Ký hiệu: Chỉ chiều dòng điện có phương vuông góc với mặt phẳng trang giấy và chiều đi từ phía trước ra phía sau Chỉ chiều dòng điện có phương vuông góc với mặt phẳng trang giấy và ch
Trang 1GV : Nguyeãn Thò Thanh Thuûy
Trang 2Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho
bốn ngón tay hướng theo chiều
dòng điện chạy qua các vòng dây
thì ngón cái choãi ra chỉ chiều của
đường sức từ trong lòng ống dây
Qui t¾c bµn tay tr¸i
N
S
F
I
Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ
Trang 3§Ó cã kü n¨ng vËn dông hai quy t¾c trªn
chóng ta sang bµi h«m nay
TiÕt 31 – Bµi 30: Bµi 30:
Bµi tËp vËn dông qui t¾c n¾m tay ph¶i vµ
qui t¾c bµn tay tr¸i
Trang 4S N N
Đóng mạch điện
a) Có hiện tượng gì xảy ra với
thanh nam châm
b) Đổi chiều dòng điện chạy
qua các vòng dây, hiện tượng sÏ
xảy ra như thế nào?
c) Hãy làm thí nghiệm để kiểm
tra
K
_ +
BÀI 1 Treo thanh nam châm gần ống
dây (hình bên)
Trang 5S N N
Tiết 31-Bài 30:
HƯỚNG DẪN BÀI 1
K +
Đóng mạch điện
- Dòng điện chạy trong cuộn dây dẫn
-Các đường sức từ trong cuộn dây xuất hiện Có chiều như
hình vẽ
- Đầu B của ống dây là từ cực Bắc, đầu A của ống dây là từ
cực Nam
- Do vậy từ cực Bắc (N) của ống dây hút từ cực Nam (S) của
nam châm nên nam châm bị ống dây dẫn hút vào
N
S
nam châm bị ống dây dẫn hút vào
Trang 6K +
S
S N N
HƯỚNG DẪN BÀI 1
b) Khi đổi chiều dòng
điện thì
- Các đường sức từ trong lòng ống
đổi chiều
Từ cực Nam của ống dây dẫn đẩy từ cực Nam của nam châm ra
xa và đồng thời hút từ cực Bắc của nam châm lại gần ống dây
Từ cực Nam của ống dây dẫn đẩy từ cực Nam của nam châm ra
xa và đồng thời hút từ cực Bắc của nam châm lại gần ống dây
c) Các nhóm bố trí thí nghiệm như hình vẽ để kiểm tra
- Nên các từ cực của ống dây thay đổi đầu A là cực Bắc đầu B là cực Nam
Do vậy:
- Dòng điện đổi chiều
Trang 7Hãy xác định chiều của lực điện từ, chiều của dòng điện, chiều đường sức từ và tên từ cực trong các trường hợp sau
Ký hiệu:
Chỉ chiều dòng điện có phương vuông góc với mặt phẳng
trang giấy và chiều đi từ phía trước ra phía sau
Chỉ chiều dòng điện có phương vuông góc với mặt phẳng trang giấy và chiều đi từ phía sau ra phía trước
S
N
F
BÀI 2
F
.
.
Tiết 31-Bài 30:
Trang 8N
a)
- Các đường sức từ đi từ cực bắc đến cực
nam của nam châm
- Lực điện từ tác dụng lên dây dẫn có dòng
điện chạy qua được xác định như hình vẽ
Hình a
Tương tự ta xác định được chiều của dòng điện
chạy trong dây dẫn ở (hình b)
Chiều của đường sức từ (hình c)
.
F
F
F
Trang 9BÀI 30.5 SBT-Trang 67
- Vận dụng quy tắc nắm tay phải, xác định tên các cực của nam châm điện
- Sau đó vận dụng quy tắc bàn tay trái để xác định chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn có dòng điện
Tiết 31-Bài 30:
Hãy biểu diễn lực điện từ tác dụng
lên dây dẫn thẳng có dòng điện chạy
qua, được đặt trong từ trường của
một nam châm điện (hình vẽ) Dòng
điện chạy qua dây dẫn có phương
vuông góc với mặt phẳng trang giấy,
chiều đi từ phía sau ra phía trước
trang giấy
Hướng dẫn
Trang 10BÀI 30.5 SBT s N
Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn thẳng như hình vẽ
F
Trang 11I
Bài 30.1 ( SBT – T66 ) T66 )
Một đoạn dây dẫn thẳng AB đặt ở
đầu M của một cuộn dây có dòng
điện chạy qua nh H30.1, cho dòng
điện chạy từ A đến B thì lực điện
từ tác dụng lên AB có:
B Ph ơng thẳng đứng, chiều từ
trên xuống d ới.
C Ph ơng song song với trục của
cuộn dây, chiều h ớng ra xa đầu M
của cuộn dây.
M
D Ph ơng song song với trục của
cuộn dây, chiều h ớng tới đầu M
của cuộn dây.
H30 1
A Ph ơng thẳng đứng, chiều từ d ới
lên trên.
A
B Tiết 31-Bài 30:
F
Trang 12BÀI 3
S
N
D A
Cho khung dây dẫn
ABCD (có thể quay
quanh trục oo’) có dòng
điện chạy qua đặt trong
từ trường, chiều của dòng
điện và tên các cực của
nam châm như hình vẽ
a) Hãy vẽ lực tác dụng lên đoạn
dây dẫn AB và lực tác dụng lên
đoạn dây CD
O
O’
b) Cặp lực , làm cho khung dây quay theo chiều nào?
c) Để khung dây ABCD quay theo chiều ngược lại thì phải làm thế nào?
H íng dÉn vÒ nhµ
F1
F2
F1 F2
Trang 13HƯỚNG DẪN BÀI 3: a)
S
N
D A
1
F
2
F
1
F
2
F
b) Cặp lực , làm cho khung dây
quay theo chiều ngược kim đồng hồ1
F
2
F
c) Để cho khung dây ABCD quay theo chiều ngược lại thì:
' 1
F
' 2
F
- Đổi chiều của dòng điện chạy trong khung dây ABCD
- Đổi chiểu của đường sức từ
hoặc
S
N
D A
1
F
2
F
N S
1
F'
2
F'
O
O’
- Dòng điện đi từ A đến B, C đến D
- Đường sức từ đi từ cực N đến
cực S
- Lực tác dụng lên dây AB
- Lực tác dụng lên dây CD
(Như hình vẽ)
Tiết 31-Bài 30:
Trang 14- Làm các bài tập 30.1 30.5 trong sách bài tập
- Đọc và nghiên cứu trước bài: Hiện tượng cảm ứng
điện từ