kì và cuộc K/C của nhân dân Nam kì chống Pháp xâm lược .Mục đích của Pháp là chiếm toàn bộ Việt nam ,vì thế sau khi chiếm xong Nam kì Pháp xúc tiến nhanh việc xâm chiếm Bắc kì.. Nguyªn [r]
Trang 1Tiết 36:
Ngày soạn :10/1/
Chơng I: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
từ năm 1858 đến cuối thế kỷ XIX
Bài 24: Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến 1873
I/ Thực dân pháp xâm lợc Việt Nam
A/ Mục tiêu:
+ Kiến thức: Học sinh nắm đợc:
- Diễn biến chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-1859
- Chiến sự ở Gia Định 1859
+ T tởng: Thấy đợc tinh thần kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta và thái độ của triều đình Huế, bản chất tham lam tàn bạo của bợn thực dân
+ Kỹ năng: Rèn kỹ năng so sánh, phân tích, nhận xét
B Phương phỏp :
Nờu vấn đề ,đàm thoại ,phõn tớch ,so sỏnh ,tớch hợp ,trực quan
C Chuẩn bị của Thầy và Trũ :
- Bản đồ Đông Nam á trớc sự xâm lăng của t bản Phơng Tây
- Bản đồ chiến sự Đà Nẵng và Gia định
D/ Tiến trình len l ớp :
1 On định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Sự chuẩn bị của học sinh
3 Bài mới :
Sau cac cuộc cỏch mạng tư sản ở Chõu Âu và Bắc mĩ hoàn thành ,cỏc nước tư bản đẩy mạnh cụng cuộc xõm chiếm thị trường thuộc địa Đụng Nam Á núi chung và Việt nam núi riờng cũng nằm trong nguy cơ đú Bài học hụm nay chỳng ta sẽ cựng tỡm hiểu nguyờn nhõn và tiến trỡnh thực dõn Phỏp xõm lược nước từ năm 1858-1862
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoaùt ủoọng 1:
- Giới thiệu bài: Giáo viên dẫn dắt
- GV dùng bản đồ Đông Nam á trớc khi Pháp
xâm lợc để minh hoạ cho học sinh thấy đợc
khi thực dân Pháp xâm lợc việt nam, chúng đã
xâm lợc khá nhiều nớc ở vùng này.(Có việt
Nam)
- Dùng bản đồ Việt Nam để giới thiệu Đà
Nẵng
? Tại sao thực dân Pháp xâm lợc Việt Nam?
? Nguyên nhân trực tiếp nh thế nào?
? Em có nhận xét gì về lực lợng quân Pháp lúc
này?
? Quân và dân ta đã chống trả nh thế nào?
? Tại sao thực dân Pháp lại dàn trận trớc cửa
N
ỘI DUNG BÀI GIẢNG
1 Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-1859
a Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lợc Việt Nam
+ Nguyên nhân xâu xa
- Các nớc phơng Tây đẩy mạnh xâm lợc
Ph-ơng Đông nhằm khai thỏc tài nguyờn và chiếm thị trường,thuộc địa
-Việt Nam nằm trong hoàn cảnh chung đó,là nơi cú vị thế chiến lược,giàu tài nguyờn,nhõn cụng…chế độ PK suy yếu + Nguyên nhân trực tiếp
- Thực dân Pháp lấy cớ bảo vệ Đạo Gia Tô đã
đem quân xâm lợc Việt Nam
- Chiều 31-8-1858
- Âm mu của Pháp là chiếm xong Đà Nẵng sẽ tiến thẳng ra Huế buộc nhà Nguyễn đầu hàng
b Chiến sự ở Đà Nẵng
- Sáng 1-9-1858 thực dân Pháp bắt đầu nổ
Trang 2biển Đà Nẵng.
Triều đình nhà Nguyễn bạc nhợc, yếu hèn
? Tình hình chiến sự ở Đà Nẵng diễn ra nh thế
nào?
? Thực dân Pháp ra sao?
Hoaùt ủoọng 2:
-GV yêu cầu học sinh đọc mục 2 SGK
? Thất bại trong âm mu đánh nhanh thắng
nhanh ở Đà Nẵng, thực dân Pháp đã làm gì?
? Quân triều đình lúc này nh thế nào?
Quân triều đình chống cự yếu ớt rồi tan rã
? Nhân dân địa phơng đã làm gì?
- Gọi 1 học sinh đọc đoạn chữ in nghiêng
? Em có nhận xét gì về tình hình quân địch
lúc này?
- GV khái quát về tình hình địch
? Thực dân Pháp tấn công đại đồn Chí Hoà
nh thế nào?
Quân ta kháng cự mạnh mẽ nhng không thắng
nổi
? Triều đình Huế đã có hành động nh thế nào?
Em có nhận xét gì về hành động này?( Hèn
nhát, bán nớc )
- Đọc đoạn chữ nhỏ SGK
? Nội dung cơ bản của hiệp ớc nh thế nào?
? Tại sao triều đình Huế lại ký kết với Pháp
hiệp ớc Nhâm Tuất?
( Triều đình nhân nhợng Pháp để giữ lấy
quyền lợi giai cấp và dòng họ)
súng xâm lợc nớc ta
- Quân dân ta dới sự lãnh đạo của Nguyễn Tri Phơng …
- Thực dân Pháp bớc đầu thất bại=> Sau 5 tháng xâm lợc chỉ chiếm đợc bán đảo Sơn Trà
2 Chiến sự ở Gia Định năm 1859
-2-1859 quân Pháp kéo vào Gia Định -17-2-1859 chúng => thành Gia Định
- Quân triều đình chống cự yếu ớt
- Nhân dân địa phơng tự động nổi lên đánh giặc
- Đêm 23 rạng sáng 24-2-1861, quân Pháp mở cuộc tấn công quy mô vào Chí Hoà
- Đại đồn Chí Hoà thất thủ => Pháp => các tỉnh Nam kỳ
-5-6-1862: Triều đình ký với Pháp hiệp ớc Nhâm Tuất
- Nội dung cơ bản(SGK)
4 Củng cố
? Nhìn vào lợc đồ (hình 86) em hãy trình bày những nét chính về phong trào kháng pháp của nhân dân Nam kỳ?
? Chiến sự ở Đà Nẵng diễn ra nh thế nào?
? Chiến sự ở Gia Định nh thế nào?
5.D ặn dũ :
Hớng dẫn học bài cũ và làm bài tập về nhà theo cõu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài mới phần II: K/C chống Phỏp năm 1862-1873
- Thực dân Pháp nổ súng xâm lợc, triều đình bạc nhợc chống trả yếu ớt và đã ký điều ớc cắt 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp
- Nhân dân ta đứng lên chống Pháp ngay từ những ngày đầu chống Pháp xâm lợc Đà nẵng
- & -
Tiết 37
Ngày soạn: 20/1/
Bài 24
CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM1858 ĐẾN NĂM 1873
Trang 3II/ Cuộc kháng chiến chống Pháp từ năm 1858 đến năm 1873
A/ Mục tiêu:
+/ Kiến thức: Học sinh nắm đợc:
- Thực dân Pháp nổ súng xâm lợc, triều đình bạc nhợc chống trả yếu ớt và đã ký điều ớc cắt 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp
- Nhân dân ta đứng lên chống Pháp ngay từ những ngày đầu chống Pháp xâm lợc Đà nẵng
+ T tởng: Giáo dục học sinh lòng trân trọng tinh thần quyết tâm đứng lên kháng chiến chống
xâm lợc của nhân dân ta Lòng kính yêu những lãnh tụ nghĩa quân
+ Kỹ năng:
Hớng dẫn học sinh kỹ năng sử dụng bản đồ, nhận xét và phân tích những kỹ năng quan sát tranh ảnh lịch sử
B Phương phỏp :
Nờu vấn đề ,đàm thoại ,phõn tớch ,so sỏnh ,tớch hợp ,trực quan
C Chuẩn bị của Thầy và Trũ :
-Bản đồ việt nam
- Lợc đồ những cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ(1860-1875)
C/ Tiến trình b ài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
? Vì sao pháp chọn Đà Nẵnglà điểm mở đầu cho cuộc tấn cụng xõm lược Việt nam?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài :
Đến năm 1862 Phỏp đó chiếm được ba tỉnh miền Đụng Nam kỡ Khụng dừng ở đú ,Phỏp tiếp tục mở rộng chiến tranh xõm lược toàn bộ nước ta Trong tiết học hụm nay ,chỳng ta sẽ cựng tỡm hiểu vỡ saoPhỏp lại nhanh chúng chiếm được ba tỉnh miền Tõy.Thỏi độ của triều đỡnh và nhõn dõn ta như thế nào ?
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoaùt ủoọng 1:
Yêu cầu học sinh đọc mục 1 SGK.
- GV dùng bản đồ Việt Nam, gọi học sinh xác
định những địa danh nổ ra phong trào kháng
chiến của nhân dân ta ở Đà Nẵng và 3 tỉnh
Miền Đông Nam Kỳ
? Em hãy cho biết thái độ của nhân dân ta khi
Pháp xâm lợc Đà Nẵng?
- Giáo viên giải thích thêm: Đốc học Phạm
Văn Nghị ( Nam định ) đã chiêu mộ 300 quân
nho sỹ vào ứng cứu cho Đà Nẵng
? Sau khi thất bại ở Đà Nẵng, thực dân Pháp
kéo vào Gia Định, phong trào kháng chiến ở
Gia Định ra sao?
N
ỘI DUNG BÀI GIẢNG
1 Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền
Đ ông Nam Kỳ.
-Tại Đà Nẵng: Nhiều toán nghĩa binh đã kết hợp với quân đội triều đình đánh Pháp
-Tại Gia định và 3 tỉnh Miền Đông Nam Kỳ : Phong trào kháng chiến càng sôi nổi, điển hình là khởi nghĩa của:
+Nguyễn Trung Trực : Đốt cháy chiếc tầu Et-pê-răng( Hy vọng) của Pháp trên sông Vàm
Cỏ Đông (10-12-1861)
+Cuộc khởi nghĩa Trơng Định(2-1859=>20-08-1864) đã làm gì cho địch thất điên bát đảo
Trang 4? Điển hình là cuộc khởi nghĩa của ai?
Nổ ra ở đâu?
GV minh hoạ thêm:
Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đã sáng tạo ra
cách đánh pháo thuyền rất có hiệu quả
Đốt cháy chiếc tầu ét-pê-răng( Hy vọng của
Pháp trên sông Vàm Cỏ Đông (10-12-1861)
? Em biết gì về cuộc khởi nghĩa Trơng Định?
Hoaùt ủoọng 2:
- Gọi học sinh đọc đoạn chữ nhỏ SGK
? Thái độ và hành động của Thực dân Pháp
nh thế nào?
GV giải thích thêm về khởi nghĩa Trơng Định
- Học sinh quan sát Hình 85: Trơng Định
nhận phong soái
- yêu cầu học sinh đọc mục 2 SGK
? Hãy cho biết tình hình nớc ta sau điều ớc
5-6-1862
? Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh Miền Tây Nam
kỳ nh thế nào?
GVxác định vị trí 3 tỉnh miền tây Nam Kỳ và
giải thích thêm
Năm 1863, thực dân Pháp chiếm
Căm-pu-chia Nhiều lần Pháp vu cáo quan lại triều
đình
Tháng 10-1866, chúng cử phái viên ra Huế
thăm dò thái độ của triều đình
-2-1867, Pháp cử ngời ra Huế đòi chiếm phí
? Sau khi 3 tỉnh Miền Tây Nam Kỳ rơi vào tay
Pháp, phong trào kháng chiến của nhân dân 6
tỉnh Nam Kỳ ra sao?
- Học sinh đọc đoạn chữ nhỏ SGK
-? Nhắc lại câu nói của Nguyễn Trung Trực
tr-ớc khi ra chém đầu?
“ Bao giờ ngời tây nhổ hết cỏ nớc Nam thì
mới hết ngời Nam đánh tây”
? Câu nói thể hiện điều gì?
- GV dùng lợc đồ những địa điểm nổ ra khởi
nghĩa ở Nam Kỳ (1860-1875)
Yêu cầu học sinh xác định lại các vị trí chống
Pháp của nhân dân Nam kỳ và nhận xét
? Phong trào kháng chiến của nhân dân 3 tỉnh
Miền Đông và Miền Tây Nam Kỳ giống và
khác nhau nh thế nào?
2 Kháng chiến lan rộng ra 3 tỉnh Miền Tây Nam kỳ.
a Tình hình nớc ta
- Triều đình tập trung lực lợng đàn áp cac cuộc KN
-Cử một phái đoàn sang pháp xin chuộc lại 3 tỉnh Miền Đông Nam kỳ nhng không thành
b Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ
- Từ ngày 20-06 đến 24-06-1867, thực dân Pháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ: Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên
c Phong trào kháng chiến của nhân dân 6 tỉnh Nam Kỳ
- Nhân dân Nam Kỳ nổi lên chống Pháp ở nhiều nơi
- Nhiều trung tâm kháng chiến thành lập:
- Nổi bật là cuộc khởi nghĩa của Trơng Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm và Nguyễn Trung Trực -Cac nhà nho dựng văn thơ đỏnh giặc…
- Phong trào tiếp tục phát triển đến năm 1875
- Giống nhau: Phát triển sôi nổi đều khắp ở những nơi thực dân Pháp xâm lợc
- Khác nhau: Phong trào ở 3 tỉnh Miền Đông sôi nổi, quyết liệt hơn
4 Củng cố:
? Trình bày những nét chính của phong trào chống thực dân Pháp ở Nam Kỳ
? Em có nhận xét gì về phong trào chống thực dân Pháp ở 3 tỉnh Miền Đông và 3 tỉnh Miền Tây Nam Kỳ
Trang 55 D ặn dũ:
- Học bài cũ
- Trả lời câu hỏi cuối bài
- Chuẩn bị bài 25 Khang chiến lan rộng ra toàn quốc(1873-1884)
- Tình hình Việt Nam(1867-1873)- Thực dân Pháp tiến đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873)
- Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ (1873-1874)
- Nội dung chủ yếu của hiệp ớc và thơng ớc 1874 Đây là hiệp ớc và thơng ớc 1874, đây là hiệp
ớc thứ 2 nhà Nguyễn ký với thực dân Pháp, từng bớc đầu hàng Pháp chịu mất 6 tỉnh Nam Kỳ - & -
Tiết 38
Ngày soạn:14/1/
Bài 25: Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc(1873-1884)
I/ Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất cuộc kháng chiến ở Hà
Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc kỳ
A/ Mục tiêu bài học
+ Kiến thức:
Học sinh cần nắm đợc:
- Tình hình Việt Nam trớc khi thực dân Pháp đánh Bắc kỳ (1867-1873)
- Thực dân Pháp tiến đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873)
- Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ (1873-1874)
- Nội dung chủ yếu của hiệp ớc và thơng ớc 1874 Đây là hiệp ớc và thơng ớc 1874, đây là hiệp
ớc thứ 2 nhà Nguyễn ký với thực dân Pháp, từng bớc đầu hàng Pháp chịu mất 6 tỉnh nam Kỳ
+ T tởng: Giáo dục cho học sinh trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc.
- Căm ghét bọn thực dân Pháp tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhợc của triều đình Huế
- Có những nhận xét đứng đắn về trách nhiệm của triều đình Huế
+ Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ tờng thuật những sự kiện lịch sử, phân tích và
khái quát một số vấn đề lịch sử điển hình
B Phương phỏp :
Nờu vấn đề ,đàm thoại ,phõn tớch ,so sỏnh ,tớch hợp ,trực quan
C Chuẩn bị của Thầy và Trũ :
- Bản đồ hành chính Việt Nam cuối thế kỷ XIX
- Bản đồ thực dân Pháp Bắc Kỳ lần thứ nhất
- Bản đồ chiến sự Hà Nội năm 1873
D/ Tiến trình len l ớp:
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Trình bày tóm lợc cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta ở Nam Kỳ
từ 1858 đến 1875?
3 Bài mới
Giới thiệu bài:
Trang 6Tiết học trước chỳng ta đó nắm được nột chớnh của tiến trỡnh Phỏp đỏnh chiếm Nam
kỡ và cuộc K/C của nhõn dõn Nam kỡ chống Phỏp xõm lược Mục đớch của Phỏp là chiếm toàn bộ Việt nam ,vỡ thế sau khi chiếm xong Nam kỡ Phỏp xỳc tiến nhanh việc xõm chiếm Bắc kỡ Trong tiết học hụm nay chỳng ta sẽ cựng nhau tỡm hiểu nột chớnh của tiến trỡnh Phỏp đỏnh Bắc kỡ lần thứ nhất và cuộc K/C của nhõn dõn Bắc kỡ chống thực dõn Phỏp xõm lược năm 1873-1874
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoaùt ủoọng 1:
- Tại sao Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh
Miền Tây Nam Kỳ (1867) mà mãi tới
năm 1873, chúng mới đánh Bắc Kỳ?
- Yêu cầu học sinh đọc mục I và
? Hãy trình bày tình hình Việt Nam trớc
khi Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ
GV giải thích thêm phong trào kháng
chiến rất mạnh,việc thiết lập rất khó
khăn
? Thực dân Pháp đã dùng những biện
pháp gì để ổn định tình hình Nam Kỳ
? Trong khi Pháp đang mở rộng xâm lợc
thì chính sách đối nội và đối ngoại của
triều đình ra sao?
? Tình hình đất nớc nh thế nào
? Đời sống của nhân dân ra sao
Hoaùt ủoọng 2:
Học sinh đọc mục 2 trong SGK
Dùng bản đồ hành chính việt Nam cuối
thế kỷ XIX để minh hoạ quá trình bành
chớng xâm lợc của thực dân Pháp
? Nguyên nhân sâu xa:=> Thực dân
Pháp xâm lợc Bắc Kỳ?
? Thực dân Pháp kéo quân ra Bắc trong
hoàn cảnh nào?
GVnói thêm Nhà Nguyễn SGK
Giải thích thêm về vụ Đuy puy
Tháng 10-1872 Đuypuy ( Lái súng ngời
Pháp đi Thợng Hải
-11-1872: Đuy puy kéo quân ra bắc
-22-12 chúng đến Hà Nội
Đuypuy đòi đợc đóng quân trên bờ Sông
Hồng
? Chiến sự ở Bắc Kỳ diễn ra nh thế nào?
- GV dùng bản đồ thực dân Pháp Xâm
l-ợc Bắc Kỳ lần thứ I để minh hoạ
- Yêu cầu học sinh theo dõi bản đồ
- Gọi 1 học sinh khá trình bày bản đồ
giáo viên minh hoạ thêm
? Sau khi chiếm Hà Nội, chiến sự ở các
tỉnh Bắc Kỳ diễn ra nh thế nào?
? Tại sao quân triều đình ở Hà Nội đông
N
ỘI DUNG BÀI GIẢNG
1 Tình hình việt Nam tr ớc khi pháp đánh chiếm bắc kỳ
+ Thực dân pháp
Sau khi chiếm xong 3 tỉnh Miền Đông
Pháp tiến hành thiết lập bộ máy cai trị nhằm biến thành bàn đạp tấn công Căm pu chia và chiếm 3 tỉnh Miền Tây Nam Kỳ
- Xây dựng bộ máy cai trị có tổ chức quân sự
- Đẩy mạnh bóc lột tô thuế - Cớp đoạt ruộng đất
- Mở trờng đào tạo tay sai
+ Triều đình nhà Nguyễn
- Tiếp tục chính sách đối nội, đối ngoại lỗi thời
- Vơ vét tiền của nhân dân để ăn chơi và bồi th-ờng chiến phí
- Kinh tế công nghiệp xa sút,Tài chính thiếu hụt
- Binh lực suy yếu , Nhân dân cơ cực
- Mâu thuẫn xã hội sâu sắc
- Triều đình tiếp tục thơng lợng với Pháp
2 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873)
a Nguyên nhân
- Nguyên nhân sâu xa thực dân Pháp muốn bành chớng thế lực, nhảy vào tây Nam Trung quốc
- Nguyên nhân trực tiếp: Pháp đem quân ra bắc
để giải quyết vụ Giăng Đuy Puy
b Diễn biến
+ Chiến sự tại Hà Nội
- Sáng 20-11-1873, Pháp nổ súng đánh thành Hà nội
- Tra 20-11-1873 thành Hà Nội thất thủ
+ Thực dân Pháp mở rộng xâm lợc Bắc Kỳ
- Cha đầy 1 tháng chúng đã chiếm đợc Hải
D-ơng , Hng Yên, Phủ Lý, Ninh Bình, Nam Định
Trang 7gấp nhiều lần quân địch mà không thắng
chúng
Vì( quân triều đình không chủ động tấn
công địch, trang thiết bị lạc hậu.)
Hoaùt ủoọng 3:
- Gọi học sinh đọc mục 3 SGK
? Hãy trình bày cuộc kháng chiến của
nhân dân Hà Nội 1873?
Ngay từ khi quân Pháp kéo đến Hà Nội
nhân dân đã anh dũng đứng lên kháng
chiến.( những ngời yêu nớc)
? Trong thời kỳ này, quân dân Hà Nội
lập nên chiến thắng điển hình nào?
- GV minh họa thêm
? Em hãy cho biết phong trào kháng
chiến tại các tỉnh Bắc Kỳ trong
(1873-1874)
? Cho biết nội dung của điều ớc 1874?
GV giải thích thêm: Điều ớc này, Pháp
phải trả lại Hà Nội
? Tại sao nhà Nguyễn lại ký điều ớc
1874?
(Thảo luận nhóm)
GV kết luận:
- Vì sự nhu nhợc của nhà Nguyễn
- Vì t tởng chủ hoà để bảo vệ quyền lợi
của giai cấp và dòng họ
GV minh hoạ thêm: Điều ớc 1874 ký tại
Sài Gòn gồm 22 điều khoản (SGK)
3 Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ (1873-1874)
a Tại Hà Nội
- Khi quân Pháp đến Hà Nội nhân dân sẵn sàng chiến đấu
- Ban đêm tập kích địch
- Đốt cháy kho đạn
- Chặn địch ở cửa ô Thành Hà (Ô Quan Chởng)
- Tổ chức nghĩa hội thành lập
- Chiến thắng Cầu Giấy lần I(21-12-1873)
b Tại các tỉnh Bắc Kỳ
- Quân Pháp đi tới đâu cũng bị đột kích, tập kích
điển hình : Phong trào của cha con Nguyễn Mậu Kiến ( Thái Bình) và Phạm Văn Nghị ( Nam
Định)
c Điều ớc 1874
+ Nội dung:
- Quân Pháp rút khỏi Bắc Kỳ
- Nhà Nguyễn cắt 6 tỉnh Nam Kỳ cho Pháp
- Vì điều ớc này, thực tế nớc ta đã trở thành xứ bảo hộ của Pháp
4 Củng cố:
? Tại sao Pháp đánh Bắc Kỳ 1873
? Tại sao quân đội ở triều đình mạnh hơn pháp nhiều lần mà vẫn bị thua?
? Hãy trình bày phong trào kháng chiến của quần chúng ở Hà Nội và Bắc Kỳ?
5.D ặn dũ :
- Làm bài tập: Lập bảng nội dung chủ yếu của điều ớc 5-6-1862 và điều ớc Giáp Tuất 15-03-1874
_Chuẩn bị bài mới :Thực dõn Phỏp đanh chiếm Bắc kỡ lần thứ 2 như thế nào ? Nhõn dõn Bắc kỡ đó tiến hành K/C chống quõn Phỏp ra sao ?
- & -
Tiết 39
Ngày soạn: 16/1/
Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc (tiếp)
Trang 8II Thực dân Pháp đánh bắc kỳ lần thứ II, Nhân dân Bắc Kỳ tiếp tục kháng
chiến trong những năm 1882-1884
A/ Mục tiêu
+ Kiến thức: Học sinh nắm đợc
- Tại sao năm 1882 thực dân Pháp lại tiến đánh Bắc Kỳ lần thứ hai
Nội dung của hiệp ớc Hác Măng 1883 và hiệp ớc với Patơ rốt 1884
- Trong quá trình thực dân Pháp xâm lợc Việt Nam, nhân dân kiên quyết kháng chiến tới cùng , triều đình mang nặng t tởng “ chủ hoà”, không vận động tổ chức nhân dân kháng chiến nên nớc
ta rơi vào tay thực dân Pháp
+ T tởng:
Giáo dục học sinh lòng yêu nớc, trân trọng những chiến tích đánh giặc của cha ông, tôn kính những anh hùng dân tộc hy sinh căm ghét bọn thực dân cớp nớc và triều định phong kiến đầu hàng
+ Kỹ năng: Sử dụng bản đồ tờng thuật các trận đánh bằng bản đồ.
B Phương phỏp :
Nờu vấn đề ,đàm thoại ,phõn tớch ,so sỏnh ,tớch hợp ,trực quan
C Chuẩn bị của Thầy và Trũ :
- Bản đồ hành chính Việt Nam và bản đồ thành phố Hà Nội
- Bản đồ thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ hai
- Bản đồ trận Cầu Giấy lần II
C/ Tiến trình len l ớp
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ : ? Nêu nội dung cơ bản của điều ớc Giáp Tuất 1874?
3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoaùt ủoọng 1:
- Giáo viên giới thiệu bài:
- Yêu cầu học sinh đọc SGK mục 1
? Vì sao thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ
lần I (1873) mà mãi gần 10 năm
sau(1882) chúng mới đánh Bắc Kỳ lần
II?
( Phong trào của nhân dân lên mạnh)
? Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần II
trong hoàn cảnh nào?
? Tình hình trong nớc lúc này ra sao?
? Em biết gì về tình hình nớc Pháp đầu
thập kỷ 80 ?
? Cho biết nguyên cớ trực tiếp thực
dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần II?
- Giáo viên dùng bản đồ thực dân Pháp
đánh Bắc Kỳ lần II để minh hoạ
? Cho biết tình hình chiến sự tại Hà
Nội? Khi thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ
lần II? (1880)
- Gọi 1 học sinh trình bày bằng bản
đồ
? Chúng đã hành động nh thế nào?
? Quân ta đã làm gì?
Đến tra thành Hà Nội thất thủ, Hoàng
N
ỘI DUNG BÀI GIẢNG
1 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ II
(1882)
a Hoàn cảnh
+ Trong nớc
- Sau điều ớc 1874 dân chúng cả nớc phản đối mạnh
- Nhiều cuộc khởi nghĩa bùng nổ
- Kinh tế: Suy kiệt
- Giặc cớp nổi khắp nơi
- Triều đình khớc từ mọi cải cách Duy Tân
- Tình hình đất nớc rối loạn + Thực dân Pháp
- Nớc Pháp đang chuyển nhanh sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc
- Nhu cầu xâm lợc chiếm thuộc địa là thiết yếu => chúng quyết tâm đánh bắc kỳ lần II
b Diễn biến
+ Nguyên cớ trực tiếp: Thực dân Pháp lấy cớ nhà Nguyễn vi phạm điều ớc 1874 và còn tiếp tục giao thiệp với nhà Thanh
+ Chiến sự:
- 25-4-1882 RiViE gửi tối hậu th đòi tổng đốc Hoàng Diệu nộp khí giới và nộp thành vô điều kiện
- Quân ta chống trả quyết liệt
- Triều đình Huế lúng túng vội vàng cầu cứu nhà Thanh
- Cử ngời ra Hà Nội thơng thuyết với Pháp
- Quân Thanh ồ ạt kéo vào nớc ta
- Pháp nhanh chóng chiếm Hòn Gai, Nam Định và
Trang 9Diệu tự tử.
? Sau khi thành Hà Nội thất thủ, thái
độ của triều đình Huế nh thế nào?
? Em có nhận xét gì về thái độ và hành
động của triều đình Huế: ( Hèn nhát )
? Hậu quả ra sao?
Hoaùt ủoọng 2:
? Phong trào kháng chiến của nhân
dân Hà Nội khi thực dân Pháp đánh
Bắc Kỳ lần II nh thế nào?
Nhân dân tích cực phối hợp với quân
triều đình kháng Pháp
? Nhân dân Hà Nội kháng pháp bằng
những biện pháp gì?
? Phong trào kháng chiến của nhân
dân các tỉnh Bắc Kỳ phối hợp với quân
triều đình đánh pháp nh thế nào?
? RiviE phải làm gì?
Giáo viên dùng bản đồ minh hoạ
? Trình bày diễn biến trận Cầu Giấy
lần II?( Gọi học sinh khá trình bày
bằng bản đồ)
? Sau chiến thắng Cầu Giấy lần II, tình
hình ta, địch nh thế nào?
? Thực dân Pháp đã hành động ra sao?
Buộc triều đình Huế đầu hàng
? Tại sao thực dân Pháp không nhợng
bộ triều đình Huế sau khi RiviE bị giết
tại trận cầu Giấy lần II?
( Vì tham vọng của Pháp, chúng quyết
tâm chiếm toàn bộ nớc ta)
Triều đình Huế nhu nhợc
Hoaùt ủoọng3:
- Gọi học sinh đọc mục 3
- Dùng bản đồ kinh thành Huế giới
thiệu địa danh Thuận An và Huế
? Hãy trình bày cuộc tấn công của
thực dân Pháp vào Thuận An?
? Thái độ và hành động của triều đình
Huế ra sao?
Giáo viên giải thích thêm về hiệp ớc
Hác Măng
? Nội dung cơ bản của điều ớc Hác
Măng?
Điều ớc Hác Măng dẫn đến hậu quả
gì?
? Trớc thái độ phản kháng của nhân
dân, thực dân Pháp đối phó nh thế
nào?
Tấn công các căn cứ kháng chiến còn
lại
? Tại sao hiệp ớc Patơrốt đợc ký kết?
? Cho biết nội dung cơ bản của điều ớc
Patơrốt?
một số nơi khác ở Bắc Kỳ
2 Nhân dân Bắc Kỳ tiếp tục kháng chiế n.
- Nhân dân thực hiện chiến thuật “ Vờn không nhà trống” đánh giặc bằng mọi thứ vũ khí có sẵn trong tay
- Tự tay đốt nhà tạo thành bức tờng lửa cản địch
- Không bán lơng thực cho pháp
- Đào hào, đắp luỹ + Phong trào kháng chiến
- Đắp đập, cắm kè trên sông Hồng
- Làm hầm chống cạm bẫy
- Quân dân Bắc Ninh, Sơn Tây kéo về áp sát địch trong thành Hà Nội
- RiviE hoảng sợ phải rút quân từ Nam Định về Hà Nội
- Chiến thắng Cầu Giấy lần II(19-5-1883) RiviE bị giết
- Pháp định rút chạy khỏi Hà Nội và một số nơi khác
- Ta: Triều đình không có quyết tâm dựa vào dân chống giặc, chủ trơng thơng lợng với Pháp
- Pháp quyết tâm tấn công Sơn tây và Thuận An
3 Hiệp ớc PaTơ Nốt nhà n ớc phong kiến việt nam sụp đổ(1884)
a Thực dân Pháp tấn công Thuận An
- Chiều 8-8-1883 thực dân pháp tấn công Thuận An
- 20-8-1883 chúng đổ bộ lên
- Triều đình hoảng hốt xin đình chiến và chấp nhận
ký điều ớc Hác Măng
b Điều ớc Hác Măng
Nội dung: Triều đình chính thức nhận quyền bảo hộ của Pháp: thu hẹp địa giới
- Quyền ngoại giao của Đại Nam do Pháp nắm
- Triều đình phải rút quân từ Bắc Kỳ với Trung Kỳ + Hậu quả:
- Phong trào kháng chiến của nhân dân lên mạnh
- Phe chủ chiến trong triều hình thành
e Điều ớc Patơrốt(6-6-1884)
- Pháp muốn xoa dịu tình hình
- Chấm dứt vai trò nhà Thanh ở Bắc Kỳ
- Nhà Nguyễn chính thức đầu hàng thực dân Pháp về mặt pháp lý
+ Nội dung:
- Căn bản giống điều ớc Hác Măng
- Sửa đổi địa giới trung kỳ
- Nhà Nguyễn chính thức đầu hàng thực dân Pháp
4 Củng cố
Trang 10Cho học sinh thảo luận nhóm về nội dung cơ bản của điều ớc Hác Măng và Pa tơ rốt
? Các điều ớc này chứng tỏ điều gì?
5 Hớng dẫn
Học bài, làm bài tập ở nhà
Bài mới:- Nguyên nhân và diễn biến vụ biến kinh thành Huế 5-7-1885 đó là sự kiện mở đầu của phong trào Cần Vơng chống Pháp cuối XIX
- Những nét khái quát nhất của phong trào Cần Vơng giai đoạn đầu từ 1885-1888
- Vai trò của các văn thân sỹ phu yêu nớc trong phong trào Cần Vơng
- & -
Tiết 40
Ngày soạn:18/1/
Phong trào kháng chiến chống Pháp trong những năm cuối
thế kỷ XIX
I/ Cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế.
Vua Hàm Nghi ra Chiếu Cần vơng
A/ Mục tiêu
+ Kiến thức: Học sinh cần nắm đợc
- Nguyên nhân và diễn biến vụ biến kinh thành Huế 5-7-1885 đó là sự kiện mở đầu của phong trào Cần Vơng chống Pháp cuối XIX
- Những nét khái quát nhất của phong trào Cần Vơng giai đoạn đầu từ 1885-1888
- Vai trò của các văn thân sỹ phu yêu nớc trong phong trào Cần Vơng:
+ T tởng:
Giáo dục cho học sinh lòng yêu nớc, tự hào dân tộc Tôn trọng và biết ơn những văn thân sỹ phu yêu nớc đã hy sinh cho độc lập dân tộc
+ Kỹ năng: Rèn kỹ năng sử dụng bản đồ để tờng thuật các trận đánh, biết chọn lọc những t liệu lịch sử để tờng thuật những cuộc khởi nghĩa và sự kiện tiêu biểu
B Phương phỏp :
Nờu vấn đề ,đàm thoại ,phõn tớch ,so sỏnh ,tớch hợp ,trực quan
C Chuẩn bị của Thầy và Trũ :
- Lợc đồ vụ biến kinh thành Huế(5-7-1885)
- Chân dung vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết, Phan Đình Phùng, Nguyễn Thiện Thuật
D/ Tiến trình len l ớp:
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Trình bày nội dung chủ yếu của điều ớc Hác Măng(1883) và điều ớc Patơ nốt (1884)?
3 Bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoaùt ủoọng 1:
- Giới thiệu bài: Giáo viên dẫn dắt
- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc SGK
mục 1
? Em hãy trình bày bối cảnh lịch sử của
vụ binh biến kinh thành Huế (5-7-1885)
? Phe chủ chiến đã làm gì?
N
ỘI DUNG BÀI GIẢNG
I/ Cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế, vua Hàm nghi ra chiếu Cần V ơng
1 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7-1885
+ Bối cảnh:
- Triều đình: Sau hai điều ớc Hác Măng và Patơ nốt, phe chủ chiến vấn có hy vọng giành lại quyền thống trị từ tay Pháp khi có điều kiện
Họ xây dựng lực lợng tích trữ lơng thực khí giới
Đa Hàm Nghi lên ngôi Vua