhững năm tổng số lao động của nhà máy lên tới hơn 2669 ngời ( Số liệu năm1986) Cho đến hiện nay số lợng lao động của nhà máy chỉ là 1157 ngời
Nằm trên địa TP Hà Nội, dân c đông đúc, có nhiều trờng đạI học nên nhàmáy có nhiều thuận lợi trong việc xây dựng cho mình một đội ngũ cán bộ cóchuyên môn nghiệp vụ cao và công nhân giỏi nghề Hiện nay lực lợng lao độngcủa nhà máy tuổi đời trung bình còn khá trẻ khoảng 30
Về trình độ lao động của nhà máy:
Trình độ đạI học: 110 ngời
Trình độ trung học: 165 ngời
Bậc thợ bình quân 5/6 với bậc thợ công nghệ
Bậc thợ bình quân 5/7 với bậc thợ cơ khí
Lao động nữ là 650 ngời chiếm 60%
Tỉ lệ lao động gián tiếp là 7%
Qua số liệu trên đây cho thấy bậc thợ trung bình của nhà máy là tơng đốicao, tỉ lẹ lao động gián tiếp lại thấp ĐIều đó chứng tỏ trình độ lao động nóichung của nhà máy tơng đối cao Vì vậy hiệu quả làm việc chắc chắn sẽ cao hơn.Tuy vậy hàng năm nhà máy vẫn tổ chức đào tạolao động tại chỗ và gửi đI đào tạovới số lợng lớn công nhân đồng thời tiếp nhận nhiều kĩ s và cử nhân kinh tế Và
điều đó đã giúp cho nhà máy làm ănhng có hiệu qủa ngày một cao hơn
Biểu 4: Một số chỉ tiêu qua 2 năm 1999-2000
Trang 20Nộp ngân sách Tỉ đồng 166,5 175,7 106%
Qua bảng trên: Thấy rằng số lợng lao động của nhà máy qua 2 năm không
hề tăng nhng sản lợng, doanh thu và nộp ngân sách đều tăng ĐIều đó chứng tỏmột điều rằng hiệu quả làm việc của lao động tăng lên
- Tổ chức và quản lí lao động trong sản xuất:
Nhà máy xây dựng dựa trên hai bộ phận chính:
Phân xởng bao mềm: Gồm 350 lao động có nhiệm vụ cuốn điếu và cho racác sản phẩm là các loại thuốc lá bao mềm (có và không có đầu lọc)
Phân xởng bao cứng: Có 94 lao động có nhiệm vụ nhận sợi từ phân xởngsợi và sản xuất ra thành phẩm là thuốc lá bao cứng nh: VINATABA, Hồng Hà,
Phân xởng 4 có 23 ngời gia công phụ tùng chi tiết máy
Đội bốc xếp có 50 ngời chuyên vận chuyển bốc xếp nguyên vật liệu,thành phẩm trong nhà máy
Đội xe gồm 18 ngời có nhiệm vụ vận chuyển nguyên vật liệu về nhậpkho; và chở thành phẩm đến các đạI lí tiêu thụ
Với cơ cấu nh trên đã tạo ra sự chuyên môn hoá trong quá trình sản xuấtsản phẩm, điều đó đã tạo điều kiện cho công nhân nâng cao tay nghề, thành thạovới công việc của họ nên năng suất đạtiêu thụ cao hơn
Bộ phận lao động gián tiếp là các phòng ban Để tránh bộ máy cồng kềnh
và phù hợp với cơ cấu tổ chức sản xuất, đồng thời đẩy mạnh công tác tiêu thụsản phẩm cơ cấu quản lí của nhà máy đợc xâyb dựng theo kiểu trực tuyến chứcnăng: Gồm một giám đốc, hai phó giám đốc và các phòng ban
Nhiệm vụ và số lao động của các phòng ban:
- Phòng kế hoạch vật t: có 15 cán bộ nhân viên chịu trách nhiệm về côngtác kế hoạch và cung ứng vật t cho nhà máy
- Phòng tiêu thụ thị trờng: Gồm 32 cán bộ công nhân viên chịu tráchnhiệm về khâu bán hàng và trực tiếp quản lí kho thành phẩm và kho phế liệu
- Phòng tài vụ chịu trách nhiệm về vấn đề chi tiêu tài chính của nhà máy.Phòng này có 15 ngời
Trang 21- Phòng tổ chức bảo vệ: Có 30 lao động gồm có hai bộ phận:
Bộ phận lao động tiền lơng 4 ngời
Bộ phận bảo vệ 26 ngời
- Phòng kĩ thuật cơ điện gồm 26 ngời
- Phòng kĩ thuật công nghệ có 26 cán bộ công nhân viên gồm các bộ phậntiếp thị, quảng cáo
- Phòng nguyên liệu 35 ngời có nhiệm vụ quản lí kho nguyên liệu
- Phòng KCS gồm 36 ngời có nhiệm vụ kiểm tra chất lợngtrớc khi xuấthàng ra khỏi nhà máy
Trang 22Phßng
kÕ ho¹ch vËt t
Phßng thÞ tr êng
Phßng tµi vô Phßng hµnh
chÝnh
Phßng
kÜ thuËt CN
Phßng KCS
Phßng nguyªn liÖu
Phßng
kÜ thuËt
c¬ ®iÖn
Phßng x©y dùng c¬
b¶n
Phßng x©y dùng c¬
b¶n
Kho c¬
khÝ
Nhµ nghØ
Kho VTBC
Kho VL
Kho Tp’
Nhµ trÎ
Nhµ
¨n
Y tÕ
Tæ h ¬ng håKho nguyªn
liÖu
Kho vËt t NN
§éi xe Bèc xÕpPx’ chuÈn bÞ
Px’ c¬ ®iÖn
PX DUNHILLPx’ b.cøng
Px’ b.mÒmPx’ sîi
Trang 235 Tình hình tài chính của nhà máy.
Các DN hoạt động trong cơ chế thị trờng thì vấn đề về tài chính là vô cùngquan trọng Một nền tài chính lành mạnh có thể tạo ra sự phát triển vững chắc.Ngợc lại nó có ảnh hỡngấu tới mọi hoạt động và cả ý đồ chiến lợc của nhà máy.Bằng việc xây dựng và phân tích các chỉ tiêu tài chính ta sẽ thấy thực chất đợchệu quả và khả năng phát triển của nhà máy Xem qua quá trình tài chính của
DN ta mới thấy thấy hết đợc tiềm lực của DN đó Vốn của DN có bao nhiêu?Trong đó lại chia ra các loại vốn là vốn lu động và vốn cố định Trong vốn lu
động thì vốn tự có bao nhiêu và vốn vay bao nhiêu Cũng qua bảng tài chínhcủa DN ta sẽ thấy DN có số nợ phải trả có lớn không, rồi các khoản phải thu làbao nhiêu và lợi nhuận hàng năm ra sao?
Biểu 5: Một số chỉ tiêu tài chính ở nhà máy trong thời gian từ 1998 -2001
23.52719.4864.041
23.52719.4864.041
23.52719.4864.041
30.71625.7792.698
30.76527.0002.698
31.46228.7552.707
Vốn tự bổ xung ngày một tăng, Tổng số nợ phải trả tuy còn hơn nợ phải thuxong nó tăng chậm mức tăng của nợ phải thu
Từ những điều đáng khích lệ nêu trên, vì thế nhà nớc đã đặt lòng tin vàonhà máy nên nhà nớc đã mạnh dạn tăng thêm việc cấp ngân sách cho nhà máy
Có thể thấy rằng khả năng tài chính của nhà máy có thế mạnh trong việc
đầu tiêu thụ chiều sâu để nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới có chất lợngcao hơn Vì vậy nhà máy nên mạnh dạn lập các phơng án đầu t sản xuất sảnphẩm mới, đa dạng hoá các loại sản phẩm cũng nh việcnâng cao hơn nữa chất l-ợng sản phẩm
Tuy nhiên cũng qua bảng trên thì thấy tài chính của nhà máy vẫn phụ thuộcquá lớn vào ngân sách nhà nớc Mức độ tăng ngày càng cao hơn ĐIều nàycó ảnhhởng rất lớn đến sự tự chủ, tính năng động trong sản xuất kinh doanh của nhàmáy
Trang 24Một DN muốn hoạt động có hiệu quả và đứng vững trên thị trờng cần phải
có một nguồn tài chính thích hợp và đủ mạnh Thế mạnh về tài chính sẽ tạo cho
DN có đủ nguồn lực để đầu t vào mọi mặt, tăng thêm sức cạnh tranh của DN trênthị trờng Và vơn ra chiếm lĩnh thị trờng giành phần thắng về mình
6 Thị trờng tiêu thụ sản phẩm của nhà máy.
Trong suốt thời gian tồn tại gần 30 năm, nhà máy thuốc lá Thăng Long nằmtrong cơ chế tập trung quan liêu bao cấp Nên nhà máy không cần phải biết tớithị trờng tiêu thụ sản phẩm của mình là gì cả Sản xuất theo chỉ tiêu pháp lệnhcủa nhà nớc và việc tiêu thụ sản phẩm đều do nhà nớc bao tiêu cả Tốt hay xấu
đều tiêu thụ đợc hết Trong thời gian này nhà máy chỉ việc trú trọng vào công tácsản xuất, làm sao cho hoàn thành kế hoạch là đợc Nừu vợt càng tốt, sễ đợc nhànớc tuyên dơng
Sản phẩm của nhà máy thời gian này phục vụ hai đối tợng chủ yéu là lực ợng vũ trang nhân dân và cán bbộ công nhân viên Đây là thị trờng có sức tiêuthụ cực lớn nhng yêu cầu về chất lợng chỉ cần thấp Hơn nữa các loại sản phẩmthời gian này không có dịp gặp nhau, đối mặt với nhau nên việc tốt xấu giữa cácsản phẩm là không thể so sánh đợc Vì mỗi một vùng nhà nớc lại cho đặt mộtnhà máy giải quyết nhu cầu ở vùng đó và không đợc phép giao lu hàng hoá vùngnày với vùng kia Vì vậy ngời tiêu dùng không có sự lựa chọn về hàng hoá chomình nhà nớc bán cho loại nào thì phải dùng loại đó Vì chất lợng sản phẩm kém
l-mà không dùng thì cất đI mai dùng tiếp
Sau nghị quyết 217 - HĐBT của hội đồng bộ trởng, nhà máy đã có điềukiện tiếp cận với thị trờng Yêu cầu của cơ chế mới là phục vụ sát hơn nhu cầucủa ngời tiêu dùng Nhà máy đã triển khai các đạI lí bán hàng ở hàng loạt cáctỉnh TP trên cả nớc Những năm 92 trở về tróc sản phẩm của nhà máy đã có mậtởcác thị trờng phía nam nh: Tây Ninh, Long An Nhng do sự phát triển mạnh mẽcủa các nhà máy thuốc lá ở phía nam và tình trạng thuốc lá ngoại nhập vào ồ ạtnên thị trờng của nhà máy không đợc qui mô rộng nh trớc nữa Thị trờng của nhàmáy hiện nay là từ Thừa Thiên Huế trở ra và có một vài đạI lí ở Nha Trang và ĐàNẵng Đây cũng là một yếu điểm của nhà máy trong việc nắm bắt và đáp ứng thịhiếu của ngời tiêu dùng để duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm Đểtuột khỏi tay những thị trờng rộng và có sức tiêu thụ tơng đối lớn Diều nàykhông đợc quan tâm đúng mức thì ai dám chắc rằng thị trờng của nhà máy trongtơng lai sẽ không bị mất thêm
Theo số liệu của năm 2001, nhà máy bán sản phẩm ra ở trên dới 30 tỉnh,TP
và kéo dài từ các tỉnh miền núi phía bắc đến Thừa Thiên Huế và đang tích cựctiếp thị để mở rộng hai thị trờng Đà Nẵng và Nha Trang
Cho đênhến nay các thị trờng nh Nam Định, Hà Nam, Hà Nội, Thái Bình,Thanh Hoá và Nghệ An là những thị trờng có sức tiêu thụ lớn nhất của nhà máy.Với doanh số bán ra trên các thị trờng chiếm trên 60% sản phẩm tiêu thụ của nhàmáy
Vì thị trờng của nhà máy tơng đối rộng, đối tợng phục vụ củ nhà máy rất đadạng, từ thành phố, thị xã, nông thôn, miền núi vùng sâu, vùng xa đều có cả Thunhập của các đối tợng này là rất khác nhau và có sự chênh lệch khá lớn giữa cácvùng Vì vậy nhà máy không thể không đa dạng hoá sản phẩm để đáp ứng nhucầu của các đối tợng này
Trang 25Nhóm 1: Những khách hàng có thu nhập trung bình trở xuống, có nhu cầuvới loại sản phẩm cấp thấp, giá thàng phù hơp với túi tiền của họ Những kháchhàng này chủ yếu tập trung ở vùng nông thôn Khối lợng tiêu thụ ở nhóm này làrất lớn, nhng lợi nhuận thu về chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ vì giá bán thấp Chẳng hạn
nh một gói Điện Biên bao bạccủa nhà máy giá chỉ có 700đ/ bao
* Nhóm 2: Với những ngời có thu nhập khá đến khá, có nhu cầu với loạisản phẩm với chất lợng khá trở lên, nhóm này tập trung chủ yếu ở các khu đôthị Sản lợng sản phẩm tiêu thụ có tỉ trọng không lớn lắm nhng doanh thu và lợinhuận đem lại tơng đối cao nh thuốc lá VINATABA thu lãi 650 đ/bao và bán vớigiá 5500 đ/bao Nhng loại sản phẩm này đang bị cạnh tranh cực kì gay gắt Hiệnnay có bốn nhà máy thuốc lá ở Việt Nam cùng tham gia sản xuất loại thuốc này
Do cạnh tranh để chiếm lĩnh thị trờng mà giá loại thuốc này ba năm trở lại đâyliên tục hạ
Đứng trớc tình hình trên tổng công ty thuốc lá Việt Nam đã phân cho mỗinhà máy đợc phép chỉ sản xuất một lợng nhất định và tiêu thụ là do tổng công tychịu trách nhiệm ( ở đây qui luật cạnh tranh đợc thực hiện đầy đủ )
Ngoài ra trên thị trờng còn xuất hiện nhiều loại thuốc lá với chất lợng và giácả tơng đơng với VINATABA nh: Ngựa trắng, JET, 555 nội địa, HERO
* Nhóm 3: là nhóm những ngời có thu nhập tơng đối cao, thói quen tiêudùng của nhóm này khó thay đổi, yêu cầu của sản phẩm phải có chất lợng cao,bao bì đẹp mẫu mã sang trọng và có tiếng trên thị trờng trong cũng nh ngoài nớc.Các sản phẩm loại này có giá cả tơng đối cao Chẳng hạn nh 555 ngoại loại baovuông giá là 13.500đ/bao, loại bao dẹt của Thái khoảng 20.000đ/bao Rồi loạicao cấp hơn nữa là thuốc lá xì gà chính hiệu của CUBA loại này giá là 1$/1 điếu.Qua trên ta thấy đợc thực trạng của nhà máy chỉ có thể phục vụ và đáp ứngnhu cầu của nhóm 1 và nhóm 2 Riêng nhóm 3 thì để với tới và đáp ứng nhu cầucủa nhóm này đòi hỏi nhà máy không chỉ đầu t tiền của và công sức rất lớn đồngthời phải có một công nghệ cao mới mong đạt đợc hiệu quả Cách tốt nhật nhàmáy nên liên doanh hợp tác với các hãng nổi tiếng và sản xuất ra những sảnphẩm có chất lợng thực sự cao
Nh vậy cơ hội để chiếm lĩnh thị trờng của nhà máy là không nhỏ nhng cũngkhông phải là dễ Vẫn còn những khó khăn cần tập trung giải quyết nh vấn đề vềchất lợng, mẫu mã, kiểu dáng, phơn thức thanh toán, phơng thức bán hàng kíchthích ngời tiêu dùng Tất cả các vấn đề nêu trên không ngoài mục đích là duytrì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm của nhà máy
Có đợc thị trờng đã khó nhng duy trì và mở rộng nó lại càng khó hơn Mà
có duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sản phẩm thì mới bán đợc hàng, mới códoanh thu và lợi nhuận, DN mới đứng vững và đI lên đợc Nh vậy nhà máy phảitìm mọi cách và bằng mọi biện pháp để duy trì và mở rộng thị trờng tiêu thụ sảnphẩm
7 Tình hình dự trữ tồn kho và công tác kiểm soát nội bộ DN trong nhà máy.
Do đặc điểm mùa vụ của nguồn nguyên liệu nên vấn đề dự trữ nguyên liệucủa nhà máy là hết sức cần thiết Nhà máy luôn phải dự trữ với khối lợng rất lớn
Có đến hàng trăm tấn nguyên liệu là lá thuốc lá khô đợc đa từ nơi trồng về dữ trữtrong kho của nhà máy Do đặc tính của loại nguyên liệu này tơng đối đặc biệt,rất khó bảo quản Nên việc bảo quản hết sức khó khăn, là loại nguyên liệu khô
Trang 26lại rất dễ bắt cháy Nếu không đợc cất trữ trong kho khô ráo, có nhiệt độ và độ
ẩm thích hợp thì nó lại dễ bị ẩm mốc, làm mất hơng vị và mùi thơm và làm giảmchất lợng của nguyên liệu từ đó làm giảm chất lợng sản phẩm Vì vậy việc xâydựng hệ thống kho tàng để dự trữ và bảo quản nguyên liệu của nhà máy đòi hỏiphải đợc bố trí ở nơi thật thích hợp nghĩa là phải an toàn độc lập và có khoảngcách với các khu vực sản xuất khác Việc bảo vệ và trực kho phải đợc thực hiệnhết sức nghiêm túc và tuyệt đối an toàn Đồng thời việc xây dựng này cũng phải
đảm bảo cho việc vận chuyển nguyên liệu từ ngoài vào nhà máy cũng nh việc lấynguyên liệu từ kho ra nơi sản xuất Nó cũng phải đợc đặt ở nơi có vị trí an toàn
và thích hợp nhất để trong trờng hợp có hoả hoạn xảy ra thì việc cứu cháy đợc dễdàng và thuận tiện Và nếu có cháy cũng gây ra thiệt hại thấp nhất đến taì sản vàtính mạng công nhân trong nhà máy
Để đáp ứng những yêu cầu trên kho nguyên liệu của nhà máy đã đợc xâydựng và thiết kế theo đúng tiêu chuẩn kĩ thuật cả về kích thớc kho, nhiệt độ, độ
ẩm, hệ thống bình vòi, bể cứu hoả
Với dung tích của kho lên đến hàng chục nghìn mét khối Nguyên liệu đợcchứa trong các thùng có dung tích nhỏ sắp xếp theo một trình tự nhất định đồngthời có sự bảo vệ và kiểm duyệt nghiêm ngặt nên mấy chụ năm qua nhà máy cha
để xẩy ra một vụ cháy nào đáng tiếc Nguyên liệu dự trữ luôn đảm bảo cho sảnxuất đợc tiến hành liên tục không bị gián đoạn.Hơng vị và chất lợng nguyên liệukhông hề bị thay đổi so với lúc ban đầu Vì đợc chứa trong các thùng sắt kín nênmùi của nguyên liệu không bị bay ra ngoài và do vậy công tác đảm bảo vệ sinhmôi trờng vẫn đợc thực hiện tốt
Do đặc thù của loại sản phẩm là dễ bị ẩm mốc, dễ bắt cháy nếu không đợcbảo quản tốt sẽ có ảnh hởng trực tiếp đến chất lợng Do vậy ảnh hởng trực tiếp
đến sức khoẻ của ngời tiêu dùng.Nó là loại chất rất dễ bắt cháy, có thời gian bảohành và sử dụng thấp, từ 40-50 ngày đối với loại thuốc lá cấp thấp và từ 3-6tháng đối với thuốc lá cấp cao Do vậy sản phẩm sản xuất ra cần đợc tiêu thụnhanh sao cho đến tay ngời tiêu dùng chất lợng ít bị thay đổi nh ẩm mốc hay mấtmùi
Vì vậy bộ phận KCS của nhà máy luôn làm việc với kỉ luật và trách nhiệmcao, thờng xuyên kiểm tra chặt chẽ từng công đoạn sản xuất đặc biệt là khi nhậpkho thành phẩm và xuất kho bán hàng cho khách Nhà máy đã ra qui định nếu
đạI lý nào phát hiện ra chất lợng thuốc có vấn đề nh mất mùi hoặc phị hơi phảibáo ngay cho nhà máy để nhà máy xử lí hoặc đổi lại Lô hàng nào có thời hạn sủdụng đã quá thờu gian qui định thì nhà máy cho cán bộ kĩ thuật đến kiểm tra vànếu đợc phép thì lô hàng này mới đợc bán
Kho thành phẩm đợc xây dựng ngay tại cổng của nhà mánên rất thuận tiệncho việc xuất hàng, kiểm tra cũng nh việc phòng cháy chữa cháy Kho này đợcbảo quản bằng máy lạnh, có độ ẩm thấp và đợc bảo quản cực ki kĩ càng Chỉ cónhững ngời có nhiệm vụ mới đợc vào kho Hệ thống nớc nh vòi nớc, bể nớc đợc
bố trí trong khắp nhà máy Cán bộ công nhân viên của nhà máy có trách nhiệm
và kỉ luật rất cao trong việc phòng chữa cháy
Do đặc thù của thuốc lá về thời gin sử dụng ngắn, dây truyền sản xuất cũngkhông quá phức tạpcho việc râ kế hoạch ngắn hạn trong việc sản xuất Vì vậycăn cứ vào tình hình thị trờng và sức tiêu thụ của thị trờng mà phòng kế hoạchlinh hoạt đa ra kế hoạch sản xuất 10 ngày một, đảm bảo hàng hoá không bị tồnkho quá nhiều ảnh hởng đến chất lợng Mà cũng không quá thiếu hàng bán cho
Trang 27khách Vì vậy hàng dự trữ và tồn kho của nhà máy luôn đợc điều chỉnh thíchhợp.
8 Các hoạt động xúc tiến bán hàng.
Các hoạt động này bao gồm:
- Nghiên cứu và đa ra những nhận định về tình hình thị trờng
- Nắm bắt và đáp ứng các nhu cầu ngời tiêu dùng
- Quảng cáo và tiếp thị, tiếp cận thị trờng
- Đặt và mở thêm các đạI lí chân rết bán hàng
- Mở rộng thêm hình thức cửa hàng giới thiệu sản phẩm: Làm sao thu hút
đ-ợc sự chú ý của càng nhiều ngời càng tốt
Nhà máy đã có những đầu t thích đáng vào việc nghiên cứu thị trờng,nghiên cứu sản phẩm mới cũng nh nghiên cứu để nắm bắt thị hiếu của ngời tiêudùng
Nhà máy đã hình thành một đội ngũ tiếp thị có nhiệm vụ quảng cáo và giớithiệu sản phẩm, bán sản phẩm đến tận tay ngới tiêu dùng, giúp cho ngời tiêudùng hiểu biết về sản phẩm của nhà máy Nhng nhìn chung đội ngũ tiếp thị nàyhoạt động cha có hiệu quả, cha đủ mạnh cả về số lợng và chất lợng cho nên chalàm nổi bật đợc tên tuổi của nhà máy Vì vậy ngời tiêu dùng mới chỉ nhớ tên sảnphẩm đã tiêu dùng của nhà máy Còn sản phẩm đó sản xuất ở đâu thì họ khôngbiết Đó cũng là do đội ngũ này cha đợc tuyển chọn kĩ lỡng, cha có chuyên mônnghiệp vụ( hầu hết là công nhân trong lúc thiếu việc làm) Họ cha đợc qua đàotạo kinh nghiệm lại ít Trong khi đó nhà máy cha xác định rõ nhiệm vụ quantrọng của họ, và việc khuyến khích bằng vật chất cha cao Vì vậy đội ngũ nàylàm việc thiếu nhiệt tình, ít đI va ngại đI xa ĐIều đó làm chất lợng cũng nh hiệuquả của công việc đội ngũ mang lại còn quá thấp cha đúng với trọng trách củacông việc này đòi hỏi
Tham gia các hội chợ, triển lãm của nhà máy cha nhiều ĐIều đó đợc lí giảibởi chất lợng sản phẩm của nhà máy cha cao Mà ở những nơi nh thế này thờng
là những ngời có nhận thức, học vấn và thu nhập khá nên họ yêu cầu sản phẩmphải có chất lợng tơng đối cao
Hàng năm nhà máy có mở hội nghị khách hàng vào dịp đầu năm( đạI diệncủa các đạI lí lớn) mục đích là lắng nghe và lấy ý kiến trực tiếp của ngời trunggian phân phối quan trọng bậc nhất về chất lợng sản phẩm, thị trờng, các phơngthức thanh toán cũng nh bán hàng điểm nào cần phát huy và những hạn chế củanhà máy cần khắc phục Và cũng trong dịp này tạo điều kiện cho họ đợc trao đổinhững kinh nghiệm làm ăn với nhau đồng thời tạo đợc sợi dây gắn bó thân mật
Trang 28giữa họ với nhà máy, tạo cho họ sự yên tâm tin tởng vào nhà máy và cũng từ đó
họ có trách nhiệm hơn trong việc bán hàng và bán nhiều hàng cho nhà máy.Chính sách bán hàng và chính sách thanh toán cũng là một hoạt động quantrọng thúc đẩy quá trình tiêu thụ sản phẩm diễn ra nhanh hơn
Chính sách của nhà máy trong việc thanh toán với khách hàng là một đạI límuốn mở cần phải có tài sản thế chấp Qua xem xét, đánh giá của cán bộ thị tr-ờng nhà máy về tình hình và khả năng tiêu thụ sản phẩm của nhà máy ở khu vực
đạI lí đó định mở, nhà máy có thể cho đạI lí đó lấy số hàng lần đầu với giá trị
đúng bằng giá trị tài sản họ đã thế chấp và phải thanh toán tiền cho số hàng đósau 15 ngày Còn khu vực đạI lí định mở khả năng tiêu thụ sản phẩm của nhàmáy ở đây còn thấp thì nhà máy chỉ cho phép đại lí đó lấy số hàng với giá trị cóthể thấp hơn giá trị tài sản thế chấp để đảm bảo thời gian cho hàng hoá nếu tiêuthụ quá chậm, nhng số hàng này ngời đạI lí vẫn phải thanh toán tiền sau 15 ngày.Những điều làm trên của nhà máy trớc tiên đảm bảo cho vốn không bị chiếmdụng bởi vì sau 15 ngày đó ngời đạI lí đã phải thanh toán cho nhà máy bất kìhàng bán đợc hay cha.Đó cúng là một hạn chế của nhà máy do ít vốn nên trongphơng thức thanh toán trên cha đợc linh hoạt nhiều khi làm cho các đạI lí nàykhó xoay sở nếu không may họ sau 15 ngày kể từ khi lấy hàng mà hàng hoá họcha bán đợc thì cũng có nghĩa là số vốn của họ phải đúng bằng giá trị số hàng đãlấy( ngoài số tài sản đã thế chấp) và cũng với qui định nh vậy thì số vòng quayvốn của nhà máy là hai vòng một tháng, đó là số vòng quay vốn tơng đối nhanh.Ngoài những qui định trên trong phơng thức thanh toán nhà máy còn cónhững chính sách trong việc khuyến khích các đạI lí bán hàng Đó là qui địnhnếu đạI lí nào một tháng có giá trị hàng lấy bằng hai lần giá trị tài sản thế chấpthì sẽ đợc hởng số % tiền thởng là 0,5% giá trị hàng lấy.Điều đó cũng có nghĩa
là đạI lí nào bán nhanh hàng thì dù họ có bán với giá bằng giá giao của nhà máy
họ vẫn đợc hởng tiền thởng do bán hết hàng theo qui định thởng của nhà máy
Đây cũng là hình thức đẩy nhanh tốc độ quay nhanh của vòng vốn lại thúc đẩy
đợc quá trình tiêu thụ sản phẩm và kích thích ngời bán hàng bán nhanh và nhiềuhàng hơn
Tuy nhiên các đạI lí của nhà máy mới chỉ đợc đặt ở các trung tâm thànhphố và thị xã, mà mạng lới tiêu thụ này cha đợc nhà máy chú trọng mở rộngxuống các huyện lị Có lẽ nhà máy cha hiểu hết đợc rằng nhiều tỉnh thành phố đIlại dễ dàng do vậy việc lu thông hàng hoá đợc suôn sẻ Nhng cũng có những tỉnhviệc đI lại từ huyện ra tỉnh gặp rất nhiều khó khăn lên việc lu thông hàng hoácũng khó khăn và giá cả hàng hoá giữa các vùng của các tỉnh này chênh lệch khálớn ĐIều đó không kích thích đợc ngời tiêu dùng mua nhiều hàng hoá của nhàmáy Chính vì vậy nhà máy không nên chỉ mở các đạI lí ở các trung tâm thànhphố thị xã điều đó sẽ thuận tiện cho việc vận chuyển hàng hoá của nhà máy đếnnơi tiêu thụ nhng nó có hạn chế là hàng hoá sẽ không phủ kín đợc các thị trờng
đó Mà nhà máy nên mở thêm các đạI lí xuống các huyện của các tỉnh Bởi cũngqua số liệu về sự tiêu thụ của các ở các tỉnh thì thấy một điều rằng có những tỉnhtuy số đạI lí ít nhng lợng hàng tiêu thụ vẫn tơng đối lớn, song cũng có những tỉnh
số đạI lí ở đấy phải nhiều thì khối lợng hàng bán ra mới nhiều Vậy thì câu hỏi
đặt ra ở đây là những tỉnh bán ra ít thì có phải do số đạI lí ở đó quá ít hay không
Trang 299, Các loại sản phẩm và đặc điểm của nó.
Trong cơ chế thị trờng song song với việc đầu t máy móc thiết bị và dâychuyền công nghệ, nhà máy đã từng bớc thực hiện chính sách đa dạng hoá sảnphẩm theo hai hớng:
Một là: Nâng cao dần tỉ lệ thuốc lá đầu lọc để phục vụ khách hàng có nhucầu đòi hỏi chất lợng khá và cao cấp, giảm dần thuốc lá không đầu lọc có chất l-ợng thấp
Hai là: Từng bớc nâng cao chất lợng sản phẩm, cải tiến mẫu mã, kiểu dángbao thuốc
Nếu căn cứ vào tính chất của bao bì thi sản phẩm của nhà máy đợc chiathành:
Thuốc lá bao cứng gồm: VINATABA, DUNHILL, Hồng Hà, Ba Đình Thuốc lá bao mềm gồm: Thăng Long, M, Thủ Đô, Hoàn Kiếm, Điện Biên
đầu lọc, Đống Đa
Nếu căn cứ vào đặc điểm của điếu thuốc thì có:
Thuốc lá đầu lọc loại bao cứng
Thuốc lá đầu lọc loại bao mềm
Thuốc lá không đầu lọc
Những loại thuốc có chất lợng tốt, bao bì mẫu mã đẹp, Thoả mãn đợc nhucầu tiêu dùng của khách hàng ở các thành phố, thị xã nh: DUNHILL,VINATABA, Hồng Hà, M Đó là những sản phẩm có chiến lợc quan trọng trớcmắt cũng nh lâu dài, cho phép nhà máy thu đợc lợi nhuận cao, doanh thu lớn và
có sức cạnh tranh trên thị trờng
Các loại sản phẩm có phẩm cấp khá và trung bình: Thăng Long, Thủ Đô,Hoàn Kiếm thờng đợc tiêu thụ mạnh ở các vùng nông thôn và những ngời cóthu nhập thấp bởi chất lợng cũng đợc đánh giá là khá Nhng cái quan trọng nhất
là giá cả của nó phù hợp với túi tiền của nhiều ngời Các sản phẩm này có khối ợng tiêu thụ rất lớn nhng doanh thu cũng nh lợi nhuận thu về không cao bởi giácủa nó rất thấp
l-III-/ Phân tích về thị trờng tiêu thụ sản phẩm của nhà máy mấy năm gần đây
1 Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch
Biểu 6: Tình hình hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch sản xuất
( ĐV tính: % thực hiện so với kế hoạch )Năm Số lợng sản
phẩm Giá trị tổngsản lợng Doanh thutiêu thụ Nộp NgânSách