Bài 24:Giới thiệu tranh dân gian

Baøi hoïc tröôùc chuùng ta ñaõ tìm hieåu veà tranh khaéc daân gian Vieät Nam Tieát hoïc naøy chuùng ta cuøng nhau tìm hieåu saâu hôn veà caùc loaïi tranh khaéc Vieät Nam qua hai doøng [r]

GIÁO ÁN MỸ THUẬT8

BÀI 24: THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT GIỚI THIỆU MỘT SỐ TRANH DÂN GIAN VIỆT NAM

BÀI 24: THƯỞNG THỨC MỸ THUẬT TRANH DÂN GIAN VIỆT NAM

I/ Mục tiêu:

1/ Thái độ: hs tôn trọng, bảo vệ giá trị nghệ thuật truyền thống của

tranh dân gian nói chung và tranh dân gian Đông Hồ và Hàng Trống nói riêng

2/ Kiến thức: giúp hs hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và vai trò cảu tranh

dân gian việt nam trong đời sống xã hội Việt Nam

3/ Kỹ năng: hs nhanh nhạy trong việc phân biệt,đánh giá, nhìn nhận

tầm quan trọng của tranh dân gian Việt Nam

II/ Chuẩn bị:

1 / Đồ dùng dạy học.

Giáo viên:

Tranh trong bộ đồ dùng dạy học Mỹ thuật 6

Sưu tầm thêm tranh ảnh liên quan đến bài học

Học sinh:

Chuẩn bị bài

Sưu tầm thêm tranh dân gian nói chung

2/ Phương pháp dạy học.

Phương pháp trực quan, quan sát, giảng giải, thảo luận nhóm, vấn đáp

III /Tiến trình dạy-học:

1/ Ổån định tổ chưc (1’)

Kiểm tra sĩ số hs

2/ Kiểm tra bài cũ,đồ dùng học tập (1’)

3/ G iới thiệu bài mới : (1’)

Bài học trước chúng ta đã tìm hiểu về tranh khắc dân gian Việt Nam Tiết học này chúng ta cùng nhau tìm hiểu sâu hơn về các loại tranh khắc Việt Nam qua hai dòng Đông Hồ và Hàng Trống để thấy được vai trò và giá trị Nghệ thuật của tranh như thế nào?

Ngày soạn

Ngày dạy:

G

Hoạt đông của giáo

viên

Hoạt động của học sinh Nội dung kiến

thức

9’ Hoạt động 1:hướng dẫn

hs tìm hiểu 2 dòng

tranh dân tiêu biểu của

Việt Nam:

Trước khi vào bài học,

GV cho hs nhắc lại tranh

dân gian ở bài 19

-GV hỏi:

Nguồn gốc của Tranh

dân gian

Tranh dân gian có ý

nghĩa gì?

Đề tài thường là gì? Do

ai sáng tác?

Các làng làm tranh nổi

tiếng?

Các em có thể kể cho cô

một sô tranh dân gian mà

các em biết?

Qua ý kiến các nhóm,

GV bổ xung thêm:

Tranh khắc Việt Nam tồn

tại trên đất nước ta đã

mấy trăm năn và trở

thành dòng tranh riêng

biệt mãi đến nay nhân

dân ta hãy còn yêu thích

và giữ gìn chúng như

những vật phẩm quý giá

và, cũng đã qua mấy

trăm năm, cứ mỗi lần Tết

đến các phiên chợ bầy

bán tranh nên tranh dân

Hs nhớ nhắc lại kiến thức cũ đã học và nhắc lại

Nguồn gốc: tranh dân gian có nguồn gốc từ lâu đời được lưu hành rộng rãi trong dân gian

Tranh có ý nghĩa chúc tụng gọi là tranh tết, tranh để thờ cúng gọi là tranh thờ

Đề tài gần gũi với nhân dân lao động:gà mái, lợn nái, vinh hoa, phú quý do nhân dân sáng tác

Các làng làm tranh: Đông Hồ (Bắc Ninh), Hàng Trống (Hà Nội), Kim hoàng(Hà Tây), Làng Sình (Huế) Rước Trống, Chăn Trâu Thả Diều, Đấu Vật, Hứng Dừa, Tiến Tài Tiến Lộc, Vinh Hoa Phú Quý, Thất Đồng, Bịt Mắt Bắt Dê

Hs lắng nghe và ghi nhận

I / Vài nét về tranh dân gian.

Tranh dân gian còn gọi là tranh Tết, được lưu hành rộng rãi và được nhân dân

ưa thích Tranh có nhiều đề tài với nội dung khác nhau gần gũi với người lao động

Dòng tranh Đông Hồ và Hàng Trống là hai dòng tranh chính

gian còn goị là tranh tết

Nhà ai không treo tranh,

người ta cảm thấy thiếu

hẳn một thứ gì đó rất

quan trọng, cho nên cứ

mỗi lần xuân về, tết đến

đồng thời với việc người

dân chờ tranh tết, dù

rằng tranh ấy, hình ảnh

ấy, những màu sắc ấy và

nét vẽ ấy lắm lúc quá

quen thuộc với họ

Cho đến nay qua nghiên

cứu các nhà nghiên cứu

Mỹ thuật Việt Nam chia

tranh khắc ra làm hai

dòng chủ yếu: dòng tranh

Đông Hồ và Hàng Trống

Chốt ýù: tranh dân gian

còn gọi là Tranh tết được

lưu hành rộng rãi và

được nhân dân yêu

thích.Tranh có nhiều đề

tài và nội dung khác

nhau gần gũi với người

dân lao động

Hoạt đông 2: Hướng

dẫn hs tìm hiểu 2 bức

tranh Đông Hồø:

Gv treo giáo cụ trực quan

cho hs quan sát 2 bức: Gà

“Đại Cát”, Đám Cưới

Chuột

Tranh Đông Hồ được sản

xuất tại làng Đông Hồ

Chép bài

II / Hai dòng

tranh Đông Hồ

1/ Tranh Gà

“Đại Cát”:

Bố cục thuận mắt, hình to, nền thoáng kết hợp với chữ vùa minh

( làng Mái) thuộc huyện

Thuận Thành, tỉnh Bắc

Ninh Tác giả là quần

chúng nhân dân lao

động, họ thường làm

tranh vào những lúc nông

nhàn Tranh thể hiện

cuộc sống muôn màu

muôn vẻ và sự liên hệ

khăng khít của con người

với thiên nhiên

GV phát phiếu bài tập

cho các nhóm thảo luận

Phiếu bài tập:

Quan sát 2 bức tranh: Gà

“Đại Cát”, Đám cưới

Chuột và đưa ra ý kiến:

 Bố cục như thế nào?

 Đường nét trong

tranh?

 Màu sắc thế nào?(có

bao nhiêu màu)

 Nội dung tranh thể

hiện điều gì?

Tranh: Gà “Đại Cát”:

Tranh đề tài Chúc tụng

có ý chúc mừng mọi

người, mọi nhà đón xuân

mới “nhiều điều tốt,

nhiều tài lộc”

Tranh: Đám cưới Chuột:

Đây là tranh đề tài trào

lộng, châm biếm, phê

phán những thói hư tật

xấu trong xã hội.Chuột

Quan sát tranh

Các nhóm thảo luận đưa ra

ý kiến:

-Cách sắp xếp bố cục thuận mắt, hình to, nền thoáng kết hợp với chữ vùa minh hoạ cho chủ đề vừa làm cho bố cục tranh chặt chẽ

-Đường nét đơn giản, dứt khoát, nét to, chắc khoẻ có viền đen làm cho sinh động

-Màu sắc hài hoà, êm, sinh động

hoạ cho chủ đề vừa làm cho bố cục tranh chặt chẽ

Màu sắc hài hoà, êm

Đường nét đơn giản thường có viền đen đậm làm cho tranh thêm sinh động

Tranh đề tài Chúc tụng có ý chúc mừng mọi người, mọi nhà đón xuân mới “nhiều điều tốt, nhiều tài lộc”

2/Tranh:Đám Cưới Chuột:

Đây là tranh đề tài trào lộng, châm biếm, phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội

muốn yên thân trong khi

cưới vợ thì phải hối lộ

cho Mèo những lễ vật

hậu hĩnh, đúng sỡ thích

của Mèo

Hoạt đông 3 : Hướng

dẫn hs tìm hiểu 2 bức

tranh Hàng Trống:

Tranh Hàng Trống có tên

gọi như vậy là vì ngày

xưa dòng tranh này được

sản xuất và bán tập trung

ở phố Hàng Trống

GV phát phiếu bài tập

cho các nhóm thảo luận

Phiếu bài tập:

-Nhóm1,2,3

Quan sát 1 bức tranh:

Chợ Quê và đưa ra ý

kiến:

 Màu sắc trong tranh

như thế nào?

 Đường nét trong

tranh?

 Trong tranh có hình

ảnh gì?

 Trong tranh có những

nhân vật nào?

 Cảnh trong tranh Chợ

Quê được thể hiện

như thế nào?

Chép bài

Quan sát tranh

Các nhóm thảo luận đưa ra

ý kiến:

-Màu sắc tươi nguyên, rực rỡ, sinh động

-Tinh tế và kĩ( mảnh nhỏ), diễn tả nhân vật có đặc điểm, có thần thái

-Lều quán, cây cối và người

Người bán hàng, người mua hàng, người già, trẻ con, nam và nữ, người ăn xin, kẻ đánh bạc, người xem bói

Tấp nập, nhộn nhịp, nhiều tầng lớp khác nhau được miêu tả hết sức tinh tế, chi tiết mà không vụn, không tản mạn

2/ Tranh Hàng Trống Bức tranh: Chợ Quê

-Màu sắc tươi nguyên, rực rỡ, sinh động -Tinh tế và kĩ( mảnh nhỏ), diễn tả nhân vật có đặc điểm, có thần thái

-Lều quán, cây cối và người Người bán hàng, người mua hàng, người già, trẻ con, nam và nữ, người ăn xin, kẻ đánh bạc, người xem bói Tấp nập, nhộn nhịp, nhiều tầng lớp khác nhau được miêu tả hết sức tinh tế, chi tiết mà không

 Nội dung tranh?

Tranh đề tài sinh hoạt,

vui chơi Hình ảnh trong

tranh là những gì gần

gũi, quen thuộcvới cuộc

sống của người nông

dân Cảnh chợ ở một

vùng nông thôn sầm uất,

nhộn nhịp Dưới cây đa

cổ thụ râm mát là một

dãy quán chợ đủ các

ngành nghề, những người

ở các tầng lớp khác nhau

tập trung không khác gì

một xã hội thu nhỏ

-Nhóm4,5,6

Quan sát 1 bức tranh:

Phật Bà Quan Aâm và đưa

ra ý kiến:

 Bố cục bức tranh như

thê nào?

 Màu sắc trong tranh

như thế nào?



 Đường nét trong

tranh?

 Bức tranh vẽ Phật Bà

Quan Aâm như thế

nào?

 Vì sao bức tranh lại

tạo được vẻ đẹp?

 Nội dung tranh?

Bức tranh thuộc đề tài

tôn giáo, thờ cúng, ngoài

nội dung có tính chất tín

-Bố cục sắp xếp cân đối, nhịp nhàng, hài hoà

-Màu sắc tươi tắn, rực rỡ, cách vẽ màu có vờn đậm nhạt

-Đường nét nhỏ mảnh, mềm mại

Đức Phật ngồi xếp bằng trên đài sen, toả ánh hào quang

Cách “cản màu”, cách tô màu tuyền thống của dòng tranh Hàng Trống, tạo được độ đậm nhạt của màutrong mỗi nét bút nên tranh cố độ sâu, xa gần, huyền ảo của

vụn, không tản mạn

Tranh đề tài sinh hoạt, vui chơi

Bức tranh: Phật Bà Quan Aâm

-Bố cục sắp xếp cân đối, nhịp nhàng, hài hoà Đức Phật ngồi xếp bằng trên đài sen, toả ánh hào quang -Màu sắc tươi tắn, rực rỡ, cách vẽ màu có vờn đậm nhạt

-Đường nét nhỏ mảnh, mềm mại Cách “cản màu”, cách tô

ngưỡng còn có ý nghĩa

khuyên răn mọi người

làm điều thiện theo

thuyết đạo Phật Bức

tranh Phật Bà Quan Aâm

là đề tài lấy trong sự tích

cảu Phật giáo, diễn tả

Đức Phật nhự trên toà

sen toả ánh hào quang

rực rỡ, đứng hầu hai bên

là các đệ tử Tiên Đồng

và Ngọc Nữ

GV hỏi:

So sánh sự giống và khác

nhau của hai dong tranh

này?

GV chốt lại:

Tranh Đông Hồ và Hàng

Trống mang tính khái

quát cao làm cho người

xem gần giũ ngắm mãi

không chán

Hs lắng nghe GV bổ sung

không khí thần tiên với nhưng hoạ tiết mây, toà sen xung quanh làm cho bưc tranh nhịp nhàng, tình cảm

-Tranh Đông Hồ và Hàng Trống chú trọng đến bố cục, màu sắc, đường nét Ngoài

ra chữ và những câu thơ vừa là minh hoạ vừa tạo cho bố cục tranh ổn định, chặt chẽ Cả hai dong tranh đều dùng khuôn ván gỗ in tranh Tranh Đông Hồ dùng nhiều bản gỗ, màu sắc lấy từ thiên nhiên, mỗi màu là một bản

in, được in trên giấy dó phủ lớp hồ điệp trắng, đường nét đơn giản, có viền đen đậm làm cho tranh thêm sinh động

Tranh Hàng Trống chỉ cần một bản in sau đó trực tiêp tô màu, màu sắc lấy từ phẩm nhuộm nguyên chất, đường nét mảnh mai, trau chuốt và tinh tế

màu tuyền thống của dòng tranh Hàng Trống, tạo được độ đậm nhạt của màutrong mỗi nét bút nên tranh cố độ sâu, xa gần, huyền ảo của không khí thần tiên với nhưng hoạ tiết mây, toà sen xung quanh làm cho bưc tranh nhịp nhàng, tình cảm

Hoạt động 4:đánh gía

kết quả học tập:

Gv đánh giá nhận xét

Nhắc nhở một vài hs

chưa tập chung

Tuyên dương nhóm, cá

nhân có nhiều câu trả lời

đúng

Lắng nghe gv đánh giá Tiết sau,hs tập chung hơn

4 /Dặn dò: (1’):

Về nhà học bài

Chuẩn bị bài mới: mẫu có hai đồ vật

Mang theo dụng cụ học tập

Sưu tầm tranh tĩnh vật

Gv ghi sổ đầu bài, xếp loại tiết dậy

Phiếu bài tập:

Nhóm:

Quan sát bức tranh Đám cưới Chuột và đưa ra ý kiến:

 Bố cục như thế nào?

 Đường nét trong tranh?

 Màu sắc thế nào?(có bao nhiêu màu)

 Nội dung tranh thể hiện điều gì?

Phiếu bài tập:

-Nhóm:

Quan sát 1 bức tranh: Chợ Quê và đưa ra ý kiến:

 Màu sắc trong tranh như thế nào?

 Đường nét trong tranh?

 Trong tranh có hình ảnh gì?

 Trong tranh có những nhân vật nào?

 Cảnh trong tranh Chợ Quê được thể hiện như thế nào?

 Nội dung tranh?

Phiếu bài tập:

-Nhóm:

Quan sát 1 bức tranh: Phật Bà Quan Aâm và đưa ra ý kiến:

 Bố cục bức tranh như thê nào?

 Màu sắc trong tranh như thế nào?

 Đường nét trong tranh?

 Bức tranh vẽ Phật Bà Quan Aâm như thế nào?

 Vì sao bức tranh lại tạo được vẻ đẹp?

 Nội dung tranh?

Phiếu bài tập:

Nhóm:

Quan sát bức tranh Gà “Đại Cát” và đưa ra ý kiến:

 Bố cục như thế nào?

 Đường nét trong tranh?

 Màu sắc thế nào?(có bao nhiêu màu)

 Nội dung tranh thể hiện điều gì?