Vi xử lý - hệ thống điều khiển đèn giao thông

Hiện nay việc sử dụng các mạch số kết kợp với chíp vi điều khiển trong các hệ thống điều khiển tự động đã trở nên rất phổ biến vì những ưu việt của nó như: độ chính xác, khả năng lậ[r]

Mục lục Trang

I ĐẶT VẤN ĐỀ 2

II PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ 3

1 Mô tả hoạt động của hệ thống 3

2 Phương án thiết kế 3

3 Sơ đồ khối hệ thống 4

III THIẾT KẾ 5

1 Khối xử lý 5

1.1 Giới thiệu chung về vi điều khiển 8051 5

1.2 Chức năng của các chân tín hiệu 6

1.3 Bộ nhớ trên chip 10

1.4 Các Bộ định thời/Bộ đếm 11

1.5 Điều khiển ngắt 12

2 Khối giải mã 13

3 Khối hiển thị 15

IV NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG 16

1 Nguyên lý hoạt động 16

2 Sơ đồ nguyên lý mạch đèn giao thông 18

3 Chương trình điều khiển 18

V MỞ RỘNG 23

Tài liệu tham khảo 25

I ĐẶT VẤN ĐỀ Trong hệ thống giao thông hiện nay ở nước ta, vấn đề về an toàn giao thông và tránh ùn tắc tại các đô thị và thành phố lớn là một trong những vấn đề hết sức cấp bách và được toàn xã hội quan tâm Vì vậy các phương tiện hướng dẫn giao thông đóng vai trò rất quan trọng, nó góp phần hạn chế những xung đột xảy ra khi tham gia giao thông Tại các đô thị thì hệ thống đèn điều khiển giao thông là rất quan trọng Hệ thống đèn điều khiển giao thông không những có tác dụng hạn chế những xung đột trong giao thông thành phố mà còn là công cụ điều khiển các luồng giao thông nhằm hạn chế ùn tắc - một vấn đề nan giải tại các thành phố lớn Vì

lí do trên, chúng em quyết định chọn đề tài “Thiết kế hệ thống đèn điều

khiển giao thông” cho bài tập lớn môn học “Vi xử lý”

II PHUƠNG ÁN THIẾT KẾ

1.Mô tả hoạt động của hệ thống

Mật độ giao thông phát triển mạnh mẽ ở các đô thị lớn đòi hỏi hệ thống điều khiển giao thông phải chính xác, linh hoạt, đơn giản nhưng hiệu quả cao Hệ thống đèn giao thông hai pha phần nào đã đáp ứng được những yêu cầu trên

Mỗi pha gồm các đèn: Xanh - Đỏ - Vàng điều khiển các phương tiện cơ giới

Hoạt động của từng pha ở chế độ điều khiển tự động như sau:

9 Đèn xanh: trong 20 giây, hướng đi ứng với pha này được

phép đi

9 Đèn vàng: trong 3 giây, thông báo cho các phương tiện ứng

với pha này giảm tốc độ, chuẩn bị dừng lại

9 Đèn đỏ: trong 27 giây, các phương tiện dừng lại

9 Khi đèn xanh của làn đường 1 sáng thi đèn xanh của người

đi bộ ở làn đường kia cũng sang và ngược lai

2.Phương án thiết kế

Hiện nay việc sử dụng các mạch số kết kợp với chíp vi điều khiển trong các hệ thống điều khiển tự động đã trở nên rất phổ biến vì những ưu việt của nó như: độ chính xác, khả năng lập trình được, tốc độ điều khiển nhanh, sử dụng đơn giản,… Mặt khác kỹ thuật số, vi xử lý, vi điều khiển

là lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ và có ứng dụng trong rất nhiều ngành sản xuất Vì vậy, ta sẽ thiết kế một hệ thống điều khiển giao thông đơn giản, chỉ sử dụng bộ vi điều khiển Tất cả các tín hiệu điều khiển đều được đưa đến khối hiển thị trực tiếp từ các cổng của bộ vi điều khiển Phương án này có đặc điểm là mạch gọn nhẹ, không quá phức tạp, cách thức bố trí linh kiện dễ dàng, lập trình đơn giản, dễ chỉnh sửa

3.Sơ đồ khối hệ thống

Hình 1: Sơ đồ khối hệ thống đèn giao thông

MAIN BOARD

Khối điều khiển bao gồm VĐK(AT89s52) và bộ giải mã(sn74ls47)

LED BOARD1

Đèn & đếm ngược của hai tuyến 1

& 3

LED

BOARD2

Đèn & đếm

ngược của

hai tuyến 2

& 4

BU

BU S

III THIẾT KẾ

1.Khối xử lý

1.1 Giới thiệu chung về vi điều khiển 8051

Vi điều khiển AT89C51 là một vi điều khiển thuộc họ 8051, loại CMOS,

có tốc độ cao và công suất thấp với bộ nhớ Flash có thể lập trình được

Nó được sản xuất với công nghệ bộ nhớ không bay hơi mật độ cao của hãng Atmel.AT89C51 có 40 chân, được đóng gói theo tiêu chuẩn PDIP Hình 2 biểu diễn sơ đồ chân ra và hình 3 biểu diễn sơ đồ khối chức năng của bộ vi điều khiển này

Hình 2: Sơ đồ chân ra của vi điều khiển 8051

Các đặc điểm tiêu chuẩn (của họ vi điều khiển 8051):

9 4KB Flash ROM

9 128 byte RAM

9 4 cổng vào/ra song song 8 bit

9 2 bộ định thời/đếm 16 bit

9 Kiến trúc 5 vectơ ngắt 2 mức (five vector two-level interrupt architecture)

9 Mạch tạo dao động trên chip và mạch đồng hồ

AT89C51 được thiết kế với logic tĩnh cho hoạt động có tần số giảm

xuống 0 và hỗ trợ hai chế độ tiết kiệm năng lượng được lựa chọn bằng phần mềm Chế độ nghỉ dừng CPU trong khi vẫn cho phép RAM, các bộ định thời/đếm, cổng nối tiếp và hệ thống ngắt tiếp tục hoạt động Chế độ nguồn giảm duy trì nội dung của RAM nhưng không cho mạch dao động cung cấp xung clock nhằm vô hiệu hóa các hoạt động khác của chip cho đến khi có reset cứng tiếp theo

1.2 Chức năng của các chân tín hiệu

1.2.1 Các cổng vào/ra song song

8051 có 4 cổng vào/ra song song 8 bit là Port0, Port1, Port2, Port3 Các cổng này có thể sử dụng như là cổng vào hoặc cổng ra

+)Cổng Port0 (các chân 32÷39) : là cổng vào/ra song song có hai chức năng Trong các thiết kế cỡ nhỏ không dùng bộ nhớ mở rộng, nó có chức năng như các đường vào/ra Trong các thiết kế cỡ lớn có bộ nhớ mở rộng nó trở thành bus địa chỉ và bus dữ liệu đa hợp

+)Cổng Port1 (các chân 1÷8): là cổng vào/ra song song Các chân được ký hiệu P1.0, P1.1, P1.2, …có thể dùng cho giao tiếp với các thiết

bị ngoài nếu cần Cổng Port1 không có các chức năng khác, vì vậy chúng chỉ được dùng cho giao tiếp với các thiết bị ngoại vi

Hình 3: Sơ đồ khối chức năng của vi điều khiển 8051

+)Cổng Port2 (các chân 21÷28): là một cổng vào/ra song song có tác dụng kép, được dùng như các đường xuất nhập hoặc là byte của bus địa chỉ 16 bit đối với các thiết bị dùng bộ nhớ mở rộng

+)Cổng Port3 (các chân 10÷17): là cổng vào/ra song song có tác dụng kép Khi không hoạt động xuất nhập các chân của cổng này có

nhiều chức năng riêng Bảng 1 cho ta chức năng của các chân cổng Port3

Bit Tên Chức năng chuyển đổi

P3.0

P3.1

P3.2

P3.3

P3.4

P3.5

P3.6

P3.7

RxT TxD INT0 INT1 T0 T1

WR

RD

Đường vào dữ liệu cổng nối tiếp Đường xuất dữ liệu cổng nối tiếp Đường vào ngắt ngoài 0

Đường vào ngắt ngoài 1 Đường vào của Bộ định thời/Bộ đếm thứ 0 Đường vào của Bộ định thời/Bộ đếm thứ 1 Tín hiệu ghi dữ liệu bộ nhớ ngoài

Tín hiệu đọc dữ liệu bộ nhớ ngoài

Bảng 1: Các chức năng riêng của các chân cổng Port3

1.2.2 Các chân tín hiệu điều khiển

Chân cho phép bộ nhớ chương trình PSEN (Program Storage Enable):

9 Tín hiệu PSEN là tín hiệu ra ở chân 29 có tác dụng kép

9 Cho phép đọc bộ nhớ chương trình ngoài, thường được nối đến chân OE (Output Enable) của EPROM cho phép đọc các byte mã lệnh Tín hiệu PSEN ở logic 0 trong thời gian vi điều khiển tìm nạp lệnh Các mã lệnh được đọc từ EPROM qua bus dữ liệu và được chốt vào thanh ghi lệnh IR của vi điều khiển để giải mã

9 Khi vi điều khiển thi hành chương trình trong ROM nội PSEN sẽ ở mức logic 1

Chân cho phép chốt địa chỉ ALE/PROG (Address Latch Enable):

9 Chân tín hiệu ALE (chân 30) đưa ra xung điều khiển cho phép chốt byte thấp của địa chỉ khi vi điều khiển truy xuất bộ nhớ ngoài Chân này cũng là đầu vào của xung lập trình khi lập trình cho FLASH, khi đó chân tín hiệu ở mức 0

9 Khi hoạt động bình thường, tín hiệu ALE được phát ra với tần số không đổi bằng 1/6 tần số của bộ tạo dao động trên chip, và có thể

sử dụng cho mục đích định thời Tuy nhiên, sẽ có một xung ALE bị

bỏ qua mỗi khi vi điều khiển truy xuất bộ nhớ ngoài

Chân tín hiệu truy xuất ngoài EA (External Access):

9 Tín hiệu vào EA (chân 31) được nối với 5V (mức logic 1) hoặc với GND (mức 0) Nếu ở mức 1, vi điều khiển thi hành chương trình từ ROM nội Nếu ở mức 0, vi điều khiển sẽ thi hành chương trình ở bộ nhớ mở rộng

9 Chân EA được lấy làm chân cấp nguồn 12V khi lập trình cho FLASH trong vi điều khiển

Chân thiết lập lại RST (Reset):

9 Chân RST (chân 9) là đường vào xóa chính của vi điều khiển dùng

để thiết lập lại hệ thống Khi chân tín hiệu này đưa lên mức cao ít nhất là 2 chu kì máy, các thanh ghi bên trong được nạp những giá trị thích hợp để khởi động hệ thống

9 RST có thể được kích khi cấp điện dùng một mạch R-C Mạch này như sau:

Hình 4: Mạch thiết lập lại cho 8051

9 Trạng thái các thanh ghi của vi điều khiển được tóm tắt trong bảng

2 Quan trọng nhất trong các thanh ghi trên là thanh ghi bộ đếm chương trình (PC – Program Counter) Sau khi thiết lập lại (RST trở về mức thấp), thanh ghi PC có giá trị 0000H, tức là chương trình luôn bắt đầu tại địa chỉ đầu tiên trong bộ nhớ chương trình Nội dung của RAM trên chip không bị thay đổi khi thiết lập lại

Bộ đếm chương trình Thanh chứa A

Thanh chứa B PSW

SP DPTR Port 0 – 3

IP

IE Các thanh ghi định thời SCON

SBUF PCON(HMOS) PCON(CMOS)

0000H 00H 00H 00H 07H 0000H FFH xxx00000B 0xx00000B 00H

00H 00H 0xxxxxxxB 0xxx0000B

Các chân XTAL1, XTAL2:

9 Các chân này (chân 18, 19) nối với bộ tạo dao động trên chip Mạch tạo dao động như sau:

Hình 5: Mạch tạo dao động cho bộ tạo dao động trên chip của AT89C51

9 Tần số của dao động thường là 12MHz Khi đó tụ có giá trị 33pF Chân VCC nối đến +5V của nguồn cấp, chân GND nối đất

1.3 Bộ nhớ trên chip

RAM trong:

9 Bộ vi điều khiển 8051 có 128 byte RAM trong bao gồm 32 byte đầu tiên (00H đến 1FH) dành cho các thanh ghi, 16 byte tiếp theo (20H đến 2FH) là vùng RAM định địa chỉ theo bit, sau đó là 80

byte RAM nháp

9 Vùng thanh ghi có 32 byte, chia thành 4 khối (bank 0 đến bank 3),

mỗi khối có 8 thanh ghi (từ R0 đến R7)

9 Ở vùng RAM định địa chỉ theo bit, các bit được dánh địa chỉ từ

00H đến 7FH

Các thanh ghi chuyên dụng (SFRs – Special Function Registers):

9 Các thanh ghi này có địa chỉ từ 80H đến FFH Chúng chứa nội

dung của các thanh ghi điều khiển

9 Sau đây là một số thanh ghi chuyên dụng:

Chốt cổng Port0

Chốt cổng Port1

Chốt cổng Port2

Chốt cổng Port3

P0 P1 P2 P3

80H 90H A0H B0H