Mục đích cơ bản của luận văn này là hệ thống hóa những vấn đề lý luận và pháp lý đặc biệt là cập nhật những quy định mới của Chính phủ về kiểm soát TTHC. Làm rõ nội dung kiểm soát TTHC và thẩm quyền kiểm soát TTHC. Nghiên cứu các yếu tố tác động đến hoạt động kiểm soát TTHC. Điều tra khảo sát thực tế, phân tích thực trạng kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An, nhận xét ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: Tiến sĩ Nguyễn Thị Thủy
Phản biện 1: PGS Tiến sĩ Huỳnh Văn Thới
Phản biện 2: TS Lê Văn In
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng 208, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số 10 - Đường 3/2 - Quận 10 – TP Hồ Chí Minh
Thời gian: vào hồi 13 giờ 30 phút ngày 28 tháng 8 năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện
Hành chính Quốc gia
Trang 3Kiểm soát TTHC là công việc mang tính chuyên môn, nghiệp
vụ cao, được thực hiện theo một quy trình chặt chẽ ngay từ khâu soạn thảo văn bản QPPL cho đến việc công bố, công khai, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của tổ chức, công dân về quy định hành chính, từ đó tiến hành rà soát, bãi bỏ những quy định, thủ tục không cần thiết, không hợp lý, không hợp pháp, đồng thời giúp tổ chức, công dân giám sát việc thực hiện TTHC của cán bộ, công chức nhà nước Tại tỉnh Long An, từ khi Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ về kiểm soát TTHC được ban hành, công tác kiểm soát TTHC của tỉnh đã đạt được một số kết quả nổi bật Bên cạnh những kết quả đạt được, kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An hiện nay vẫn còn một số tồn tại, hạn chế Với mong muốn tìm hiểu thực trạng kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An để làm rõ những ưu điểm,
Trang 4hạn chế, nguyên nhân và đề xuất giải pháp góp phần hoàn thiện công tác này, tác giả chọn đề tài “Kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An” làm luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý công
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1 Đề tài về cải cách thủ tục hành chính
- “Cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực tài nguyên môi trường tại UBND huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội” của tác giả
Chu Văn Khánh, bảo vệ thành công năm 2016
- “Cải cách thủ tục hành chính tại Sở Xây dựng tỉnh Cao Bằng” luận văn của tác giả Hà Thị Nga bảo vệ thành công năm 2017
2.2 Đề tài về kiểm soát thủ tục hành chính
- “Nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát thủ tục hành chính
trong lĩnh vực quản lý hộ tịch, từ thực tiễn quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Lê Thị Quãng, bảo vệ thành công năm
2013
- “Kiểm soát TTHC tại tỉnh Tây Ninh” của tác giả Trương
Thành Chung bảo vệ thành công năm 2016
2.3 Một số bài viết công bố trên sách, tạp chí và cổng thông tin điện tử
- “Kiểm soát thủ tục hành chính - việc làm thiết thực để thực
hiện cải cách TTHC theo tinh thần Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI” của tác giả Nguyễn Xuân Phúc, cổng thông tin điện tử của Chính
phủ www.chinhphu.vn ngày 08/4/2011
- “Khái quát về công tác kiểm soát thủ tục hành chính” của
Cục Kiểm soát TTHC, cổng thông tin điện tử về cải cách hành chính nhà nước (www.caicachhanhchinh.gov.vn) ngày 31/3/2014
Trang 5Tuy nhiên, cho đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An và cũng chưa có đề tài nào nghiên cứu
về công tác kiểm soát TTHC trong giai đoạn triển khai thực hiện Nghị định số 92/2017/NĐ-CP ngày 07/8/2017 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến kiểm soát
TTHC Vì vậy, đề tài mà tác giả chọn làm luận văn cao học chuyên
ngành Quản lý công không bị trùng lặp với bất cứ công trình nào đã nghiên cứu trước đó
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu một số vấn đề về lý luận và thực trạng kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An, làm rõ những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân để đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, luận văn tập trung giải quyết một
Trang 6- Đề xuất phương hướng giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An trong giai đoạn 2019-2025
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là “Kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An”
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Tại tỉnh Long An
- Về thời gian: Từ năm 2013 đến năm 2019 (trong đó số liệu
cụ thể từ năm 2013 đến năm 2018) tầm nhìn đến năm 2025
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, phép biện chứng duy vật chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước về kiểm soát TTHC
- Ngoài ra, tác giả còn sử dụng các phương pháp khác như: Phương pháp phân tích, phương pháp thống kê, Phương pháp tổng hợp, phương pháp điều tra xã hội học
6 Ý nghĩa của đề tài
6.1 Ý nghĩa lý luận
Việc nghiên cứu đề tài góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận có liên quan đến kiểm soát TTHC
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn có những đóng góp sau:
- Hệ thống hóa cơ sở pháp lý liên quan đến kiểm soát TTHC nói chung và tại tỉnh Long An nói riêng để kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện các văn bản có liên quan
Trang 7- Thông qua việc phân tích, nhận xét, đánh giá kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An, luận văn làm rõ những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế, đề xuất giải pháp khắc phục nhằm hoàn thiện công tác này Ngoài ra, luận văn còn đóng góp, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện cơ chế trong kiểm soát TTHC nói chung trong cả nước
- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên cao học của Học viện Hành chính Quốc gia và những ai quan tâm đến lĩnh vực này
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được trình bày có 3 chương:
Chương 1 Tổng quan về kiểm soát thủ tục hành chính
Chương 2 Thực trạng kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An
Chương 3 Phương hướng, giải pháp hoàn thiện kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An
Trang 8Chương 1 TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 1.1 Cơ sở lý luận về thủ tục hành chính và kiểm soát thủ tục hành chính
1.1.2 Khái niệm kiểm soát thủ tục hành chính
Theo quy định tại khoản 5, Điều 3, Nghị định số
63/2010/NĐ-CP, kiểm soát TTHC được hiểu như sau:“Kiểm soát TTHC là việc
xem xét, đánh giá, theo dõi nhằm bảo đảm tính khả thi của quy định
về TTHC, đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện TTHC”
1.2 Cơ sở pháp lý, sự cần thiết, thẩm quyền và các yếu tố tác động đến kiểm soát thủ tục hành chính
1.2.2 Sự cần thiết kiểm soát thủ tục hành chính
Một là, kiểm soát TTHC là một công việc mang lại lợi ích thiết
thực, cụ thể cho cá nhân, tổ chức và cơ quan nhà nước
Trang 9Hai là, kiểm soát TTHC góp phần vào thực hiện thắng lợi công
cuộc cải cách TTHC nói riêng và CCHC nói chung
Ba là, kiểm soát TTHC góp phần nâng cao chất lượng lập quy Bốn là, thông qua kiểm soát TTHC những phản ánh, kiến nghị
của cá nhân, tổ chức được tiếp nhận, xử lý
1.2.3 Thẩm quyền quy định thủ tục hành chính và kiểm soát thủ tục hành chính
1.2.3.1 Thẩm quyền quy định thủ tục hành chính
Việc quy định TTHC chỉ có những cơ quan có thẩm quyền nhất định mới được quy định TTHC bằng văn bản QPPL
1.2.3.2 Thẩm quyền kiểm soát thủ tục hành chính
Theo quy định tại Nghị định 92/2017/NĐ-CP ngày 07/8/2017 của Chính phủ, thẩm quyền kiểm soát TTHC là của Văn phòng UBND cấp tỉnh
1.2.4 Các yếu tố tác động đến kiểm soát thủ tục hành chính
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện kiểm soát TTHC, trong đó, có một số yếu tố cơ bản như sau:
- Một là, về thể chế
- Hai là, tổ chức bộ máy, nhân sự
- Ba là, trình độ, năng lực chuyên môn của cán bộ, công chức
- Bốn là, kinh phí, trang thiêt bị và ứng dụng công nghệ thông tin
- Năm là, sự tham gia giám sát của các tổ chức, cá nhân
1.3 Nội dung kiểm soát thủ tục hành chính
1.3.1 Đánh giá tác động, tham gia ý kiến và thẩm định quy định TTHC
Thông qua đánh giá tác động quy định TTHC giúp cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản QPPL thuyết minh, làm rõ, lý giải về sự cần
Trang 10thiết phải quy định TTHC mới hoặc sửa đổi, bổ sung, đồng thời kịp thời phát hiện những bất cập trong việc quy định TTHC có giải pháp sửa đổi, bổ sung cho phù hợp trước khi trình cơ quan có thẩm quyền ban hành, đáp ứng mục tiêu chỉ ban hành và duy trì những TTHC thật
sự cần thiết, hợp pháp, hợp lý và có chi phí tuân thủ thấp nhất 1.3.2 Công bố, công khai TTHC
Công bố TTHC là một trong những biện pháp, cách thức để cơ quan có thẩm quyền tổ chức thực hiện quy định TTHC, đưa các quy định TTHC đi vào cuộc sống
Công bố, công khai nhằm bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, đồng
bộ, thống nhất và hiệu lực của quy định TTHC trên cơ sở dữ liệu quốc gia
Công bố, công khai là cơ sở để cơ quan nhà nước có thẩm quyền
và Nhân dân kiểm tra, giám sát cơ quan, cán bộ, công chức trực tiếp giải quyết TTHC, góp phần phòng, chống nhũng nhiễu, tiêu cực, củng cố lòng tin của nhân dân đối với các cấp chính quyền
1.3.3 Giải quyết TTHC và đôn đốc giải quyết TTHC cho cá nhân, tổ chức
Các cơ quan thực hiện TTHC có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện TTHC theo đúng quy định của pháp luật Trong đó, triển khai các nội dung cơ bản: sử dụng, bố trí cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, văn hóa giao tiếp chuẩn mực, đủ trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ và năng lực phù hợp để thực hiện TTHC; thực hiện
cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông trong giải quyết TTHC; không tự đặt ra TTHC, hồ sơ, giấy tờ ngoài quy định của pháp luật; ứng dụng công nghệ thông tin và các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong thực hiện TTHC
Trang 111.3.4 Kiểm tra việc thực hiện kiểm soát TTHC
Kiểm tra thực hiện công tác kiểm soát TTHC tại các cơ quan, đơn vị là trách nhiệm của toàn hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước, được thực hiện theo quy định tại các văn bản QPPL điều chỉnh trực tiếp hoạt động kiểm soát TTHC và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp có thẩm quyền về công tác này
1.3.5 Rà soát, đánh giá TTHC
Việc rà soát, đánh giá TTHC dựa trên 04 tiêu: sự cần thiết, tính hợp lý, tính hợp pháp và tính hiệu quả Yêu cầu đặt ra của công tác này là cắt giảm mạnh các TTHC hiện hành, đặc biệt các TTHC mang tính chất hành chính hóa các quan hệ dân sự, kinh tế; đồng thời, huy động sự đóng góp trí tuệ của đông đảo các nhà khoa học, các nhà quản lý, các chuyên gia trong và ngoài khu vực công, tham vấn người dân, doanh nghiệp và khai thác tối đa các nguồn lực hợp pháp cho việc rà soát TTHC, quy định có liên quan
1.3.6 Tiếp nhận, xử lý phản ánh kiến nghị của cá nhân, tổ chức
về quy định hành chính
Tiếp nhận, xử lý phản ánh kiến nghị của công dân, tổ chức trong quá trình thực hiện TTHC là một nhiệm vụ quan trọng để kịp thời nắm bắt phản ánh của công dân, tổ chức về những vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện TTHC nhằm tháo gỡ và xử lý dứt điểm vụ việc của công dân, tổ chức; qua đó nắm bắt tình hình tham mưu, giải quyết hồ sơ TTHC của cán bộ, công chức để kịp thời chấn chỉnh cho phù hợp
1.4 Kinh nghiệm của các địa phương về kiểm soát TTHC
Một là, về cơ cấu tổ chức cần thành lập Ban Chỉ đạo Cải cách
hành chính, Chính quyền điện tử và Ứng dụng công nghệ thông tin
Trang 12tỉnh để chỉ đạo triển khai thực hiện công tác cải cách TTHC, kiểm soát TTHC
Hai là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động
kiểm soát TTHC
Ba là, nghiên cứu triển khai phương án tiện ích hẹn giờ thực
hiện một số dịch vụ hành chính công
Bốn là, chủ động nghiên cứu xây dựng công cụ theo dõi, kiểm
tra, giám sát việc xử lý vi phạm trong quá trình giải quyết hồ sơ, công việc của tổ chức, cá nhân cũng như quá trình chấp hành hoạt động kiểm soát TTHC của cán bộ, công chức của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh
Tiểu kết Chương 1
Tại Chương 1, tác giả đã trình bày một cách có hệ thống những khái niệm về TTHC, kiểm soát TTHC, cơ sở pháp lý, sự cần thiết phải thực hiện kiểm soát TTHC, thẩm quyền quy định TTHC và kiểm soát TTHC, các yếu tố tác động đến kiểm soát TTHC và các nội dung của công tác kiểm soát TTHC Ngoài ra, tác giả cũng đã liên hệ đến một số kinh nghiệm trong việc thực hiện kiểm soát TTHC tại 03 tỉnh: Phú Yên, Đồng Nai và Đồng Tháp, qua đó rút ra những bài học kinh
nghiệm cho tỉnh Long An
Trang 13Chương 2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
TẠI TỈNH LONG AN 2.1 Vài nét về cơ quan kiểm soát thủ tục hành chính và việc ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An
2.1.1 Cơ quan kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An
Từ năm 2013 đến nay, bộ máy làm nhiệm vụ kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An đã có năm lần thay đổi, trong đó có hai lần phải sắp xếp lại toàn bộ hệ thống từ cấp tỉnh, cấp huyện đến cấp xã theo quy định của Chính phủ
2.1.2 Việc ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An
UBND tỉnh Long An đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về công tác kiểm soát TTHC, nhất là đã kịp thời ban hành các văn bản QPPL sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ trong từng giai đoạn, chỉ đạo việc kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác kiểm soát TTHC khi thực hiện việc chuyển giao, đảm bảo thực hiện xuyên suốt, không gián đoạn
2.2 Thực hiện kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An
2.2.1 Đánh giá tác động, tham gia ý kiến và thẩm định quy định thủ tục hành chính
Việc ban hành các văn bản QPPL quy định TTHC trên địa bàn tỉnh được kiểm soát chặt chẽ đã góp phần hạn chế tối đa việc quy định thêm TTHC Tuy nhiên vấn đề hạn chế hiện nay là chưa có văn bản quy định lại trình tự, thẩm định văn bản QPPL có quy định về
Trang 14TTHC khi nhiệm vụ kiểm soát TTHC được chuyển giao về Văn phòng UBND tỉnh thực hiện
2.2.2 Công bố, công khai thủ tục hành chính tại tỉnh Long An Các sở, ngành tỉnh, địa phương có sự chủ động trong việc phối hợp, tham mưu UBND tỉnh công bố, công khai TTHC đảm bảo minh bạch về quy trình, trình tự thực hiện, tạo thuận lợi cho công dân, tổ chức tiếp cận, tìm hiểu áp dụng thực hiện Tuy nhiên, việc chuẩn hóa danh mục, nội dung TTHC thuộc phạm vi, chức năng quản lý của bộ, ngành trung ương còn chậm; dẫn đến việc thực hiện rà soát, cập nhật, ban hành sửa đổi, bổ sung bộ TTHC cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã của từng ngành chuyên môn vẫn còn chậm, ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp
2.2.3 Giải quyết thủ tục hành chính cho cá nhân, tổ chức
Sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong việc giải quyết TTHC cho người dân, doanh nghiệp đảm bảo đúng quy trình TTHC được công bố, công khai, kết quả giải quyết TTHC cho tổ chức, cá
nhân đúng thời gian quy định đạt tỷ lệ cao
2.2.4 Kiểm tra việc thực hiện kiểm soát thủ tục hành chính Công tác kiểm tra được thực hiện thường xuyên trong năm nhất
là kiểm tra việc tiếp nhận, giải quyết TTHC, qua kiểm tra đã kịp thời phát hiện những tồn tại, hạn chế trong triển khai thực hiện nhiệm vụ của sở, ngành, địa phương từ đó có biện pháp chấn chỉnh, hướng dẫn
để thực hiện tốt hơn công tác này
2.2.5 Rà soát, đánh giá thủ tục hành chính
Công tác rà soát, đánh giá TTHC được triển khai hàng năm, các kết quả rà soát của tỉnh phần nào đã kiến nghị các Bộ ngành Trung ương cắt giảm bãi bỏ những quy định phiền hà, không cần thiết.Tuy