Bài 31. Virut gây bệnh, ứng dụng của virut trong thực tiễn

Để giảm bớt tác hại của thuốc hóa học, người ta ngày càng quan tâm đến việc sử dụng các biện pháp đấu tranh sinh học như thuốc.[r]

BÀI 31: VIRUT GÂY BỆNH - ỨNG DỤNG

CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN

Họ tên GV hướng dẫn :10a3 môn : Sinh Ngày soạn giáo án : 23/3/2016 lớp: 10a3

Tiết dạy : k do

TRƯỜNG THPT HAI BÀ TRƯƠNG

Họ tên Tổ : Sinh- Thể

Môn dạy : Sinh học

Bài 31: VIRUT GÂY BỆNH - ỨNG DỤNG

CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN

I Mục tiêu:

1 Về kiến thức:

- Trình bày được cách thức xâm nhập và lây lan gây bệnh của virut gây bệnh cho vi sinh vật, thực vật và côn trùng, từ đó đề xuất được một số biện pháp phòng bệnh do virut gây nên

- Nêu được những ứng dụng cơ bản của virut trong kỹ thuật di truyền, trong sản xuất dược phẩm, trong nông nghiệp

2 Giảng bài mới

Đặt vấn đề: Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu những bệnh khác do virut gây ra trên đối tượng là vi sinh vật, thực vật và côn trùng và những ứng dụng quan trọng của virut

Bài 31: VIRUS GÂY BỆNH - ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIẾN

T

L

Hoạt động của

GV

Hoạt động của HS

Nội dung

1

5’

HĐ1: Tìm hiểu

các virut kí sinh

ở vi sinh vật,

thực vật và côn

trùng.

PPDH: Trực

quan + Vấn đáp

Dựa vào thông

tin SGK hãy cho

biết VR gây

bệnh cho những

đối tượng nào?

Yêu cầu HS dựa

vào thông tin

SGK hoàn thành

PHT “Tìm hiểu

về VR kí sinh ở

VSV, thực vật

- VR gây bệnh cho VSV, TV,

ĐV và con người

- Các nhóm trình bày kết quả thảo luận

I Các virut

kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

PHT

và côn trùng”.

Chia lớp thành 3

nhóm và phân

công thảo luận

để hoàn thành

phiếu học tập (3

phút)

Yêu cầu HS trả

lời câu hỏi lệnh

trong SGK/121:

Nguyên nhân gì

khiến cho bình

nuôi vi khuẩn

đang đục ( do

chứa nhiều vi

khuẩn ) bỗng

dưng trở nên

trong?

Yêu cầu HS trả

lời câu hỏi lệnh

- Bình nuôi

vi khuẩn đang đục trở nên trong là

do nhiễm phago

Phago nhân lên trong tế bào, phá vỡ

tế bào Tế bào chết lắng xuống làm cho môi trường trở nên trong

- Bệnh sốt xuất huyết

và bệnh viêm não Nhật Bản là

do VR

trong SGK/122:

Trong 3 bệnh do

muỗi là vật trung

gian truyền bệnh

gồm sốt rét, sốt

xuất huyết và

viêm não Nhật

Bản, theo em

bệnh nào là bệnh

do VR?

- GV bổ sung:

+ Bệnh sốt xuất

huyết ( Dengi )

là bệnh truyền

nhiễm do VR

Dengue gây nên,

rất phổ biến ở

Việt Nam Sau

khi đốt người

bệnh, muỗi

Aedes sẽ bị

nhiễm virus, tiếp

tục sang đốt rồi

II Ứng dụng của virut trong thực tiễn

gây bệnh cho

người lành

+ Bệnh viêm não

Nhật Bản là

bệnh lây nhiễm

do VR polio gây

nên Chúng tấn

công hệ thần

kinh trung ương,

gây tỉ lệ tử vong

cao Muỗi Culex

hút máu lợn

hoặc chim ( là ổ

chứa virus) sau

đó sang đốt

người và gây

bệnh cho người

Người không

phải là ổ chứa

nên nếu muỗi

Culex có đốt

người bị bệnh

sau đó sang đốt

- Intefêron

là một protein đặc

1.Trong sản xuất các chế phẩm sinh học

- Intefêron là một protein đặc biệt do nhiều loại tế bào sống tiết rakhi có sự xâm nhiễm của VR có khả năng chống VR, chống tế bào

người không bị

bệnh thì cũng

không có khả

năng truyền

bệnh

+ Sốt rét không

phải do VR mà

do động vật

nguyên sinh

Plasmodium

HĐ 2: Tìm hiểu

ứng dụng của

virut trong thực

tiễn

PPDH: Vấn

đáp

Nhờ khả năng

nhân lên nhanh

chóng trong tế

bào chủ và khả

năng kí sinh đặc

hiệu bắt buộc mà

biệt do nhiều loại tế bào sống tiết rakhi có

sự xâm nhiễm của

VR có khả năng chống

VR, chống

tế bào ung thư và tăng cường khả năng miễn dịch

-TB người mang gen IFN -> tách IFN nhờ Enzim

cắt->Gắn IFN vào AND của

phagơ-ung thư và tăng cường khả năng miễn dịch

-TB người mang gen IFN ->tách IFN nhờ Enzim

cắt->Gắn IFN vào AND của

phagơ->Nhiễm pha

gơ tái tổ hợp vào E.coli ->Nuôi E.coli nhiễm phagơ tái tổ hợp trong nồi lên men, tách chiết IFN

0’

ngày nay VR

ngày càng trở

thành công cụ

không thể thiếu

trong nghiên cứu

và trong sản xuất

các chế phẩm y

học, nông

nghiệp

GV giới thiệu

một trong những

ứng dụng của

VR là sản xuất

ra các chế phẩm

sinh học ví dụ

như sản xuất ra

intefêron

-Vậy intefêron là

gì?

>Nhiễm pha

gơ tái tổ hợp vào E.coli ->Nuôi E.coli nhiễm phagơ tái tổ hợp trong nồi lên men, tách chiết IFN

- VR được

-Yêu cầu HS

quan sát hình 31

“Quy trình sản

xuất intefêron”

và trình bày các

bước để sản xuất

intefêron?

- Nhận xét diễn

giải thêm về quy

trình sản xuất

intefêron: Để sản

xuất intefêron

( IFN ), người ta

sử dụng như một vật

chuyển gen

- Vì một số phago

( phago λ ) chứa các đoạn gen không thật

sự quan trọng nên nếu có cắt

đi thì cũng không ảnh hưởng đến quá trình nhân lên của chúng Vì vậy người ta

có thể cắt

bỏ các gen

đó và thay thế bằng các

2 Trong nông

nghiệp:

Thuốc thừ sâu từ virut

- Ưu điểm + VR có tính đặc hiệu cao, chỉ gây hại cho một số sâu nhất định, không gây độc cho người, động vật và côn trùng có ích

tách gen mã hóa

IFN gắn vào

ADN của phago

λ Nhiễm phago

λ vào E coli

Nuôi E coli đã

nhiễm phago tái

tổ hợp trong nồi

lên men để cho

tổng hợp IFR

- Dựa vào quy

trình sản xuất

trên cho biết VR

được sử dụng

như thế nào?

- Tại sao VR

được sử dụng

như một vật

chuyển gen?

gen mong muốn và biến chúng thành vật chuyển gen

- Gây ô nhiễm môi trường, gây độc cho con người, động vật và côn trùng có ích

+ VR có tính đặc hiệu cao, chỉ gây hại cho một số sâu nhất định, không gây độc cho người, động

+ VR được bảo vệ trong bọc nên tránh được những yếu tố bất lợi của môi

trường

+ Dễ sản xuất, hiệu quả cao, giá thành hạ

- Có chứa nhóm VR Baculo

-Hãy nêu tác hại

của việc lạm

dụng thuốc trừ

sâu hóa học?

- Đó cũng chính

là lí do mà ngày

nay người ta có

xu hướng sử

dụng các chế

phẩm sinh học

thay vì dùng các

vật và côn trùng có ích + VR được bảo vệ trong bọc nên

tránh được những yếu

tố bất lợi của môi trường

+ Dễ sản xuất, hiệu quả cao, giá thành hạ

- Có chứa nhóm VR Baculo để tiêu diệt

chất hóa học

Ngoài ra còn có

lí do nào nữa?

Những ý trên

cũng chính là ưu

điểm của thuốc

trừ sâu sinh học

Yêu cầu HS

nghiên cứu SGK

và trả lời câu

hỏi:

-Thuốc trừ sâu

sinh học có

nhóm VR nào?

Nhóm VR này

nhiều loại sâu ăn lá

- Đa số các hóa chất bảo

vệ thực vật đều gây hại

ở mức độ khác nhau đối với sức khỏe con người và môi trường sống Dư lượng thuốc

được bọc bởi

màng keo, chỉ

tan trong đường

ruột của côn

trùng Khi màng

keo tan ra, VR

mới chuyển sang

dạng hoạt động

→ sâu chết

Màng keo này

chỉ tan trong ruột

của côn trùng mà

không tan trong

ruột của các ĐV

khác nên rất an

toàn

Yêu cầu HS trả

lời câu hỏi lệnh

SGK “Hãy nêu

tầm quan trọng

của đấu tranh

sinh học trong

việc xây dựng

hóa học có thể tích lũy lâu dài trong đất, đi vào chuỗi thức

ăn và khi tích lũy đến nồng độ

nhất định sẽ gây bệnh cho cơ thể

Để giảm bớt tác hại của thuốc hóa học, người

ta ngày càng quan tâm đến việc sử dụng các biện pháp đấu tranh sinh học như thuốc

một nền nông

nghiệp an toàn

và bền vững?”

trừ sâu vi sinh, VSV chống bệnh

ở cây, ong mắt đỏ

chống sâu hại