“ Tuổi học trò gắn liền với những cảnh đẹp của quê hương: Dòng sông với những cánh buồm nâu rập rờn trong nắng sớm: Cánh đồng bát ngát thẳng cánh cò bay đang bước vào vụ gặt; Hàng cây r[r]
Trang 1UBND HUYỆN CAM LỘ ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI VĂN HOÁ CẤP TIỂU HỌC
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM 2009-2010
MÔN TIẾNG VIỆT
Thời gian làm bài: 90 phút ( Không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (4 điểm)
a) Em hãy chia các từ sau đây thành 2 nhóm: Từ láy, và từ ghép?
Nhí nhảnh,cần mẫn, tham lam, tươi tốt, lất phất, đi đứng,
xanh xám, xanh xao, ấp úng, ấp ủ, cuống quýt, cồng kềnh
b) Dựa vào đâu để em chia như thế?
Câu 2: (2 điểm) Phân các câu dưới đây thành hai loại: Câu đơn và câu ghép? Chỉ ra bộ phận
C –V của câu mà em cho là câu đơn
a) Trên các trảng rộng và chung quanh những lùm bụi thấp mọc theo các lạch nước, ta có thể nghe tiếng vù vù bất tận của hàng nghìn loại côn trùng có cánh không ngớt bay đi bay lại trên những bông hoa nhiệt đới sặc sỡ ( Theo Đoàn Giỏi)
b) Một vài giọt mưa loáng thoáng rơi trên chiếc khăn quàng đỏ và mái tóc xoã ngang vai của Thuỷ; những sợi cỏ đẫm nước lùa vào dép Thuỷ làm cho bàn chân nhỏ bé của em ướt lạnh.( Theo Lưu Quang Vũ).
c) Cây Chuối cũng ngủ, tàu lá lặng đi như thiếp vào trong nắng ( Theo Băng Sơn).
d) Trong im ắng, hương vườn thơm thoảng bắt đầu rón rén bước ra, và tung tăng trong ngọn gió nhẹ, nhảy trên cỏ, trườn theo những thân cành.( Theo Phạm Đức)
Câu 3 ( 3 điểm)
a) Em hãy rút gọn câu văn dưới đây thành một câu chỉ còn chủ ngữ chính và vị ngữ chính/
Từng đợt sống như những con mãnh thú hung dữ lồng lộn, gầm rú, gào thét cuốn phăng đi bao nhà cửa, ruộng đồng, làng mạc của những người dân suốt đời lam lũ…( Theo Chu
Văn)
b) Hãy so sánh nghĩa của câu đã cho và câu sau khi em đã rút gọn theo yêu cầu trên?
Câu 4: ( 3 điểm)
“ Nòi tre đâu chịu mọc cong
Chưa lên đã nhọn như chông lạ thường
Lưng trần phơi nắng phơi sương
Có manh áo cộc tre nhường cho con” ( Tre Việt Nam- Nguyễn Duy)
Em thấy đoạn thơ trên có những hình ảnh nào đẹp? Hãy nêu ý nghĩa đẹp đẽ và sâu sắc của những hình ảnh đó
Câu 5: ( 8điểm)
“ Tuổi học trò gắn liền với những cảnh đẹp của quê hương: Dòng sông với những cánh buồm nâu rập rờn trong nắng sớm: Cánh đồng bát ngát thẳng cánh cò bay đang bước vào vụ gặt; Hàng cây ríu rít tiếng chim bên con đường làng thân thuộc in dấu chân quen Tất cả! Tất cả đã trở thành tình yêu quê hương trong em” ( Theo Võ Quảng)
Em hãy viết đoạn văn ( 15-20 dòng) Tả lại một trong những cảnh đẹp đó./
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 5
NĂM HỌC 2009-2010
Câu 1:
a) Từ láy: nhí nhảnh, lất phất, xanh xao, ấp úng, cồng kềnh, cuống quýt.
Từ ghép: cần mẫn, tham lam, tươi tốt, đi đứng, xanh xám, ấp ủ
* Đúng 1 từ chấm 0,25 điểm
* Lưư ý; nếu một từ ghi vào cả hai nhóm thì không chấm điểm từ đó
(Giải thích thêm: Cần mẫn, tham lam là từ ghép Hán - Việt, cần mẫn ( Các tiếng có quan hệ
về nghĩa); tham có nghĩa là tham ô, lòng tham vô đáy,…; lam ( gốc là lạm - lạm dụng) có nghĩa là lhông phải của minh nhưng muốn vơ vét vào cho mình Lam có nghĩa như THAM
nhưng không thông dụng bằng và không dùng nhiều như từ ghép tham lam) Một số từ điển Tiếng Việt xuất bản trước năm 2000 ngộ nhận tham lam là từ láy.
b) ( 1 điểm) Dựa vào khái niêm của từ láy và từ ghép:
+ Từ ghép có hai tiếng( hoặc nhiều tiếng) đều có nghĩa được gép lại với nhau
+ Từ láy là từ có sự hoà phối âm thanh có tác dụng tạo nghĩa
* Học sinh trả lời đúng mỗi ý chấm 0,5 điểm
Câu 2: ( 2điểm)
Học sinh xác định đúng câu đơn, câu ghép của 4 câu được 1 điểm ( đúng 1 câu chấm 0,25 điểm)
Câu a và câu d: câu đơn
Câu b và câuc: câu ghép
Học sinh chỉ ra được bộ phận C-V ( Đúng 1 câu chấm 0,5 điểm)
a) Trên các trảng rộng và chung quanh những lùm bụi thấp mọc theo các lạch nước,
ta / có thể nghe tiếng vù vù bất tận của hàng nghìn loại côn trùng có cánh không ngớt bay
CN VN
đi bay lại trên những bông hoa nhiệt đới sặc sỡ.
b) Trong im ắng, hương vườn thơm thoảng / bắt đầu rón rén bước ra, và tung tăng trong
CN VN
ngọn gió nhẹ, nhảy trên cỏ, trườn theo ngững thân cành.
Câu 3: ( 2 điểm)
a) Rút gọn thành: Sóng cuốn ( 1 Điểm)
* Nếu chỉ rút gọn đúng chủ ngữ hoặc vị ngữ thì chấm 0,75 điểm.
b) Biết so sánh nghĩa: Nghĩa của hai câu giống nhau nhưng câu mở rộng có nghĩa rõ ràng,
cụ thể, chi tiết, đầy đủ hơn và hay hơn câu được rút gọn ( 1 điểm)
Câu 4: (3 điểm) Học sinh nêu được 1 hình ảnh đẹp chấm 1 điểm.
- Hình ảnh ( măng tre) nhọn như chông gợi cho ta thấy sự kiêu hãnh, hiên ngang, bất khuất của loài tre ( hay cũng chính là của dân tộc Việt Nam) ( 1điểm )
Trang 3- Hình ảnh ( cây tre) lưng trần phơi nắng phơi sương có ý nói đến sự dãi dầu, chịu đựng mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sông… ( 1 điểm)
- Hình ảnh có manh áo cộc tre nhường cho con gợi cho ta nghĩ đến sự che chở, hi sinh tất cả ( người mẹ dành cho con): thể hiện lòng nhân ái và tình mẫu tử thật cảm động ( 1 điểm)
Câu 5 ( 8 điểm)
*Yêu cầu về phạm vi:
Đề bài thuộc loại văn miêu tả Trong đoạn văn của nhà văn Võ Quảng đưa ra 3 cảnh đẹp nhưng đề ra yêu cầu các em chỉ lựa chọn tả một trong ba cảnh đẹp đó mà thôi
+ Dòng sông buổi sớm với những cánh buồm nâu ( Dòng sông)
+ Cánh đồng quê đang bước vào vụ gặt ( Cánh đồng quê)
+ Con đường làng với những hàng cây thân thuộc ríu rít tiếng chim kêu ( Con đường làng)
* Yêu cầu về bài làm:
Bài viết đúng thể loại văn miêu tả cảnh thiên nhiên có xen lẫn tả cảnh sinh hoạt Không yêu cầu các em viết cả bài mà chỉ viết một đoạn Tuy nhiên, dẫu là một đoạn nhưng đòi hỏi bài viết có kết cấu ý tứ, chặt chẽ, lôgic, có mở đoạn và kết đoạn
Học sinh biết chọn những nét đặc sắc, sinh động, phù hợp thực tế để tả
Câu viết đúng ngữ pháp, chính tả, diễn đạt lưu loát, văn mượt mà, giàu hình ảnh, cảm xúc Nêu được cảm nghỉ, thể hiện thái độ yêu quê hương qua cảnh đẹp được tả
* Cách cho điểm:
- Điểm 8: Đạt các yêu cầu như đã nêu trên
- Điểm 7: Cơ bản đạt các yêu cầu trên, lỗi chinh tả, ngữ pháp còn sai 3 đến 4 lỗi
- Điểm 5-6: Về nội dung đạt được ý một, ý hai còn hời hợt Chữ viết chưa đẹp Lỗi chính tả, ngữ pháp còn sai 4-5 lỗi
- Điểm 3-4: Nhìn chung nội dung còn hời hợt Chữ chưa đẹp Lỗi chính tả, ngữ pháp sai còn nhiều
- Điểm 1-2: Nhìn chung bài viết còn yéu về nội dung lẫn hình thức
* Bài viết trình bày đẹp cho 1 điểm toàn bài
