Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý ngân sách nhà nước các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

Mục đích cơ bản của luận văn này là đánh giá thực trạng quản lý ngân sách các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh. Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

…………./………… ……./……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LƯU XUÂN ĐẠT

QUẢN L N ÂN S N À NƯỚ X N

Ớ Ủ U ỆN ÂU T ÀN TỈNH TÂY NINH

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 8 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN T Ạ SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THÀNH PHỐ HỒ Í M N NĂM 2019

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học:

TS TẦN XUÂN BẢO

Người phản biện 1: TS M ĐÌN LÂM

Người phản biện 2: P S TS TRƯƠN T Ị HIỀN

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng 207 Nhà A Hội trường bảo vệ luận văn thạc

sĩ, Phân viện Hành Chính Quốc Gia Số 10 – đường 3/2 – Quận 10 – Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian: từ 9h30 đến 11h00 ngày 24 tháng 8 năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Từ khi Luật Ngân sách Nhà nước (NSNN) số 83/2015/QH13 được ban hành có hiệu lực thi hành từ năm 2017 thay thế cho Luật ngân sách 2002 đã tạo một nền tảng vững chắc và là một bước ngoặt mới trong quản lý ngân sách Nhà nước theo hành lang pháp lý mới đầy đủ và đồng bộ hơn, phù hợp với tình hình thực tế hiện nay, xu hướng hội nhập quốc tế, góp phần quan trọng vào tiến trình cải cách tài chính công theo hướng hiện đại trong quản lý ngân sách cấp xã nói chung và các xã vùng biên giới nói riêng ngày càng được hoàn thiện hơn

Huyện Châu Thành gồm 1 thị trấn và 14 xã bao gồm: n ình,

n Cơ, Đồng Kh i, Hảo Đước, Phước inh, Thái ình, Thanh Điền, Trí ình, iên iới, H a Hội, H a Thạnh, Long ĩnh, Ninh Điền,

Thành Long Trong đó có n là n

n on n n n n on chiếm t ng diện tích là

295,92 km2 hiện đang chiếm 51,8 trên t ng diện tích toàn huyện

ới vị trí địa lý và đặc điểm như vậy, công tác quản lý thu chi ngân sách trên địa bàn 6 xã biên giới thuộc huyện Châu Thành c n nhiều khó khăn trong việc quản lý, thực hiện ngân sách

Từ những lý do trên tôi chọn đề tài: ‘‘Quả s

u u tỉnh Tây Ninh’’ để

làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Cho đến thời điểm hiện tại, có nhiều đề tài nghiên cứu liên quan đến đề tài của luận văn, bao gồm:

2

Khóa luận tốt nghiệp của Từ Thị Thanh Thảo (2012) có nội

dung “Quản lý n ân sác n nư c tr n địa bàn Huyện Tân Uyên,

tỉn ìn Dươn ”, đề tài đã xây dựng được khung lý thuyết về quản

lý ngân sách nhà nước cấp huyện, từ đó phân tích thực trạng quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tân Uyên, từ đó đã đề xuất được một hệ thống các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước gắn với bối cảnh thực tế của địa phương

Nguy n Phan (2012) trong luận văn thạc sỹ với hướng

nghiên cứu về o n t ện quản lý n ân sác n nư c tr n đị n

n p u n u t tỉn đề tài nghiên cứu khung

lý thuyết và thực trạng quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Laawk Trên cơ s đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách trên địa bàn

Tô Thiện Hiền (2012) trong luận án tiến sĩ với đề tài “Nâng

cao hiệu quả quản lý n ân sác n nư c tỉn An n đo n 2011-2015 và tầm n ìn đến 2020”, theo đó luận án đã xây dựng được

khung lý thuyết về quản lý ngân sách nhà nước, mô tả và đánh giá được thực trạng quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh An Giang, từ đó đề xuất được một số nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách trên địa bàn tỉnh

Ngoài ra, còn có một số đề tài có liên quan phân tích sâu hơn trong quản lý ngân sách nhà nước đó là phân tích cụ thể về thu hoặc chi ngân sách, n i bật bao gồm:

Luận văn thạc sỹ quản lý hành chính công của Lê ăn Nghĩa

(2012): uản lý t u n ân sác n nư c tr n đị n c p u ện

tỉn , Học viện Hành chính Luận văn xây dựng được

Ngân hàng thế giới (2011) “Cải cách thuế Việt m: ư ng

t i m t hệ th ng hiệu quả và công bằn ơn”, công trình nghiên cứu

đã tập trung xem xét, đánh giá hệ thống thuế hiện hành tại Việt Nam, trên cơ s đó đánh giá tác động của hệ thống thuế và thiết kế, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống thuế và quản lý thuế tại Việt Nam gắn với bối cảnh hội nhập quốc tế

Tuy nhiên, nhìn chung hiện nay vẫn chưa có đề tài nào nghiên cứu đi sâu về công tác ngân sách của các xã biên giới với tính đặc thù riêng có của nó như đã trình bày trên để làm cơ s cho công tác quản lý ngân sách khu vực này Vì những khu vực vùng biên giới rất nhạy cảm trong mặt quản lý nhà nước từ công tác thu, chi cho đến hành chính c ng như quản lý con người, bên cạnh tâm lý hầu hết là không đặt nặng tầm quan trọng khu vực vùng biên giới hẻo lánh nên nguồn dữ liệu nghiên cứu hầu như hiện nay không có

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu xây dựng khung lý thuyết về quản lý ngân sách, trên cơ s đó đánh giá thực trạng quản lý ngân sách trên địa bàn các

xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Với mục đích nghiên cứu đã xác định, nhiệm vụ cụ thể của luận văn nhằm:

- Xây dựng khung lý thuyết về quản lý thu ngân sách

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tương nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài tập trung hoạt động quản lý ngân sách các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu quản lý ngân sách các

xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

Phạm vi thời gian: thời gian từ năm 2013 đến nay, trên cơ s

đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh đến năm 2025 và các năm tiếp theo

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận:

ựa trên phương pháp luận của Triết học Mác Lê - Nin và tư

tư ng Hồ Chí Minh, các văn kiện của Đảng Cộng sản iệt Nam để triển khai các phương pháp nghiên cứu cụ thể

* Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp thu thập thông tin:

Được thực hiện thông qua nghiên cứu, t ng hợp từ các tài liệu, công trình được công bố: như giáo trình Quản lý tài chính công của Học viện Hành chính Quốc gia, số liệu của UBND huyện Châu Thành, Chi Cục Thuế huyện Châu Thành, báo cáo t ng hợp hằng

năm của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh và các xã biên giới

5

Phương pháp nghiên cứu phân tích, tổng hợp:

Nguồn dữ liệu cơ bản được thu thập là số liệu thứ cấp, vì vậy luận văn sử dụng phương pháp này để phân tích, t ng hợp trên cơ s

đó đánh giá thực trạng quản lý quản lý ngân sách các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

6 nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

6.1 nghĩa khoa học

- Xây dựng được khung lý thuyết về quản lý thu NSNN

- Phân tích và đánh giá một cách khoa học thực trạng quản lý ngân sách các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

6.2 nghĩa thực tiễn

- Đề xuất được một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện quản lý ngân sách các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu trong lĩnh vực hành chính, đặc biệt là tài chính, quản lý tài chính công lĩnh vực xã có vùng biên giới

7 Kết cấu của luận văn

Đề tài được chia thành các phần cơ bản:

Ngoài phần giới thiệu t ng quan và phần kết luận, đề tài luận văn gồm các chương sau:

C ươn 1: Cơ s khoa học về quản lý NSNN

C ươn 2: Thực trạng quản lý ngân sách tại các xã biên giới

của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

C ươn 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý ngân

sách tại các xã biên giới của huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

6

ƯƠN 1

Ơ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ NSNN 1.1 Những vấn đề chung về quản lý ngân sách nhà nước

1.1.1 Khái ni m s c, thu chi NSNN

Theo Luật NSNN đã được Quốc hội nước Cộng Hòa Xã Hội

Chủ Nghĩa iệt Nam thông qua ngày 25/06/2015: “Ngân sách Nhà

nư c là toàn b các khoản thu, chi củ nư c được dự toán và thực hiện trong m t khoảng thời gian nh t địn do cơ qu n

nư c có thẩm quy n quyết địn để bảo đảm thực hiện các chức năn nhiệm vụ củ nư c”

1.1.2 Quả t u s c

1.1.2.1 Quản lý thu thuế

Khái niệm: T uế l m t ìn t ức đ n v n t u c củ n à

nư c t eo luật địn t u c p m trù p ân p n ằm tập trun m t

p ận t u n ập củ các t ể n ân v p áp n ân v o ân sác

nư c để đáp ứn các n u cầu c t u củ nư c v p ục vụ c o

lợ íc c n c n

Công tác quản lý thu thuế là nội dung cơ bản nhất trong quản

lý thu ngân sách Nhà nước nhằm tập trung đây đủ, kịp thời các khoản thuế theo luật định vào ngân sách Nhà nước để phục vụ cho các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước theo đúng kế hoạch và dự toán đã định

1.1.2.2 uản lý t u p í v lệ p í t u c n ân sác nư c

Phí là khoản thu nhằm thu hồi chi phí đầu tư cung cấp các dịch

vụ công cộng không thuần tuý theo quy định của pháp luật và là khoản tiền mà các t chức, cá nhân phải trả khi sử dụng các dịch vụ công cộng đó

7

Lệ phí là khoản thu gắn liền với việc cung cấp trực tiếp các dịch vụ hành chính pháp lý của Nhà nước cho các thể nhân, pháp nhân nhằm phục vụ cho công việc quản lý Nhà nước theo quy định của pháp luật

1.1.2.3 uản lý các oản t u ác củ n ân sác nư c

Chính phủ các quốc gia đều tham gia trực tiếp vào các hoạt động kinh tế - xã hội mức độ nhất định như đầu tư, tài trợ, góp vốn iệc Nhà nước tham gia trực tiếp vào các hoạt động kinh tế của Nhà nước như thu từ lợi tức góp vốn c phần của Nhà nước, thu hồi vốn của Nhà nước đầu tư vào các cơ s kinh tế và tiền bán hoặc cho thuê tài nguyên công sản nhất định cho các chủ thể trong nước hoặc ngoài nước

Ngoài các khoản thu trên, thu ngân sách Nhà nước c n bao gồm các khoản đóng góp tự nguyện của các t chức, cá nhân trong

và ngoài nước; các khoản viện trợ không hoàn lại bằng tiền, hiện vật của chính phủ các nước, các t chức và cá nhân nước ngoài; các khoản đóng góp tự nguyện khác theo quy định của pháp luật

1.1.3 Quả s c

1.1.3.1 uản lý c đầu tư p át tr ển củ n ân sác nư c

Chi đầu tư phát triển của ngân sách Nhà nước là quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ ngân sách Nhà nước để đầu

tư xây dựng cơ s hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển sản xuất và dự trữ vật tư hàng hoá của Nhà nước, nhằm thực hiện mục tiêu n định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trư ng kinh tế và phát triển xã hội

1.1.3.2 uản lý c t ườn u n củ n ân sác nư c

Chi thường xuyên của ngân sách Nhà nước là quá trình phân phối, sử dụng vốn ngân sách Nhà nước để đáp ứng cho các nhu cầu

8

chi gắn liền với thực hiện các nhiệm vụ của Nhà nước về lập pháp, hành pháp, tư pháp và một số dịch vụ công cộng khác mà Nhà nước vẫn phải cung ứng

1.2 Quản lý ngân sách nhà nước cấp x

1.2.1 Khái ni m ngân sách nh c cấp xã

Xét về hình thức biểu hiện, ngân sách cấp xã là toàn bộ các khoản thu chi trong dự toán đã được Hội đồng Nhân dân (HĐN ) cấp xã quyết định và được thực hiện trong một năm, nhằm đảm bảo nguồn tài chính cho chính quyền nhà nước cấp xã trong quá trình thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình về quản lý kinh tế - xã hội trên địa bàn

Xét về bản chất, ngân sách cấp xã là hệ thống các quan hệ kinh

tế giữa chính quyền nhà nước cấp xã với các chủ thể khác phát sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính nhằm tạo lập quỹ ngân sách cấp xã, trên cơ s đó đáp ứng các nhu cầu chi gắn với việc thực

hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã

* ặc đ ểm riêng:

9

Ngân sách cấp xã vừa là một cấp ngân sách cơ s trong hệ thống NSNN, vừa là một đơn vị dự toán trực tiếp sử dụng kinh phí Đặc điểm này có ảnh hư ng không nhỏ đến việc thiết lập các chính sách, cơ chế trong quản lý ngân sách cấp xã

- Đảm bảo huy động, quản lý và giám sát một phần vốn của

NSTW hoạt động trên địa bàn địa phương

1.2.3 Sự cần thiết quả s ấp x

Thứ nh t, do ngân sách cấp xã có vai trò quan trọng góp phần

trong việc phát triển kinh tế hạ tầng nông thôn, kích thích phát triển sản xuất nông nghiệp với mô hình phát triển trong địa phương như

mô hình trồng rau sạch, cây ăn trái chuẩn ietgap, mô hình 4 nhà để phát triển vùng nông nghiệp lớn

Thứ hai, do ngân sách cấp xã có vai trò quan trọng trong việc

giải quyết vấn đề xã hội thông qua việc thực hiện các chính sách trợ cấp xã hội, an sinh xã hội (ASXH), kế hoạch hoá dân số, giải quyết công ăn việc làm, phát triển ngành lao động truyền thống tận dụng được lao động nhàn rỗi

1.2.4 Nội dung quả s ấp x

1.2.4.1 Tổ chức thực hiện hệ th n văn ản pháp lý liên quan đến quản lý ngân sách c p xã

1.2.4.2 Tổ chức b máy và nhân sự trong quản lý ngân sách

c p xã

10

1.2.4.3 Chu trình quản lý ngân sách c p xã

* Lập dự toán ngân sách cấp xã:

* Chấp hành dự toán ngân sách cấp xã:

* Kế toán và quyết toán ngân sách cấp xã

* Kiểm tra, thanh tra trong quản lý ngân sách cấp xã

1.3 Kinh nghiệm của một số địa phương trong quản lý ngân sách cấp Xã và bài học rút ra đối với huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh

cho cán bộ, công chức (C CC)

1.3.2 K m quả s ấp X

p ố Hồ í M

Thứ nhất: Về phân cấp nguồn thu: Nguồn thu ngân sách cấp xã

hư ng 100%: phí, lệ phí; thu sự nghiệp, thu phạt vi phạm hành chính theo phân cấp; thu khác ngân sách; Thu viện trợ không hoàn lại của các t chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp cho xã; Đóng góp tự

11

nguyện của các t chức, cá nhân trong và ngoài nước cho ngân sách xã; đóng góp xây dựng kết cấu hạ tầng của xã; thu kết dư; thu b sung từ ngân sách cấp trên Nguồn thu ngân sách cấp xã phân chia theo tỷ lệ phần trăm ( ): thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế nhà đất, thuế môn bài, lệ phí trước bạ nhà đất

Thứ hai: ề phân cấp nhiệm vụ chi: Hiện tại thành phố Hồ Chí Minh thực hiện khoán biên chế và kinh phí quản lý hành chính cho

các xã, phường, thị trấn

1.3.3 K m quả s ấp X tỉ B

Rị – Vũ u

Thứ nhất: ề phân cấp nguồn thu: Các khoản thu xã hư ng

100 bao gồm Thuế môn bài từ các cá nhân và nhóm kinh doanh nhỏ;

lệ phí trước bạ nhà đất; Thuế chuyển quyền sử dụng đất (CQS Đ); Thuế nhà đất; Các khoản phí, lệ phí và các khoản thu đóng góp cho ngân sách cấp xã, thị trấn theo quy định của pháp luật; Thu từ sử dụng quỹ đất công ích và thu hoa lợi công sản khác; Thuế sử dụng đất nông nghiệp (S ĐNN); Thu tiền thuê mặt đất, mặt nước; Thu phạt; Thu từ hoạt động sự nghiệp do xã, thị trấn quản lý; iện trợ không hoàn lại của các t chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp cho xã, thị trấn theo quy định của pháp luật; Thu kết dư ngân sách cấp xã, thị trấn; Thu b sung

từ ngân sách cấp trên; các khoản thu khác theo quy định của pháp luật Đối với ngân sách cấp phường trừ khoản thuế CQS Đ; Thuế nhà, đất,

Lệ phí trước bạ nhà đất,Thuế môn bài (M ) thu từ hộ kinh doanh, cá nhân

Thứ hai: ề phân cấp nhiệm vụ chi: Trong chi đầu tư phát triển xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng KT - XH theo phân cấp