GV keát luaän: Thaønh thò laø hình aûnh töông phaûn vôùi laõnh ñòa, Chính söï ra ñôøi cuûa thaønh thò vaø trung ñaïi ñaõ coù vai troø raát quan troïng ñoái vôùi söï phaùt trieån cuû[r]
Trang 1
PHẦN MỘT: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
NĂM HỌC: 2013-2014
Bài:1
Tiết:1
Tuần:1
I/ MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:
- Giúp HS hiểu quá trình hình thành xã hội phong kiến ở châu Aâu,cơ cấu xã hội bao gồm 2 giai cấp cơ bản :Lãnh chúa và nông nô
- Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa Hiểu sơ giản về thành thị trung đại : sự ra đời, các quan hệ kinh tế, sự hình thành tầng lớp thị dân
2/ Kĩ năng:
- Giúp hs biết Sử dụng bản đồ châu Aâu để xác định các quốc gia phong kiến, biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
- Tích hợp: Mục 2: Nắm được khái niệm “lãnh địa phong kiến” để hiểu rằng Lãnh chúa
phong kiến đã chiếm ruộng đất mênh mơng biến nơ lệ, nơng dân thành nơng nơ để bĩc lột
- Tích hợp:Mục 3:Sự ra đời thành thị trung đại ở Châu Âu.
3/ Thái độ:
- Bồi dưỡng nhận thức cho HS về sự phát triển hợp qui luật của xã hội phong kiến
II/ NỢI DUNG HỌC TẬP:
Sự xuất hiện của các thành thị trung đại.
III/ CHUẨN BỊ:
1/ Giáo viên: Lâu đài và thành quách của lãnh chúa (SGK)
2/ Học sinh: vỡ ghi, SGK, SBT
IV/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1/ Ổn định tổ chức: kiểm diện
2/ Kiểm tra miệngõ:
GV : Giới thiệu chương trình môn lịch sử lớp 7
3/ Tiến trình bài học :
* Giới thiệu bài.
Khoảng đầu thiên niên kĩ I TCN, các quốc gia cổ đại phương Tây được hình thành, đó là những quốc gia nào? (Hi Lạp và Rôma 2 quốc gia này phát triển theo chế độ chiếm hữu nô lệ, với 2 giai cấp là chủ nô và nô lệ Đến cuối thế kỉ V TCN, xã hội chuyển sang chế độ phong kiến Vậy quá trình hình thành từ chiếm hữu nô lệ sang chế độ phong kiến đã diễn ra như thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
BÀI 1
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU
( Thời Sơ Kì Trung Đại)
Trang 2* Hoạt động 1: cá nhân, nhóm
( Mục tiêu cần đạt: nắm được sự ra đời xã hội phong
kiến châu Âu)
GV sử dụng bản đồ châu Âu
GV Gọi 1 HS đọc SGK”Các quốc gia -Ý”
? Tình hình các quốc gia cổ đại phương Tây cuối
thế kĩ V?Nguyên nhân ?
HS: Cuối thế kĩ V các quốc gia cổ đại phương Tây
có nhiều biến đổi
- Nguyên nhân: Do sự xâm lấn của người Giéc
Man
GV giải thích về người Giéc Man :Trước đó người
Giéc Man lệ thuộc vào chủ nô Rô Ma Đến khi Rô
Ma suy yếu, các bộ tộc người Giéc Man nổi dậy tràn
vào lãnh thổ Rô Ma lật đổ nhà nước này sau đó lập
nên các vương quốc Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Ý
GV chỉ 4 quốc gia này trên bản đồ châu Âu
? Khi tràn vào lãnh thổ Rô Ma,người Giéc Man đã
làm gì ?
HS:Họ chiếm ruộng đất của chủ nô đem chia cho
những người có công và phong tước
? Những việc làm ấy đã tác động như thế nào đến
sự hình thành xã hội phong kiến ở châu âu ?
HS : Những việc làm của người Giéc-man đã tác
động đến xã hội dẫn tới sự hình thành các tầng lớp
mới:
+Lãnh chúa phong kiến
+Nông nô
? Lãnh chúa phong kiến và nông nô được hình
thành từ Những tầng lớp nào của xã hội cổ đại ?
HS: Những người có chức, có ruộng trở thành lãnh
chúa Phong kiến (giai cấp thống trị) Nô lệ, nông
dân trở thành nông nô (giai cấp bị bị trị)
? Em hiểu như thế nào là lãnh chúa Phong kiến và
nông nô ?
HS: giải thích theo cách hiểu
GV : giải thích cho hs nắm khái quát khái niệm “
lãnh chúa phong kiến “ và “ Nông nô “
GV : Thảo luận 3p:
? Những việc làm nêu trên cĩ tác động như thế nào
đến sự hình thành xã hội phong kiến ở châu âu ?
1/ S ự hình thành xã hội phong kiến
ở châu âu.
- Cuối thế kĩ V, người Giéc Man xâm chiếm, tiêu diệt các quốc gia cổ đại phương Tây, thành lập nhiều vương quốc mới: Ăng-lơ-Xắc-xong, Phơ-răng, Tây Gốt, Đơng Gốt
- Trên lãnh thổ của Rô-Ma, người Giéc Man đã:
+ Chiếm ruộng đất của chủ nơ, đem chia cho nhau
+ Phong cho các tướng lĩnh, quý tộc các tước vị như: cơng tước, hầu tước
- Những việc làm của người Giéc-man đã tác động đến xã hội dẫn tới
sự hình thành các tầng lớp mới: + Lãnh chúa phong kiến: là các tướng lĩnh và quý tộc cĩ nhiều ruộng đất và tước vị, cĩ quyền thế và rất giàu cĩ
+ Nông nô: là những nơ lệ được giải phĩng và nơng dân , khơng cĩ ruộng đất, làm thuê, phụ thuộc vào lãnh chúa
Trang 3Hs: - gĩp phần làm cho bộ máy nhà nước chiếm
hữu nơ lệ bị sụp đổ
- các tầng lớp mới xuất hiện : lãnh chúa và nơng
nơ
GV tổng kết :sự hình thành hai giai cấp trên đánh
dấu sự hình thành XH phong kiến ở Châu Aâu
Vậy các lãnh chuá phong kiến có quyền gì và
tài sản của họ ra sao ? Các em sẽ tìm hiểu qua nội
dung : Lãnh địa phong kiến
* Hoạt động 2: cá nhân
( Mục tiêu cần đạt: nắm được khái niệm “ lãnh địa”,
những hoạt động của lãnh địa, đặc trưng cơ bản của
lãnh địa )
GV cho HS xem H1 –SGK/4
? Dựa vào chữ in nghiêng SGK ,các em hãy miêu tả
lãnh điạ phong kiến ?
HS : Là những vùng đất đai rộng lớn mà quý tộc
phong kiến chiếm đoạt được: Là khu bao gồm :đất
đai canh tác, đồng cỏ, ao hồ, lâu đài nhà thờ, chuồng
trại
* Tích hợp MT: Nắm được khái niệm “lãnh địa phong
kiến” để hiểu rằng Lãnh chúa phong kiến đã chiếm
ruộng đất mênh mơng biến nơ lệ, nơng dân thành nơng
nơ để bĩc lột
? Cuộc sống của các tầng lớp trong lãnh địa ?
HS: - Lãnh chúa đầy đủ xa hoa, tàn nhẫn ï
- Nông nô: phụ thuộc, khổ cực nghèo đói
GV đọc tài liệu minh hoạ ở SGK
GV kết luận: đó chình là nguyên nhân bùng nổ cảu
các cuộc đấu tranh
Giáo dục HS tư tưởng có áp bức thì có đấu
tranh( Liên hệ ở Việt Nam thời kì Pháp thuộc)
? Em hãy so sánh sự khác nhau giữa xã hội cổ đại
và xã hội phong kiến ?
HS: - Xã hội cổ đại: chủ nô và nô lệ ( trong đó nô
lệ là những công cụ biết nói )
- Xã hội phong kiến: lãnh chúa và nông nô
( trong đó nhận đất của lãnh chúa và phải nộp tô
thuế )
? Đặc trưng cơ bản của lãnh địa là gì ?
HS: là đơn vị kinh tế, chính trị độc lập mang tính tự
cung, tự cấp, đĩng kín của một lãnh chúa
GV : giải thích thêm và chuyển ý qua mục 3
* Hoạt động 3 : cá nhân
- Xã hội phong kiến ở Châu Âu đã được hình thành
2/ Lãnh điạ phong kiến
- Lãnh địa: là những khu đất đai rộng, trở thành vùng đất riêng của lãnh chúa - như một vương quốc thu nhỏ
- Tổ chức và hoạt động của lãnh địa: + Lãnh địa bao gồm cĩ đất đai, dinh thự với tường cao, hào sâu kho tàng, đồng cỏ, đầm lầy của lãnh chúa + Nơng nơ nhân đất canh tác của lãnh chúa và nộp tơ thuế, ngồi ra cịn phải nộp nhiều thứ thuế khác + Lãnh chúa bĩc lột nơng nơ, họ khơng phải lao đơng, sống sung sướng, xa hoa
- Đặc trưng cơ bản của lãnh địa:
là đơn vị kinh tế, chính trị độc lập mang tính tự cung, tự cấp, đĩng kín của một lãnh chúa
3) Sự xuất hiện của các thành thị
Trang 4(Mục tiêu cần đạt: những nét cơ bản về thành thị trung
đại)
GV:gọi hs đọc mục 3/4
GV: Lãnh đïịa là đơn vị, chính trị và kinh tế cơ bản
trong thời kì phân quyền ở Châu Aâu
HS đọc đoạn chữ in nghiêng ở SGK
? Đặc điểm kinh tế của lãnh địa ?
GV cho HS trực quan hình 2 –SGK-5
?Mục đích của hội chợ ớ Đức ?
HS: Trưng bày mua bán các sản phẩm, xây dựng
nhà xưởng
GV kết luận : Đây là trung tâm kinh tế văn hoá
? Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại ?
HS: Do nhu cầu trao đổi hàng hoá và sản xuất
? So sánh đặc trưng cơ bản của nền kinh tế lãnh địa
và thành thị ?
HS: - Lãnh địa: Độc lập tự cung tự cấp
- Thành thị:Tự do
? Những ai sống trong thành thị ? Họ làm nghề gì ?
HS: Thị dân, Thợ thủ công và thương nhân, họ sản
xuất và mua bán
? Sự ra đời của thành thị có vai trị gì ?
HS: Thúc đẩy sản xuất, làm cho xã hội phong kiến
phát triển
GV kết luận: Thành thị là hình ảnh tương phản
với lãnh địa, Chính sự ra đời của thành thị và trung
đại đã có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển
của xã hội phong kiến ở Châu Âu
trung đại.
a- Nguyên nhân ra đời:
+ Thời kỳ phong kiến phân quyền:
các lãnh địa đều đĩng kín, khơng cĩ trao đổi buơn bán với bên ngồi
+ Từ cuối thế kỉ XI, do sản xuất thủ cơng phát triển, thợ thủ cơng đã đem hàng hĩa ra những nơi đơng người để trao đổi; buơn bán, lập xưởng sản xuất
=> Từ đây hình thành các thị trấn, rồi phát triển thành phố, gọi là thành thị
b- Hoạt động của thành thị:
- Cư dân chủ yếu của thành thị là thợ thủ cơng và thương nhân, họ lập các phường hội, thương hội để cùng nhau sản xuất và buơn bán
c- Vai trò: Thúc đẩy sản xuất, làm
cho xã hội phong kiến phát triển
4/ Tổng kết:
? Em hiểu như thế nào là lãnh chúa Phong kiến và nông nô ?
HS: Lãnh chúa phong kiến: là các tướng lĩnh và quý tộc cĩ nhiều ruộng đất và tước vị, cĩ
quyền thế và rất giàu cĩ
(Trắc nghiệm khách quan)
Dùng bảng phụ ghi sẳn bài tập gọi hs lên củng cố:
1/ Khi tràn vào lãnh thổ Roma và Hylạp người Gecman đã làm gì ?
Trang 5a- Tiêu diệt các vương quốc nhỏ lập ra các vương quốc mới.
b- Chiếm ruộng đất và phong chức tước cho nhau
c- Lập ra các lãnh địa
d- Tất cả các ý trên
2/ Xã hội phong kiến châu âu gồm cĩ những tầng lớp nào ?
a- Chủ nơ và nơ lệ
b- Lãnh chúa và nơng nơ
c- Địa chủ và tá điền
d- nơng nơ và nơ lệ
3/ Thành thị trung đại xuất hiện vào thế kỉ thứ mấy ?
a- thế kỉ V
b- thế kỉ X
c- thế kỉ XI
Hs : 1d, 2b, 3c
Gv nhận xét và kết luận chốt lại vấn đề cần nắm
4.5/ Hướng dẫn học t ập :
Đ ới với bài học ở tiết học này: - Học thuộc bài, xem kĩ nội dung SGK.trả lời các câu hỏi cuối bài - Hoàn thành các bài tập ở SBT Đới với bài học ở tiết học tiếp theo: - Xem trước bài 2 : “ Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu âu “/6 - Trả lời các câu hỏi sau: ? Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí được thực hiện ? ? Những ai đã tìm ra những vùng đất mới và đó là những vùng đất nào ? ? Chủ nghĩa tư bản ở châu âu được hình thành như thế nào ? V/ RÚT KINH NGHIỆM: * Nội dung:
.
* Phương pháp:
* Thiết bị :