- Hiểu được tính cách cương trực đến nóng nảy – một biểu hiện của lòng trung nghĩa của Trương Phi, tính cách cương trực, điềm đạm, trọng tình trọng nghĩa của Quan CôngB. - Cảm nhận được [r]
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 10 ( CƠ BẢN)
VĂN BẢN
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
LA QUÁN TRUNG
A. MỤC TIÊU
1.Về kiến thức
- Hiểu được tính cách cương trực đến nóng nảy – một biểu hiện của lòng trung nghĩa của Trương Phi, tính cách cương trực, điềm đạm, trọng tình trọng nghĩa của Quan Công
- Cảm nhận được tình cảm keo sơn của ba anh em kết nghĩa vườn đào
2 Về kỹ năng
- Đọc hiểu một tác phẩm văn học theo đặc trưng thể loại
- Phân tích nhằm rút ra đặc điểm tính cách, phẩm chất của nhân vật
3 Về thái độ
- Trân trọng tình cảm anh em kết nghĩa gắn bó keo sơn
B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
- Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm…
C Chuẩn bị
- Giáo viên: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án,…
- Học sinh: sách giáo khoa, vở soạn bài…
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ
- Ổn định lớp( 2 phút)- Kiểm tra bài cũ: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên
2 Vào bài
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt
Hoạt động 1:
Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu phần Tiểu
I Tiểu dẫn
1 Tác giả -La Quán Trung ( 1330 – 1400)
Trang 2GV:em hãy trình
bày mọt số nét tiêu
biểu về tác giả La
Quán Trung?
GV: em biết gì về
bộ tiểu thuyết “
Tam quốc diễn
nghĩa”?
GV chiếu bản đồ
Tam quốc
GV: Hãy cho cô
biết vị trí của đoạn
trích “ Hồi trống Cổ
Thành”?
Hoạt động 2:
Hướng dẫn HS tìm
hiểu nhân vật Quan
Công và Trương
Trả lời câu hỏi
Trả lời câu hỏi
Quan sát bản đồ
Trả lời câu hỏi
-Tên La Bàn, hiệu Hồ Hải -Quê : Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây cũ
- Là người đóng góp xuất sắc cho trường phái tiểu thuyết lịch sử thời Minh Thanh
- Tác phẩm tiêu biểu : Tam Quốc diễn nghĩa, Bình yêu truyện, Tùy đường lưỡng triều chí truyện,…
2 Tam Quốc diễn nghĩa
- Ra đời năm 1368 – 1644 , gồm 120 chương
- Thể loại: Tiểu thuyết lịch sử chương hồi
- Nội dung : + Miêu tả cuộc chiến tranh giữa các tập đoàn phong kiến quân phiệt : Ngụy – Thục – Ngô
+ Phản ánh nguyện vọng nhân dân + Ca ngợi trí dũng của con người + Đề cao tình nghĩa
*) Giá trị
- Tư tưởng:
+ Vạch trần bản chất tàn bạo, giả dối của giai cấp thống trị
+ Cuộc sống loạn li, bi thảm của nhân dân và thể hiện mơ ước về một xã hội với những vua hiền, tướng giỏi
-Nghệ thuật + Tài kể chuyện đặc sắc của tác giả, đặc biệt là nghệ thuật miêu tả các trận chiến sinh động và hấp dẫn
3.Đoạn trích « Hồi trống cổ thành »
- Vị trí : hồi 28
- Sơ lược bối cảnh đoạn trích: Quan Công đi tìm anh, biết tin Trương Phi đang ở gần thì vui mùng khôn xiết Trương Phi hiểu lầm Quan Công hàng Tào, bội nghĩa nên tỏ ra túc giận, đòi giết chết Quan Công Đoạn trích tái
Trang 3GV: Khi nghe tin
nhau, thái độ của
Quan Công và
Trương Phi như thế
nào?
Gv: Em hãy chỉ ra
sự đối lập trong
cách xưng hô của
hai nhân vật?
Trả lời câu hỏi
Trả lời câu hỏi
hiện phân đoạn đặc biệt ấy
- Tóm tắt : Cho học sinh xem đoạn trích « Hồi trống Cổ Thành » bằng phim
II Đọc hiểu tác phẩm
1 Hình tượng Quan Công – Trương Phi
Trước khi gặp
Trương Phi -Chẳng nói chẳng rằng -lập tức mặc
áo giáp, vác mâu lên ngựa -dẫn một nghìn quân, đi tắt ra cửa bắc
Quan Công -Nghe tin Trương Phi thì tỏ ra mừng rỡ vô cùng
-Sai ngay Tôn Càn vào thành báo tin
Sau khi gặp nhau:
Nội dung Trương Phi Quan Công ứng
xử, thái độ
+ Khi gặp Quan Công thì tức giận, xem Quan Công như kẻ thù, « mắt trợn tròn xoe, râu hùm vểnh
ngược »
+ Mừng rỡ vô cùng
+ Ngạc nhiên trước thái độ của Trương Phi
Ngôn ngữ
+ Xưng hô
« mày »
« tao » +Lí lẽ : Lẽ nào trung thần lại
+ Xưng hô
« hiền đệ
-ta », « -
ta-em » + Lời nói từ
Trang 4Thông qua những
chi tiết trên, em hãy
lý giải vì sao
Trương Phi lại có
thái độ và hành
động như vậy?
Theo em, sau khi
chém đầu Sái
Dương, Trương Phi
có tin Quan Công
ngay không? Điều
đó thể hiện phẩm
chất gì của Trương
Phi?
Qua những phân
tích trên, Quan
Công và Trương phi
là người như thế
nào?
Tác giả miêu tả hồi
trống trong mấy câu
văn? Ý nghĩa của ba
hồi trống ấy là gì?
Trả lời câu hỏi
Trả lời câu hỏi
Trả lời câu hỏi
Trả lời câu hỏi
thờ hai chủ + « Hò hét như sấm », quát vào mặt Quan Công
tốn, độ lượng
nhường thanh minh :
« Hiền đệ, ta thế nào là bội nghĩa ? »
« Đừng nói vậy, oan uổng quá »
*) Nguyên nhân xảy ra mâu thuẫn:
- Trương Phi kết tội anh:
+ Bỏ anh hàng Tào -> Bất nghĩa + Nhận phong hầu, ấn tước của Tào Tháo -> Tham lam
+ Đến để bắt Trương Phi -> Đánh lừa em
Bội tình bạc nghĩa
- Quan Công thanh minh + Nhờ 2 chị dâu thanh minh + Tự thanh minh
- Cao trào là khi quân của Sái Dương đến :
+ Bác bỏ hết lí lẽ của Quan Công, củng cố thêm mối nghi ngờ của Trương Phi
- Quan Công nhận lời thách đấu của Trương Phi, chém đầu Sái Dương trong vòng 3 hồi trống để minh oan cho mình
Sau khi chém đầu Sái Dương
- Trương Phi:
+ Mời hai chị vào thành + Bắt một tên lính kể hết đầu đuôi câu chuyện
+ Quỳ lạy Vân Trường
Thận trọng
Trang 5Từ đó, em hãy rút ra
kết luận về nội dung
và nghệ thuật của
đoạn trích?
Trả lời câu hỏi
KẾT LUẬN:
->Trương Phi bên cạnh sự nóng nảy, thô lỗ, lỗ mảng, còn là người cương trực, thật thà, thẳng thắn, đơn giản, với một tâm hồn trong sáng vô ngần -> Quan Công là người từ tốn độ lượng rất mực trung nghĩa và cũng rất dũng cảm
->Tác giả đã xây dựng hình ảnh hai nhân vật với hai tính cách đối lập Tuy đối lập nhưng ở cả hai nhân vật đều toát lên phẩm chất tốt đẹp của con người, mang khí chất của những người anh hùng
2 Ý nghĩa (âm vang) hồi trống Cổ Thành
+ Hồi trống thách thức: Trương Phi nghi ngờ Quan Công phản bội, lệnh trong ba hồi trống phải chém đầu Sái Dương Đây là hồi trống để thử thách lòng trung thành của Quan Công, thử thách tài năng của Quan Công Hồi trống vang lên cũng có nghĩa là Quan Công phải lao vào một cuộc chiến đối mặt với kẻ thù, đối mặt với hiểm nguy
và cái chết Tiếng trống giục giã như hối thúc nhân vật hành động
+ Hồi trống minh oan: Quan Công đã không ngần ngại chấp nhận lời thách thức của TP để khẳng định lòng trung thành của mình Bản thân sự dũng cảm đó đã thể hiện được tấm lòng Quan Công Hơn thế nữa, ngay khi chưa dứt một hồi trống, đầu Sái Dương đã rơi xuống đất, và những tiếng trống tiếp theo đó reo vang như
là để minh oan cho Quan Công + Hồi trống đoàn tụ: Kết thúc ba hồi trống, Quan Công giết tướng giặc, mọi nghi ngờ được hóa giải, và đó là lúc
mà các anh hùng đoàn tụ Hồi trống còn có ý nghĩa như là sự ngợi ca tình nghĩa huynh đệ, ngợi ca tấm lòng
Trang 6trung nghĩa của các anh hùng Tiếng trống lúc này không còn thúc giục, căng thẳng, vội vã mà tiếng trống như reo vui chúc mừng cuộc hội ngộ của
ba anh em
II Tổng kết
1 Nội dung
- Biểu dương lòng trung nghĩa, khí phách anh hùng của Trương Phi và Quan Công
2 Nghệ thuật
- Xây dựng tính cách nhân vật độc đáo, đặc sắc;
- Tính xung đột rõ nét
Nhận xét của giáo viên chủ nhiệm về bản kế hoạch:
………
………
………
………
………
………
Xác nhận của giáo viên chủ
nghiệm
Lê Thị Cẩm Tú
Hà Nội, ngày 21 tháng 02 năm 2019
Sinh viên
Nguyễn Thị Hồng Nhung
