Bài 11. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống (1075 - 1077)

Dưới bãi sông, có những bãi chông ngầm, tất cả hợp thành chiến luỹ vững chắc, kiên cố Bờ bắc sông Như Nguyệt hầu hết là rừng rậm, bãi hoang, dân cư thưa thớt.. Người đi qua[r]

BÀI 11 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG

QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG

(1075 – 1077)

II Giai đoạn thứ hai (1076-1077)

1 Kháng chiến bùng nổ:

a Nhà Lý chuẩn bị:

- Hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị bố phòng.

- Cùng các tù trưởng dân tộc ít người mai phục dọc biên giới.

- Thuỷ binh : Lý Kế Nguyên chỉ huy đóng ở Đông Kênh.

- Xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt.

? Sau cuộc tấn công vào đất Tống (10-1075), nhà Lý đã làm gì để chuẩn bị kháng chiến?

- Quân chủ lực: Lý Thường Kiệt chỉ huy đồn trú ở Yên Phụ (Yên Phong – Bắc Ninh).

? Tại sao Lý Thường Kiệt lại chọn sông Như Nguyệt làm phòng tuyến chống giặc?

Lược đồ trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt

+ Vị trí của sông chặn các

hướng tấn công của địch

từ Quảng Tây (TQ) về Thăng Long

+ Phòng tuyến kiên cố phía Nam sông, buộc quân giặc muốn đánh

xuống phải vượt sông.

Chiến tuyến sông Như Nguyệt

Để đảm bảo vững chắc cho việc phòng thủ, Lý Thường Kiệt đã cho quân và dân đắp luỹ suốt dọc bờ sông Phía ngoài luỹ, mặt giáp với sông, ông cho sai đóng cọc tre làm thành hàng rào, dày mấy tầng Dưới bãi sông, có những bãi chông ngầm, tất cả hợp thành chiến luỹ vững chắc, kiên cố Bờ bắc sông Như Nguyệt hầu hết là rừng rậm, bãi hoang, dân cư thưa thớt Người đi qua vùng này rất sợ, theo lệ truyền, khi gặp nguy hiểm họ phải gọi thạt to để người khác nghe thấy và đến ngay Quân chủ lực của ta đóng ở đây và do Lý Thường Kiệt trực tiếp chỉ huy.

b Diễn biến :

Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống (1075-1077)

b Diễn biến :

- Cuối năm 1076 quân Tống kéo vào nước ta

- 1077 nhà Lý đánh nhiều trận nhỏ cản bước tiến của giặc

- Lý Kế Nguyên đánh bại đạo quân thủy của địch ở Quảng Ninh

C Kết quả.

- Quân Tống phải đóng lại ở bờ Bắc sông Cầu

2/ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt

a/ Diễn biến :

Lược đồ trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt

a/ Diễn biến :

- Quách Quỳ cho quân vượt sông đánh

vào phòng tuyến của ta nhưng bị ta phản công qyết liệt

2/ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt

a/ Diễn biến :

- Quách Quỳ cho quân vượt sông đánh vào phòng tuyến của ta nhưng bị ta phản công quyết liệt

Bị quân ta giáng trả quyết liệt, Quách Quỳ thất vọng

ra lệnh: “Ai bàn đánh sẽ bị chém”, và chuyển sang thế phòng ngự, cố thủ Quân sĩ chán nản, mệt mỏi chết dần chết mòn

? Sau nhiều lần vượt sông tấn công phòng tuyến Như Nguyệt thất bại, tình thế quân giặc như thế nào?

Nam quốc sơn hà (Lý Thường Kiệt)

“Nam quốc sơn hà nam đế cư Tiệt nhiên định phận tại thiên thư Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

? Theo em việc Lý Thường Kiệt cho người vào ngôi đền bên sông Như Nguyệt ngâm vang bài thơ “Nam quốc

sơn hà” có tác dụng gì?

- Khích lệ tinh thần chiến đấu của quân ta.

- Làm cho quân Tống hoang mang, mất tinh thần chiến đấu.

Lược đồ trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt

2/ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:

? Vì sao ta đang trên thế thắng mà Lý Thường Kiệt lại chủ trương giảng hoà?

+ Ta đang trên thế thắng không cần hao tổn lực lượng,

hi sinh vô ích mà vẫn có thể kết thúc chiến tranh.

+ Vì Tống là một nước lớn mạnh, bị thua tất sẽ đem quân đánh trả thù, chiến tranh kéo dài chỉ thêm đau thương, chết chóc

+Tống và Đại Việt là hai nước láng giềng, cần phải giữ mối quan hệ hoà hiếu lâu dài

—> Nhằm đảm bảo mối quan hệ bang giao,

không muốn làm tổn thương danh dự nước lớn

c Ý nghĩa lịch sử:

- Đây là chiến thắng tuyệt vời trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc

- Nền độc lập, tự chủ của dân tộc được củng cố

- Nhà Tống từ bỏ mộng xâm lược Đại Việt