Tiếng nói văn nghệ có nội dung lí luận sâu sắc, được thể hiện qua những rung cảm chân thành của trái tim người nghệ sĩ.Vào những năm đầu của cuộc kháng chiến, chúng ta đang xây dựn[r]
Trang 1Tiết: 96 Ngày soạn………
TÊN BÀI: TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ.
Nguyễn Đình Thi
-A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp HS:
- Hiểu được nội dung của văn nghệ và sức mạnh kì diệu của nó đối với đời sống con người
- Hiểu thêm cách viết bài nghị luận qua tác phẩm nghị luận ngắn gọn, chặt chẽ và giàu hình ảnh của Nguyễn Đình Thi
2 Kỹ năng: Vận dụng tốt vào bài làm văn nghị luận.
3 Thái độ: Yêu thích tiếng mẹ đẻ, trân trọng những tác thẩm văn học có
giá trị
B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Đọc, phân tích.
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:
1 Giáo viên: Chân dung nhà văn Nguyễn Đình Thi.
2 Học sinh: Soạn câu hỏi ở sgk.
D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp – kiểm tra sĩ số: Lớp 9 TS: 23 V:
2 Kiểm tra bài cũ: GV: Em hãy nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản
Bàn về đọc sách ( Chu Quang Tiềm ).
3 Nội dung bài mới:
a Đặt vấn đề: Nguyễn Đình Thi bước vào con đường sáng tác, hoạt động
văn nghệ từ trước cách mạng Ông không chỉ sáng tác thơ, văn, kịch, nhạc
mà còn là cây bút lí luận phê bình có tiếng Tiếng nói của văn nghệ được thể hiện qua những cảm nhận sâu sắc, chân thành của một trái tim nghệ sĩ Đó chính là nội dung của bài học hôm nay
b Triển khai bài dạy:
Hoạt động 1:
GV: Gọi 1 học sinh đọc phần chú
thích về tác giả và tác phẩm ở sách
giáo khoa
GV: Em hãy nêu một vài nét về tác
giả Nguyễn Đình Thi?
HS: Dựa vào văn bản trả lời
GV: Nhận xét, bổ sung -> chốt:
Nguyễn Đình Thi bước vào con
đường sáng tác, hoạt động văn nghê
từ trước CM Ông là một con người
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
- Nguyễn Đình Thi (1924 - 2003)
- Quê: Hà Nội
- Là thành viên của tổ chức Văn hóa cứu quốc
- Sau CM làm Tổng thư kí Hội văn hóa cứu quốc
- Đại biểu quốc hội khóa đầu tiên
- Tổng thư ký Hội nhà văn Việt Nam
- Hoạt động văn nghệ đa dạng: thơ,
Trang 2tài hoa với các sáng tác thuộc nhiều
lĩnh vực khác nhau:thơ, văn, nhạc,
kịch,…
GV: Tiếng nói của văn nghệ được
sáng tác vào năm nào?
HS: Dựa vào văn bản trả lời
GV: Nói thêm về tác phẩm và hoàn
cảnh ra đời của nó
Tiếng nói văn nghệ có nội dung lí
luận sâu sắc, được thể hiện qua
những rung cảm chân thành của trái
tim người nghệ sĩ.Vào những năm
đầu của cuộc kháng chiến, chúng ta
đang xây dựng nền văn học nghệ
thuật mới đậm đà tính dân tộc, đại
chúng, gắn bó với cuộc kháng chiến
vĩ đại của nhân dân Bởi vậy, nội
dung và sức mạnh kì diệu của văn
nghệ thường được tác giả gắn với đời
sống phong phú, sôi nổi của quần
chúng nhân dân đang chiến đấu và
sản xuất
GV: Hướng dẫn HS đọc rõ ràng,
mạch lạc, dõng dạc
HS: Đọc văn bản.
GV: Nhận xét.
GV: Kiểm tra một số chú thích: bác
ái, luân lí, triết học, nhà pha
GV: Văn bản chủ yếu sử dụng
phương thức biểu đạt nào?
HS: Phương thức nghị luận.
GV: Bài nghị luận này phân tích nội
dung phản ánh, thể hiện của văn
nghệ, khẳng định sức mạnh lớn lao
của nó đối với đời sống con người
Hãy tóm tắt hệ thống luận điểm?
văn, nhạc, kịch,…
- 1996 nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
2.Tác phẩm:
- Tiếng nói của văn nghệ sáng tác
năm 1948
- In trong cuốn Mấy vấn đề văn học.
3 Đọc – chú thích:
a Đọc:
b Chú thích:
4 Tóm tắt hệ thống luận điểm:
- Nội dung của văn nghệ:
+ nhận thức mới mẻ
+ tư tưởng, tình cảm của nghệ sĩ + tâm hồn
- Văn nghệ cần thiết đối với đời sống con người
- Văn nghệ có khả năng cảm hóa con người
Trang 3HS: Suy nghĩ, trả lời.
GV kết luận: Hệ thống luận điểm
của bài nghị luận gồm:
- Nội dung của văn nghệ:
+ nhận thức mới mẻ
+ tư tưởng, tình cảm của nghệ sĩ
+ tâm hồn
- Văn nghệ cần thiết đối với đời sống
con người
- Văn nghệ có khả năng cảm hóa con
người
GV: Hãy nhận xét về bố cục của bài
nghị luận?
HS: Bố cục chặt chẽ, lôgic giữa các
phần
GV: Nhận xét, bổ sung.
Hoạt động 2:
GV chuyển: Văn nghệ nối sợi dây
đồng cảm kì diệu giữa người nghệ sĩ
với bạn đọc thông qua những rung
động mãnh liệt, sâu xa của trái tim
Văn nghệ giúp cho con người
được sống phong phú hơn và tự hoàn
thiện nhân cách, tâm hồn mình
GV: Vậy nội dung phản ánh, thể hiện
cuả văn nghệ là gì?
HS: Suy nghĩ trả lời
GV nhận xét:
- Tác phẩm nghệ thuật lấy chất liệu
ở thực tại đời sống khách quan
nhưng không phải là sự sao chép
giản đơn, chụp ảnh “ nguyên xi”
thực tại ấy Khi sáng tạo một tác
phẩm, người nghệ sĩ còn gửi vào đó
một cái nhìn, một lời nhắn nhủ của
riêng mình
- Tác phẩm văn nghệ không phải là
những lời thuyết lí khô khan mà
chứa đựng tất cả những say sưa, vui
II Phân tích:
1 Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ:
- Chất liệu: đời sống thực tại khách quan
+ nhìn nhận
+ sáng tạo
+ hình tượng hóa
- Thể hiện niềm say mê của người nghệ sĩ
- Rung cảm và nhận thức của người tiếp nhận
Trang 4buồn, yêu ghét của người nghệ sĩ
- Nội dung văn nghệ còn là rung
cảm và nhận thức của từng người
tiếp nhận Nó được phát huy vô tận
qua từng thế hệ người đọc, bạn đọc
4 Củng cố:
GV: Củng cố lại kiến thức của bài học
GV: Nhan đề của bài tiểu luận có ý nghĩa gì?
5 Dặn dò:
Về nhà: Học thuộc bài cũ
Đọc lại văn bản và nắm nội dung chuẩn bị tiết sau tiếp tục phân tích Tìm dẫn chứng các tác phẩm văn nghệ, các mẫu chuyện cụ thể
&