Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về năng lực công chức quản lý các CQCM thuộc UBND tỉnh Tây Ninh nói riêng. Do đó, Luận văn góp phần bổ sung vào hệ thống lý luận của khoa học quản lý công nói chung và quản lý nhân sự nói riêng.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
VÕ THỊ HUYỀN TRINH
NĂNG LỰC CÔNG CHỨC QUẢN LÝ CẤP PHÒNG CÁC CƠ
QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TÂY
Trang 2Luận văn được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Hải
Phản biện 1: TS Trần Trí Trinh
Phản biện 2: TS Phan Hải Hồ
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ,
Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng 210, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận
văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia cơ sở Thành phố Hồ
Chí Minh, số 10, đường 3/2, Quận 10, thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian: từ hồi 14 giờ 45 phút đến hồi 16 giờ 00 phút
ngày 06/02/2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện Hành
chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa sau đại học, Học viện
Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Xây dựng Chính phủ phục vụ, gần dân, kiến tạo và phát triển là bước đi trong lộ trình tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Trong thực hiện nhiệm vụ này, đội ngũ công chức có vai trò quan trọng, là những người hằng này, hằng giờ tiếp xúc với dân, giải quyết công việc phục vụ nhân dân Công vụ, công chức
và năng lực thực thi công vụ của công chức ở nước ta hiện nay là vấn đề được Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đặc biệt quan tâm Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định cán bộ là cái gốc của mọi công việc, có cán bộ tốt việc gì cũng xong, công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém Có thể nói, đội ngũ cán bộ, công chức là nhân tố quyết định hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước Đặc biệt trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có năng lực, chuyên môn giỏi, ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ cấp thiết
Nghị quyết Trung ương IV khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đây là Nghị quyết quan trọng để tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng và cũng
là nhằm thực hiện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng
Việc thực hiện chủ trương xây dựng đội ngũ công chức ở nước ta đã đạt được một số kết quả nhất định Thực tế vấn đề xây
Trang 4dựng và phát triển đội ngũ công chức đã đặt ra nhiều vấn đề mới, cần tiếp tục nghiên cứu Vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá một cách khoa học về năng lực đội ngũ công chức sẽ có ý nghĩa hết sức quan trọng, là cơ sở giúp Đảng, Nhà nước hoạch định chiến lược xây dựng, đào tạo và phát triển đội ngũ công chức có chất lượng, đáp ứng yêu cầu và phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay và cho giai đoạn tiếp theo
Thời gian qua, công chức quản lý cấp phòng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh đã thể hiện được năng lực trong thực thi nhiệm vụ Bằng kiến thức quản lý, tinh thần dám nghĩ, dám làm, khả năng thực hiện các hoạt động lập kế hoạch, kiểm tra, những công chức quản lý cấp phòng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh đã đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan chuyên môn, góp phần vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Đội ngũ công chức quản lý ở cơ quan chuyên môn thuộc
Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh, có bản lĩnh chính trị vững vàng,
có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, năng động và sáng tạo; tích cực thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Trình độ, kiến thức và năng lực hoạt động thực tiễn của đội ngũ công chức quản lý ngày càng được nâng cao, thích nghi cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Tuy nhiên, năng lực công chức quản lý cấp phòng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh hiện nay nhìn chung vẫn chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn hiện nay Đánh giá một cách khách quan thì công chức quản lý cấp phòng các cơ quan chuyên môn tại tỉnh Tây Ninh vẫn còn bố trí chưa phù hợp trình độ chuyên môn đào tạo, còn thiếu hụt về kỹ
Trang 5năng xử lý, giải quyết công việc mang tính chất tình huống; khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quản lý còn hạn chế Mặt khác, môi trường làm việc chưa thật sự hấp dẫn, một số thể chế liên quan công chức quản lý còn nhiều bất cập; việc bố trí, sử dụng còn nhiều vấn đề bất hợp lý nên chưa tạo điều kiện cho công chức quản lý phát huy năng lực, sở trường thực thi công vụ
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn nêu trên, vấn đề đặt ra nâng cao năng lực đội ngũ công chức nói chung và năng lực công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh Tây Ninh
Vì vậy, về lý luận và thực tiễn đòi hỏi phải được nghiên cứu một cách có hệ thống và tìm ra những giải pháp cụ thể để nâng cao năng lực công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh Tây Ninh nhằm đáp ứng được yêu cầu trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Từ cơ sở nêu trên, tôi chọn đề
tài “Năng lực công chức quản lý cấp phòng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh” để thực hiện luận
văn tốt nghiệp Thạc sỹ chuyên ngành Quản lý công
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đề tài liên quan đến cán bộ, công chức nói chung, trong đó
có công chức quản lý là đề tài mà được rất nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu trên nhiều phương diện và giác độ khác nhau, như:
Cuốn sách “Quản lý nguồn nhân lực chiến lược trong khu vực công vận dụng vào thực tiễn Việt Nam”, NXB Lao động, Hà Nội, (năm 2013) của PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Hải Cuốn sách
đã cung cấp những luận cứ khoa học cũng như cách tiếp cận mới
về quản lý nguồn nhân lực trong khu vực công Đặc biệt là trong cuốn sách này, tác giả đã đánh giá một cách tổng quan nhất về
Trang 6thực trạng việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay, cho người đọc thấy rõ được những bất cập từ việc tổ chức thi tuyển công chức đến việc quy hoạch, đào tạo, sử dụng và các chế độ chính sách liên quan đến cán bộ, công chức Trên cơ sở những luận cứ khoa học và phân tích thực trạng, tác giả nêu lên sự cần thiết cũng như đề ra giải pháp để áp dụng việc quản lý nguồn nhân lực chiến lược trong khu vực công ở nước ta Cuốn sách đã giúp cho người tham khảo, nghiên cứu hiểu được sự cần thiết phải thay đổi tư duy, cách thức trong quy hoạch,
sử dụng nguồn nhân lực và sự cần thiết phải chuyển từ quản lý đội ngũ cán bộ, công chức theo kiểu quản lý nhân sự như trước đây sang quản lý nguồn nhân lực chiến lược trong khu vực công
Cuốn sách “Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức”, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, (năm 2005) của TS Thang Văn Phúc và TS Nguyễn Minh Phương Trong cuốn sách này, các tác giả đã nêu ra những cơ sở lý luận về xây dựng cán bộ, công chức theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân Cuốn sách đã phân tích những yêu cầu cơ bản của đội ngũ cán bộ, công chức trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức và thể chế quản lý đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta; phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán
bộ và quan điểm, nguyên tắc chỉ đạo đổi mới công tác cán bộ của Đảng Bên cạnh đó, cuốn sách cũng đã khái quát lại kinh nghiệm tuyển chọn và sử dụng qua lại trong lịch sử Việt Nam và kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức của các nước trên thế giới, từ đó vận dụng kinh nghiệm của các nước vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta Cuốn sách đã cung cấp cơ sở
Trang 7lý luận và thực tiễn về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức để làm
cơ sở nghiên cứu hoặc vận dụng vào thực tiễn quản lý cán bộ, công chức ở ngành, địa phương một cách phù hợp
Cuốn sách “Chế độ công vụ Việt Nam”, NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội (năm 2007) của PGS.TS Nguyễn Trọng Điều Đây là công trình nghiên cứu về nghiên cứu về công chức, công vụ
và các cơ sở khoa học nhằm hoàn thiện chế độ công vụ ở Việt Nam hiện nay; phân tích hệ thống hóa về lý luận và thực tiễn của chế độ công vụ ở Việt Nam hiện nay; phân tích hệ thống hóa về lý luận và thực tiễn của chế độ công vụ và cải cách công vụ Việt Nam qua từng thời kỳ Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, tác giả đã xây dựng luận cứ khoa học, xác định những quan điểm, phương hướng, giải pháp hoàn thiện chế độ công vụ ở Việt Nam Cuốn sách đã giúp cho người tham khảo, nghiên cứu hiểu rõ hơn về công
vụ, công chức và năng lực của công chức trong mối quan hệ tương quan với các thiết chế khác của nền công vụ
Cuốn sách “Quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội (năm 2009) của PGS.TS Đỗ Minh Cương Cuốn sách đã đề cập đến một khía cạnh, nội dung cụ thể của công tác cán bộ, đó là công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý Trong cuốn sách này, tác giả đã nêu lên sự cần thiết phải thực hiện việc quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý, bởi vì trên cơ
sở quy hoạch thì mới có thể xác định nhu cầu và xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để người cán bộ đáp ứng được yêu cầu nhiệm của tổ chức Cuốn sách cũng nêu lên những quan điểm và yêu cầu đối với công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý Đây
là tài liệu hữu ích cho người làm công tác cán bộ và những người
Trang 8quan tâm nghiên cứu các đề tài liên quan đến cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý
Cuốn sách “Phong cách tư duy Hồ Chí Minh với việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay“, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội của tác giả Nguyễn Thị Thanh Dung (2010) Cuốn sách đã phản ánh một cách khái quát, có hệ thống những nội dung cơ bản của phong cách tư duy Hồ Chí Minh, từ đó
đề ra một số giải pháp có tính khả thi nhằm góp phần xây dựng phong cách tư duy của đội ngũ cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý nước ta hiện nay
Bài viết “Năng lực của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước trong thực thi trách nhiệm”, Tạp chí quản lý nhà nước của tác giả Bùi Thị Ngọc Mai (2017) Bài viết đã nêu lên được khái niệm năng lực, yêu cầu năng lực của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước và một số vấn đề năng lực của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu nêu trên đã cho ta thấy khá đầy đủ và toàn diện cả về lý luận và thực tiễn về công vụ, cán bộ, công chức nói chung và vấn đề năng lực của cán bộ, công chức nói riêng dưới nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu này chủ yếu tập trung đánh giá về công vụ, cán
bộ, công chức, chưa nghiên cứu sâu vào về kỹ năng, kiến thức, thái
độ phục vụ công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh Việc nghiên cứu đề tài này là vấn đề rất cần thiết nhằm năng cao năng lực công chức quản lý cấp phòng trong chỉ đạo, điều hành cũng như trong quá trình phục vụ nhân dân góp phần thực hiện tốt công cuộc cải cách hành chính mà Đảng và Nhà nước ta
đề ra
Trang 9Tại tỉnh Tây Ninh, về năng lực của cán bộ, công chức nói chung và công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh nói riêng là một vấn đề mà được Đảng bộ, chính quyền các cấp đặc biệt quan tâm nhưng tính đến thời điểm hiện tại thì ngoài các văn kiện đại hội Đảng, các chương trình, kế hoạch xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ công chức, chưa có một tác giả nào nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện về nội dung này
Vì vậy, với đề tài “Năng lực công chức quản lý cấp phòng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh” sẽ cung cấp một hệ thống lý luận tương đối hoàn chỉnh, một
quan niệm mới, góc nhìn mới và cách tư duy mới về năng lực của công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh, từ đó đối chiếu với thực trạng của tỉnh để trên cơ sở lý luận và thực tiễn
đề ra giải pháp, đề xuất kiến nghị nhằm nâng cao năng lực của công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của CQCM thuộc UBND tỉnh trong thời gian tới
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích của luận văn
Luận văn đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm nâng cao năng lực năng lực công chức quản lý các CQCM thuộc UBND tỉnh Tây Ninh trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ của luận văn
Để đạt được mục đích nói trên, luận văn triển khai thực hiện các nhiệm vụ cụ thể sau:
- Phân tích làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về công chức, công chức quản lý các CQCM thuộc UBND tỉnh
Trang 10- Phân tích thực trạng năng lực công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh Tây Ninh
- Đề xuất một số giải pháp để nâng cao năng lực công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh Tây Ninh
4 Đối tƣợng khách thể và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng, khách thể nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là năng lực công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh
- Khách thể nghiên cứu là công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh ở đây được xác định gồm các chức danh:
+ Trưởng phòng và tương đương;
+ Phó Trưởng phòng và tương đương
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Có nhiều cách tiếp cận trong nghiên cứu về năng lực công chức quản lý, tuy nhiên trong luận văn này năng lực công chức quản lý các CQCM thuộc UBND tỉnh được nghiên cứu
từ 2 cách tiếp cận: thông qua các yếu tố cấu thành năng lực và thông qua kết quả thực hiện công việc
- Về không gian: Luận văn nghiên cứu năng lực công chức quản lý cấp phòng của 18 Sở ngành thuộc UBND tỉnh Tây Ninh theo Nghị định số 24/2014/NĐ-CP ngày 04 tháng 04 năm 2014 của Chính phủ quy định tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
- Về thời gian: tập trung nghiên cứu từ 2014 đến năm
2017
Trang 115 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.2 Phương pháp nghiên cứu
- Các tài liệu được sử dụng trong luận văn này bao gồm: Các công trình nghiên cứu khoa học dưới dạng sách, bài viết tạp chí, báo cáo; tài liệu học tập lớp bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, quản
lý cấp phòng và tương đương của Trường Đại học Nội vụ Hà Nội biên soạn và nhiều tài liệu, bài viết khác có liên quan được cập nhật, nghiên cứu trên các website
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
- Phương pháp thống kê, thu nhập số liệu
- Ngoài ra luận văn sử dụng một số phương pháp khác như: phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp lịch sử và lôgic, phương pháp thống kê, so sánh để phân tích và làm sáng tỏ các vấn đề nghiên cứu
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung đề tài chia thành 03 chương, gồm:
Trang 12Chương 1: Cơ sở lý luận về năng lực công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh
Chương 2: Thực trạng năng lực công chức quản lý cấp
phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh Tây Ninh
Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao năng lực
công chức quản lý cấp phòng các CQCM thuộc UBND tỉnh Tây Ninh
1.1.1 Khái niệm công chức quản lý cấp phòng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh
Để hiểu về khái niệm công chức quản lý cấp phòng CQCM thuộc UBND tỉnh, trước hết cần phải hiểu khái niệm công chức và CQCM thuộc UBND tỉnh
- Khái niệm công chức:
+ Khoản 2, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức quy định
“Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản
Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân
mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy