Bộ phận chuyên môn: Bác sỹ, người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật và người trực tiếp thực hiện việc điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện; nhân viên y tế được phép khám bệnh, chữa[r]
Trang 1MMT GROUP TOGETHER WE SHARE - TOGETHER WE IMPROVE
VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN TỔ CHỨC FHI 360 TẠI VIỆT NAM
Tầng 7 - 18 Lý Thường Kiệt - Hoàn Kiếm - Hà Nội
Tel: 84-4-3934-8560 Fax: 84-4-3934-8650 Email: fhivn@fhi360.org
GIẢI PHÁP HIỆU QUẢ
www.dieutrimmt.vn
Trang 2Lối thoát
Hy vọng
An toàn
Trang 3MỤC LỤC
TRANG
04
TRÌNH ĐIỀU TRỊ METHADONE Ở VIỆT NAM
22
ĐIỀU KIỆN ĐỂ MỞ MỘT CƠ SỞ ĐIỀU TRỊ METHADONE
26
METHADONE LÀ GÌ?
05
14 LỢI ÍCH CỦA CHƯƠNG TRÌNH ĐIỀU TRỊ NGHIỆN CÁC
CHẤT DẠNG THUỐC PHIỆN BẰNG THUỐC METHADONE
08 ĐIỀU TRỊ NGHIỆN CÁC CHẤT DẠNG THUỐC PHIỆN BẰNG
NHỮNG KHÓ KHĂN ĐỂ DUY TRÌ VÀ MỞ RỘNG CHƯƠNG
Trang 4KHÁI NIỆM NGHIỆN MA TÚY (HEROIN)
METHADONE LÀ GÌ ?
Methadone là chất đồng vận với chất dạng thuốc phiện, có tác dụng tương
tự như morphine, hay heroin Methadone có tác dụng làm mất các biểu hiện của hội chứng cai, giảm đáng kể thèm nhớ, cạnh tranh và khóa tác động của heroin Methadone là thuốc hợp pháp, được Tổ chức Y tế Thế giới đưa vào danh mục thuốc thiết yếu, sử dụng hàng ngày cho người bệnh trong điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện
02
Nghiện là bệnh mạn tính, tái diễn của não bộ.(1)
Sử dụng ma tuý có thể theo nhiều cấp độ khác nhau từ dùng thử, dùng có
mục đích, dùng nhiều đến nghiện Khi đã trở thành nghiện thì không chỉ sử
dụng nhiều ma tuý mà còn mất khả năng kiểm soát hành vi như không
tự quyết định được thời gian, địa điểm và liều lượng, buộc người bệnh phải
tìm kiếm và sử dụng bất chấp hậu quả về sức khỏe và xã hội.
Hình ảnh chụp cộng hưởng từ cho thấy quá trình chuyển hóa giảm
trong não bộ người nghiện ma túy so với người bình thường, cũng
tương tự như giảm chuyển hóa trong tim ở người bệnh tim mạch so với
người bình thường.
Biến đổi về mặt sinh học trên não bộ
NÃO BỘ NGƯỜI
KHỎE MẠNH
NÃO BỘ NGƯỜI LẠM DỤNG MA TÚY
GIẢM CHUYỂN HÓA TRONG NÃO BỘ Ở
NGƯỜI LẠM DỤNG MA TÚY
TIM NGƯỜI KHỎE MẠNH
TIM NGƯỜI BỆNH TIM MẠCH
GIẢM CHUYỂN HÓA TRONG TIM Ở NGƯỜI BỆNH TIM MẠCH
(1) Alan I, Leshner, “Addiction is a Brain Disease, and it matters”, tạp chí Science, tập 278, 3/10/1997
01
METHADONE CÓ GÂY NGHIỆN KHÔNG?
Người bệnh điều trị bằng thuốc Methadone cũng giống như bệnh nhân tiểu đường cần thuốc insuline để kiểm soát lượng đường trong máu.
Người sử dụng ma túy thích cảm giác phê sướng do ma túy đem lại và thường tìm kiếm loại ma túy có tác dụng nhanh như heroin.
Methadone có tác dụng chậm, khoảng 30 phút và đạt đỉnh điểm khoảng 3 – 4 giờ sau khi uống Methadone không đem lại cảm giác phê sướng kể cả khi người bệnh được điều trị ổn định ở liều cao.
Điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc
Methadone không phải là thay thế nghiện chất này bằng
nghiện chất khác Người bệnh được uống thuốc
Methadone hàng ngày dưới sự kiểm soát của nhân viên y
tế, không tăng liều, người bệnh dần phục hồi mà không
có hành vi buộc phải tìm kiếm, sử dụng bất chấp hậu quả
về sức khỏe và xã hội như khi sử dụng heroin.
Trang 5Methadone là thuốc hợp pháp được Tổ chức Y tế Thế giới
đưa vào danh mục thuốc thiết yếu
Ảnh: Joshua Kraemer - Bản quyền: USAID/SMART TA - FHI 360
Trang 609 08
Hoàn toàn tự nguyện: Nghiện là bệnh mạn tính của não bộ và có nhiều
phương pháp điều trị khác nhau Lựa chọn và tự nguyện tham gia chương
trình điều trị phù hợp là yếu tố góp phần tăng tuân thủ và kết quả điều trị
Thời gian điều trị càng lâu, kết quả càng tốt: Người bệnh tham gia điều trị
thay thế bằng thuốc Methadone cần duy trì điều trị trong nhiều năm, thậm
chí suốt đời giống như điều trị các bệnh mạn tính khác như bệnh tiểu
đường, tăng huyết áp Trường hợp mong muốn dừng điều trị, người bệnh
cần có sức khỏe tốt, không sử dụng ma túy, ổn định về công việc, chỗ ở, các
mối quan hệ trong gia đình, bạn bè Người bệnh sẽ được giảm dần liều
Methadone tiến tới ngừng điều trị hoàn toàn Tuy nhiên, nguy cơ tái sử
dụng heroin sau khi ngừng điều trị cao
ĐIỀU TRỊ NGHIỆN CÁC CHẤT DẠNG THUỐC PHIỆN
BẰNG THUỐC THAY THẾ METHADONE (MMT)
03
Điều trị cho người nghiện/lệ thuộc vào heroin/thuốc phiện;
Hoàn toàn tự nguyện;
Điều trị càng lâu, kết quả càng tốt;
Người bệnh cần đến cơ sở để uống thuốc hàng ngày, đủ liều
dưới sự giám sát trực tiếp của nhân viên y tế;
Cần phối hợp giữa uống thuốc Methadone với các biện pháp
tư vấn, hỗ trợ xã hội khác;
Cần có sự tham gia và hỗ trợ của gia đình trong quá trình điều trị.
Thuốc Methadone: Người bệnh được kê đơn và uống thuốc Methadone
hàng ngày dưới sự giám sát chặt chẽ của nhân viên y tế Người bệnh được tăng dần liều Methadone đến khi đạt liều phù hợp, không còn xuất hiện hội chứng cai, giảm đáng kể thèm nhớ và không còn cảm giác phê sướng khi sử dụng lại heroin Đây cũng chính là liều Methadone duy trì của người bệnh
Tư vấn và hỗ trợ: Bên cạnh thuốc Methadone, người bệnh được cung cấp dịch
vụ tư vấn, hỗ trợ tâm lý xã hội và các kỹ năng cần thiết giúp người bệnh dự phòng tái nghiện, giải quyết các vấn đề phát sinh, ổn định dần cuộc sống
Sự tham gia của gia đình: Gia đình người bệnh sẽ được tham gia các buổi
giáo dục nhóm để hiểu rõ hơn về bệnh nghiện Sự cảm thông, lắng nghe và
hỗ trợ người bệnh cũng như sự tham gia, phối hợp với cơ sở điều trị của gia đình trong quá trình điều trị góp phần tích cực cho sự hồi phục của người bệnh
Trang 7Tin tưởng và chia sẻ
Ảnh: Joshua Kraemer - Bản quyền: USAID/SMART TA - FHI 360
Trang 8Nguồn: Bộ Lao động Thương binh & Xã hội - 2013
Số người nghiện chích ma túy được quản lý c
ó nhiễm HIV
Trang 914 15
04
Điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone là
phương pháp “tiêu chuẩn vàng” đối với điều trị nghiện heroin và đem lại
nhiều lợi ích về sức khỏe, kinh tế và an ninh trật tự xã hội
LỢI ÍCH CỦA CHƯƠNG TRÌNH
ĐIỀU TRỊ NGHIỆN CÁC CHẤT DẠNG THUỐC PHIỆN
BẰNG THUỐC METHADONE
30 25 20 15 10 5
55 50 45 40 35
80 75 70 65 60
100 95 90 85
0
27,52
100
%
Tháng thứ 3 Bắt đầu
điều trị
Thời gian Tháng thứ 6
19,29
Tháng thứ 9
Nguồn: Bộ Y tế 2009-2011
Tỷ lệ % người bệnh còn sử dụng heroin giảm theo thời gian điều trị
18,56
Tháng thứ 12
19,98
Tháng thứ 18
18,08
Tháng thứ 24
15,87
Xét nghiệm nước tiểu dương tính trong vòng 1 tháng trước phỏng vấn
Giảm tiêm chích ma túy giúp giảm nguy cơ lây truyền các bệnh
qua đường máu như HIV và viêm gan B, C
Lý do
Do Methadone được sử dụng qua đường uống nên người bệnh không
còn tiêm chích hoặc giảm tần suất tiêm chích heroin;
Người bệnh được cung cấp thông tin về các biện pháp giảm nguy cơ như
quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung bơm kim tiêm;
Người bệnh dương tính với HIV được chuyển gửi và điều trị sớm giúp
giảm khả năng lây nhiễm cho người khác
Bằng chứng
Nghiên cứu do tác giả Metzger và cộng sự năm 1993 công bố sau 5 năm, nếu được điều trị Methadone, tỷ lệ bệnh nhân chuyển thành dương tính HIV chỉ tăng 8% (từ 13% lên 21%) so với tỷ lệ tăng 30% nếu không được điều trị Methadone (từ 21% lên 51%);
Tại Việt Nam, sau 24 tháng theo dõi, tỷ lệ chuyển thành dương tính HIV ở
956 người bệnh điều trị Methadone chỉ là 4 người
Dừng hoặc giảm sử dụng ma túy bất hợp pháp
Lý do
Bằng chứng
Nghiên cứu ở 6 chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện
bằng thuốc Methadone ở Hoa Kỳ cho thấy tỷ lệ tiêm chích ma túy giảm
từ 100% tại thời điểm bắt đầu điều trị xuống 28,9% sau 4 năm điều trị;
Tại Việt Nam, nghiên cứu thuần tập 965 người bệnh năm 2009-2011 của
Bộ Y tế cho thấy tỷ lệ phần trăm còn sử dụng heroin giảm từ 100% khi bắt
đầu điều trị xuống 27,5% ở tháng thứ 3 và tiếp tục giảm còn 15,9% ở
tháng thứ 24
Methadone khóa tác dụng của heroin
Trang 10Trước điều trị
78 76 74 72 70 68 66 64 62 60 58
3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng 18 tháng 24 tháng
66,34
68,83
72,46
72,04 72,31
75,9
Tỷ lệ người bệnh tham gia điều trị Methadone có việc làm
Cải thiện chức năng gia đình và tình trạng kinh tế
Lý do
Khi không còn lệ thuộc vào ma túy, người bệnh dần phục hồi sức khỏe,
ổn định tâm lý, ổn định cuộc sống bằng cách làm việc và tham gia vào
các hoạt động lành mạnh, tái hòa nhập cộng đồng
Bằng chứng
Tham gia điều trị thay thế bằng thuốc Methadone làm giảm đáng kể chi
phí đối với các gia đình có người nghiện các chất dạng thuốc phiện;
Nếu trước điều trị chỉ có 64,04% người bệnh có việc làm thì sau 24 tháng
điều trị đã có 75,9% người bệnh có việc làm;
Thu nhập của gia đình người bệnh cũng tăng theo thời gian từ 2,6 triệu
đồng/tháng sau 6 tháng điều trị lên đến 3,2 triệu đồng/tháng sau 24
tháng điều trị do người bệnh có thể đi làm bình thường
Giảm tội phạm liên quan đến ma túy
Lý do
Người nghiện dừng và giảm sử dụng heroin, từ đó giảm các hành vi phạm pháp nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng heroin
Bằng chứng
Tình hình trật tự, an ninh xã hội và an toàn của cộng đồng nơi có người nghiện ma túy cũng được cải thiện (tỷ lệ người bệnh tự báo cáo có các hành vi vi phạm pháp luật đã giảm từ 40,8% xuống chỉ còn 1,34% sau 24 tháng điều trị);
Theo báo cáo của Công an quận Lê Chân - Thành phố Hải Phòng, sau 6 tháng triển khai chương trình điều trị Methadone, số vụ trộm cắp vặt liên quan đến người nghiện ma túy tại khu vực Bệnh viện Việt Tiệp giảm 60 - 70%, vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy khu vực chợ Sắt giảm hơn 70%
(2) Grondblah, L et al Acta Pschiatr Scand, P 223-227, 1990
Giảm tử vong do quá liều heroin
Lý do
Methadone cạnh tranh và khóa tác động của heroin Liều Methadone
trên 60mg có tác dụng bảo vệ, giảm tử vong do quá liều khi dùng thêm
heroin Phải dùng liều heroin vô cùng lớn (nhiều lần so với bình thường)
mới gây quá liều
Bằng chứng
Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tử vong do quá liều heroin ở người nghiện
không được điều trị cao hơn gấp gần 7 lần so với những người được điều
trị Methadone.(2) Ở Việt Nam, sau 5 năm triển khai chương trình trên
15.000 người điều trị, chưa có trường hợp nào tử vong do quá liều heroin
Trang 1118 19
CÁC LỢI ÍCH CỦA ĐIỀU TRỊ METHADONE
tiêm chích ma túy giúp giảm nguy cơ lây truyền các bệnh qua đường máu như HIV và viêm gan B, C
tử vong do quá liều heroin
tội phạm liên quan đến ma túy
sử dụng ma túy bất hợp pháp hoặc
chức năng gia đình và tình trạng kinh tế
chi phí đầu tư, vận hành và thuốc
Số vụ phạm tội và số người phạm tội liên quan đến sử dụng ma túy tại Hải Phòng, 2008 - 2010.
2008
361
560
305
422
247
375
2009 2010
Số vụ phạm tội liên quan đến sử dụng ma túy
Số người phạm tội liên quan đến sử dụng ma túy
Giảm chi phí đầu tư vận hành và thuốc Methadone rẻ
Lý do
Cơ sở điều trị Methadone là cơ sở điều trị ngoại trú nên đầu tư cơ sở vật
chất, trang thiết bị, nhân lực không nhiều
Bằng chứng
Để xây một cơ sở điều trị Methadone cho 250 người bệnh cần từ 500
triệu đến 1 tỷ đồng; chi phí vận hành cho 1 cơ sở công suất từ 250 người
bệnh là 1,4 tỷ đồng;
Giá thuốc Methadone thấp, trung bình một người nghiện chỉ tiêu tốn
7.500 đồng/ngày tương đương 2.750.000 đồng/năm;
Nghiên cứu Kết quả Điều trị Quốc gia (NTORS) của Vương Quốc Anh cho
thấy 1 đô la Mỹ đầu tư vào điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện bằng
thuốc Methadone thu được 3 đô la Mỹ nhờ giảm chi phí xét xử tội phạm liên
quan đến ma túy và tiết kiệm cho cộng đồng từ 7 đến 10 lần chi phí pháp
luật, thực thi pháp luật/trại giam, sức khỏe, xã hội, bảo hiểm và tử vong
Trang 12Đã quên những cơn nhớ heroin, quên những lúc đau đớn vì thứ chất trắng, cuộc sống của anh giờ đây, là gia đình, công việc
Cặm cụi bên những linh kiện, anh đang trở lại là chính mình.
Ảnh: Hoài Thanh - Bản quyền: USAID/SMART TA - FHI 360
Trang 1322 23
NHỮNG KHÓ KHĂN ĐỂ MỞ RỘNG CHƯƠNG
TRÌNH ĐIỀU TRỊ METHADONE Ở VIỆT NAM
05
Theo khuyến cáo của Liên Hợp Quốc, để liệu pháp điều trị nghiện bằng
thuốc Methadone có thể mang lại lợi ích tối đa về kinh tế và an ninh trật
tự xã hội, độ bao phủ của chương trình cần đạt mức tối thiểu là 20% -
39% Bằng chứng từ các nước Tây Âu và Úc cho thấy, khi độ bao phủ vượt
mức 40%, dịch HIV ở nhóm người nghiện chích ma túy được khống chế
và giảm.(3) Độ bao phủ của chương trình hiện nay ở Việt Nam mới ở mức
5% - 9% Vì vậy, Việt Nam đặt ra mục tiêu 80.000 người nghiện được
điều trị Methadone, tương đương với độ bao phủ 40%, vào năm 2015
Thống kê số người nghiện và số người bệnh đang điều trị Methadone
Nguồn: Thống kê của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội - Bộ Y tế năm 2013
80
1.467
1.294
1.948
1.847 1.460
7.056 20.509
670 2.845 4.714 9.437
1.698
966
3.572 3.624 2.427 6.810 2.038
2.272 2.428
767
9.023 4.994
5.219 5.466 1.907 2.238
227 197 16 594 255 1.214
1.484
13 828
3.111 1.443
201 40 958 213 164 267 599 9 215
1.479
663 167 29
0
5.000
10.000
15.000
20.000
25.000
An Giang Bắc
Kận
Bắc Giang Cần
Thơ
Đà NẵngĐiện BiênHà NộiHà Tĩnh Hải Dương
Hải Phòng Hồ Chí
Minh Hòa Bình Hưng
Yên Lai Châu Lào Cai Nam Định Nghệ
An Ninh Bình Phú Thọ Quảng
Ninh Quảng
Trị Sơn La Thái Bình Thái Ngu
yên Thanh Hóa Vũng
Tàu Yên Bái
Số người nghiện Số người bệnh điều trị Methadone Độ bao phủ chương trình cao
Tuy nhiên, có một số khó khăn trong quá trình mở rộng chương trình bao gồm:
Quan điểm điều trị Methadone là thay cái nghiện này bằng cái nghiện khác: Rất nhiều người vẫn cho rằng điều trị Methadone là thay cái nghiện
này bằng cái nghiện khác và hiểu lầm nghiện ma túy là vấn đề nhân cách,
có thể được chữa khỏi hoàn toàn Tuy nhiên, y học đã chứng minh nghiện
là bệnh mạn tính, không có thuốc chữa khỏi, chỉ có thể điều trị duy trì bằng thuốc thay thế (xem Phần 1, 2, 3)
Cơ hội tiếp cận các cơ sở điều trị Methadone: Theo Nghị định
96/2012/NĐ-CP Quy định về điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, các huyện có từ 250 người nghiện chất dạng thuốc phiện trở lên phải triển khai điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện Tuy nhiên, việc triển khai chương trình còn gặp nhiều khó khăn tại các huyện địa bàn miền núi, có diện tích rộng, điều kiện giao thông và phương tiện đi lại của người bệnh còn hạn chế Vì vậy, cần đa dạng hoá mô hình điều trị Methadone cho phù hợp với điều kiện của vùng miền
Nguồn thuốc: Nguồn thuốc Methadone hiện nay được tài trợ nước ngoài
và được nhập khẩu hoàn toàn Số thuốc cam kết từ tài trợ nước ngoài đủ để điều trị cho 19.000 người bệnh và dự kiến sẽ kết thúc vào năm 2015 Việc đảm bảo nguồn thuốc sẵn có trong nước để đáp ứng nhu cầu điều trị cho 80.000 người bệnh trong thời gian tới là hết sức quan trọng
Tài chính: Nguồn tài chính để triển khai các cơ sở điều trị hiện nay chủ yếu
là tài trợ quốc tế Trong bối cảnh nguồn tài trợ quốc tế giảm dần, đảm bảo nguồn tài chính để duy trì và mở rộng chương trình là rất cần thiết Nguồn tài chính để triển khai cơ sở điều trị có thể bao gồm:
Ngân sách Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí khám sức khỏe và chi phí điều trị cho một số đối tượng đặc biệt tại cơ sở điều trị công lập;
Nguồn thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện;
Nguồn tài trợ, huy động, đóng góp từ các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài;
Các nguồn hợp pháp khác (Nghị định 96/2012/NĐ-CP)
(3) Donoghoe, 2006
Trang 14Sử dụng HEROIN,
người nghiện phải chi
người bệnh đang CHỜ được điều trị
người bệnh MONG chương trình được tiếp tục điều trị
đồng/ngàyĐiều trị người bệnh phải trả tiền thuốc METHADONE,
Chỉ còn
để hành động
Trang 15ĐIỀU KIỆN ĐỂ MỞ MỘT CƠ SỞ ĐIỀU TRỊ
METHADONE
06
Theo Nghị định số 96/2012/NĐ-CP về điều trị nghiện các chất dạng thuốc
phiện bằng thuốc thay thế, có hai loại hình cơ sở cung cấp dịch vụ điều trị
bằng thuốc Methadone: cơ sở điều trị thay thế và cơ sở phát thuốc.
Cơ sở điều trị thay thế
Cơ sở điều trị thay thế cung cấp dịch vụ đầy đủ bao gồm khám bệnh, xét
nghiệm, tư vấn, giáo dục nhóm, phát thuốc và giới thiệu chuyển gửi Đây là
nơi tiếp nhận điều trị người bệnh mới, người bệnh chưa ổn định và người
bệnh cần theo dõi đặc biệt
Để giảm gánh nặng đầu tư và nhân lực, dịch vụ điều trị Methadone hoàn
toàn có thể lồng ghép vào:
Cơ sở y tế công lập các tuyến;
Cơ sở y tế tư nhân đủ điều kiện;
Cơ sở dịch vụ HIV hiện có;
Cơ sở y tế trong các trại giam, tạm giam;
Cơ sở điều trị nghiện tự nguyện tại cộng đồng đủ điều kiện thuộc tư nhân
hoặc công lập
Cơ sở cấp phát thuốc
Cơ sở cung cấp dịch vụ cấp phát thuốc Methadone và xét nghiệm nước tiểu ngẫu nhiên Được kết nối với cơ sở điều trị Methadone, cơ sở cấp phát thuốc tiếp nhận người bệnh đã ổn định, giúp tăng công suất của cơ sở điều trị chính và được bố trí ở gần nơi người bệnh sinh sống để thuận lợi cho người bệnh uống thuốc hàng ngày
Cơ sở vật chất:
Có nơi tiếp đón, phòng cấp phát và bảo quản thuốc Phòng cấp phát và bảo quản thuốc phải có diện tích từ 15m2 trở lên và đáp ứng các điều kiện về điện, nước để phục vụ người bệnh
Nhân sự:
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật: làm việc toàn thời gian và đáp ứng các điều kiện khác về chuyên môn theo quy định của pháp luật
về dược;
Các nhân viên khác làm việc tại cơ sở cấp phát thuốc phải có văn bằng, chứng chỉ đào tạo phù hợp với công việc mà người đó được phân công
Nhân sự:
Bộ phận chuyên môn: Bác sỹ, người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật và người trực tiếp thực hiện việc điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện; nhân viên y tế được phép khám bệnh, chữa bệnh, kê đơn thuốc gây nghiện; nhân viên y tế hỗ trợ công tác khám bệnh, chữa bệnh, xét nghiệm, tư vấn; nhân viên phụ trách bộ phận dược; nhân viên bảo quản
và cấp phát thuốc thay thế;
Bộ phận hành chính: Nhân viên phụ trách hành chính
Toàn bộ nhân sự phải có văn bằng, chứng chỉ đào tạo phù hợp với công việc
mà người đó được phân công Số lượng nhân viên làm việc toàn thời gian phải đạt tỷ lệ từ 75% trở lên trên tổng số nhân viên của cơ sở điều trị thay thế
Cơ sở vật chất:
Một cơ sở điều trị thay thế cần có các khu vực chức năng sau:
Nơi tiếp đón;
Phòng hành chính;
Phòng cấp phát và bảo quản thuốc;
Phòng tư vấn, khám bệnh;
Phòng xét nghiệm
Mỗi phòng của cơ sở điều trị thay thế phải có diện tích từ 10m2 trở lên và
đảm bảo các quy định về chất thải y tế, phòng cháy chữa cháy, điện nước
và điều kiện chăm sóc người bệnh
27