Cánh đồng làng đã gắn bó với em từ thơ ấu.Ở đó mỗi ngày hè,em cùng bạn đá bóng thả diều.Giờ đây dù đi đâu xa,mỗi lần về thăm đồng ruộng cũ,em nghe một cảm giác lâng lâng len nhẹ vào [r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC-ĐÀO CAM LỘ
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN VĂN ƠN
*** ***
GIÁO ÁN
BỒI DƯỠNG TIẾNG VIỆT 5
NĂM HỌC :2009-2010
Trang 2
Ngày soạn: 20/10/2009 Ngày
dạy 24/10/2009 LUYỆN TỪ VÀ CÂU TỪ TRÁI NGHĨA
I Mục tiêu :
- Hệ thống củng cố kiến thức về từ trái nghĩa.
- Rèn kỹ năng nhận biết ,tìm các từ trái nghĩa theo yêu cầu.
II.Các hoạt động dạy học chủ yếu:
IỔn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ:
GV kiểm tra bài tập về nhà
III.Bài mới:
1.Giới thiệu : Gv nêu mục tiêu của tiết
học.
2.Hướng dẫn HS luyện tập:
GV nêu đề:
Bài 1: Tìm cặp từ trái nghĩa có trong
câu sau:
a.Chết đứng còn hơn sống quỳ.
b.Tôi có cảm giác mình là một
người khổng lồ lạc vào kinh đô của
vương quốc những người tí hon.
c.Khoai đất lạ,mạ đấtquen
Cho HS làm việc cá nhân, tìm từ trái
nghĩa vào vở.
Gvcho HS chữa bài.
Bài2:
Sắp xếp các từ sau đây thành những
cặp từ trái nghĩa nhau :vui, thích,
buồn,chán,ham, chuộng,lười, cũ,
nhanh,yếu,kém, khá, giỏi,chậm,khoẻ
,khôn,vụng, dại,tươm tất,ngăn
nắp,luộmthuộm,bừa bãi,chu đáo, sạch
sẽ.
Cho đại diện 2cặp thi tìm từ trái nghĩa.
1p 5p 24p
Báo cáo sĩ số
Hs làm bài vào vở Các cặp từ trái nghĩa:
a chết – sống , đứng -quỳ b.khổng lồ- tí hon
c.lạ-quen
Hs trao đổi theo cặp
Hs nhận xét
Hs làm việc theo nhóm
Trang 3Hướng dẫn hs nhận xét
Bài 3:
Tìm 5 cặp từ trái nghĩa là:
a.Từ đơn
b.Từ ghép
c.Từ láy
GV tổ chức cho hs trình bày kết quả,
nhận xét
IVCủng cố:
Hệ thống lại kiến thức về từ trái nghĩa
GVnhận xét tiết học.
5p
Rút kinh nghiệm:
………
………
………
*** ***
Cảm thụ BÀI “ TRE VIỆT NAM” ( Đoạn trích) I.Mục tiêu:
-Rèn kỹ năng cảm thụ cho hs qua đoạn trích “ Tre Việt Nam” của nhà thơ Nguyễn Duy đồng thời hs biết bày tỏ cảm xúc phù hợp với nội dung bài
II Các hoạt động dạy học chủ yếu:
I Ổn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ:
Gọi 1 hs đọc bài cảm thụ của tiết trước
III.Bài mới:
1.Giới thiệu:
Gv nêu mục tiêu của tiết học
2.Hướng dẫn hs luyện tập:
Gv nêu đề:
Kết thúc bài “Tre Việt Nam”,nhà thơ
Nguyễn Duy viết:
“Mai sau
Mai sau
1p 5p 42p
Hát
Hs chép đề
Trang 4Mai sau
Đất xanh tre mãi xanh màu tre xanh”
Em hãy cho biết những câu thơ trên nhằm
khẳng định điều gì? Cách diễn đạt của nhà thơ
có gì độc đáo góp phần khẳng định điều đó?
Gv hướng dẫn hs :
- Đọc đề ,nêu yêu cầu của đề
- Tìm hiểu nội dung, nghệ thuật
- Nêu cảm nghĩ của bản thân
Gv hướng dẫn hs trình bày,nhận xét
Gv nhận xét,nhấn mạnh lại các ý chính
IV.Củng cố-dặn dò :
Gọi 1 hs đọc bài làm
Gv nhận xét tiết học
7p
Hs đọc đề,tìm hiểu
* Nội dung:Những câu thơ ở phần kết bài nhằm khẳng định một màu xanh vĩnh cửu của tre Việt Nam ,sức sống bất diệt của con người Việt Nam,truyền thống cao đẹp của dân tộc Việt Nam
*Nghệ thuật:
Cách diễn đạt của nhà thơ đã góp phần khẳng định điều đó:
- Thay đổi cách ngắt nhịp và sử dụng điệp ngữ “Mai sau”
Tác dụng:Gợi cảm xúc về thời gian,không gian như mở ra vô tận,tạo cho ý thơ âm vang,bay bỗng và đem đến cho người đọc
sự liên tưởng phong phú
- Dùng từ “xanh” 3lần trong một dòng thơ với những sự kết hợp khác nhau tạo những nét nghĩa đa dạng ,phong phú và sự trường tồn của màu xanh,của sức sống dân tộc
Phần cảm nghĩ (hs nêu)
Rút kinh nghiệm:
………
………
*** ***
Tập làm văn VĂN TẢ CẢNH I.Mục tiêu:
-Tiếp tục rèn kỹ năng lập dàn ý cho bài văn tả cảnh
Trang 5IIChuẩn bị:
- Hs ghi chép ý quan sát được vào vở nháp
III.Các hoạt động dạy học chủ yếu
I.Ổn định tổ chức
IIKiểm tra bài cũ:KT sự chuẩn bị của hs
IIIBài mới
1Giới thiệu Gv nêu mục tiêu của tiết học
2Hướng dẫn hs luyện tập
Gv nêu đề
Lập dàn ý chi tiết cho đề văn sau
Tả ngôi nhà em đang sống cùng cha mẹ,anh
chị
Gv hướng dẫn hs :
-Đọc đề,nêu yêu cầu của đề
-Làm dàn ý
Gv lưu ý hs : Ngôi nhà có khoảng không gian
rộng,nhiều phòng.Nên chọn trật tự quan sát và
miêu tả theo không gian,tránh tả dàn đều
Gv cho hs làm dàn ý (dựa vào ýđã tìm)
Cho 2 hs làm vào bảng nhóm
GV hướng dẫn hs trình bày dàn ý,nhận xét
Gvnhận xét dàn ý của hs (chỉ rõ ưu,nhược
của từng bài)
IVCủng cố-dặn dò
Gv đọc cho hs nghe 1 dàn ý tham khảo
Gv dặn hs chuẩn bị bài sau
1p 5p 41p
7p
Học sinh chép đề
Hs đọc đề,nêu yêu cầu của đề Kiểu bài:Tả cảnh
Đối tượng miêu tả:Ngôi nhà của em Phạm vi bài làm:Lập dàn ý
Hs làm bài dựa vào gợi ý:
1.Mở bài:
Giới thiệu ngôi nhà em đang ở 2.Thân bài:
a.Tả bao quát:
Hình dáng và đặc điểm bên ngoài(kích thước,chất liệu,kiểu dáng… b.Tả bộ phận:
- Số phòng,cách bố trí các phòng? -Lối đi?Cửa ra vào?
-Nền nhà,Trần nhà?Trang trí tường nhà?(Tả kĩ 1-2 phòng chính)
c.Vài nét về cảnh vật chung quanh ngôi nhà :sân,vườn…
3Kết bài:
Tình cảm của em đối với ngôi nhà…
Rút kinh nghiệm:
Trang 6………
*** ***
Ngày dạy: 5/17/9/2009 Luyện từ và câu
LUYỆN TẬP VỀ PHÉP SO SÁNH
I.Mục tiêu:
- Tập cho hs sử dụng biện pháp so sánh khi viết câu.Từ đó biết vận dụng linh hoạt vào văn miêu tả
II Các hoạt động dạy học chủ yếu:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra bài về nhà
III Bài mới :
1Giới thiệu: Gv nêu mục tiêu của tiết học
2.Hướng dẫn hs luyện tập:
Gv nêu đề:
Bài 1: Thêm từ ngữ so sánh vào chỗ
trống:
a Cây bàng ở trước sân trường gốc to như…
tán lá sum sê như…
b Mặt trời đỏ ửng như…đang từ từ nhô lên
ở đằng đông
c.Bác nông dân ấy khoẻ như… có nước da
rám nắng như…
d Dòng sông quanh co như… chảy qua cánh
đồng xanh mượt lúa khoai
e Trời tối đen như…
g Đường đỏ như…
Gv gọi một số hs nêu bài làm của mình gv
hướng dẫn hs nhận xét và giúp hs nêu được
tác dụng của viẹc sử dụng biện pháp so sánh
khi miêu tả(hoặc viết văn bản nghệ thuật)
Bài2: Viết một đoạn văn tả cảnh đẹp của
quê hương em(có dùng biện pháp so sánh)
Gv cho hs đọc đề ,nêu yêu cầu của đề
1p 5p 25p
Báo cáo sĩ số
Hs làm việc cá nhân a.Có thể điền: Cột đình,cái lọng b.Quả gấc chín
c.Một đô vật
d.Một con rắn lượn e.Mực
g.Dải lụa đào
Hs đọc đề ,nêu yêu cầu của đề
Trang 7Gv cho hs đọc đoạn văn của mình,hướng dẫn
hs nhận xét
IV.Củng cố-dặn dò:
Gv đọc cho hs nghe đoạn văn tham khảo
Gv nhấn mạnh lại tác dụng của biện pháp so
sánh
Gv nhận xét tiết học
4p
Hs làm việc cá nhân- 2hs làm vào bảng nhóm
Đoạn văn tham khảo:
1.Buổi chiều, khi làn gió nồm nhẹ thổi,lúa khẽ lay động,rì rào như thầm thì trò chuyện với nhau.Những buổi chiều thu,làn sương phủ trên cánh đồng trông
xa như một làn khói trắng.Sáng ra,màn sương tan đi để lại những giọt long lanh trên lá lúa.Đến khi mặt trời lên sưởi ấm cánh đồng,những tia sáng rọi vào hạt sương như muôn ngàn hạt kim cương lấp lánh
2.Trăng tròn vành vạnhvà lơ lửng trên cao như khẽ đu đưa Trăng phát ra thứ ánh sáng vàng trong,huyễn hoặc.Trong chiếc “đĩa vàng”sáng trắng ấy,em thấy một hình dáng giống chị Hằng ngồi gảy đàn.Ôm lấy trăng là một vầng hào quang
đủ màu sắc như chiếc cầu vồng nguyên vẹn.Gió đã xào xạc trong vòm cây.Toàn cảnh quanh em và cả trên mặt đất chỉ có hai màu đen của bóng cây, ngọn cỏ cùng sắc sáng trắng của ánh trăng đêm
Rút kinh nghiệm:
………
………
*** ***
Cảm thụ CẢM THỤ BÀI “THĂM LÚA” (ĐOẠN TRÍCH)
I.Mục tiêu:
- Rèn kỹ năng cảm thụ cho hs qua đoạn trích “Thăm lúa” của Trần Hữu Thung
- Giúp hs yêu thích các tác phẩm văn học
II Các hoạt động dạy học
Trang 8Hoạt động của GV TL Hoạt động của HS
IỔn định tổ chức
II.Kiểm tra bài cũ:
Gọi 1hs đọc bài cảm thụ ở tiết trước
III.Bài mới:
1.Giới thiệu: Gvnêu mục tiêu của tiết học
2.Hướng dẫn hs luyện tập:
Gv nêu đề:
Đề:
Mặt trời càng lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót
Tiếng chim nghe thánh thót
Văng vẳng khắp cánh đồng”
( Thăm lúa – Trần Hữu Thung)
Cảnh đẹp trên được diễn tả bằng những
màu sắc,âm thanh và hình ảnh nào?
Gv hướng dẫn hs :
-Đọc kĩ đề
-Gạch chân dưới các từ quan trọng
-Tìm hiểu nội dung,nghệ thuật và
nêu cảm nghĩ của bản thân
Gv cho hs trình bày,hướng dẫn hs nhận xét
Gv cho hs dựa vào ý đã tìm,viết thành bài
hoàn chỉnh
IV.Củng cố-dặn dò:
Gọi 1 hs đọc bài
1p 5p 41p
5p
Hát 1 bài
Học sinh chép đề
Hs đọc đề,tìm hiểu:
Nội dung: Hai khổ thơ miêu tả vẻ đẹp của cánh đồng lúa chín vào một buổi sáng đẹp trời
Nghệ thuật:
- Miêu tả bằng nhiều màu sắc :
- Màu đỏ(mặt trời)
- Màu vàng(bông lúa chín)
- Màu trắng(những hạt sương)
- Màu xanh(cỏ,bầu trời)
Âm thanh: Tiếng hót thánh thót của chim chiền chiện
Hình ảnh đẹp : Bông lúa vàng dưới ánh nắng mặt trời,hạt sương treo đầu ngọn cỏ,chim chiền chiện bay vút cao
Tác dụng:Miêu tả cánh đồng lúa lấp lánh sác màu và sinh động hẳn lên
Cảm nghĩ:
-Yêu vẻ đẹp thiên nhiên
- Yêu quê hương
Trang 9Gv nhận xét tiết học
Rút kinh nghiệm:
………
………
*** ***
Tập làm văn VIẾT ĐOẠN MỞ BÀI CHO BÀI VĂN TẢ CẢNH
I Mục tiêu :
-Biết viết đoạn mở bài theo các cách khác nhau cho bài văn tả cảnh
- Rèn kỹ năng viết đoạn mở bài gián tiếp
II Chuẩn bị:
HS xem lại cách viét mở bài
II Các hoạt động dạy học
I Ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ
Gọi 1 HS đọc dàn ý ở tiết trước
III Bài mới
1 Giới thiệu : GV nêu mục tiêu của tiết
học
2 Hướng dẫn HS tìm hiểu cách viết mở
bài :
Gv nêu 2 đoạn mở bài (SGK)
Cho HS nêu yêu cầu của đề
Gv luư ý HS : đọc kỹ , thong thả
từng đoạn văn để xem câu văn nói về
cái gì ? Đó có phải là đối tượng bài
văn muốn giới thiệu không từ đó đối
chiếu với điều nêu trên để xác định
kiểu viết mở bài
GV cho HS trao đỏi theo cặp
1p 5p 42p
Hát 1 bài
HS nêu yêu cầu của đề : xác định cách viết mở bài của 2 đoạn văn
HS làm việc theo cặp:
- Đoạn 1: Ngay câu mở đầu đã nói đến con đường đến trường Trong khi bài văn muốn tả con đường đến trường
Trang 10Gv gọi đại diện 1 số cặp trình bày, đại
diện cặp khác bổ sung
Cho hs nêu 2cách viết mở bài
Gv nhấn mạnh lại 2 cách mở bài
2.Hướng dẫn hs hực hành:
Gvnêu đề:
Tả một cảnh đẹp của quê hương em
Em hãy viết đoạn mở bài cho đề văn trên
theo 2 cách:
-Mở bài trực tiếp
-Mở bài gián tiếp
Gv cho hs viết đoạn mở bài theo yeu
cầu(4hs làm vào bảng nhóm)
Gv hướng dẫn hs nhận xét,phân tích
- GV khen những đoạn mở bài hay ,
hấp dẫn
IV Củng cố dặn dò:
Đọc cho HS nghe một số đoạn mở bài
GV nhận xét tiết học
5p
Mở bài trực tiếp
- Đoạn 2: Không nói ngay đến con đường Đoạn mở bài nói về những
kỷ niệm tuổi thơ rồi mới đề cập đến con đường từ nhà đến trường Mở bài gián tiếp
Hs nêu 2 cách viết mở bài:
- Mở bài trực tiếp:Là vào thẳng vấn đề,không qua trung gian
- Mở bài gián tiếp: không vào thẳng vấn đề ,qua 1 chuyện trung gian nào đó rồi mới nói đến vấn đề cần nói
Hs viết đoạn mở bài Một số đoạn mở bài gián tiếp:
1 Em đã đi nhiều nơi,từ đồng bằng đến miền núi.Đâu đâu đất nước ta cũng lắm vẻ đáng yêu.Nhưng mỗi lần về thăm quê,em hay ra cánh đồng làng.Cánh đồng quê có sức hấp dẫn
kì lạ và luôn làm xúc động tâm hồn em
2 Nhiều người đã ca ngợi quê mình có nhiều cảnh đẹp Những cánh đồng bát ngát xa tít xanh tận chân trời, những vườn cây ăn trái trĩu quả , những hàng dừa , hàng cau cao vút, thẳng hàng xanh tươi … Nhưng đối với
em cảnh biển ở quê mình là đẹp hơn cả
Rút kinh nghiệm:
………
………
*** ***
Thứ 7 ngày 19 tháng 9 năm 2009
Trang 11Luyện từ và câu
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG BIỆN PHÁP NHÂN HOÁ I.Mục tiêu:
- Rèn kỹ năng sử dụng biện pháp nhân hoá khi làm văn miêu tả
II.Các hoạt động dạy học chủ yếu
I.Ổn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ:
Gọi hs đọc một câu có sử dụng phép so
sánh
III.Bài mới:
1.Giới thiệu: GV nêu mục tiêu của tiết
học
2.Hướng dẫn hs luyện tập:
GV nêu đề:
Bài 1: Dùng biện pháp nhân hoá, viết lại
các câu sau:
a.Ánh trăng chiếu qua kẽ lá
b.Ánh nắng chiếu xuống mái nhà và
mảnh sân xinh xắn
c.Mấy con chim hót ríu rít trong bụi
cây
d.Hàng dừa đứng dưới trăng,in bóng
xuống dòng kênh
e.Vườn trường xanh um lá nhãn
Gv cho hs nêu câu của mình,hướng dẫn
hs nhận xét
Gv khen những hs sử dụng phép nhân hoá
hay và sáng tạo
GV nhấn mạnh tác dụng của phép nhân
hoá
Bài 2: Viết đoạn văn tả cảnh thiên
nhiên(có sử dụng phép nhân hoá)
1p 5p 24p
Báo cáo sĩ số
Hs chép đề
Hs làm việc cá nhân ( Trước khi làm bài hs cần xác định:Trong từng câu,sự vật nào sẽ được nhân hoá,nhân hoá như thế nào để phù hợp với nội dung câu)
Một số câu tham khảo:
a.Ánh trăng xuyên qua kẽ lá nhìn xuống mảnh sân
b.Ánh nắng ôm choàng lấy mái nhà và mảnh sân xinh xắn
c.Mấy chú chim đang ríu rít trò chuyện trong bụi cây
d.Hàng dừa đang ngủ dưới trăng,xoã tóc dưới bờ kênh
e.Vườn trường khoác chiếc áo xanh dệt bằng lá nhãn
Hs đọc đề,nêu yêu cầu của đề
Hs viết đoạn văn theo yêu cầu Đoạn văn tham khảo:
Biển đã thức dậy,càng lúc càng xanh thăm thẳm.Trên mặt biển rộng,lơ thơ mấy chiéc
Trang 12
Gọi hs trình bày,hướng dẫn hs nhận
xét,chọn đoạn văn hay
IV.Củng cố- dặn dò
Gv đọc một số đoạn văn tả cảnh có sử
dụng phép nhân hoá cho hs tham khảo
Gv nhấn mạnh lại tác dụng của phép
nhân hoá,khuyến khích hs sử dụng biện
pháp này khi làm văn
Gv nhận xét tiết học
5p
thuyền đánh cá,buồm trắng phất phơ.Ngoài khơi,sóng cuồn cuộn đẩy vào bờ,nước toé trắng.Chúng em nô đùa thoả thích với biển.Có lúc biển hung hăng với làn sóng mạnh,lúc biển nhẹ nhàng vỗ nhẹ như người
mẹ hiền ôm ấp vỗ về con thơ
Hs trình bày đoạn văn của mình trước lớp
Hs khác nhận xét
Rút kinh nghiệm:
………
………
*** ***
Cảm thụ ĐƯỜNG ĐI SA PA( ĐOẠN TRÍCH) I.Mục tiêu:
- Giúp hs cảm nhận được nét độc đáo về nghệ thuật,cái hay của biện pháp nghệ thuật ấy trong việc thể hiện nội dung của đoạn trích
- Biết thể hiện cảm xúc phù hợp
- Học tập cách miêu tả,cách dùng từ,viết câu của tác giả
II.Các hoạt động dạy học chủ yếu
Hoạt động của GV TG Hoạt động của HS
I Ổn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ:
Gọi 1 hs đọc bài văn cảm thụ ở tiết trước
III.Bài mới
1.Giới thiệu: GV nêu yêu cầu của tiết
học
2.Hướng dẫn hs luyện tập:
Gv nêu đề:
Tả cảnh đẹp ở Sa Pa, nhà văn Nguyễn
Phan Hách viết:
“Thoắt cái,lác đác lá vàng rơi trong
khoảnh khắc mùa thu.Thoắt cáitrắng long
1p 5p 40p
Hát
Hs đọc bài
Hs chép đề
Trang 13lanh một cơn mưa tuyết trênnhững cành
đào,lê, mận.Thoắt cái,gió xuân hây hẩy
nồng nàn với những bông hoa lay-ơn màu
đen nhung hiếm quý”
Em có nhận xét gì về cách dùng từ,đặt
Câu ở đoạn văn trên?Nêu tác dụng của
cách dùng từ,đặt câu đó
GV hướng dẫn hs:
- Đọc đề,nêu yêu cầu của đề
- Gạch chân dưới các từ quan trọng
- Phát hiện nội dung,nghệ thuật
Gv cho hs dựa vào ý đã tìm,trình bày trước
lớp
GV hướng dẫn hs nhận xét,gv khen những
phát hiện hay,mới mẻ
Gv nhấn mạnh những ý chính về nội
dung,nghệ thuật
IV.Củng cố-dặn dò:
Gọi 1hs nêu miệng toàn bài
Gv nhận xét tiết học
Dặn hs viết bài vào vở
6p
Hs đọc đề,nêu yêu cầu của đề
Hs tìm hiểu nội dung,nghệ thuật (Ý tham khảo)
@.Nội dung: Vẻ đẹp nên thơ của thiên nhiên Sa Pa
@ Nghệ thuật:
- Dùng 3 lần điệp ngữ “thoắt cái” đàu câu
Tác dụng: Điệp ngữ “thoắt cái” gợi cảm xúc đột ngột,ngỡ ngàng,nhấn mạnh sự thay đổi nhanh chóng của thời gian đến mức bất ngờ
- Đảo ngữ:
Câu 1: Đảo “lác đác” lên trước “lá vàng rơi”
Câu 2: Đảo vị ngữ “trắng long lanh” lên trước chủ ngữ
Tác dụng: Nhấn mạnh làm nổi bật vẻ đẹp nên thơ của sự biến đổi cảnh sắc thiên nhiên Sa –pa
Hs trình bày trước lớp,hs khác nhận xét
Hs nêu miệng cả bài
Rút kinh nghiệm:
………
………
*** ***