Cây dưa chuột có bộ rễ yếu, ăn nông nên rất cần nhiều nước, cần giữ ẩm thường xuyên cho cây, có thể tưới tràn hoặc tưới rãnh cho cây, khi đủ ẩm phải tháo hết nước ở rãnh, nên kết hợp các[r]
Trang 1CÂY DƯA CHUỘT
(Cucumis sativus L)
I Nguồn gốc và yêu cầu sinh thái Loài dưa chuột hiện nay không còn gặp ở dạng mọc hoang dại, nhưng hầu hết các quan điểm đều cho rằng chúng
có nguồn gốc ở Việt Nam (Trung tâm khởi nguyên 1) và Ấn
Độ (Trung tâm 2)
Dưa chuột thích nghi với điều kiện khí hậu nóng ẩm, nhiệt độ tối thích với sinh trưởng của dưa chuột là 300C về ban ngày và 18-210C về ban đêm ánh sáng nhiều làm quả lớn nhanh, mập, chất lượng quả tốt Trong điều kiện ngày ngắn dưa chuột thường có nhiều là và sai quả
Nhu cầu nước của dưa chuột cao nhưng không chịu được úng Cây sinh trưởng thích hợp trên đất giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt và pH trong khoảng 6,0 - 6,5
II Các biện pháp kỹ thuật
1 Giống và thời vụ
Dưa chuột gồm có các giống quả nhỏ, quả trung bình và nhóm quả to nên chọn giống có chất lượng cao, năng suất cao và chống chịu được sâu bệnh
Thời vụ thích hợp: gieo từ 15/2 đến 25/2
2 Gieo hạt
* Vườn ươm :
Gieo hạt trong khay với hỗn hợp giá thể trộn sẵn hoặc tự trộn gồm đất bột, mùn, phân chuồng hoai mục theo tỷ lệ 1 :1 :1, mỗi hốc gieo 1 hạt Phủ nhẹ, phủ rơm, trấu rồi tưới nước đủ ẩm
* Gieo hạt trực tiếp :
Hạt giống trước khi gieo ngâm vào nước sạch, ấm trong 3-5 giờ, sau đó vớt ra ủ nứt nanh rồi đem gieo Gieo theo hàng hay theo hốc, mỗi hốc gieo từ 2-3 hạt cách nhau từ 30-40 cm sau khi cây mọc để lại mỗi hốc 2 cây tuỳ theo giống, đảm bảo mật
độ 35.000 - 48.000cây/ha Hạt gieo xong phủ một lớp đất mỏng lên trên rồi tưới nước giữ đủ ẩm cho cây thường xuyên
Lượng hạt gieo cho mỗi hecta từ 0,7 - 1 kg (30 g/sào)
3 Làm đất, trồng:
Chọn đất có chế độ luân canh khác với họ bầu, bí, đất thịt nhẹ hoặc cát pha có độ
pH từ 5,5-6,5 Đất xa nguồn nước thải công nghiệp, chủ động được tưới tiêu Do bộ rễ cây dưa chuột phát triển yếu nên đất trồng cần được cày bừa kỹ, nhỏ, tơi xốp và sạch
cỏ dại Lên luống rộng từ 1- 1,2 m cao 0,3 m; rãnh rộng 0,3 m
Trồng cây : Trồng cây 2 hàng trên luống với khoảng cách :
Hàng x hàng: 70 cm Cây x cây : 30-40 cm
4 Phân bón:
+ Lượng bón:
Loại phân Tổng lượng phân bón bón Bón thúc (%)
Trang 2Tuyệt đối không sử dụng phân tươi, nước phân tươi để tưới cho cây, sử dụng phân hoại mục ủ kỹ, phân hữu cơ vi sinh và các loại phân hoá học để bón lót, bón thúc, cho cây
+ Cách bón:
+ Lần 1: khi cây có 3-4 là thật (khoảng 10-15 ngày sau gieo)
+ Lần 2: sau trồng 25-30 ngày (trước khi cây ra hoa đợt đầu )
+ Lần 3: sau khi thu quả lứa đầu (40 ngày sau gieo)
Các đợt bón phân kết hợp với tưới nước cho cây
5 Tưới nước và chăm sóc
Cây dưa chuột có bộ rễ yếu, ăn nông nên rất cần nhiều nước, cần giữ ẩm thường xuyên cho cây, có thể tưới tràn hoặc tưới rãnh cho cây, khi đủ ẩm phải tháo hết nước
ở rãnh, nên kết hợp các lần tưới nước với các đợt bón thúc Thường xuyên nhặt sạch
cỏ dại, xới xáo vun gốc từ 2-3 lần Khi cây có 5-6 lá thật là lúc ra tua cuốn cần tiến hành cắm giàn cho cây, giàn dưa chuột cắm theo hình chữ nhân, bình quân mỗi cây là 1,2 cây dóc, sau khi cắm giàn chắc chắn, dùng dây mềm treo ngọn dưa lên giàn, công việc này cần phải làm thường xuyên cho đến khi cây ngừng sinh trưởng
6 Phòng trừ sâu bệnh:
Cần áp dụng các biện pháp trừ tổng hợp kết hợp với biện pháp thâm canh hợp lý, bón phân cân đối, đúng thời kỳ và vệ sinh ruộng thường xuyên sạch sẽ
Đối tượng hại chủ yếu là sâu xám, rệp, sâu vẽ bùa, sâu xanh, nhện đỏ, bọ trĩ, sâu đục quả và các bệnh sương mai, phấn trắng, héo xanh
Nếu phát hiện thấy sâu, cần dùng các loại thuốc hoá học cho phép để phun như Sherpa 25EC 0,15-0,2% phun đều 2 mặt lá, thời gian cách ly 7-10 ngày, Trebon 10EC 0,1% cách ly 10 ngày Khi có bệnh sương mai và phấn trắng xuất hiện dùng Ridomil MZ72WP phun mỗi lần 1,5 kg/ha hoặc Aliette 80WP phun mỗi lần 2 kg/ha hoặc Anvil 5SC với lượng dùng 0,5 - 1lít thuốc cho 1 ha
Ngoài các biện pháp trên cần phải thường xuyên cắt bỏ các lá già phía dưới tạo
sự thông thoáng cho ruộng dưa để hạn chế sâu bệnh phát triển phát sinh
Trang 3
Bệnh phấn trắng Bệnh sương mai
Bệnh giả sương mai Bệnh thán thư Bệnh đốm lá góc
Sợi tơ của bệnh héo xanh Bệnh Khảm (virus)
7 Thu hoạch
Khi quả được thụ phấn 7-10 ngày tuỳ theo giống là có thể thu hoạch, nếu để quả già sẽ ảnh hưởng tới sự ra hoa và đậu quả của các lứa sau Thu hái nhẹ nhàng để tránh đứt dây, loại bỏ quả cong queo, phân loại quả cho vào bao bì sạch đem tiêu thụ Nếu thực hiện đúng quy trình trên có thể thu được năng xuất 30 - 40 tấn/ha
(Kết quả nghiên cứu của Đề án: Xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn phục vụ tiêu dùng tại tỉnh Bắc Kạn do Viện nghiên cứu rau quả thực hiện)