Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm góp phần nâng cao chất lượng soạn thảo và ban hành văn bản hành chính tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm chi tiết nội dung của luận văn.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
LÊ THANH SƠN
SOẠN THẢO VÀ BAN HÀNH VĂN BẢN HÀNH CHÍNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÂN KHẤU – ĐIỆN ẢNH HÀ NỘI
Trang 2Công trình được hoàn thành tại HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM THỊ NINH
Phản biện 1: PGS TS Nguyễn Văn Hậu Phản biện 2: TS Ngô Sỹ Trung
Luận văn sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sỹ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 3A, nhà G – Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số 77 đường Nguyễn Chí Thanh, phường Láng Hạ, quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội
Thời gian: vào hồi 08 giờ ngày 27 tháng 12 năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang web khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Văn bản là công cụ, phương tiện quan trọng để truyền đạt thông tin, các quyết định quản lý giũa các cơ quan, đơn vị, giữa các cán bộ quản lý với công chức, viên chức, người lao động Mọi hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước từ công tác chỉ đạo, điều hành, thực thi đến kiểm tra, giám sát, đánh giá… đều được thực hiện thông qua văn bản Do vậy soạn thảo và ban hành văn bản là một hoạt động cần phải được quan tâm đúng mức Trong công tác văn thư, công tác soạn thảo và ban hành văn bản là bước đầu tiên cũng như căn bản nhất để cán bộ văn thư có thể thực hiện được nghiệp vụ của mình cũng như có thể soạn thảo và ban hành những văn bản truyền đạt được đúng nội dung cũng như trình bày đúng thể thức, thẩm quyền ban hành Soạn thảo và ban hành văn bản là một hoạt động tất yếu để có thể điều hành và quản lý được cơ quan tổ chức một cách dễ dàng
Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật Trong quá trình hoạt động và thực hiện chức năng cũng như nhiệm vụ của mình, nhà trường đã ban hành một số lượng các văn bản hành chính rất lớn để truyền đạt thông tin cũng như thực hiện các công việc, nhiệm vụ theo tính chất của cơ quan tổ chức Để hoạt động giảng dạy và đào tạo của Trường được diễn ra một cách tốt nhất thì công tác soạn thảo và ban hành văn bản hành chính cũng cần phải được coi trọng, nâng cao và không ngừng hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý và điều hành
Hiện nay, công tác soạn thảo và ban hành văn bản hành chính của Trường có một số hạn chế nhất định, chưa đáp ứng được hoạt động quản lý và điều hành của nhà trường nói riêng và mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện Ngành giáo dục nói chung
Vì vậy, cần thiết phải có nghiên cứu để tìm hiểu thực trạng công tác soạn thảo và ban hành VBHC tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội để từ đó cónhững giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác này trong thời điểm hiện nay cũng như là trong tương lai
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, Học viên đã chọn đề tài: “Soạn
thảo và ban hành văn bản hành chính tại Trường Đại học Sân khấu – Điện
Trang 4Ảnh”để làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình Với đề tài nghiên cứu này, học viên
mong muốn rằng sẽ đem lại ý nghĩa tích cực cả về mặt khoa học và thực tiễn trong hoạt động quản lý và điều hành tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về văn bản hành chính trong các sách chuyên khảo, giáo trình, các đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn thạc sĩ… của nhiều tác giả Tiêu biểu nhất trong số đó có thể kể đến các nhà khoa học như: GS TSKH Nguyễn Văn Thâm; PGS TS Văn Tất Thu; PGS TS Lưu Kiếm Thanh; PGS TS Nguyễn Thị Thu Vân với những công trình sau đây:
GS TSKH Nguyễn Văn Thâm với cuốn “Hướng dẫn soạn thảo văn bản và công tác văn phòng trong cơ quan Đảng và Nhà nước”, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật năm 2009 Cuốn sách đã khẳng định được tầm quan trọng của công tác soạn thảo văn bản và công tác văn phòng của cấp lãnh đạo, quản lý và có ảnh hưởng không nhỏ đến các hoạt động của cơ quan Văn bản là một công cụ của lãnh đạo nhằm chuyền tải quyết định lãnh đạo, quản lý, pháp luật vào đời sống Nếu không làm tốt công tác soạn thảo văn bản sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình thực thi công vụ của cơ quan, tổ chức, làm ảnh hưởng đến uy tín và tính uy nghiêm của cơ quan công quyền Tuy nhiên trên thực thế thì công tác soạn văn bản vẫn còn tồn tại những hạn chế… vì thế cuốn sách trên được biên soạn như một cuốn sổ tay để tra cứu những vấn đề liên quan đến văn bản để nâng cao hiệu quả công tác soạn thảo và công tác văn phòng trong cơ quan Nhà nước
PGS TS Văn Tất Thu với cuốn “Văn bản và công tác văn bản trong cơ quan nhà nước”, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật năm 2013 Cuốn sách đã đề cập tới sự quan tâmcủa Đảng và nhà nước về công tác văn bản từ năm 1945 đến thời kỳ đổi mới; công tác văn bản trong thời kỳ đổi mới và cải cách hành chính; thực trạng công tác xây dựng văn bản trong các cơ quan nhà nước hiện nay đồng thời thể hiện một cách rõ rét các nội dung liên quan đến văn bản nói chung và văn bản quản lý hành chính nhà nước nói riêng như: khái niệm, nguồn gốc, chức năng, vai trò hay cách sử dụng ngôn ngữ, văn phong…
Cuốn “Hướng dẫn soạn thảo văn bản quản lý hành chính nhà nước”, NXB
Trang 5Thống kê năm 2000 của PGS TS Lưu Kiếm Thanh đã giới thiệu những vấn đề chung nhất về văn bản, văn bản quản lý nhà nước, văn bản quản lý hành chính nhà nước; nêu lên tầm quan trọng của soạn thảo và ban hành văn bản và những chuẩn mực thực hiện theo quy định nhà nước của việc soạn thảo và ban hành nhằm nâng cao chất lượng uy tín và hiệu quả công tác của cơ quan quản lý nhà nước
Bên cạnh những công trình tiêu biểu trên, liên quan đến văn bản hành chính còn có một số giáo trình, sách chuyên khảo, tài liệu tham khảo, bài viết nổi bật phải
- Lưu Kiếm Thanh, Nguyễn Văn Thâm (2004), Giáo trình Kỹ thuật xây dựng
và ban hành văn bản, NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội
- Lưu Kiếm Thanh chủ biên (2010), Những vấn đề về ngôn ngữ hành chính,
NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội
- Lưu Kiếm Thanh (2003), Xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật, NXB Thống kê, Hà Nội
- Nguyễn Văn Thâm (2006), Soạn thảo và xử lý văn bản quản lý nhà nước, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật
- Triệu Văn Cường, Nguyễn Cảnh Đương (chủ biên), Lê Văn In, Nguyễn
Mạnh Cường (2013) Văn bản Quản lí nhà nước - Những vấn đề về lý luận và kỹ thuật soạn thảo, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật đã phân loại và trình bày công dụng
của các loại văn bản hành chính, mẫu hóa các văn bản hành chính thông dụng
- Ngô Sỹ Trung (2016), Văn bản quản lý nhà nước, NXB Lao động - Xã hội là
cuốn sách chuyên khảo để nâng cao kỹ năng soạn thảo Trong đó, nêu được các khái niệm, thể thức, quy trình, nguyên tắc soạn thảo văn bản quản lý nhà nước
- Nguyễn Thị Thu Vân (2008), Một số hướng nghiên cứu về kỹ thuật xây dựng
và ban hành văn bản trong cơ quan hành chính nhà nước Tạp chí Quản lý nhà nước,
Trang 6- Hoàng Thị Tuyết Mai (2014), Nâng cao chất lượng ban hành văn bản hành chính của Trường Đại học Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang, Luận văn Thạc sĩ, Học viện
Hành chính Quốc gia Luận văn đã đưa ra cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng VBHC và lấy đó làm căn cứ để phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng ban hành VBHC của Trường Đại học Tân Trào rút ra được những ưu điểm, nhược điểm và chỉ
rõ nguyên nhân cụ thể từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng ban hành VBHC của Trường Đại học Tân Trào
- Nguyễn Thị Thảo (2014), Chất lượng ban hành văn bản hành chính tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Từ Liêm, Hà Nội, Luận văn Thạc sĩ, Học viện
Hành chính Quốc gia Qua nghiên cứu cơ sở lý luận về chất lượng ban hành VBHC trong các Trường Tiểu học tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng VBHC trong các Trường Tiểu học trên địa bàn huyện Từ Liêm, Hà Nội đưa ra những
ưu điểm, những bất cập và nguyên nhân từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng ban hành VBHC trong các Trường Tiểu học trên địa bàn huyện Từ Liêm, Hà
Trang 7Quốc gia Luận văn đã nêu lên cơ sở lý luận về VBHC, chất lượng ban hành VBHC,
từ đó làm căn cứ để phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng VBHC của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Ninh Bình và chỉ ra được những ưu điểm, những hạn chế, xác định rõ nguyên nhân của từng hạn chế qua đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng VBHC của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Ninh Bình
Qua kết quả về tình hình nghiên cứu, có thể thấy rằng, nội dung nghiên cứu của những công trình trên đã đề cập một cách tương đối đầy đủ về công tác soạn thảo và ban hành văn bản hành chính, nhưng hầu hết chủ yếu tập trung tại các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập… Và cho đến nay chưa có bất kỳ đề tài nào nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và chuyên sâu về công tác soạn thảo và ban hành văn bản hành chính tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích
Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm góp phần nâng cao chất lượng soạn thảo
và ban hành văn bản hành chính tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội
Trang 8đó có những định hướng để khảo sát về thực trạng soạn thảo văn bản hành chính tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội
- Phân tích, đánh giá thực trạng soạn thảo và ban hành văn bản hành chính tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng soạn thảo và ban hành văn bàn hành chính tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là văn bản hành chính được ban hành tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Để đảm bảo tính khoa học và tính thực tiễn, tác giả lựa chọn các văn bản hành chính được ban hành từ năm 2013 đến năm 2017 tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế;
- Phương pháp thu thập, xử lý, tổng hợp các thông tin;
- Phương pháp so sánh, đối chiếu;
Trang 9Điện ảnh Hà Nội, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng soạn thảo
và ban hành văn bản hành chính tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
+ Kết quả nghiên cứu giúp công chức, viên chức, người lao động Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội nhận thức rõ hơn về vị trí, vai trò của văn bản hành chính trong hoạt động quản lý của nhà trường Bên cạnh đó, những giải pháp mà luận văn đưa ra sẽ giúp cho công tác soạn thảo và ban hành văn bản hành chính của nhà
trường ngày càng hoàn thiện và đạt hiệu quả cao
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục chữ cái viết tắt, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về soạn thảo và ban hành văn bản hành chính
Chương 2: Thực trạng về soạn thảo và ban hành văn bản hành chính tại
Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác soạn thảo và ban
hành văn bản hành chính tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội
Trang 10Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SOẠN THẢO VÀ BAN HÀNH
VĂN BẢN HÀNH CHÍNH 1.1 Một số khái niệm có liên quan
1.1.1 Khái niệm văn bản
- Theo Giáo trình “Kỹ thuật xây dựng và ban hành văn bản” của Học viện
Hành chính Quốc gia: Văn bản là phương tiện ghi lại và truyền đạt thông tin bằng một ngôn ngữ (hay ký hiệu) nhất định [12, tr 8] Với cách hiểu rộng như vậy, văn bản
còn có thể gọi là vật mang tin được ghi bằng ký hiệu ngôn ngữ
- Trong cuốn ‘Văn bản và công tác văn bản trong các cơ quan nhà nước” của
PGS TS Văn Tất Thu: Văn bản là kết quả phản ánh, ghi nhận thông tin về những sự vật, hiện tượng của thế giới hiện thực khách quan và hoạt động tư duy của con người được hình thành bởi hệ thống các ký hiệu ngôn ngữ (chữ viết) trên vật liệu bằng giấy,
có giá trị pháp lý
- Trong các cơ quan, tổ chức, quan niệm về văn bản lại được hiểu một cách
đơn giản như sau: Văn bản được gọi chung là các công văn, giấy tờ, hồ sơ, tài liệu…
Như vậy, có nhiều quan niệm khác nhau về văn bản bởi lẽ văn bản là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học khác nhau Tiếp cận từ góc độ quản lý có thể
hiểu: Văn bản là phương tiện ghi lại và truyền đạt thông tin bằng một ngôn ngữ (hay
ký hiệu) nhất định
1.1.2 Khái niệm văn bản quản lý nhà nước
Trong hoạt động QLNN, trong giao dịch giữa các CQNN với nhau, CQNN với
tổ chức, công dân, với các yếu tố nước ngoài… văn bản là phương tiện thông tin cơ bản, là sợi dây liên lạc chính, là một trong những yếu tố quan trọng, nhất thiết để kiến tạo thể chế của nền HCNN
Giáo trình Kỹ thuật xây dựng và ban hành văn bản do Học viện Hành chính
Quốc gia biên soạn đã đưa ra khái niệm về văn bản quản lý nhà nước như sau: Văn bản quản lý nhà nước là những quyết định và thông tin quản lý thành văn (được văn bản hóa) do các cơ quan quản lý nhà nước ban hành theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức nhất định và được Nhà nước đảm bảo thi hành bằng những biện pháp
Trang 11khác nhau nhằm điều chỉnh các mối quan hệ quản lý nội bộ nhà nược hoặc giữa cơ quan nhà nước với các tổ chức và công dân
1.1.3 Khái niệm văn bản hành chính
Văn bản hành chính là một bộ phận của hệ thống văn bản QLNN dùng để truyền đạt thông tin trong hoạt động QLNN Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả tập trung nghiên cứu nhóm văn bản hành chính theo cách phân loại của Thông
tư số 01/VBHN-BNV ngày 25 tháng 02 năm 2014 của Bộ Nội vụ, Nghị định số 110/2004/NĐ-CP và Nghị định số 09/2010/NĐ-CP về công tác văn thư, cụ thể văn bản hành chính gồm các loại sau: "Nghị quyết (cá biệt), quyết định (cá biệt), chỉ thị, quy chế, quy định, thông cáo, thông báo, hướng dẫn, chương trình, kế hoạch, phương
án, đề án, dự báo, báo cáo, biên bản, tờ trình, hợp đồng, công văn, công điện, bản ghi nhớ, bản cam kết, bản thỏa thuận, giấy chứng nhận, giấy ủy quyền, giấy mời, giấy giới thiệu, giấy nghỉ phép, giấy đi đường, giấy biên nhận hồ sơ, phiếu gửi, phiếu chuyển, thư công" Theo đó, văn bản hành chính bao gồm văn bản hành chính cá biệt
và văn bản hành chính thông thường
1.2 Yêu cầu của một văn bản hành chính
1.2.1 Yêu cầu về thẩm quyền ban hành văn bản
Một VBHC khi ban hành phải đảm bảo nằm trong khuôn khổ, thẩm quyền của
cơ quan, tổ chức hay nói cách khác là nằm trong phạm vi đã được quy định tại văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan, tổ chức
đó bao gồm thẩm quyền nội dung và thẩm quyền hình thức tức là chỉ được ban hành những văn bản mà nội dung đề cấp đến những vẫn đề liên quan thuộc phạm vi của cơ quan, tổ chức và chỉ được ban hành một số văn bản nằm trong khuôn khổ mà cơ quan, tổ chức đó được cho phép theo quy định
1.2.2 Yêu cầu về nội dung của văn bản
a Tính mục đích
b Tính pháp lý
c Tính khoa học
d Tính đại chúng
Trang 121.2.3 Yêu cầu về thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản hành chính
VBHC của một cơ quan, tổ chức phải đảm bảo thể thức và kỹ thuật trình bày
Cụ thể, phải tuân thủ các quy định, yêu cầu trong Thông tư số 01/2011/TT-BNV ngày
19 tháng 01 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Hướng dẫn thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản hành chính
Thể thức văn bản là toàn bộ các yếu tố thông tin cấu thành văn bản nhằm đảm bảo cho văn bản có hiệu lực pháp lý và sử dụng được thuận lợi trong quá trình hoạt động của đơn vị Kỹ thuật trình bày tức là mỗi yếu tố cấu thành của một văn bản phải được trình bày theo một kiểu cách nhất định cả về kiểu chữ, cỡ chữ và bố cục Việc trình bày đúng các yêu cầu về thể thức và kỹ thuật trình bày đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình truyền đạt thông tin, quyết định quản lý Một văn bản được trình bày đúng thể thức theo quy định của pháp luật sẽ đảm bảo được giá trị pháp lý của văn bản, tính thống nhất, khoa học trong văn bản, tao điều kiện thuận lợi cho quá trình nghiên cứu, tra tìm, giải quyết, xử lý và lưu trữ văn bản
1.2.4 Yêu cầu về ngôn ngữ của văn bản
Văn bản quản lý nhà nước được viết theo phong cách ngôn ngữ hành chính - công vụ Phong cách ngôn ngữ này có các đặc trưng cơ bản là:
b Giao nhiệm vụ soạn thảo dự thảo
c Soạn thảo, lấy ý kiến góp ý xây dựng dự thảo
d Kiểm tra dự thảo
e Xem xét, thông qua dự thảo
g Ban hành
h Gửi và lưu văn bản
Trang 131.3 Vai trò, chức năng của văn bản hành chính trong hoạt động quản lý tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
1.3.1 Vai trò của văn bản hành chính trong hoạt động quản lý tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
a VBHC là phương tiện đảm bảo thông tin cho hoạt động quản lý, điều hành của Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
b VBHC là phương tiện truyền đạt các quyết định quản lý của lãnh đạo Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
c VBHC là phương tiện để kiểm tra, theo dõi hoạt động của lãnh đạo Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
d VBHC là công cụ xây dựng hệ thống và thực thi pháp luật
1.3.2 Chức năng của văn bản hành chính trong hoạt động quản lý tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
a Chức năng thông tin
Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
Chương 2 THỰC TRẠNG SOẠN THẢO VÀ BAN HÀNH VĂN BẢN HÀNH CHÍNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÂN KHẤU – ĐIỆN ẢNH HÀ NỘI
2.1 Khái quát về tổ chức hoạt động của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnhHà Nội
Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội thuộc hệ thống giáo dục quốc