Đề tài đưa ra một số cách vẽ hình đơn giản giúp học sinh lớp 1 nắm bắt và thực hiện vẽ hình tốt hơn; đi sâu nghiên cứu một số cách vẽ hình đơn giản nhưng vẫn đáp ứng được tính thẩm mĩ, tính sáng tạo, sự hài hoà không làm mất đi sự hồn nhiên trong các tác phẩm tạo hình của các em, từ đó nâng cao hiệu quả của việc giáo dục thẩm mĩ nhằm phát triển và giáo dục toàn diện cho các em.
Trang 1M C L CỤ Ụ
Tên n i dung Trangộ
Ph n th nh t: M Đ Uầ ứ ấ Ở Ầ ……….… 2
I. Đ t v n đ ……… 2ặ ấ ề
II. M c đích nghiên c u ……… 2ụ ứ
Ph n th 2: GI I QUY T V N Đ ầ ứ Ả Ế Ấ Ề ……….…. 3
I. C s lí lu n ……… 3ơ ở ậ
II. Th c tr ng c a v n đ ……… 4ự ạ ủ ấ ề III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đ ……… ả ế ể ả ế ấ ề 5
1. Giúp h c sinh bi t cách quan sát và nh n xét v hình v ………. 5ọ ế ậ ề ẽ
2. Hướng d n h c sinh kĩ năng v hình trên gi y ô li k t h p đ c th …… ẫ ọ ẽ ấ ế ợ ọ ơ 5
3. S d ng m t s th thu t trong các ti t d y v hình cho h c sinh…… ử ụ ộ ố ủ ậ ế ạ ẽ ọ 8
3.1. V b ng cách k t h p hình c b n……… 8ẽ ằ ế ợ ơ ả 3.2. T o b c tranh t nh ng b ph n c a c th …… … ạ ứ ừ ữ ộ ậ ủ ơ ể 9
3.3. V các con v t theo hình bàn tay……….……… 11ẽ ậ
IV. Tính m i c a gi i pháp……….……… 13ớ ủ ả
V. Hi u qu c a sáng ki n kinh nghi m ……… ệ ả ủ ế ệ 13
Ph n th ba: K T LU N, KI N NGH ầ ứ Ế Ậ Ế Ị ……… 14
Trang 2I. K t lu n……… … 14ế ậ
II. Ki n ngh ……… 15 ế ị Tài li u tham kh o ……… 17ệ ả
Ph n th nh t: M Đ Uầ ứ ấ Ở Ầ
I. Đ t v n đ ặ ấ ề
Phát tri n th m m là m t trong nh ng lĩnh v c giáo d c toàn di nể ẩ ỹ ộ ữ ự ụ ệ trong h th ng giáo d c hi n nay. V i m i tr em nói chung, h c sinh ti uệ ố ụ ệ ớ ỗ ẻ ọ ể
h c nói riêng đ u có tâm h n nh y c m v i th gi i xung quanh, đó ch aọ ề ồ ạ ả ớ ế ớ ở ứ
đ ng bao đi u m i l , h p d n. Tr em thự ề ớ ạ ấ ẫ ẻ ường t ra d xúc c m v i c nhỏ ễ ả ớ ả
v t xung quanh, d b cu n hút trậ ễ ị ố ướ ảc c nh v t có nhi u màu s c hay m t b cậ ề ắ ộ ứ tranh sinh đ ng. Do đó năng khi u ngh thu t thộ ế ệ ậ ường được n y sinh ngay tả ừ
tu i u th Vì v y, vi c giáo d c th m m c n đổ ấ ơ ậ ệ ụ ẩ ỹ ầ ược b i dồ ưỡng ngay từ
tu i nh đ ổ ỏ ể ươm tr ng nh ng tài năng ngh thu t cho tồ ữ ệ ậ ương lai. N i dungộ
d y h c môn Mĩ thu t là m t phạ ọ ậ ộ ương ti n phát tri n th m m cho tr em r tệ ể ẩ ỹ ẻ ấ
h u hi u.ữ ệ
Thông qua ho t đ ng d y h c mĩ thu t giúp h c sinh m r ng hi uạ ộ ạ ọ ậ ọ ở ộ ể
bi t, phát tri n kh năng tri giác, hình thành các em kh năng t duy, phátế ể ả ở ả ư tri n xúc c m tình c m nhân cách trí tu s khéo léo tính kiên trì, đ cể ả ả ệ ự ặ
bi t là phát tri n kh năng c m th th m m , phát tri n kh năng sáng t oệ ể ả ả ụ ẩ ỹ ể ả ạ
ph n ánh th gi i xung quanh m t cách tích c c, bi t yêu quý và trân tr ng cáiả ế ớ ộ ự ế ọ
đ p (tình yêu con ngẹ ười, yêu thiên nhiên, con v t, c cây, hoa lá …). Nó làậ ỏ phư ng ti n h u hi u giúp cho th y và trò trong vi c t ch c các ho t đ ngơ ệ ữ ệ ầ ệ ổ ứ ạ ộ các môn h c khác có liên quan trong chọ ương trình d y và h c c a l a tu iạ ọ ủ ứ ổ
ti u h c, có nh hể ọ ả ưởng m nh m t i cu c s ng hàng ngày c a các em.ạ ẽ ớ ộ ố ủ
B n ch t c a giáo d c th m mĩ là ho t đ ng ngh thu t, con ngả ấ ủ ụ ẩ ạ ộ ệ ậ ườ i luôn vươ ớn t i cái đ p, vẹ ươ ớn t i cái "chân thi n m ". Do v y, ngệ ỹ ậ ười ta càng quan tâm đ n sáng t o ngh thu t và thế ạ ệ ậ ưởng th c ngh thu t, nó có vaiứ ệ ậ trò quan tr ng trong đ i s ng tâm h n tr em. Ho t đ ng t o hình đòi h i bànọ ờ ố ồ ẻ ạ ộ ạ ỏ tay khéo léo, óc quan sát t duy, trí nh , s tư ớ ự ưởng tượng…góp ph n phát tri nầ ể trí tu , khi tìm tòi khám phá đ t o ra b c tranh đ p giúp cho h c sinh hi uệ ể ạ ứ ẹ ọ ể
bi t thêm nh ng ki n th c c b n và s d ng hi u qu trong s n ph m nghế ữ ế ứ ơ ả ử ụ ệ ả ả ẩ ệ
Trang 3thu t c a mình. Trong tác ph m t o hình c a tr em, ngậ ủ ẩ ạ ủ ẻ ười ta có th nh nể ậ
th y đấ ược các em mu n nói gì, th hi n tình c m gì. ố ể ệ ả
Trên th c t , ch t lự ế ấ ượng các gi d y mĩ thu t trờ ạ ậ ở ường ti u h c ch aể ọ ư cao b i gi còn h c mang tính khuôn m u, áp đ t. Nh t là đ i v i h c sinhở ờ ọ ẫ ặ ấ ố ớ ọ
l p 1, s n ph m c a các em còn mang tính r p khuôn, thi u s m m m i và ítớ ả ẩ ủ ậ ế ự ề ạ
có tính sáng t o. H n n a, ho t đ ng giáo d c th m mĩ đòi h i tính kiên trì vàạ ơ ữ ạ ộ ụ ẩ ỏ
s khéo léo c a đôi tay. Thi u nh ng năng khi u này nhi u h c sinh thự ủ ế ữ ế ề ọ ườ ng không đ kiên nh n đ hoàn thành s n ph m, vi c t o ra m t s n ph m đúngủ ẫ ể ả ẩ ệ ạ ộ ả ẩ
nh suy nghĩ và mong mu n c a các em là r t khó. ư ố ủ ấ
Xu t phát t nh ng lý do trên mà tôi ch n đ tài “M t s kinh nghi mấ ừ ữ ọ ề ộ ố ệ
hướng d n kĩ năng v hình đ n gi n cho h c sinh l p 1”.ẫ ẽ ơ ả ọ ớ
II. M c đích nghiên c uụ ứ
Đ tài đ a ra m t s cách v hình đ n gi n giúp h c sinh l p 1 n mề ư ộ ố ẽ ơ ả ọ ớ ắ
b t và th c hi n v hình t t h n. Đ tài đi sâu nghiên c u m t s cách vắ ự ệ ẽ ố ơ ề ứ ộ ố ẽ hình đ n gi n nh ng v n đáp ng đơ ả ư ẫ ứ ược tính th m mĩ, tính sáng t o, s hàiẩ ạ ự hoà không làm m t đi s h n nhiên trong các tác ph m t o hình c a các em,ấ ự ồ ẩ ạ ủ
t đó nâng cao hi u qu c a vi c giáo d c th m mĩ nh m phát tri n và giáoừ ệ ả ủ ệ ụ ẩ ằ ể
d c toàn di n cho các em.ụ ệ
Ph n th 2: GI I QUY T V N Đầ ứ Ả Ế Ấ Ề
I. C s lí lu n ơ ở ậ
Ch t ch H Chí Minh đã t ng nói:ủ ị ồ ừ
Tr em nh búp trên cành ẻ ư
Bi t ăn ng , bi t h c hành là ngoan ế ủ ế ọ
Tr em đẻ ược ví nh m m non tư ầ ương lai c a đ t nủ ấ ước, c n đầ ược chăm sóc và h c t p. Bác r t yêu thọ ậ ấ ương và quan tâm đ n thanh thi u niên đ c bi tế ế ặ ệ
là các em nhi đ ng. Câu nói c a Bác ch a đ ng t t c tình yêu thồ ủ ứ ự ấ ả ương, sự chăm lo c a Bác dành cho các em.ủ
Tr em là tẻ ương lai c a nhân lo i, c a m i dân t c, m i c ng đ ng,ủ ạ ủ ỗ ộ ỗ ộ ồ liên quan ch t ch t i nh ng th h k th a và ti p n i. Vì v y, nâng caoặ ẽ ớ ữ ế ệ ế ừ ế ố ậ chăm sóc và giáo d c tr em là trách nhi m c a toàn xã h i. Vi c chăm sócụ ẻ ệ ủ ộ ệ giáo d c tr em ph i b t đ u ngay t r t s m và phù h p v i t ng đ tu i.ụ ẻ ả ắ ầ ừ ấ ớ ợ ớ ừ ộ ổ
Vi c phát tri n th m mĩ cho tr em là m t y u t quan tr ng trong chệ ể ẩ ẻ ộ ế ố ọ ươ ng trình giáo d c ti u h c, giúp tr em phát tri n m t cách toàn di n hài hoà. ụ ể ọ ẻ ể ộ ệ
Danh h a Picasso có câu nói r t n i ti ng: ọ ấ ổ ế “Tôi m t b n năm đ v ấ ố ể ẽ
đ ượ c nh Raphael, nh ng m t c cu c đ i đ v nh đ a tr ” ư ư ấ ả ộ ờ ể ẽ ư ứ ẻ Mĩ thu t làậ
m t b môn đòi h i tính kiên trì, khéo léo cũng nh năng khi u. Vì v y, đ iộ ộ ỏ ư ế ậ ố
Trang 4v i nh ng h c sinh không có năng khi u thớ ữ ọ ế ường t ra ít h ng thú và nhanh bỏ ứ ỏ
cu c. Chính vì nh ng đ c đi m riêng bi t y ngộ ữ ặ ể ệ ấ ười giáo viên ph i n m v ngả ắ ữ các nguyên t c t o hình, bi t hắ ạ ế ướng d n h c sinh t o ra s n ph m mà khôngẫ ọ ạ ả ẩ
gò bó các em. Làm sao đ các em c m nh n vi c hoàn thành s n ph m khôngể ả ậ ệ ả ẩ
có gì là quá khó v i kh năng c a mình, các em sáng t o theo ý tớ ả ủ ạ ưởng c aủ chính b n thân mà không r p khuôn máy móc theo cô, không m t đi s h nả ậ ấ ự ồ nhiên c a tác ph m cái mà ngủ ẩ ườ ới l n không có được
Picasso cũng nêu ra nh n đ nhậ ị “Càng v ng v k thu t, càng nên đ n ữ ề ỹ ậ ơ
gi n v k thu t”. ả ề ỹ ậ Nghĩa là, v hình càng đ n gi n hình càng đ p, ngẽ ơ ả ẹ ười xem
d c m nh n mà v n không thi u đi tính sáng t o, tính th m mĩ. Cái quanễ ả ậ ẫ ế ạ ẩ
tr ng đây là đ i tọ ở ố ượng được truy n đ t là h c sinh l p 1, cho nên k năngề ạ ọ ớ ỹ
v hình càng đ n gi n thì h c sinh càng d ti p thu và n m b t, sau khi n mẽ ơ ả ọ ễ ế ắ ắ ắ
b t đắ ược cách t o hình các em có th ch đ ng t o ra tác ph m theo c mạ ể ủ ộ ạ ẩ ẩ
nh n c a riêng mình b i vì ậ ủ ở “T t c tr con đ u là ngh sĩ” ấ ả ẻ ề ệ
Xu t phát t đ c đi m tâm sinh lí c a h c sinh l p 1, đây là giai đo nấ ừ ặ ể ủ ọ ớ ạ chuy n giao gi a c p h c m m non và ti u h c, tuy nhiên s v n đ ng c aể ữ ấ ọ ầ ể ọ ự ậ ộ ủ các em v n m c đ th p (k năng c m bút, thao tác c t, xé dán, n n…cònẫ ở ứ ộ ấ ỹ ầ ắ ặ
v ng). M t khác v n ngôn ng c a các em còn h n ch , ch a th di n đ tụ ặ ố ữ ủ ạ ế ư ể ễ ạ nguy n v ng c a mình b ng ngôn ng m ch l c. Vì v y, ho t đ ng t o hìnhệ ọ ủ ằ ữ ạ ạ ậ ạ ộ ạ chính là m t th ngôn ng riêng đ bi u l tình c m, ti ng nói c a mình v iộ ứ ữ ể ể ộ ả ế ủ ớ
m i ngọ ười xung quanh. Là c s đ phát tri n th m mĩ và bơ ở ể ể ẩ ước m đ u v ngở ầ ữ
ch c cho năng khi u trong tắ ế ương lai
II. Th c tr ng c a v n đự ạ ủ ấ ề
Trường Ti u h c Tr n Phú n m ngay trung tâm th tr n, để ọ ầ ằ ị ấ ượ ực s quan tâm c a các c p chính quy n đ a phủ ấ ề ị ương, đa s giáo viên công tác lâu năm cóố nhi u kinh nghi m trong công tác giáo d c. ề ệ ụ H c sinh đ u h c 2 bu i/ ngày, đaọ ề ọ ổ
s các em trong l p là con em c a ngố ớ ủ ười dân trong đ a bàn, kinh t gia đìnhị ế
tương đ i n đ nh. ố ổ ị Các em được làm quen v i môn Mĩ thu t ngay t b c h cớ ậ ừ ậ ọ
M m non nên khi bầ ước vào c p Ti u h c các em đã quen v i cách c m bút,ấ ể ọ ớ ầ cách v màu và t ra r t yêu thích môn h c này. ẽ ỏ ấ ọ
Bên c nh nh ng thu n l i thì v n còn r t nhi u khó khăn nh : Trạ ữ ậ ợ ẫ ấ ề ư ườ ng
có hai phân hi u n m tách bi t. M t s ph huynh làm kinh t xa các em s ngệ ằ ệ ộ ố ụ ế ố chung v i ông bà nên vi c h c c a các em ít đớ ệ ọ ủ ược quan tâm, còn phó m c choặ giáo viên và nhà trường. Quan ni m môn Mĩ thu t là môn ph không c nệ ậ ụ ầ thi t. Nhà trế ường còn thi u các phòng ch c năng nên ch a có phòng h c riêngế ứ ư ọ
đ i v i môn Mĩ thu t.ố ớ ậ
Tuy trước đó c p h c m m non các em đã đở ấ ọ ầ ược làm quen v i mônớ
Mĩ thu t thông qua gi h c t o hình, song không có giáo viên chuyên bi t nênậ ờ ọ ạ ệ các em không được hướng d n cách b c c bài v sao cho h p lí, cách c mẫ ố ụ ẽ ợ ầ
Trang 5bút đ v màu sao cho màu m n màng, cách ph i màu sao cho có đ m nh t.ể ẽ ị ố ậ ạ Chính vì th , nh ng hế ữ ướng d n sai l ch đã ăn sâu vào tâm trí các em làm choẫ ệ giáo viên d y mĩ thu t ph i m t m t quãng th i gian dài đ hạ ậ ả ấ ộ ờ ể ướng d n vàẫ
đi u ch nh l i cho h c sinh c a mình. ề ỉ ạ ọ ủ
M t s h c sinh khi đ n l p quên không mang v v , màu, bút chì,…ộ ố ọ ế ớ ở ẽ
th m chí không có đ dùng h c t p ; m t s h c sinh hay nói chuy n riêngậ ồ ọ ậ ộ ố ọ ệ không t p trung, ch a tích c c trong gi h c. M t vài em h c sinh ngậ ư ự ờ ọ ộ ọ ườ i
đ ng bào dân t c thi u s ch a qua m u giáo, ti p thu còn ch m h n so v iồ ộ ể ố ư ẫ ế ậ ơ ớ các h c sinh khác. ọ
Kĩ năng v hình c a m i h c sinh không đ ng đ u, m t s em còn thẽ ủ ỗ ọ ồ ề ộ ố ụ
đ ng, k năng c m bút, tô, v còn v ng v , ch a đi u khi n độ ỹ ầ ẽ ụ ề ư ề ể ược bàn tay khi
s d ng bút chì, bút màu…ử ụ
Qua quá trình gi ng d y, tôi nh n th y t l h c sinh có h ng thú v iả ạ ậ ấ ỉ ệ ọ ứ ớ
gi h c cũng nh h c sinh hoàn thành t t bài v r t th p do kĩ năng v hìnhờ ọ ư ọ ố ẽ ấ ấ ẽ
c a các em còn y u. C th k t qu kh o sát h c sinh kh i 1 h c kì I nămủ ế ụ ể ế ả ả ọ ố ọ
h c 2017 – 2018 (t i đi m chính) nh sau:ọ ạ ể ư
T ng s ổ ố
h c sinhọ Ch a có kĩư
năng v hìnhẽ N m đắ ược kĩ
năng v hìnhẽ Kĩ năng
v hình t tẽ ố Có sáng t oạ
trong bài vẽ
97 em 20,6%20 em 48,5%47 em 20,6%20 em 10,3%10 em
T k t qu kh o sát và qua quá trình nghiên c u gi ng d y, tôi đã tìmừ ế ả ả ứ ả ạ
ra m t s gi i pháp, bi n pháp nh m giúp h c sinh phát tri n kĩ năng v hìnhộ ố ả ệ ằ ọ ể ẽ
nh sau.ư
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đả ế ể ả ế ấ ề
1. Giúp h c sinh bi t cách quan sát và nh n xét v hình v ọ ế ậ ề ẽ
Quá trình d y h c sinh nh n bi t, quan sát và phân tích là m t quá trìnhạ ọ ậ ế ộ quan tr ng trong ti t d y mĩ thu t. H c sinh có nh n bi t và n m v ng đ iọ ế ạ ậ ọ ậ ế ắ ữ ố
tượng t o hình thì m i có th t o ra m t s n ph m t t.ạ ớ ể ạ ộ ả ẩ ố
Khi hướng d n h c sinh quan sát và phân tích đ i tẫ ọ ố ượng t o hình, tôi điạ vào nh ng đ c đi m đ c tr ng nh t c a đ i tữ ặ ể ặ ư ấ ủ ố ượng, tôi hướng d n h c sinhẫ ọ quan sát t hình nh chính đ n hình nh ph , t khái quát đ n chi ti t gi ngừ ả ế ả ụ ừ ế ế ố
nh trình t v , b qua các chi ti t v n v t, rư ự ẽ ỏ ế ụ ặ ườm rà. T p trung s chú ý c aậ ự ủ
h c sinh vào nh ng v n đ c t y u. Nh n bi t t ng b ph n theo d ng hìnhọ ữ ấ ề ố ế ậ ế ừ ộ ậ ạ
h c, các nét c b n.ọ ơ ả
Ví dụ : Khi hướng d n h c sinh nh n bi t con gà tr ng, trẫ ọ ậ ế ố ước tiên tôi cho quan sát tranh gà tr ng, gà mái và gà con đ giúp các em phân bi t các lo iố ể ệ ạ
gà và tên g i. Sau đó cho các em so sánh s gi ng và khác nhau gi a gà tr ng,ọ ự ố ữ ố
Trang 6gà mái và gà con. T đó h c sinh n m v ng đ c đi m đ c tr ng c a gà tr ng.ừ ọ ắ ữ ặ ể ặ ư ủ ố Khi cho h c sinh quan sát con gà tr ng tôi họ ố ướng d n các em quan sát nh nẫ ậ
bi t các b ph n chính (thân, đ u, chân và cánh) r i đ n b ph n ph (m t,ế ộ ậ ầ ồ ế ộ ậ ụ ắ mào, m , đuôi…) nh n bi t hình dáng c a b ph n chính ph , màu s cỏ ậ ế ủ ộ ậ ụ ắ chung c a gà r i m i đ n màu s c c a t ng b ph n, tránh vi c quan sát quáủ ồ ớ ế ắ ủ ừ ộ ậ ệ chi ti t làm các em m t t p trung và c m th y ph c t p. Tôi chu n b đế ấ ậ ả ấ ứ ạ ẩ ị ồ dùng d y h c mang tính th m mĩ cao, đ i v i tranh quan sát tranh ph i đ p vàạ ọ ẩ ố ớ ả ẹ
gi ng th t có phong c nh xung quanh cho sinh đ ng. Nh ng đ i v i ph nố ậ ả ộ ư ố ớ ầ
hướng d n cách v tôi v đ n gi n không chi ti t c u kì, d hi u d th cẫ ẽ ẽ ơ ả ế ầ ễ ể ễ ự
hi n nh ng v n mang đ c đi m đ c tr ng c a con gà tr ng. ệ ư ẫ ặ ể ặ ư ủ ố
2. Hướng d n kĩ năng v hình trên gi y ô li k t h p đ c thẫ ẽ ấ ế ợ ọ ơ
Đ i v i h c sinh l p 1, các em b t đ u h c ch và t p vi t ch nên cácố ớ ọ ớ ắ ầ ọ ữ ậ ế ữ
em đã được làm quen v i gi y có ô li. Khi d y t p vi t, giáo viên hớ ấ ạ ậ ế ướng d nẫ cho h c sinh nh n bi t dòng k , hàng, ô li, đi m b t đ u, đi m k t thúc, đọ ậ ế ẻ ể ắ ầ ể ế ộ cao, kho ng cách gi a các con ch , ti ng, t ,… Vi c đi u khi n nét bút c aả ữ ữ ế ừ ệ ề ể ủ các em còn v ng v nên v trên gi y ô li, ho c gi y có k ô vuông s giúpụ ề ẽ ấ ặ ấ ẻ ẽ các em d th c hi n h n so v i v trên gi y tr ng ngay t đ u. ễ ự ệ ơ ớ ẽ ấ ắ ừ ầ
Đ u tiên, tôi d y các em v b ng bút chì nh ng hình nh t đ n gi nầ ạ ẽ ằ ữ ả ừ ơ ả
nh : ngang, xiên, đ ng đ n ph c t p nh cong, tròn, lư ứ ế ứ ạ ư ượn (tu theo năng l cỳ ự
c a h c sinh). Sau đó khuy n khích h c sinh t v màu theo ý thích. Bi nủ ọ ế ọ ự ẽ ệ pháp h tr đ c l c cho giáo viên là đ c th khi hỗ ợ ắ ự ọ ơ ướng d n cách v nh mẫ ẽ ằ gây chú ý. Nh ng câu th đ n gi n, ng nghĩnh, d thữ ơ ơ ả ộ ễ ương giàu hình nh phùả
h p v i n i dung bài h c có tác d ng làm ho t đ ng t o hình tr nên h p d nợ ớ ộ ọ ụ ạ ộ ạ ở ấ ẫ
h n, h c sinh s d nh trình t th c hi n và cách th c hi n (bài th có thơ ọ ẽ ễ ớ ự ự ệ ự ệ ơ ể
t s u t m ho c sáng tác)ự ư ầ ặ
Ví dụ: Khi hướng d n h c sinh v nh ng ch m tròn (g i là gi t m c),ẫ ọ ẽ ữ ấ ọ ọ ự
v nét th ng k t h p ch m tròn (g i là hàng c c), v nét xiên (g i là hàng ràoẽ ẳ ế ợ ấ ọ ọ ẽ ọ nghiêng), v nét cong và nét móc câu (g i là chi c dù), v nét u n lẽ ọ ế ẽ ố ượn g i làọ sóng bi n).ể
Yêu c u h c sinh v d u ch m tròn m i góc c a ô li m t cách đ uầ ọ ẽ ấ ấ ở ỗ ủ ộ ề
đ n. Giáo viên làm m u k t h p đ c bài th “Gi t m c”, sau đó yêu c u cácặ ẫ ế ợ ọ ơ ọ ự ầ
em v a đ c th v a th c hi n (Hình 1)ừ ọ ơ ừ ự ệ
M t gi t m c r i ộ ọ ự ơ
Hai gi t m c r i ọ ự ơ
m i góc vuông Ở ỗ
Thành nh ng ch m tròn ữ ấ
Trên n n gi y tr ng ề ấ ắ
Trang 7 Đ i v i bài 2 “V nét th ng” :ố ớ ẽ ẳ
+ Yêu c u h c sinh v t ng nét xiên chéo trong m t ô li ho c hai ô liầ ọ ẽ ừ ộ ặ
k t h p đ c bài th “Hàng rào xiên” (Hình 2)ế ợ ọ ơ
Gió th i, ổ
hàng rào
ng nghiêng. ả
Nó không đ , ổ
mà ch n m xiên ỉ ằ
Hình 2
+ Cho h c sinh v nét ngang kéo dài k t h p v i các ch m tròn đ uọ ẽ ế ợ ớ ấ ề
đ n m i góc ô li trên nét ngang k t h p đ c bài th “Chu i h t”. (Hình 3)ặ ở ỗ ế ợ ọ ơ ỗ ạ
Ta kéo th ng m t đo n ch dài, ẳ ộ ạ ỉ
M i góc vuông ch m m t ch m son ỗ ấ ộ ấ
S i ch xuyên qua nh ng viên ng c ợ ỉ ữ ọ
tròn,
Thành chu i h t dài t ng b n th con ỗ ạ ặ ạ ỏ
Hình 3
+ Cho h c sinh v các ch m tròn đ u đ n m i góc ô li sau đó v cácọ ẽ ấ ề ặ ở ỗ ẽ nét th ng đ ng n i v i các ch m tròn k t h p đ c bài th “Hàng c c”. (Hìnhẳ ứ ố ớ ấ ế ợ ọ ơ ọ 4)
M t ch m tròn n m góc ộ ấ ằ ở
Thêm nét dài thành cái c c ọ
M t chi c n a đ ng song song ộ ế ữ ứ
V thêm nhi u thành hàng c c ẽ ề ọ
Sau khi h c sinh v thành th o các nét, tôi chuy n sang họ ẽ ạ ể ướng d n vẫ ẽ
k t h p nét. Hình v đế ợ ẽ ược cách đi u h t s c đ n gi n, dùng các nét c b nệ ế ứ ơ ả ơ ả
Hình 4
Trang 8n i l i v i nhau t o thành rau, c , qu phù h p v i nh n th c theo đ tu i vàố ạ ớ ạ ủ ả ợ ớ ậ ứ ộ ổ lôi cu n trí tố ưởng tượng sáng t o c a các em. ạ ủ
Ví dụ: Khi d y bài 5 “V nét cong” tôi hạ ẽ ướng d n các em nh sau :ẫ ư
V cây n m thì mũ n m v n a hình tròn (th c hi n k t h p nét congẽ ấ ấ ẽ ử ự ệ ế ợ
và nét ngang), thân n m có th v m t hình tròn ho c hình vuông (Hình 5). Vàấ ể ẽ ộ ặ
đ c bài th “Cây n m”.ọ ơ ấ
N u b n vào r ng ế ạ ừ
Đ n nh ng g c thông ế ữ ố
Có nhi u n m đ y ề ấ ấ
Còn v lên gi y ? ẽ ấ
M t n a vòng tròn ộ ử
Nh chi c mũ con ư ế
Thành cái tán n m ấ
Thân thì d l m ễ ắ ,
Hình 5
Hình tròn ho c vuông ặ
V qu d a h u: tôi hẽ ả ư ấ ướng d n các em v hình ô voan n m ngangẫ ẽ ằ
k t h p v nét cong và các ch m tròn, d y các em đ c bài th “Qu d a h u”ế ợ ẽ ấ ạ ọ ơ ả ư ấ (Hình 6)
Ô – voan x p thành hàng ế
Gi a nh ng ô gi y k ữ ữ ấ ẻ
D a l n và d a bé ư ớ ư
Đ u có cu ng cu n tròn ề ố ộ
Nh đuôi chú heo con ư
Đang n m ph i d ằ ơ ướ ắ i n ng Hình 6
Phương pháp d y h c sinh v trên gi y k ô vuông có k t h p đ c thạ ọ ẽ ấ ẻ ế ợ ọ ơ
s hình thành các em s ham thích, h ng thú b n v ng, giúp phát tri n v nẽ ở ự ứ ề ữ ể ậ
đ ng tay làm cho bàn tay ngày càng khéo léo, th giác ngày càng tinh nh y,ộ ị ạ giúp các em đ nh hị ướng không gian t t. Đ ng th i đây còn là m t phố ồ ờ ộ ươ ng
ti n t t giúp phát tri n kh năng chú ý, trí nh có ch đ nh và phát tri n ngônệ ố ể ả ớ ủ ị ể
ng cho các em.ữ
3. S d ng m t s th thu t trong các ti t d y v hình cho h cử ụ ộ ố ủ ậ ế ạ ẽ ọ sinh
Trang 93.1. V b ng cách k t h p hình h c c b n ẽ ằ ế ợ ọ ơ ả
Đ giúp h c sinh khi v bi t cách k t h p hình h c c b n đòi h i giáoể ọ ẽ ế ế ợ ọ ơ ả ỏ viên ph i n m v ng b n ch t, quy trình v hình và ph i có tính sáng t o cao.ả ắ ữ ả ấ ẽ ả ạ Tôi cách đi u hình b ng cách k t h p các d ng hình h c c b n nh hìnhệ ằ ế ợ ạ ọ ơ ả ư tròn, hình tam giác, hình vuông, hình ô voan, t o thành các hình v đ n gi nạ ẽ ơ ả
đ h c sinh d th c hi n. Tôi cũng linh ho t trong cách hể ọ ễ ự ệ ạ ướng d n và nângẫ cao d n yêu c u theo th i gian. Phầ ầ ờ ương pháp này giúp các em c m th y h ngả ấ ứ thú h n không còn c m th y các hình v quá ph c t p vơ ả ấ ẽ ứ ạ ượt quá kh năng c aả ủ mình, các em c m th y m i l và thích thú sáng t o theo c m nh n.ả ấ ớ ạ ạ ả ậ
Ví d : ụ
Khi d y bài 9 “V hình vuông, hình ch nh t”, sau khi hạ ẽ ữ ậ ướng d n cáchẫ
v hình vuông, hình ch nh t tôi hẽ ữ ậ ướng d n các em t o ra các s n ph m nhẫ ạ ả ẩ ư sau :
Tên s n ph mả ẩ Hướng d n cách vẫ ẽ S n ph mả ẩ
V cái áoẽ
V m t hình vuômgẽ ộ
V hai hình tam giác phíaẽ ở trên hai bên hình ch nh tữ ậ
t o thành hai ng tay.ạ ố
V c áo b ng m t nétẽ ổ ằ ộ cong
V cái qu nẽ ầ
V hình ch nh t đ ng. ẽ ữ ậ ứ
V hình tam giác gi aẽ ở ữ đáy hình ch nh t t o thànhữ ậ ạ
m t chi c qu n.ộ ế ầ
V cái váyẽ
V m t hình tam giác cân.ẽ ộ
V m t nét cong ngangẽ ộ
đ nh hình ch nh t t o thànhỉ ữ ậ ạ
c áoổ
V hai nét cong hai bênẽ ở
g n đ nh t o thành m tầ ỉ ạ ộ chi c váy.ế
Trang 10Sau khi hoàn ch nh hình, đ bài v đ p h n có th g i ý đ h c sinh vỉ ể ẽ ẹ ơ ể ợ ể ọ ẽ sáng t o thêm h a ti t hoa lá ho c vi n áo, váy b ng nét cong, nét lạ ọ ế ặ ề ằ ượn theo ý các em.
Khi d y bài 19 “V gà” tôi hạ ẽ ướng d n v hai hình tròn g n li n nhauẫ ẽ ắ ề
m t cao m t th p. C th : thân hình tròn to, đ u hình tròn nh , m là hìnhộ ộ ấ ụ ể ầ ỏ ỏ tam giác, m t là m t ch m tròn, cánh là m t hình tam giác l n h n m , chânắ ộ ấ ộ ớ ơ ỏ
b ng các nét xiên, đuôi là nét cong tròn t o thành chú gà con. (Hình 7)ằ ạ
Hình 7
D y h c sinh v k t h p các d ng hình các em thạ ọ ẽ ế ợ ạ ường g p và thặ ườ ng
s d ng nh , d ng hình êlip (khi d y thì g i là d ng hình tr ng đ giúp cácử ụ ư ạ ạ ọ ạ ứ ể
em d hi u), d ng qu hình tròn (g i là qu bóng)…đ t o thành các hình v ễ ể ạ ả ọ ả ể ạ ẽ
Ví d : ụ
K t h p các d ng hình êlip đ t o thành hình: chú heo con, cái k o,ế ợ ạ ể ạ ẹ con gián, qu d a h u…ả ư ấ
K t h p các d ng hình tròn đ t o thành: chú th , chú sóc, chú g uế ợ ạ ể ạ ỏ ấ bông, qu cam…ả
Đây không ch là m t trong các bi n pháp giúp h c sinh h c t t môn Mĩỉ ộ ệ ọ ọ ố thu t mà thông qua đó có th làm giàu v n hình nh, nuôi dậ ể ố ả ưỡng các em tríở
tưởng tượng và s sáng t o, giúp tr em phát tri n óc th m mĩ và phát tri nự ạ ẻ ể ẩ ể trí tu ệ
3.2. T o b c tranh t nh ng b ph n c a c th ạ ứ ừ ữ ộ ậ ủ ơ ể
Khi cho h c sinh s d ng màu nọ ử ụ ước ngoài vi c hệ ướng d n các em sẫ ử
d ng c và ph i màu. Tôi hụ ọ ố ướng d n các em t o ra m t s b c tranh b ngẫ ạ ộ ố ứ ằ cách dùng các b ph n c a c th nh ngón tay, bàn tay, bàn chân b ng cáchộ ậ ủ ơ ể ư ằ
ch m màu và in lên gi y t o nên nh ng b c tranh ng nghĩnhấ ấ ạ ữ ứ ộ
Ví dụ: Khi d y bài 26 “V chim và hoa”ạ ẽ