Văn phòng đại diện Chi nhánh Đầu tư trực tiếp tại VN Lưu ý: DN có vốn ĐTNN là thương nhân Việt Nam; PPP; BCC Hoạt động xuất khẩu, NK của thương nhân NN không có hiện diện tại Việt Na
Trang 1LUẬT THƯƠNG MẠI VIỆT
NAM VÀ QUỐC TẾ
GV: Th.s Nguyễn Hoàng Phương Thảo
Email: thao.nhp@huflit.edu.vn
03 Tín chỉ - 45 Tiết
Nội dung nghiên cứu
Bài 1: Khái quát về Thương nhân và Hoạt động thương mại
Bài 2: Mua bán hàng hóa trong thương mại
Bài 3: Hoạt động cung ứng dịch vụ
Bài 4: Hoạt động xúc tiến thương mại
Bài 5: Hoạt động trung gian thương mại
Bài 6: Các hoạt động thương mại khác
Bài 7: Chế tài trong Hoạt động thương mại
Bài 8: Tổ chức kinh tế Quốc tế và Tổ chức thương mại Thế
- Tham gia thảo luận nhóm
- Làm bài tập theo yêu cầu
- Làm các bài kiểm tra giữa học kỳ và thi hết môn
Điểm hoạt động thảo luận trên lớp 20%
Điểm kiểm tra giữa kỳ 20%
Điểm thi hết môn 60%
Cơ cấu đề thi hết môn dự định bao gồm khoảng 6 câu nhận
định đúng sai và 1 hoặc 2 bài tập giải quyết tình huống
Trang 2Bài 1: Khái quát về Thương nhân và Hoạt
động thương mại
CƠ CẤU BÀI HỌC
1.1 Thương nhân
1.1.1 Khái niệm thương nhân
1.1.2 Đặc điểm thương nhân
1.1.3 Phân loại thương nhân
1.2 Thương nhân nước ngoài hoạt động thương mại tại Việt Nam
1.2.1 Khái niệm thương nhân nước ngoài
1.2.2 Các hình thức hoạt động của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
1.3 Hoạt động thương mại
1.3.1 Khái niệm hoạt động thương mại
1.3.2 Các loại hoạt động thương mại
1.3.3 Các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động thương mại
Văn bản quy phạm pháp luật
Luật Thương mại 2005
Nghị định số 39/2007/NĐ-CP quy định về cá
nhân hoạt động thương mại một cách độc lập,
thường xuyên
Nghị định số 07/2016/NĐ-CP hướng dẫn Luật
Thương mại về văn phòng đại diện, chi nhánh
của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
Nghị định số 90/2007/NĐ-CP quy định về
quyền xuất khẩu, quyền NK của thương nhân
NN không có hiện diện tại Việt Nam
Trang 31.1.2 Đặc điểm thương nhân:
Thứ nhất , Chủ thể có thể trở thành thương nhân là cá nhân ,
tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp ,
Thứ hai , Thương nhân phải hoạt động thương mại một cách
độc lập , thường xuyên
- Hoạt động thương mại độc lập?
- Hoạt động thương mại một cách thường xuyên?
Thứ ba , Thương nhân phải có đăng ký kinh doanh
- Các chủ thể hoạt động TM một cách độc lập, thường xuyên
mà không phải đăng ký kinh doanh → không là thương
nhân
- Điều 2 và Điều 3 Nghị Định 39/2007/NĐ-CP
1.1.Thương nhân
1.1.Thương nhân
1.1.3 Phân loại thương nhân
Căn cứ vào tư cách pháp lý:
- Thương nhân có tư cách PN (cty TNHH, cty
Trang 41.1.3 Phân loại thương nhân
Căn cứ vào chế độ trách nhiệm:
- Thương nhân chịu trách nhiệm vô hạn
hoặc
- Thương nhân chịu trách nhiệm hữu
hạn
1.2 Thương nhân nước ngoài và các
hình thức hoạt động tại Việt Nam
1.2.1 Khái niệm: Thương nhân nước
ngoài là thương nhân được thành lập,
đăng ký kinh doanh theo quy định
của pháp luật nước ngoài hoặc được
pháp luật nước ngoài công nhận
(Khoản 1 Điều 16 LTM 2005)
Trang 51.2.2 Các hình thức hoạt động của
thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
Văn phòng đại diện
Chi nhánh
Đầu tư trực tiếp tại VN (Lưu ý: DN có vốn
ĐTNN là thương nhân Việt Nam); PPP;
BCC
Hoạt động xuất khẩu, NK của thương nhân
NN không có hiện diện tại Việt Nam
Văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài
Khái niệm: Là đơn vị phụ thuộc của thương nhân
nước ngoài, được thành lập theo quy định của PL
Việt Nam để tìm hiểu thị trường và thực hiện
một số hoạt động xúc tiến thương mại mà PL
Việt Nam cho phép (Khoản 6, Đ3 LTM)
Phân biệt với văn phòng đại diện của tổ chức
kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
1.2.2 Các hình thức hoạt động của
thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
Chi nhánh thương nhân nước ngoài tại Việt
Nam
Là đơn vị phụ thuộc của thương nhân nước
ngoài được thành lập và hoạt động tại việt
nam theo quy định của pháp luật Việt Nam
hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là
thành viên (khoản 7 điều 3 Luật Thương
Mại 2005)
1.2.2 Các hình thức hoạt động của
thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
Trang 6 Quyền thành lập Văn phòng đại diện, chi nhánh của thương nhân
nước ngoài
TNNN có quyền thành lập VPĐD, chi nhánh theo cam kết của
Việt Nam trong các điều ước quốc tế
Văn phòng đại diện, chi nhánh TNNN hoạt động trong lĩnh vực
chuyên ngành thì được quy định theo các văn bản chuyên ngành
đó
Văn phòng đại diện, chi nhánh của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư
nước ngoài thì không áp dụng quy định này
Chỉ được thành lập một VPĐD, chi nhánh có cùng tên gọi trong
phạm vi một tỉnh
TNNN phải chịu trách nhiệm trước pháp luật Việt Nam về hoạt
động của văn phòng đại diện, chi nhánh
1.2.2 Các hình thức hoạt động của
thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
Thành lập văn phòng đại diện TNNN
Cơ quan cấp phép
Sở Công thương thực hiện cấp, cấp lại, điều
chỉnh, gia hạn, thu hồi giấy phép thành lập
thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
Thành lập văn phòng đại diện TNNN
Có tham gia điều ước quốc tế mà Việt Nam là
thành viên
Đã hoạt động ít nhất 1 năm, trường hợp có hạn
chế về thời gian, thì thời gian còn lại ít nhất
một năm
Nội dung hoạt động phải phù hợp với cam kết
điều ước quốc tế
Trường hợp không tham gia điều ước???
1.2.2 Các hình thức hoạt động của
thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
Trang 7Thành lập chi nhánh TNNN
Bộ trưởng Bộ Công Thương
Bộ Trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang
Bộ đối với những lĩnh vực chuyên
Phù hợp cam kết của Việt Nam và ngành
nghề kinh doanh của TNNN
Trường hợp không là thành viên???
1.2.2 Các hình thức hoạt động của
thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
TNNN không có hiện diện thương mại tại VN
Là thành viện của WTO, hoặc những vùng lãnh
thổ, quốc gia có thỏa thuận song phương với VN
Được quyền thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu sau
khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền xuất
khẩu, nhập khẩu hàng hóa theo lộ trình mở cửa thị
trường
Mua hàng hóa để xuất và bán hàng hóa nhập khẩu
với thương nhân Việt Nam
1.2.2 Các hình thức hoạt động của
thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
Trang 81.3 Hoạt động thương mại
1.3.1 Khái niệm:
Hoạt động thương mại là hoạt động
nhằm mục đích sinh lợi , bao gồm
mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ,
đầu tư, xúc tiến thương mại và các
hoạt động nhằm mục đích sinh lợi
khác (Khoản 1 Điều 3 của LTM
2005)
Theo Đạo luật mẫu về Thương mại Điện tử do Ủy Ban
Liên hiệp quốc về Luật TM quốc tế:
Thuật ngữ HĐTM cần được diễn giải theo nghĩa rộng
để bao quát các vấn đề nảy sinh từ mọi mối quan hệ
mang tính chất TM Các mối quan hệ TM bao gồm
nhưng không chỉ bao gồm các giao dịch sau: Cung cấp
hoặc trao đổi hàng hóa, dịch vụ; đại diện hoặc đại lý
TM, ủy thác hoa hồng, cho thuê dài hạn; xây dựng các
công trình, tư vấn; kỹ thuật công trình; đầu tư; cấp vốn;
ngân hàng; bảo hiểm; chuyên chở hàng hóa hay hành
khách bằng đường biển, đường không, đường sắt hoặc
Hoạt động thương mại được quy định trong
Luật Thương mại và các luật chuyên ngành
Một thương nhân có thể thực hiện nhiều hoạt
động thương mại theo ngành nghề kinh doanh
ghi trong điều lệ
1.3 Hoạt động thương mại
Trang 91.3.2 Các HĐTM được quy định trong
Luật Thương mại
Hoạt động Mua bán hàng hóa
Hoạt động Cung ứng dịch vụ
Hoạt động trung gian thương mại
Xúc tiến thương mại
Một số hoạt động thương mại khác
1.3 Hoạt động thương mại
Mua bán hàng hóa
Là hoạt động thương mại, theo đó bên
bán có nghĩa vụ giao hàng, chuyển quyền
sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhận
thanh toán; bên mua có nghĩa vụ thanh
toán cho bên bán, nhận hàng và quyền sở
hữu hàng hóa theo thỏa thuận (K8 Đ3
LTM)
1.3 Hoạt động thương mại
Cung ứng dịch vụ
Là hoạt động thương mại, theo đó một
bên (sau đây gọi là bên cung ứng dịch
vụ) có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho
một bên khác và nhận thanh toán; bên
sử dụng dịch vụ (sau đây gọi là khách
hàng) có nghĩa vụ thanh toán cho bên
cung ứng dịch vụ và sử dụng dịch vụ
theo thỏa thuận
1.3 Hoạt động thương mại
Trang 10Xúc tiến thương mại
Là hoạt động thúc đẩy, tìm kiếm cơ
hội mua bán hàng hóa và cung ứng
dịch vụ, bao gồm hoạt động khuyến
mại, quảng cáo thương mại, trưng bày,
giới thiệu hàng hóa, dịch vụ và hội
chợ, triển lãm thương mại
1.3 Hoạt động thương mại
Hoạt động trung gian thương mại
Là hoạt động của thương nhân để
thực hiện các giao dịch thương mại
cho một hoặc một số các thương nhân
được xác định bao gồm hoạt động đại
diện cho thương nhân, môi giới
thương mại, ủy thác mua bán hàng
hóa và đại lý thương mại
1.3 Hoạt động thương mại
Hoạt động đầu tư
Đầu tư kinh doanh là việc nhà đầu tư
bỏ vốn đầu tư để thực hiện hoạt động
kinh doanh thông qua việc thành lập
tổ chức kinh tế; đầu tư góp vốn, mua
cổ phần, phần vốn góp của tổ chức
kinh tế; đầu tư theo hình thức hợp
đồng hoặc thực hiện dự án đầu tư
1.3 Hoạt động thương mại
Trang 111.3.3 Phạm vi áp dụng của Luật Thương
mại 2005 và các nguyên tắc cơ bản trong
hoạt động thương mại
Phạm vi áp dụng:
Áp dụng cho những hoạt động thương mại trên
lãnh thổ Việt Nam
Ngoài lãnh thổ Việt Nam trong trường hợp các
bên thỏa thuận chọn
Điều ước quốc tế có quy định
Khi bên không nhằm mục đích sinh lợi lựa chọn
(Điều 1 LTM 2005)
Quy định về áp dụng Luật thương mại và pháp
luật có liên quan (Điều 4 LTM 2005)
- Khoản 2 Điều 4 LTM 2005: Hoạt động TM
đặc thù được quy định trong luật khác thì áp
dụng quy định của luật đó
- Khoản 3 Điều 4 LTM 2005: Hoạt động TM
không được quy định trong LTM và trong các
luật khác thì áp dụng quy định của BLDS
1.3.3 Phạm vi áp dụng của Luật Thương
mại 2005 và các nguyên tắc cơ bản trong
hoạt động thương mại
Quy định về áp dụng điều ước quốc tế,
pháp luật nước ngoài và tập quán thương
mại quốc tế (Điều 5 LTM 2005)
Việc thỏa thuận chọn luật áp dụng chỉ đặt ra
khi các bên trong giao dịch TM có yếu tố
nước ngoài và pháp luật nước ngoài, tập
quán TM quốc tế được chọn đó không trái
với các nguyên tắc cơ bản của PL Việt Nam
1.3.3 Phạm vi áp dụng của Luật Thương
mại 2005 và các nguyên tắc cơ bản trong
hoạt động thương mại
Trang 12 Áp dụng điều ước quốc tế, pháp luật nước ngoài
Trường hợp ĐUQT mà nước CHXHCNVN là thành
viên có quy định áp dụng pháp luật nước ngoài, tập
quán thương mại quốc tế hoặc các quy định khác với
quy định của pháp luật thì ưu tiên áp dụng ĐUQT
đó
Các bên trong giao dịch thương mại có yếu tố nước
ngoài được thỏa thuận áp dụng pháp luật nước ngoài,
tập quán thương mại quốc tế nếu không trái với
những nguyên tắc cơ bản của pháp luật việt nam
1.3.3 Phạm vi áp dụng của Luật Thương
mại 2005 và các nguyên tắc cơ bản trong
hoạt động thương mại
Áp dụng tập quán
Điều kiện áp dụng
- Điều ước quốc tế quy định( chủ yếu ràng
buộc quốc gia)
- Các bên trong quan hệ có yếu tố nước
ngoài thỏa thuận lựa chọn (Điều 13
LTM)
1.3.3 Phạm vi áp dụng của Luật Thương
mại 2005 và các nguyên tắc cơ bản trong
hoạt động thương mại
Một số tập quán thương mại quốc tế phổ biến
Công ước viên 1980 về mua bán hàng hóa
Quy tắc thương mại quốc tế.(Incoterm)
1.3.3 Phạm vi áp dụng của Luật Thương
mại 2005 và các nguyên tắc cơ bản trong
hoạt động thương mại
Trang 13 Các nguyên tắc cơ bản của Luật thương mại (Điều 10 –
Điều 15 LTM)
Nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận trong hoạt động
thương mại
Nguyên tắc áp dụng thói quen trong hoạt động thương mại
được thiết lập giữa các bên
Nguyên tắc áp dụng tập quán trong hoạt động thương mại
Nguyên tắc bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng
Nguyên tắc thừa nhận giá trị pháp lý của thông điệp dữ
liệu trong hoạt động thương mại
1.3.3 Phạm vi áp dụng của Luật Thương
mại 2005 và các nguyên tắc cơ bản trong
hoạt động thương mại
Câu hỏi ôn tập:
Phân biệt các khái niệm sau
Doanh nghiệp
Chủ thể kinh doanh
Thương nhân
Câu hỏi ôn tập:
So sánh khái niệm “hoạt động
thương mại” trong Luật thương
mại 2005 và hoạt động “kinh
doanh” trong Điều 4.16 Luật doanh
nghiệp 2015?
Trang 14Câu hỏi ôn tập:
So sánh địa vị pháp lý của Văn phòng
đại diện và Chi nhánh
BÀI 2: MUA BÁN HÀNG HÓA
TRONG THƯƠNG MẠI
CƠ CẤU BÀI HỌC
1.1 Khái quát về mua bán hàng hóa
Trang 15Văn bản quy phạm pháp luật
Luật Thương mại 2005
Bộ Luật Dân Sự 2015
Nghị định số 69/2018/NĐ-CP quy dịnh chi tiết một số điều của Luật
Quản lý ngoại thương
Thông tư 12/2018/TT-BCT hướng dẫn
Nghị định số 09/2018/NĐ- CP quy định chi tiết Luật TM và Luật quản
lý ngoại thương về HĐ Mua bán hàng hóa và các HĐ liên quan trực
tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế
có vốn đầu tư nước ngoài tại VN
Nghị định 90/2007/NĐ-CP quy định về quyền xuất khẩu, nhập khẩu
của thương nhân nước ngoài không hiện diện thương mại tại Việt Nam
Thông tư 28/2012/TT-BCT hướng dẫn
Nghị định 158/2006/N Đ- CP quy định chi tiết hoạt động mua bán hàng
hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa
Quyết định 4361/QĐ - BCT công bố danh mục hàng hóa được phép
giao dịch qua Sở Giao dịch hàng hóa
1.1 Khái quát về mua bán hàng hóa
1.1.1 Khái niệm:
Khoản 8 Điều 3 LTM 2005: Mua bán
hàng hoá là hoạt động thương mại, theo
đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng ,
chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên
mua và nhận thanh toán ; bên mua có
nghĩa vụ thanh toán cho bên bán, nhận
hàng và quyền sở hữu hàng hoá theo thỏa
thuận
Đặc điểm:
Về chủ thể: Chủ thể của hoạt động
MBHH trong thương mại là các thương
nhân (Khoản 1 Điều 2 LTM 2005) hoặc
là thương nhân và các chủ thể khác có
nhu cầu về hàng hóa khi các chủ thể đó
chọn Luật Thương mại để áp dụng
(Khoản 3 Điều 1 LTM 2005)
1.1 Khái quát về mua bán hàng hóa
Trang 16Đặc điểm:
Về đối tượng: Đối tượng của quan hệ MBHH
theo quy định của LTM là hàng hóa gồm:
(a) tất cả các loại động sản, kể cả động sản
hình thành trong tương lai;
(b) những vật gắn liền với đất đai
Quá trình thực hiện hành vi mua
bán hàng hóa gắn liền với quá
trình chuyển giao quyền sở hữu
hàng hóa từ bên bán sang bên
mua
1.1 Khái quát về mua bán hàng hóa
Phân loại mua bán hàng hóa
Căn cứ vào yếu tố địa lý: mua bán
hàng hóa quốc tế và trong nước
Căn cứ vào phương thức mua bán,
thực hiện hợp đồng: mua bán trực
tiếp và mua bán thông qua các
công cụ trung gian
1.1 Khái quát về mua bán hàng hóa
Trang 171.1.2 Các hoạt động mua bán hàng
hóa
Mua bán hàng hóa trong nước:
Không có sự dịch chuyển hàng hóa
qua biên giới quốc gia hoặc vào khu
vực hải quan riêng biệt có quy chế
riêng như khu chế xuất hoặc khu ngoại
quan
1.1 Khái quát về mua bán hàng hóa
1.1.2 Các hoạt động mua bán hàng hóa
Mua bán hàng hóa quốc tế
- Mua bán hàng hóa quốc được thực hiện dưới
các hình thức tạm nhập, tái xuất, tạm xuất tái
nhập, chuyển khẩu
- Luật TM 2005 hiểu MBHHQT chủ yếu căn cứ
vào sự dịch chuyển hàng hóa qua biên giới
quốc gia hoặc vào khu vực đặc biệt nằm trên
lãnh thổ Việt Nam được coi là khu hải quan
riêng theo quy định của pháp luật
1.1 Khái quát về mua bán hàng hóa
1.1.2 Các hoạt động mua bán hàng hóa
Các hình thức Mua bán hàng hóa quốc tế
Xuất khẩu hàng hóa: Khoản 1 Điều 28 LTM
Chuyển khẩu hàng hóa: Điều 30 LTM 2005
1.1 Khái quát về mua bán hàng hóa