Mục tiêu của sáng kiến nhằm rèn kĩ năng đọc đúng phụ âm đầu, vần và đặc biệt là các dấu thanh để giúp học sinh hiểu đúng nội dung văn bản, giúp các em phát triển tư duy ngôn ngữ một cách logic; kích thích hứng thú học tập, bồi dưỡng tâm hồn và thực hiện mục đích giáo dục cho các em học sinh dân tộc lớp 4.
Trang 1M C L CỤ Ụ
Ph n th nh t: M Đ Uầ ứ ấ Ở Ầ
I. Đ t v n ặ ấ
đ 2ề
II. M c đích nghiên ụ
c u 2ứ
Ph n th 2: ầ ứ GI I QUY T V N Đ ……….…Ả Ế Ấ Ề 2
I. C s lí lu n c a v n đ ……….ơ ở ậ ủ ấ ề
…2
II. Th c tr ng v n ự ạ ấ
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đ ……… ả ế ể ả ế ấ ề
…4
IV. Tính m i c a gi i ớ ủ ả
pháp……… 12
V. Hi u qu ệ ả
K T LU N. KI N NGH ……… … 13Ế Ậ Ế Ị
I. K t ế
14
Trang 2Ph n th nh t: M Đ Uầ ứ ấ Ở Ầ
I. Đ t v n đặ ấ ề
Nh ng năm g n đâyữ ầ , Đ ng và Nhà nả ước ta luôn quan tâm đ n vi c phátế ệ tri n kinh t , văn hoá xã h i cho đ ng bào dân t c ít ngể ế ộ ồ ộ ười. Ch t lấ ượng giáo
d c vùng đ ng bào dân t c nói chung, dân t c Êụ ở ồ ộ ộ đê Đở ắkLắk nói riêng đã
có nhi u ti n b , góp ph n tích c c vào s n đ nh xã h i và phát tri n kinhề ế ộ ầ ự ự ổ ị ộ ể
t đ a phế ị ương. Tuy v y, trình đ dân trí c a đ ng bào còn ậ ộ ủ ồ th pấ , c ng v i đ iộ ớ ờ
s ng kinh t còn g p khó khăn nên h n ch đ n vi c chăm lo h c hành choố ế ặ ạ ế ế ệ ọ con em.
Dân t c thi u s nh Ê đê, Gia rai, Mnôngộ ể ố ư ,… chi m g n 50% dân sế ầ ố
c a xã Dray Sáp. Đ c bi t trủ ặ ệ ường Ti u h c Tình Thể ọ ươ , h c sinh dân t cng ọ ộ thi u s chi m 97 %ể ố ế , nhi u nh t là dân t c Ê đêề ấ ộ Qua th c t gi ng d y, tôiự ế ả ạ
nh n th yậ ấ các em g p không ít khó khăn khi ph i h c t p và ti p nh n sặ ả ọ ậ ế ậ ự giáo d c b ng ti ng Vi tụ ằ ế ệ H u h t các em còn r t h n ch v ngôn ng nh :ầ ế ấ ạ ế ề ữ ư Nói ch a chu n, ch a đúng v m t s ho c nhi u ti ng, t ti ng Vi t tuư ẩ ư ề ộ ố ặ ề ế ừ ế ệ ỳ theo khu v c khác nhau c a xã.ự ủ
H ng ngàyằ ch y uủ ế các em giao ti p b ng ti ng m đ và ch giao ti pế ằ ế ẹ ẻ ỉ ế
b ng ti ng Vi t trong các ti t h cằ ế ệ ế ọ M t khác do b n tính r t rè, ít nói chuy n,ặ ả ụ ệ
ít giao ti p v i ngế ớ ười khác, đ c bi t là ngặ ệ ười Kinh nên kh năngả ti p thu ế v nố
t ti ng Vi t ừ ế ệ r t h n ch Chính vì v y mà đ i b ph n h c sinh ấ ạ ế ậ ạ ộ ậ ọ trong giao
ti p cũng nh trong h c t p ế ư ọ ậ có khi hi u nh ng l i di n đ t sai d n đ n hi uể ư ạ ễ ạ ẫ ế ể sai nghĩa.
Xu t phát t nh ng ấ ừ ữ th c tr ng y u kémự ạ ế trênở c a vi c h c ti ng Vi tủ ệ ọ ế ệ
đ i v i h c sinh dân t c thi u s Là giáo viên đã công tác và gi ng d y t iố ớ ọ ộ ể ố ả ạ ạ
trường Ti u h c Tình Thể ọ ương, tôi băn khoăn làm th nào đ nâng cao hi uế ể ệ
Trang 3qu d y h c môn Ti ng Vi t cho h c sinh dân t c thi u s nói chung và h cả ạ ọ ế ệ ọ ộ ể ố ọ sinh l p 4 nói riêng. Đó chính là lí do tôi ch n đ tài:ớ ọ ề “M t ộ s bi n pháp rènố ệ
kĩ năng đ c đúng cho h c sinh dân t c thi u s l p 4”.ọ ọ ộ ể ố ớ
II. M c tiêu nghiên c uụ ứ
Rèn kĩ năng đ c đúngọ : ph âm đ u, v n và đ c bi t là các d u thanh ụ ầ ầ ặ ệ ấ để giúp h c sinh hi u đúng n i dung văn b n, giúp các em phát tri n t duy ngônọ ể ộ ả ể ư
ng m t cách logic; kích thích h ng thú h c t p, b i dữ ộ ứ ọ ậ ồ ưỡng tâm h n và th cồ ự
hi n m c đích giáo d c cho các em h c sinh dân t c l pệ ụ ụ ọ ộ ớ 4
Ph n th hai: GI I QUY T V N Đầ ứ Ả Ế Ấ Ề
I. C s lý lu nơ ở ậ
Nh chúng ta đã bi t, đ c là hình th c bi n ch vi t c a văn b n thànhư ế ọ ứ ế ữ ế ủ ả hình th c âm thanh đ ngứ ể ười nghe hi u để ược đi u mà tác gi nói qua chề ả ữ
vi t. Đ c v i t cách là m t phân môn c a ti ng Vi t b c ti u h c, là m tế ọ ớ ư ộ ủ ế ệ ở ậ ể ọ ộ
d ng ho t đ ng l i nói. Đ c là ho t đ ng nh n tin và thông hi u nó ( ng v iạ ạ ộ ờ ọ ạ ộ ậ ể ứ ớ hình th c đ c thành ti ng), là quá trình chuy n tr c ti p t d ng ch vi tứ ọ ế ể ự ế ừ ạ ữ ế thành các đ n v nghĩa không có âm thanh (đ c th m). Nh v y c hai hìnhơ ị ọ ầ ư ậ ả
th c đ c thành ti ng và đ c th m không th tách r i v i vi c hi u nh ng gìứ ọ ế ọ ầ ể ờ ớ ệ ể ữ
được đ c.ọ
D y cho h c sinh đ c đúng, đ c di n c m là giúp các em phát tri n tạ ọ ọ ọ ễ ả ể ư duy ngôn ng , ti p xúc v i kho tàng tri th c c a loài ngữ ế ớ ứ ủ ười; đây cũng chính là
m t phộ ương ti n giáo d c đ o đ c, th m mĩ cho các em. Vì th , c n thi tệ ụ ạ ứ ẩ ế ầ ế
ph i nâng cao ch t lả ấ ượng đ c cho h c sinh ti u h c nói chung và h c sinh dânọ ọ ể ọ ọ
t c nói riêngộ
V y ti t T p đ c, h c sinh h c nh ng gì và h c nh th nào? Giáoậ ở ế ậ ọ ọ ọ ữ ọ ư ế viên có tác đ ng gì đ n quá trình đ c c a các em trong gi ộ ế ọ ủ ờ T p đ c và trongậ ọ các ho t đ ng khác?ạ ộ
Vi c đ c đúng s giúp các em nghe và c m nh n văn b n t t, vi t đúngệ ọ ẽ ả ậ ả ố ế chính t m i ti t h c, không ch là ti t t p đ c, ngả Ở ỗ ế ọ ỉ ế ậ ọ ười giáo viên ph i chú ýả
h n vi c rèn cho các em kĩ năng nói, kĩ năng đ c, kĩ năng dùng t , đ t câu.ơ ệ ọ ừ ặ
Đ c cho rõ ràng, rành m ch, đ c có ng đi u là kĩ năng chính c n hình thànhọ ạ ọ ữ ệ ầ
và rèn luy n cho các em qua phân môn này. ệ H c sinh h c t t phân môn ọ ọ ố T pậ
đ c s có l i cho vi c h c t t các phân môn khác. Chính vì v y, khi d yọ ẽ ợ ệ ọ ố ậ ạ T pậ
đ c cho các em ngọ ười giáo viên ph i t o ra nh ng ho t đ ng mang tính tả ạ ữ ạ ộ ự giác cao và kh i d y đơ ậ ược ni m ham thích đ c sách; giúp các em bi t t đánhề ọ ế ự giá năng l c c a b n thân. Làm đự ủ ả ược nh th , trư ế ước h t giáo viên th c sế ự ự
ph i có kĩ năng đ c, năng l c d y ả ọ ự ạ T p đ c t t.ậ ọ ố
II. Th c tr ng v n đự ạ ấ ề
1. V phía h c sinhề ọ
Trang 4Ph n l nầ ớ h c sinh dân t cọ ộ h c ti ng Vi t là ngôn ng th haiọ ế ệ ữ ứ Ph huynhụ
là ngườ ồi đ ng bào dân t c h u nh không có tác đ ng gì đ n vi c h c đ cộ ầ ư ộ ế ệ ọ ọ
c a các em vì nhi u lí do : b n thân h s d ng ti ng Vi t còn ch a chínhủ ề ả ọ ử ụ ế ệ ư xác, phát âm sai l i nhi u, quan ni m chăm sóc và giáo d c con cái c a hỗ ề ệ ụ ủ ọ cũng h n ch Kĩ năng đ c hi u c a các em còn y u, đ c ch mang tính phátạ ế ọ ể ủ ế ọ ỉ
âm mà thôi
M t s h c sinh ý th c vộ ố ọ ứ ươn lên trong h c t p v n còn ch a cao.ọ ậ ẫ ư
Phong t c t p quán c a đ ng bào dân t c th t s ch a phù h p nh t pụ ậ ủ ồ ộ ậ ự ư ợ ư ậ
t c k t hôn c n huy t, ma chay… ụ ế ậ ế
K năng nghe hi u, k năng vi t c a h c sinh nhìn chung là ch m, kh năngỹ ể ỹ ế ủ ọ ậ ả
hi u và xác đ nh nghĩa c a t ti ng Vi t còn y u nên dùng sai t trong khi nói vàể ị ủ ừ ế ệ ế ừ
vi t.ế
Do nh hả ưởng thói quen nói ti ng m đ , kh năng nh n di n con chế ẹ ẻ ả ậ ệ ữ
ch m. D n đ n kh năng đ c c a các em ch m, vi c đ c li n m ch t , câuậ ẫ ế ả ọ ủ ậ ệ ọ ề ạ ừ
g p r t nhi u khó khăn. Kh năng đ c bi u c m còn h n ch ặ ấ ề ả ọ ể ả ạ ế
Kh năng ti p nh n thông tin, t duy đ x lý, tái t o n i dung thông tinả ế ậ ư ể ử ạ ộ
c a h c sinh còn ch m.ủ ọ ậ
2. V phía giáo viênề
Ch a m nh d n trong đ i m i phư ạ ạ ổ ớ ương pháp d y h c.ạ ọ
Vi c s d ng pệ ử ụ hương ti n d y h c và đ dùng ch a phong phú, đa d ngệ ạ ọ ồ ư ạ nên ch a h p d n h c sinh m t cách tuy t đ i trong vi c t p trung vào luy nư ấ ẫ ọ ộ ệ ố ệ ậ ệ
đ c.ọ
M t vài giáo viên v n còn h n ch v kĩ năng đ c; còn nh hộ ẫ ạ ế ề ọ ả ưởng cách phát âm c a đ a phủ ị ương.
M t s giáo viên còn coi nh vi c rèn các kĩ năng đ c cho các em, chộ ố ẹ ệ ọ ỉ
d ng l i yêu c u h c sinh đ c thành ti ng to là đừ ạ ở ầ ọ ọ ế ượ , không s a l i choc ữ ỗ
h c sinh k p th i….ọ ị ờ
M t s giáo viên ch a đánh giá đúng m c vai trò, v trí và t m quan tr ngộ ố ư ứ ị ầ ọ
c a vi c d y – h c phân mônt p đ c; ch a sâu sát vi c n m b t tâm lí c aủ ệ ạ ọ ậ ọ ư ệ ắ ắ ủ
h c sinh và ph huynh trong đ i tọ ụ ố ượng h c sinh mình gi ng d y; công tác dânọ ả ạ
v n ch a đậ ư ược chú tr ng.ọ
m t s ti t d y, giáo viên ch a th hi n s quan tâm đúng m c đ n
đ i tố ượng h c sinh ch a hoàn thành; đ t yêu c u ch a cao vào vi c luy nọ ư ặ ầ ư ệ ệ phát âm đúng đ i v i h c sinh mà ch chú tr ng vào vi c đ c to, đ c đúng t cố ớ ọ ỉ ọ ệ ọ ọ ố
đ ộ
Qua th c t d gi thăm l p, tìm hi u đ i tự ế ự ờ ớ ể ố ượng, thông qua các bu i sinhổ
ho t chuyên môn, chuyên đ và các ti t d gi cũng nh các chuyên đ tạ ề ế ự ờ ư ề ở ổ
kh i; trong quy mô toàn c p trố ấ ường, tôi luôn coi tr ng và chú ý l ng nghe, đọ ắ ề
Trang 5xu t ý ki n v các gi i pháp nâng cao ch t lấ ế ề ả ấ ượng đ c cho các em h c sinhọ ọ dân t c nh m nâng cao kĩ năng s d ng ti ng Vi t cho các em. Đ ng th i, tôiộ ằ ử ụ ế ệ ồ ờ luôn tìm tòi sáng ki n đ c i ti n phế ể ả ế ương pháp d y h c làm sao cho các emạ ọ
đ c đ t hi u qu cao h n.ọ ạ ệ ả ơ
Đ đánh giá m t cách khách quan nh t v th c tr ng ể ộ ấ ề ự ạ đ c đúngọ c a h củ ọ sinh l p ớ 4A1 trường Ti u h c ể ọ Tình Thươ Tôi đã ti n hành kh o sát th c tng ế ả ự ế thông qua ti t T p đ c c a ế ậ ọ ủ h c sinh vào ngày ọ 4/3/2017, bài “Dù sao trái đ t ấ
v n quay” ẫ K t qu nh sau: ế ả ư
T ng sổ ố
HS
Đ c đúng toàn bàiọ Đ c ọ sai ít l iỗ Đ c sai nhi u l iọ ề ỗ
T l h c sinh ỉ ệ ọ đ cọ đúng còn quá th p (ấ 10%) , t l h c sinh ỉ ệ ọ phát âm
ch a đúngư còn quá cao (65 %). Đây là th c tr ng đáng bu n, t l h c sinhự ạ ồ ỷ ệ ọ
đ c ch a đúng, sai ít l i v d u thanh, v n và sai nhi uọ ư ỗ ề ấ ầ ề chi m h n 50% t ngế ơ ổ
s ố T th c tr ng nh th , tôi đã nghiên c u và tìm ra gi i pháp rèn k năngừ ự ạ ư ế ứ ả ỹ
đ c đúng cho h c sinh dân t c thi u s l p 4. Các gi i pháp này tôi đã ápọ ọ ộ ể ố ớ ả
d ng t i đ n v t cu i năm h c 2016 – 2017; năm h c 2017 2018 và nămụ ạ ơ ị ừ ố ọ ọ
h c 2018 2019.ọ
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đả ế ể ả ế ấ ề
1. Rèn k năng đ c đúng cho h c sinhỹ ọ ọ
1.1. Rèn đ c cho h c sinh trong gi t p đ cọ ọ ờ ậ ọ
Thường xuyên tăng cường kh năng nghe và nói Ti ng Vi t cho h cả ế ệ ọ sinh thông qua d y T p đ c. ạ ậ ọ
Nghe và nói ti ng Vi t có liên quan m t thi t v i nhau. Có nghe đế ệ ậ ế ớ ược m iớ nói được, nghe đúng m i nói đúng. Do v y, ớ ậ trong các ti t d y tôi luôn luônế ạ
ph i nói rõ ràng, nói đúng, đ ng th i ph i nói ch m rãi đ h c sinh d ti pả ồ ờ ả ậ ể ọ ễ ế thu và hướng d n cách phát âm, cách nói đ h c sinh nói theo.ẫ ể ọ Kh năng nóiả
ti ng Vi t c a h c sinh đế ệ ủ ọ ược xác đ nh là kh năng phát âm ị ả đúng, kh năng sả ử
d ng ti ng t đúng và phong phú trong khi nói, khi tham gia giao ti p v iụ ế ừ ế ớ
người khác. Kh năng nói ti ng Vi t là n n t ng ban đ u quan tr ng nh t đả ế ệ ề ả ầ ọ ấ ể hình thành các k năng khác c a môn Ti ng Vi t. Đ c bi t đ i v i h c sinhỹ ủ ế ệ ặ ệ ố ớ ọ dân t c Ê đê các em nói th nào vi t th y thì vi c t p cho các em nói đúngộ ế ế ế ấ ệ ậ
l i càng có ý nghĩa vô cùng quan tr ng. Th c t trong gi ng d y tôi th y khạ ọ ự ế ả ạ ấ ả năng nói ti ng Vi t c a các em là r t y u, nói l n l n gi a ti ng m đ vàế ệ ủ ấ ế ẫ ộ ữ ế ẹ ẻ
ti ng Vi t. Đó là do v n t v ti ng Vi t c a các em còn quá ít, các em khôngế ệ ố ừ ề ế ệ ủ
di n đ t đễ ạ ược khi nói, khi giao ti p. H c sinh phát âm không chu n, phát âmế ọ ẩ không đúng; còn r t rè trong giao ti p Đ giúp cho h c sinh h n ch nh ngụ ế ể ọ ạ ế ữ
t n t i này, tôi thồ ạ ường xuyên tăng cường kh năng nói ti ng Vi t cho các emả ế ệ
Trang 6b ng cách cung c p thêm t ng m i, thông qua vi c luy n nói câu h i, luy nằ ấ ừ ữ ớ ệ ệ ỏ ệ nói câu tr l i, luy n đ i tho i. Thông qua đó mà giúp cho các em làm quenả ờ ệ ố ạ
v i vi c s d ng nhi u t ng khác nhau c a ti ng Vi t, góp ph n làm phongớ ệ ử ụ ề ừ ữ ủ ế ệ ầ phú thêm v n t cho HS. ố ừ
T n t i khó s a nh t v k năng nói c a h c sinh Ê đê là nói th a ho cồ ạ ử ấ ề ỹ ủ ọ ừ ặ thi u d u thanhế ấ , đ c bi t nói không có d u (thanh b ng)ặ ệ ấ ằ Do v y, khi gi ngậ ả
t , gi i nghĩa t , hừ ả ừ ướng d n phát âm tôi hẫ ướng d n k , phát âm m u nhi uẫ ỹ ẫ ề
l n, s a sai c th cho các em. ầ ử ụ ể
Ví d khi d y bài T p đ c: Truy n c nụ ạ ậ ọ ệ ổ ước mình. Tôi g i m t em đ cọ ộ ọ
t t đ c m u đ c l p cùng đố ọ ẫ ể ả ớ ược nghe sau đó yêu c u các em phát hi nầ ệ
nh ng ti ng, t mà các em hay đ c và nói sai sau đó hữ ế ừ ọ ướng d n phát âm đúngẫ các t đó. Ví d nh t : thừ ụ ư ừ ương người, truy n c , … b ng cách cho các emệ ổ ằ phân tích l i c u t o các ti ng, t r i g i nhi u em đ c, em nào đ c ch aạ ấ ạ ế ừ ồ ọ ề ọ ọ ư chu n tôi cho các em đ c l i t đó nhi u l n,r i tôi cùng s a cho các em. Đ iẩ ọ ạ ừ ề ầ ồ ử ố
v i em y u, tôi hớ ế ướng d n các em đánh v n sau đó đ c tr n l i và nhi u emẫ ầ ọ ơ ạ ề
được luy n đ c t khó.ệ ọ ừ
Trong gi d y, ờ ạ ngoài luy n đ c, ệ ọ tôi chú ý t o đi u ki n cho t t c cácạ ề ệ ấ ả
em đ u đề ược tham gia tr l i, giao ti p tu thu c vào kh năng c a t ng đ iả ờ ế ỳ ộ ả ủ ừ ố
tượng. Và dành nhi u th i gian t p và hề ờ ậ ướng d n th t kĩ nên hi u qu nângẫ ậ ệ ả cao. Vi c ph i h p h th ng các phệ ố ợ ệ ố ương pháp d y t p nói ti ng Vi t giúpạ ậ ế ệ các em d hi u d nh v nghĩa c a t thông qua các hình nh tr c quan, nóiễ ể ễ ớ ề ủ ừ ả ự đúng c u trúc câu theo m u. ấ ẫ Tôi luôn luôn t p cho h c sinh kh năng di n đ tậ ọ ả ễ ạ theo tình hu ng, t tin trong h c t p, giao ti p v i b n bè v i th y cô giáoố ự ọ ậ ế ớ ạ ớ ầ
b ng ti ng Vi t. Tuy v y, c n ph i có s linh ho t sáng t o, không r pằ ế ệ ậ ầ ả ự ạ ạ ậ khuôn máy móc, mà ph i tu theo t ng m c đ c a đ i tả ỳ ừ ứ ộ ủ ố ượng đ l a ch nể ự ọ
n i dung và phộ ương pháp cho phù h p nh m nâng cao hi u qu theo các vi cợ ằ ệ ả ệ sau đây:
L a ch n ti ng, t đự ọ ế ừ ể t p nói cho phù h p.ậ ợ
Luy n nói theo câu h i, câu tr l i có ch a các ti ng, t m i cung c pệ ỏ ả ờ ứ ế ừ ớ ấ cho h c sinh.ọ
T o tình hu ng cho h c sinh đ i tho i, đạ ố ọ ố ạ ược giao ti p trong đó chú ýế
t o môi trạ ường giao ti p h c sinh v i h c sinh dế ọ ớ ọ ướ ự ưới s h ng d n c a giáoẫ ủ viên
1.2. B i dồ ưỡng kĩ năng đ c và kĩ năng d y ọ ạ T p đ cậ ọ
Bác H đã t ng nói “M t trăm bài di n thuy t hay không b ng m t t mồ ừ ộ ễ ế ằ ộ ấ
gương sáng”. Nói cho hay nh th nào đi chăng n a mà th c hành d cũngư ế ữ ự ở không mang l i k t qu gì. ạ ế ả Vi c c n thi t ệ ầ ế đ u tiên là tôi c g ngầ ố ắ đ cọ đúng,
đ cọ di n c m đ khi nghe ễ ả ể tôi đ c, các em c m th t t n i dung bài h c vàọ ả ụ ố ộ ọ mong mu n đ c đố ọ ược nh ư tôi.
Trang 7Tôi luôn luôn quan sát cách đ c c a h c sinh, nghe h c sinh đ c nghĩa làọ ủ ọ ọ ọ tôiđã nhanh chóng nh n ra đậ ược nh ng gì h c sinh đ c đúng m u đ ng th iữ ọ ọ ẫ ồ ờ nhanh chóng nh n ra hi u s sai l ch gi a bài đ c c a các em và bài đ c m uậ ệ ố ệ ữ ọ ủ ọ ẫ
c a cô giáoủ Tôi ph i t o đi u ki n cho các em t quan sát l i đ c c a mìnhả ạ ề ệ ự ờ ọ ủ
m t cách khách quan.ộ
Tôi luôn ph i h p nh p nhàng l i mô t gi ng đ c và làm m u.Nghĩa làố ợ ị ờ ả ọ ọ ẫ
có s hài hoà gi a nh ng l i yêu c u, ch d n v cách phát âm, cách đ c vàự ữ ữ ờ ầ ỉ ẫ ề ọ
kh năng bi u di n nh ng yêu c u, ch d n này b ng gi ng đ c m u c a ả ể ễ ữ ầ ỉ ẫ ằ ọ ọ ẫ ủ cô
Ví d : Sai ph âm đ u ụ ụ ầ p và b. Tôi hướng d n các em phát âm t : “Phò tá”ẫ ừ (SGK TV4 T1). Ph n l n các em đ u phát âm “bò tá”. Tôi hầ ớ ề ướng d n nh sau:ẫ ư
âm /p/ p thành /b/ b ờ ờ ( p và b) đ u là hai ph âm đ ng v v m t c u âm.ề ụ ồ ị ề ặ ấ môi môi nh ng khác nhau v m t thanh tính ,/p/ là ph âm vô thanh ,/b/ làư ề ặ ụ
ph âm h u thanh. Đ luy n đ c đúng /p/ , tôi đã hụ ữ ể ệ ọ ướng d n ẫ h c sinh đ tọ ặ lòng bàn tay trước mi ng,m t tay đ t lên thanh qu n. Khi phát âm /b/ là âmệ ộ ặ ả
v n có s c m nh n đố ẽ ả ậ ược đ rung nh c a thanh qu n và không th y lu ngộ ẹ ủ ả ấ ồ
h i phát ra.ơ
Cho h c sinhọ b m hai môi l i và b t h i qua môi m nh h n, t o âm /p/ậ ạ ậ ơ ạ ơ ạ câm. Cho các em làm l i nh trên nh ng phát thành ạ ư ư các ti ng khác, t khácế ừ
nh : ư đèn pin, Sa Pa…
Qua nh ng l n th c hành nh trên, trong các ti t h c sau hay nh ngữ ầ ự ư ế ọ ữ
ho t đ ng khác gi ng nh v y các em s nhanh chóng phát hi n ra và phát âmạ ộ ố ư ậ ẽ ệ chu n h n.ẩ ơ
Tùy theo t ng bài mà tôi đ c c bài hay t ng đo n. Đ c vào đ u ti t hayừ ọ ả ừ ạ ọ ầ ế
cu i ti t,… tôi luôn có s chu n b chu đáo, m i t ng tôi đ c, nói đ u ph iố ế ự ẩ ị ỗ ừ ữ ọ ề ả chu n m c.ẩ ự
Có nhi u cách đ c m u: ề ọ ẫ
+ Đ c m u toàn bài: đ gi i thi u, gây h ng thú cho h c sinhọ ẫ ể ớ ệ ứ ọ
+ Đ c câu, đo n: giúp h c sinh nh n xét, gi i thích và tìm ra cách đ c.ọ ạ ọ ậ ả ọ 1.3. Tăng th i lờ ượng cho nh ng ti t luy n đ cữ ế ệ ọ
Th c hi n theo hự ệ ướng d n n i dung, phẫ ộ ương pháp giáo d c cho h cụ ọ sinh có hoàn c nh khó khăn, tôi luôn căn c vào tình hình c a l p đ lên kả ứ ủ ớ ể ế
ho ch d y h c phù h p. Tùy theo t ng bài, tôi tăng th i gian các ti t T p đ cạ ạ ọ ợ ừ ờ ế ậ ọ
đ nh m m c đích rèn kĩ năng đ c đúng cho h c sinh và t o đi u ki n cho t tể ằ ụ ọ ọ ạ ề ệ ấ
c các em, em nào cũng có c h i đả ơ ộ ược đ c.ọ
Ví d : S lụ ố ượng câu trong m i ti t đ h c sinh t p đ c cũng nh n iỗ ế ể ọ ậ ọ ư ộ dung c n thi t cho h c sinh đ c do tôi l a ch n sao cho phù h p v i đ iầ ế ọ ọ ự ọ ợ ớ ố
tượng c a l p.ủ ớ
1.4. Hướng d nẫ h c sinh đ c đúng âm, v n, d u thanh.ọ ọ ầ ấ
Trang 8* Đ c đúng các âm d l n:ọ ễ ẫ
Đ c đúng là phát âm đúng h th ng ng âm chu n. Nói cách khác làọ ệ ố ữ ẩ
ph i đ c đúng chính âm (không đ c theo cách phát âm c a đ a phả ọ ọ ủ ị ương, mà cách phát âm có s sai l ch so v i âm chu n). Phát âm đúng ti ng Vi t là yêuự ệ ớ ẩ ế ệ
c u c n thi t. Đ c đúng đòi h i th hi n chính xác âm v Đ h c sinh đ cầ ầ ế ọ ỏ ể ệ ị ể ọ ọ đúng trong quá trình gi ng d y tôi đã cho các em phát hi n, so sánh, phân bi tả ạ ệ ệ
đ t đó các em phát âm đúngể ừ hay đ c đúng các âm đ u trong các bài đ c vàọ ầ ọ trong giao ti p.ế
* Đ c đúng các v n:ọ ầ
Không nh ng yêu c u h c sinh đ c đúng ph âm đ u mà c n rèn choữ ầ ọ ọ ụ ầ ầ các em đ c đúng c nh ng v n khó, ti ng khó, v n có nguyên âm đôi mà cácọ ả ữ ầ ế ầ
em hay phát âm sai, tôi đã hướng d n c th nh sau:ẫ ụ ể ư
+ Ví d :ụ
Cho các em đ c bài giáo viên cùng h c sinh theo dõi, n u h c sinh đ cọ ọ ế ọ ọ sai ghi lên b ng và s a cho h c sinh: “con hả ử ọ ươu” v n “ầ ươi” không đ c là conọ
“hiêu” v n iêu, “v h u” không đ c là “v hiu” v n “iu”, “u ng rầ ề ư ọ ề ầ ố ượu” v nầ
“ươu” không đ c là “u ng ri u” v n “iêu” ho c cho h c sinh phát hi n cácọ ố ệ ầ ặ ọ ệ
ti ng có v n khó nh “tuy t, khuy t, khúc khu u, đêm khuya, ngo nế ầ ư ế ế ỷ ằ ngoèo ”
G i h c sinh đ c l i nh ng t , ti ng có v n khó.ọ ọ ọ ạ ữ ừ ế ầ
Giáo viên u n n n s a luôn cho h c sinh.ố ắ ử ọ
Bên c nh hạ ướng d n h c sinh đ c đúng âm, v n nh trên tôi còn luy nẫ ọ ọ ầ ư ệ đúng d u thanh.ấ Đây là l i c b n nh t c a h c sinh đan t c thi u s ỗ ơ ả ấ ủ ọ ộ ể ố
+ Đ c đúng d u thanh.ọ ấ
H c sinh ti u h c v n còn có em ch a phát âm đúng, đ c đúng d uọ ể ọ ẫ ư ọ ấ thanh do nhi u y u t mang l i. Trong đó có y u t do đ c đi m khu v cề ế ố ạ ế ố ặ ể ự vùng mi n mà các em sinh s ng. Các em còn phát âm sai d u thanh nhề ố ở ấ ư thanh ngã (~) phát thành thanh s c (ắ ') nh ti ng “m ” thành “m ” là saiư ế ỡ ớ nghĩa c a câu.ủ Đ c bi t các em h c sinh dân t c thi u s thì thặ ệ ọ ộ ể ố ường đ cọ không d u ấ Chính vì th chúng ta c n rèn cho các em đ c đúng d u thanhế ầ ọ ấ trong các bài t p đ c nh :ậ ọ ư
+ Ví d : Khi d y bài “Ch em tôi” Ti ng Vi t l p 4 ph n I.ụ ạ ị ế ệ ớ ầ
Giáo viên đ a ra các ti ng mà có d u thanh hay l n.ư ế ấ ẫ
Giáo viên g i m t s h c sinh đ c.ọ ộ ố ọ ọ
H c sinh khác nh n xét b n đ c đúng d u thanh ch a.ọ ậ ạ ọ ấ ư
N u v n còn h c sinh đ c ch a đúng.ế ẫ ọ ọ ư
Giáo viên đ c m u và phân tích cho h c sinh.ọ ẫ ọ
Trang 9Ch ng h n nh :ẳ ạ ư
“T c lặ ưỡi” thanh ngã không đ c là “T c lọ ặ ưới” thanh s c.ắ
“Gi n d ” thanh ngã không đ c là “Gi n d ” thanh s c.ậ ữ ọ ậ ứ ắ
“Dũng c m” thanh ngã không đ c là “Dúng c m” thanh s c ả ọ ả ắ
Chú ý: Trong m i ti t t p đ c tôi d y, vi c phát hi n l i phát âm c a ỗ ế ậ ọ ạ ệ ệ ỗ ủ
b n, giáo viên c n h ạ ầ ướ ng d n các em đ a ra l i nh n xét t nh làm sao cho ẫ ư ờ ậ ế ị các b n không m t đi s t tin. S t p trung h c t p c a h c sinh dân t c ạ ấ ự ự ự ậ ọ ậ ủ ọ ộ
ch a cao nên tôi th ư ườ ng t ch c thi đua hái hoa đi m t t b ng tr l i mi ng ổ ứ ể ố ằ ả ờ ệ
nh ng câu h i d đ ữ ỏ ễ ể h c sinh ọ y u cũng tham gia tr l i t t giúp các em t tin ế ả ờ ố ự vào b n thân đ ti p t c có h ng thú h c t p. ả ể ế ụ ứ ọ ậ
1.5. Rèn đ c cho h c sinh trong các ti t h c khácọ ọ ế ọ
Kĩ năng đ c – nói – vi t luôn đi song hành v i nhau trong su t quá trìnhọ ế ớ ố
h c t p ti ng Vi t. B i vì khi các em đ c đúng, nói đúng thì các em m i cóọ ậ ế ệ ở ọ ớ
th vi t đúng để ế ược. Đ c bi t đ cặ ệ ọ đúng các d u thanh ấ cũng không kém ph nầ quan tr ng nên khi họ ướng d nẫ luy n t p nói, luy n đ cệ ậ ệ ọ tôi ch rõ nh ng saiỉ ữ sót khi các em đ c sai d u, th a, thi u các d u thanh và yêu c u đ c l i ọ ấ ừ ế ấ ầ ọ ạ nhi uề
l n ầ cho đúng sau đó m i hớ ướng d n cho các em cách vi t bài.ẫ ế
Tôi luôn tăng cường ti ng Vi t cho h c sinh các môn h c khác nhauế ệ ọ ở ọ
nh : Toán, khoa h c, L ch s , Đ a lí,… Yêu c u h c sinh khi tr l i câu h iư ọ ị ử ị ầ ọ ả ờ ỏ
c a giáo viên ph i nói đ y đ thành ph n câu. N u là h c sinh đ c còn ch m,ủ ả ầ ủ ầ ế ọ ọ ậ Tôi thường xuyên g i các em đ c yêu c u bài h c, bài gi i và s a sai k p th i.ọ ọ ầ ọ ả ử ị ờ Bên c nh đó, khi các em tr l i câu h i, tôi hạ ả ờ ỏ ướng d n và làm m u nhi u l n,ẫ ẫ ề ầ giúp các em rèn k năng nói. Còn h c sinh có kh năng hoàn thành t t thì tôiỹ ọ ả ố
g i ý đ các em có nhi u cách tr l i khác nhau nh ng v n đúng n i dung yêuợ ể ề ả ờ ư ẫ ộ
c u c a bài.ầ ủ
2. Luôn đ i m i phổ ớ ương pháp d y h cạ ọ
2.1. D y h c l y h c sinh làm trung tâm.ạ ọ ấ ọ
Đ góp ph n giúp đ ể ầ ỡ ngườ h c thành công, ngi ọ ười giáo viên ph i khôngả
ng ng h c h i, tìm tòi, đ i m i các phừ ọ ỏ ổ ớ ương pháp, nh y bén và sáng t o sạ ạ ử
d ng linh ho t các hình th c d y h c: nhóm, đ c phân vai, t ch c trò ch i,…ụ ạ ứ ạ ọ ọ ổ ứ ơ sao cho phù h p v i đ i tợ ớ ố ượng h c sinh, v i n i dung bài d y, v i đi u ki nọ ớ ộ ạ ớ ề ệ
th c t c a l pự ế ủ ớ Theo tinh th n đ i m i phầ ổ ớ ương pháp d y h c, ti t ạ ọ ế T p đ cậ ọ
c n t o đi u ki n đ h c sinh ch đ ng ti p nh n ki n th c (t quan sát ầ ạ ề ệ ể ọ ủ ộ ế ậ ế ứ ự
nh n xét ghi nh ), t giác luy n t p và rút kinh nghi m qua th c hành luy nậ ớ ự ệ ậ ệ ự ệ
đ cọ dướ ự ưới s h ng d n c a giáo viên.ẫ ủ
Ví d d y bài T p đ c: Kéo co (Tu n 16, SGK TV4 T p 1). Khi d yụ ạ ậ ọ ầ ậ ạ
đ n ph n đ c n i ti p đo n đ rút ra t khó đ c tôi ti n hành nh sau:ế ầ ọ ố ế ạ ể ừ ọ ế ư
G i 1 h c sinh đ c đo n 1ọ ọ ọ ạ
Trang 10 Yêu c u nh n xét b n đ cầ ậ ạ ọ
H c sinh nh n xét b n đ c sai t : ọ ậ ạ ọ ừ th ượ ng võ, đ u s c ấ ứ
Yêu c u 1 em nh n xét xem là b n nh n xét nh v y đã đúng ch a?ầ ậ ạ ậ ư ậ ư
Và m t b n khác nh n xét b ng cách nh c l i.ộ ạ ậ ằ ắ ạ
Tôi s là ngẽ ười ch t l i cu i cùng.ố ạ ố
2.2. D y h c theo nhóm và t ch c trò ch iạ ọ ổ ứ ơ
Tôi có th th c hi n hình th c d y h c theo nhóm các ho t đ ng:ể ự ệ ứ ạ ọ ở ạ ộ + Ki m tra bài cũ:ể
Tôi chia l p thành 3 – 4 nhóm, yêu c u nhóm trớ ầ ưởng ki m tra 2,3 h cể ọ sinh đ c thành ti ng ho c đ c thu c lòng đo n, bài c a bài t p đ c trọ ế ặ ọ ộ ạ ủ ậ ọ ước đó. Nhóm trưởng đ t câu h i theo sách giáo khoa ng v i n i dung đo n các b nặ ỏ ứ ớ ộ ạ ạ
đ c.ọ
Nhóm nh n xétậ
Các nhóm trưởng báo cáo k t qu ho t đ ng bài cũ cho giáo viên.ế ả ạ ộ
Giáo viên nh n xét.ậ
+ Luy n đ c l n 1: Luy n phát âm đúngệ ọ ầ ệ
T ng nhóm h c sinh đ c n i ti p t ng đo n c a bài dừ ọ ọ ố ế ừ ạ ủ ướ ựi s đi uề hành c a nhóm trủ ưởng
H c sinh phát hi n t khó đ c trong bài và giúp đ b n đ c cho đúng.ọ ệ ừ ọ ỡ ạ ọ
H c sinh báo cáo cho giáo viên nh ng t khó đ c mà các em đ c ch aọ ữ ừ ọ ọ ư đúng
Qua báo cáo c a các em, giáo viên ghi l i nh ng t h c sinh phát âmủ ạ ữ ừ ọ sai ph bi n lên b ng ph n luy n đ c đúng, g ch dổ ế ả ở ầ ệ ọ ạ ưới đi m sai trong cácể
t ng đó và hừ ữ ướng d n cho l p cách đ c.ẫ ớ ọ
*T ch c trò ch iổ ứ ơ
Trò ch i h c t p là trò ch i có n i dung tri th c g n v i ho t đ ng h cơ ọ ậ ơ ộ ứ ắ ớ ạ ộ ọ
t p c a h c sinh, g n v i n i dung bài h c giúp h c sinh khai thác v n kinhậ ủ ọ ắ ớ ộ ọ ọ ố nghi m c a b n thân đ ch i và đ h c. Trò ch i h c t p có tác d ng c vệ ủ ả ể ơ ể ọ ơ ọ ậ ụ ả ề
m t rèn luy n trí tu , th ch t và các ph m ch t đ o đ c.ặ ệ ệ ể ấ ẩ ấ ạ ứ
Ví d d y bài T p đ c: Con chim chi n chi n ( Tu n 33, SGK TV2,ụ ạ ậ ọ ề ệ ầ
l p 4) ớ
Sau khi hướng d n h c sinh đ c di n c m và h c thu c lòng bài th ,ẫ ọ ọ ễ ả ọ ộ ơ tôi s t ch c cho h c sinh ch i trò ch i “ Đ c th truy n đi n”. Cách th cẽ ổ ứ ọ ơ ơ ọ ơ ề ệ ự
hi n nh sau:ệ ư