Ngữ văn- Bài 7:Quan hệ từ

 Việc dùng hay không dùng quan hệ từ đều có liên quan đến ý nghĩa của câu.. Vì vậy không thể lược bỏ quan hệ từ một cách tùy tiện được...[r]

? Việc sử dụng từ Hán Việt để tạo sắc thái biểu cảm nào?

Lấy một ví dụ và xác định sắc thái biểu cảm đó.

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Tạo sắc thái trang trọng, thể hiện thái độ tôn kính;

- Tạo sắc thái tao nhã, tránh gây cảm giác thô tục, ghê sợ;

- Tạo sắc thái cổ, phù hợp với bầu không khí xã hội xa xưa.

Tiết 22: Tiếng Việt

QUAN HỆ TỪ

I/ Thế nào là quan hệ từ ?

1 Vớ dụ: Xỏc định quan hệ từ

a ẹoà chụi cuỷa chuựng toõi chaỳng coự

nhieàu (Khánh Hoài)

b.

b nhử lieõn keỏt t ng iừ ườ đẹp

và hoa bieồu thũ quan heọ so saựnh

a. của liên kết t ừ đồ chơi vaứ

chỳng tụi bieồu thũ quan hệ sở hữu

c bởi … nên… nối 2 cụm C-V

với nhau biểu thị quan hệ nhân

quả.

d nhưng nối câu (1) với câu

(2) quan hệ t ương phản.

? Chỉ ra quan hệ từ trong cỏc cõu trờn?

? Cỏc quan hệ từ núi trờn liờn kết

những từ ngữ hay những cõu nào với nhau? Nờu ý nghĩa của mỗi quan hệ

từ.

?

Qua vớ dụ vừa tỡm hiểu, em hóy cho biết thế nào là quan hệ từ?

-> Biểu thị cỏc ý nghĩa quan

hệ:sở hữu, so sỏnh, nhõn quả,…

-> Liờn kết cỏc từ trong cụm từ,

cỏc thành phần cõu, cỏc vế cõu,

cỏc cõu với nhau.

a ẹoà chụi cuỷa chuựng toõi chaỳng coự

ngửụứi ủeùp nhử hoa, tớnh neỏt hieàn

dũu (Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

b Huứng Vửụng th mửụứi taựm coự m t ứ ộ ngửụứi con gaựi teõn laứ Mũ Nửụng,

ngửụứi ủeùp nhử hoa, tớnh neỏt hieàn

dũu (Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

c Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc

có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm.

d Mẹ thường nhân lúc con ngủ mà làm

vài việc của riêng mình Nhưng hôm nay mẹ không tập trung đ ược vào việc gì cả (Lí Lan)

và

của

I Thế nào là quan hệ từ? ? Cho biết có mấy cách hiểu đối với

câu sau: “Đây là thư Lan.”

- Cách 1: Đây là thư của Lan.

- Cách 2: Đây là thư do Lan viết.

- Cách 3: Đây là thư gửi cho Lan.

 Việc dùng hay không dùng quan

hệ từ đều có liên quan đến ý nghĩa của câu Vì vậy không thể lược bỏ quan hệ từ một cách tùy tiện được.

I Thế nào là quan hệ từ?

1 Ví dụ 1: SGK

II Sử dụng quan hệ từ:

Các trường hợp phải có QHT Bắt buộc buộc phải có Không bắt

QHT

a/ Khuôn mặt của cô gái

b/ Lòng tin của nhân dân

c/ Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới

I Thế nào là quan hệ từ?

1 Ví dụ 1: SGK

II Sử dụng quan hệ từ:

Các trường hợp phải có QHT Bắt buộc buộc phải có Không bắt

QHT

a/ Khuôn mặt của cô gái

b/ Lòng tin của nhân dân

c/ Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới

x x

x x

x

x

I Thế nào là quan hệ từ?

II Sử dụng quan hệ từ:

Tiết 32: QUAN HỆ TỪ

QUAN HỆ TỪ

Câu văn sẽ đổi nghĩa

hoặc không rõ nghĩa

(Nếu không sử dụng QHT)

Dùng cũng được, không dùng cũng được

(Câu văn không đổi nghĩa)

Nhận xét việc dùng quan hệ từ trong câu sau:

II Sử dụng quan hệ từ:

Tuy Lan không đẹp và tốt bụng.

Tuy Lan không đẹp nhưng tốt bụng.

 Khi nói và viết: cần dùng quan hệ

từ đúng và phù hợp

Tiết 32: QUAN HỆ TỪ

I Thế nào là quan hệ từ?

Sở dĩ …

Hễ …

thì nên nhưng vì

thì

: Điều kiện/ giả thiết – kết quả : Nhân – quả

: Tăng tiến : Điều kiện/ giả thiết – kết quả : Kết quả - nguyên nhân

Nếu trời mưa thì lớp ta không đi cắm trại.

Vì trời mưa nên lớp ta không đi cắm trại.

Tuy trời mưa nhưng lớp ta vẫn đi cắm trại.

Hễ trời mưa thì lớp ta không đi cắm trại.

Sở dĩ lớp ta không đi cắm trại vì trời mưa.

Vì bạn còn xả rác nên trường chưa sạch đẹp.

Hễ trời mưa nhiều thì đường ngập nước.

Tiết 27:QUAN HỆ TỪ

Nếu bạn ấy không biết bơi thì bạn ấy sẽ

bị chết đuối

Hãy chú thích hình ảnh này bằng một câu có quan hệ từ.

Tiết 27: QUAN HỆ TỪ

I Thế nào là quan hệ từ?

II Sử dụng quan hệ từ:

III/ LUYỆN TẬP:

Bài tập 1: Tìm các quan hệ từ trong văn bản : “ Cổng trường mở ra”

Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không sao ngủ được Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được Còn bây giờ, giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa, ăn một cái kẹo Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo Con là đứa trẻ nhạy cảm Cứ mỗi lần, vào đêm trước ngày đi chơi xa, con lại háo hức

đến nổi lên giường mà sao không nằm được Nhưng mẹ chỉ dỗ một lát là con đã ngủ Đêm nay con cũng có niềm háo hức như vậy: Ngày mai con vào lớp một Việc chuẩn bị quần áo mới, giày nón mới, cặp sách mới, tập

vở mới, mọi thứ đâu đó đã sẵn sàng, khiến con cảm nhận được sự quan trọng của ngày khai trường Nhưng cũng như trước một chuyển đi xa, trong lòng con không có mỗi bận tâm nào khác ngoài chuyện ngày mai thức dậy cho kịp giờ.

* Bài tập 2:

Điền các quan hệ từ thích hợp vào những chỗ trống trong đoạn văn sau:

Lâu lắm rồi nó mới cởi mở tôi như vậy Thực ra,

tôi nó ít khi gặp nhau Tôi đi làm, nó đi học Buổi

chiều, thỉnh thoảng tôi ăn cơm nó Buổi tối tôi thường vắng nhà Nó có khuôn mặt đợi chờ Nó hay nhìn tôi cái vẻ mặt đợi chờ đó tôi lạnh lùng nó lảng đi Tôi vui vẻ tỏ ý muốn gần nó, cái vẻ mặt ấy thoắt

biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề hạnh phúc.

và

với và

với

với

* Bài tập 3:

?

Trong các câu sau đây, câu nào đúng, câu nào sai?

a- Nó rất thân ái bạn bè.

b- Nó rất thân ái với bạn bè.

c- Bố mẹ rất lo lắng con.

d- Bố mẹ rất lo lắng cho con.

e- Mẹ thương yêu không nuông chiều con.

g- Mẹ thương yêu nhưng không nuông chiều con.

h- Tôi tặng quyển sách này anh Nam.

i- Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam.

k- Tôi tặng anh Nam quyển sách này.

l- Tôi tặng cho anh Nam quyển sách nay.

Sai Đúng Sai

Đúng Sai

Đúng

Sai Đúng Đúng Đúng

Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng quan hệ từ

* Bài tập 5: Thảo luận nhóm đôi ( 2p)

Nhấn mạnh về sức khỏe của đối tượng

- tỏ ý khen.

Nhấn mạnh vào đặc điểm ngoại hình gầy

của đối tượng- tỏ ý chê.

Khi xác định quan hệ từ cần đặt nó vào trong văn cảnh và dựa vào chức năng ngữ pháp, ý nghĩa biểu thị của từ đó để tránh nhầm

lẫn với các từ loại khác ( Có một số quan hệ từ có hình thức giống

danh từ, động từ Cần phân biệt rõ để xác định đúng.)

Không bắt buộc

hoặc bắt buộc dùng.

Dùng thành cặp

TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Về nhà khảo sát việc sử dụng quan hệ từ trong giao

tiếp hàng ngày của những người trong gia đình

- Đánh giá vai trò của quan hệ từ trong ngôn ngữ nói.

- Hoàn thiện các bài tập

- Soạn bài Chữa lỗi về quan hệ từ.