Đánh giá hiện trạng và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp phục vụ định hướng quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp bền vững tại huyện từ liêm thành phố hà nội

Đánh giá hiện trạng và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp phục vụ định hướng quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp bền vững tại huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội Nguyễn Minh Huy Trường Đại học

Đánh giá hiện trạng và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp phục vụ định hướng quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp bền vững tại huyện Từ

Liêm, thành phố Hà Nội

Nguyễn Minh Huy

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Luận văn Thạc sĩ ngành: Quản lý đất đai; Mã số: 60 85 01 03

Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Văn Tuấn

Năm bảo vệ: 2013

Abstract Tìm hiểu, nghiên cứu tổng quan về cơ sở lý luận sử dụng bền vững đất nông

nghiệp khu vực đô thị Điều tra, thu thập tài liệu, số liệu, bản đồ có liên quan đến địa bàn nghiên cứu Phân tích hiện trạng sử dụng đất của huyện Từ Liêm năm 2012 và biến động sử dụng đất nông nghiệp của huyện giai đoạn 2005 – 2012 Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp (hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp chính) huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội Đề xuất định hướng sử dụng bền vững đất nông nghiệp huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội đến 2020 theo hướng phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái

Keywords Quản lý đất đai; Đất nông thôn; Sử dụng đất;

Content:

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1

3 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 2

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

4.1 Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu, số liệu: 2

4.2 Phương pháp thống kê, so sánh: 2

4.3 Phương pháp phân tích, tổng hợp: 3

4.4 Phương pháp điều tra nhanh nông thôn: 3

4.5 Phương pháp chuyên gia: 3

4.6 Cơ sở tài liệu chủ yếu phục vụ nghiên cứu đề tài: 3

5 CẤU TRÚC LUẬN VĂN: 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5

1.1 Các khái niệm chung 5

1.1.1 Khái niệm về đất 5

1.1.2 Khái niệm về đất nông nghiệp: 5

1.1.3 Khái niệm và đặc điểm nông nghiệp khu vực đô thị và ven đô: 6

1.1.4 Vấn đề sử dụng đất 7

1.1.5 Vấn đề quản lý đất đai 9

1.2 Vai trò của đô thị hóa đối với việc sử dụng đất nông nghiệp 9

1.3 Quan điểm sử dụng bền vững đất nông nghiệp khu vực đô thị 12

1.3.1 Sử dụng bền vững đất nông nghiệp nói chung 12

1.3.2 Sử dụng đất nông nghiệp khu vực ven đô thị theo hướng phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái – kinh nghiệm của một số nước trên thế giới và thực tiễn ở nước ta 12

1.4 Vấn đề hiệu quả sử dụng đất và đánh giá hiệu quả sử dụng đất 18

1.5 Nguyên tắc, quan điểm và các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp bền vững trong quá trình đô thị hóa 23

1.5.1 Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp 23

1.5.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 25

1.5.3 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp bền vững trong quá trình đô thị hóa 27

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT

NÔNG NGHIỆP HUYỆN TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 30

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Từ Liêm 30

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 30

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 37

2.2 Khái quát tình hình quản lý đất đai trên địa bàn huyện Từ Liêm 41

2.3 Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2012 và biến động sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2005 – 2012 43

2.3.1 Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Từ Liêm năm 2012 43

2.3.2 Đánh giá biến động sử dụng đất nông nghiệp huyện Từ Liêm giai đoạn 2005 – 2012 44

2.4 Đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường của việc sử dụng đất nông nghiệp huyện Từ Liêm 48

2.4.1 Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất nông nghiệp 48

2.4.2 Hiệu quả xã hội 53

2.4.3 Hiệu quả môi trường 53

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG BỀN VỮNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN TỪ LIÊM ĐẾN 2020 54

3.1 Đánh giá tổng hợp hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Từ Liêm đối với yêu cầu sử dụng đất nông nghiệp bền vững 54

3.2 Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện Từ Liêm đến năm 2020 56

3.2.1 Cơ sở tổ chức không gian kinh tế - xã hội huyện Từ Liêm 56

3.2.2 Phân vùng không gian đô thị 57

3.2.3 Về sự thay đổi trong địa giới 58

3.2.4 Quan điểm sử dụng đất 59

3.3 Phân tích quy hoạch và định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Từ Liêm đến 2020 59

3.4 Một số mô hình sử dụng đất nông nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Từ Liêm 60

3.4.1 Mô hình trồng hoa tại xã Tây Tựu: 60

3.4.2 Mô hình chuyên trồng bưởi tại xã Phú Diễn, Minh Khai: 64

3.4.3 Mô hình chuyên trồng cây cảnh tại xã Đông Ngạc: 65

3.5 Đề xuất định hướng sử dụng đất nông nghiệp bền vững tại huyện Từ Liêm theo hướng phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái đến năm 2020 66

3.6 Đề xuất các giải pháp khả thi 69

3.6.1 Các giải pháp chung: 69

3.6.2 Một số giải pháp cụ thể: 70

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 72

Kết luận: 72

Kiến nghị: 73

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt:

1 Ban biên tập Bách khoa tri thức phổ thông (2000), “Bách khoa tri thức phổ thông”, NXB Văn hóa thông tin

2 Ban biên tập Từ điển tiếng Việt của viện Ngôn ngữ học (2002), “Từ

điển Tiếng Việt”, Nhà xuất bản Đà Nẵng – Trung tâm từ điển học, Hà

Nội

3 Lê Văn Bá (2001), “Tổ chức lại việc sử dụng ruộng đất nhằm thúc đẩy sản

xuất nông nghiệp hàng hoá”, Tạp chí kinh tế và dự báo, (6), trang 8-10

4 Nguyễn Đình Bồng (2001), “Hiện trạng sử dụng đất Việt Nam năm

2000 và vấn đề quản lý, sư dụng tài nguyên đất quốc gia trong 10 năm

2001 – 2010”, Tạp chí của Tổng cục Địa chính

5 Bộ Nông nghiệp và PTNT (2005), “Phát triển nông nghiệp và nông thôn

bền vững giải pháp xóa đói giảm nghèo và bảo vệ môi trường”, Thông tin

khoa học – công nghệ - kinh tế nông nghiệp phát triển nông thôn, số

1/2005

6 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2007), Thông tư 08/2007/TT-BTNMT

7 Ngô Thế Dân (2001), Một số vấn đề khoa học công nghệ nông nghiệp

trong thời kỳ CNH- HĐH nông nghiệp, Tạp chí nông nghiệp và phát triển

nông thôn, (1), trang 3- 4

8 Vũ Năng Dũng (1997), Đánh giá một số mô hình đa dạng hoá cây trồng

vùng đồng bằng sông Hồng, NXB Nông nghiệp Hà Nội

9 Lê Văn Dụy, (2005), Áp dụng hàm sản xuất Cobb-Douglas để đo hiệu quả sản xuất, Tổng cục thống kê, Hà Nội

10 Dự án quy hoạch tổng thể đồng bằng sông Hồng (1994), Báo cáo nền số 9,

Hà Nội

11 Phạm Vân Đình, Đỗ Kim Chung và các cộng sự (1997), Kinh tế nông

nghiệp, NXB Nông nghiệp Hà Nội

12 Quyền Đình Hà (1993), Đánh giá kinh tế đất vùng đồng bằng sông Hồng,

Luận án Tiến sỹ nông nghiệp, Trường Đại học Nông nghiệp 1 Hà Nội

13 Đỗ Nguyên Hải (1999), “Xác định chỉ tiêu đánh giá chất lượng môi trường

trong quản lý sử dụng đất đai bền vững cho sản xuất nông nghiệp”, Khoa

học đất, (11), trang 120

14 Võ Hữu Hòa (2011), Phát triển nông nghiệp đô thị: Hướng đi bền vững

cho các đô thị trong tiến trình đô thị hoá, Agroviet.gov.vn.

15 Nguyễn Đình Hợi (1993), Kinh tế tổ chức và quản lý sản xuất kinh doanh

nông nghiệp, NXB Thống kê, Hà Nội

16 Lê Hội (1996), “Một số phương pháp luận trong việc quản lý và sử dụng

đất đai”, Tạp chí nghiên cứu kinh tế, (193), Hà Nội

17 Đặng Hữu (2000), “Khoa học và công nghệ phục vụ công nghiệp hoá, hiện

đại hoá nông nghiệp và phát triển nông thôn”, Tạp chí cộng sản, (Số 17),

trang 32

18 Doãn Khánh (2000), “Xuất khẩu hàng hoá Việt Nam 10 năm qua”, Tạp chí

cộng sản, (Số17), trang 41

19 Việt Khuê (2013), Công nghệ rau sạch ở xứ Phù Tang, Báo điện tử Dân trí

20 Phạm Sỹ Liêm (2013), Công nghiệp hóa, đô thị hóa, hiện đại hóa và chính

sách bảo vệ đất lúa, Hội thảo”Nghiên cứu các giải pháp đảm bảo thực hiện

chỉ tiêu quy hoạch 3,8 triệu hecta đất trồng lúa đến năm 2020”, Hội Khoa học Đất Việt Nam

21 Phan Sĩ Mẫn, Nguyễn Việt Anh (2001), “Định hướng và tổ chức phát triển

nền nông nghiệp hàng hoá”, Tạp chí nghiên cứu kinh tế, (273), trang 21-

29

22 Đào Châu Thu (1999), Đánh giá đất, NXB Nông nghiệp, Hà Nội

23 Nguyễn Duy Tính (1995), Nghiên cứu hệ thống cây trồng vùng ĐBSH và

Bắc Trung bộ, NXB Nông nghiệp, Hà Nội

24 Lê Văn Trưởng Phát triển các loại hình nông nghiệp đô thị ở Việt Nam

TC Kinh tế phát triển Trường ĐHKTQD Hà Nội Số 136 Tháng 10/2008

25 UBND huyện Từ Liêm (2013), Các văn bản, báo cáo của UBND huyện Từ

Liêm

26 UBND huyện Từ Liêm (2012), Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, Kế

hoạch sử dụng đất kỳ đầu 2011-2015 huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội

27 UBND huyện Từ Liêm (2012), Số liệu thống kê

28 UBND huyện Từ Liêm (2012), Thống kê đất đai trên toàn Huyện

29 Quốc Hội (1993), luật Đất đai

30 Quốc Hội (2003), luật Đất đai

Tiếng Anh:

31 FAO (1992) World Food Dry Food and AgricultureOrganization, Rome, Italy

32 FAO (1994), Land evaluation and farming system analysis for land use planning

33 FAO (2001), Urban and peri-urban agriculture

34 Thomas Petermann- Environmental Appraisals for Agricultural and Irrigated land Development, Zschortau 1996

35 [Wikipedia, http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_n%

C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p].