Bài 30. Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

Đến thế kỉ XVIII thực dân Anh đã chiếm được một vùng đất rộng lớn ở ven bờ Đại Tây Dương, thành lập nên 13 thuộc địa, với thuộc địa đầu tiên thành lập vào năm 1607 là Viếc-gi-nia và đế[r]

Trang 1

Tuần: 20

Tiết

PPCT:36

Ngày soạn:

4/1/2018

10A

10B

10C

Bài 30:

CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC

THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MĨ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong Hs cần nắm được

1 Kiến thức :

- Cuộc chiến tranh giành độc lập của nhân dân 13 bang thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng tư sản

- Sự phát triển của kinh tế Bắc Mĩ theo hướng TBCN và sự kìm hãm của chính quyền thực dân Anh

là nguyên nhân sâu xa làm bùng nổ cách mạng

- Nó diễn ra dưới hình thức giải phóng dân tộc đồng thời giải quyết những nhiệm vụ kinh tế và xã hội của 1 cuộc cách mạng tư sản

- Cuộc cách mạng có ý nghĩa lớn nhưng còn hạn chế

2 Tư tưởng :

Chiến tranh giành độc lập thắng lợi, hợp chủng quốc Hoa Kỳ ra đời, góp phần thúc đẩy phong trào đấu tranh chống phong kiến châu Âu và phong trào giải phóng dân tộc ở Mỹ Latinh sau này Tuy vậy, chế độ nô lệ vẫn tồn tại ở Mỹ, quần chúng nhân dân vẫn không được hưởng những thành quả cách mạng mà họ phải đổi bằng xương máu của chính mình

3 Kĩ năng

Rèn luyện kĩ năng sử dụng đồ dùng trực quan, kĩ năng phân tích, khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện

II THIẾT BỊ, ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC

- Bản đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

- Ảnh bạo động ở Bô- xtơn, Gioóc giơ Oa-sinh-tơn

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Trình bày diễn biến và kết quả của cuộc cách mạng tư sản Anh.

Trang 2

3 Giới thiệu bài mới: Ở bài trước chúng ta đã được tìm hiểu về cuộc cách mạng tư sản Hà Lan và

cách mạng tư sản Anh Nhưng dường như cuộc cách mạng tư sản nổ ra trên “vùng đất thấp” và “xứ

sở sương mù” dẫu có ý nghĩa trọng đại song lại chưa đủ củng cố niềm tin cho người đương thời về một thắng lợi hoàn toàn của giai cấp tư sản Lịch sử phải chờ đợi hơn một thế kỷ sau, để chứng kiến bên bờ Đại Tây Dương, một cuộc biến động chính trị - xã hội to lớn ở 13 thuộc địa của Anh, dẫn đến

sự ra đời một quốc gia tư sản đầu tiên ở châu Mỹ, sau này trở thành cường quốc số 1 của thế giới- Hợp chúng quốc Mĩ Vậy nguyên nhân nào bùng nổ một chiến tranh? Diễn viến và kết quả của cuộc chiến đã ảnh hưởng như thế nào đối với lịch sử châu Mỹ và thế giới?Chúng ta cùng tìm hiểu bài học

hôm nay- bài 30: CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THỤÔC ĐỊA ANH Ở BẮC MỸ

Gv dẫn dắt: Trở lại với cuộc phát kiến địa lí

cuối thế kỉ XV đầu TK XVI Như chúng ta đã biết

trước khi Cô-lôm-bô phát hiện ra châu Mỹ thì vùng

đất này vốn đã có người Anh điêng (Indian )sinh

sống – họ là những người da đỏ có nguồn gốc từ

châu Á thiên di sang khoảng 25.000 năm Lúc này

tổ chức xã hội vẫn ở chế độ thị tộc, bộ lạc, đất đai

thuộc sở hữu chung.và họ sống chủ yếu bằng nghề

săn bắt, hái lượm.đánh cá

Hoạt động 1: làm việc nhóm

- Nhóm 1:: Vậy sau phát kiến địa lí của

Crit-xtốp-Cô-lôm-bô sự kiện gì đã diễn ra ở châu Mĩ?

- Nhóm 2: Đến giữa thế kỉ XVIII, nền kinh tế

của 13 bang thuộc địa phát triển như thế nào?

- Nhóm 3: Sự phát triển mạnh mẽ của nền

kinh tế 13 bang thuộc địa đã đặt ra yêu cầu gì?

- Nhóm 4: Thực dân Anh đã đưa ra

những chính sách gì để kìm hãm nền kinh

tế của 13 bang thuộc địa?

(HS dựa vào SGK làm việc 2 phút)

- Nhóm 1:: Vậy sau phát kiến địa lí của

Crit-xtốp-Cô-lôm-bô sự kiện gì đã diễn ra ở châu Mĩ?

- Đại diện nhóm trả lời , Gv nhận xét chốt ý:

- Thứ nhất: Sau khi Crit-xtốp-Cô-lôm-bô phát hiện

ra châu Mỹ, thì người Châu Âu đã ồ ạt kéo sang

đây để sinh cơ lập nghiệp, và cùng với nó là quá

1 Sự phát triển của CNTB ở Bắc Mĩ Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh

Trang 3

trình chinh phục người Anh điêng - chủ nhân vốn

có của vùng đất này đã bị dồn đuổi về phía Tây, nô

lệ da đen bị mua từ châu Phi mang bán cho các đồn

điền châu mĩ

- Thứ hai: châu Mĩ trở thành một mảnh đất màu mỡ

để các nước đua nhau xâm lược Cụ thể: Tây Ban

Nha đã nhanh chóng xâm chiếm vùng đất này ,tiếp

sau là Pháp, Hà Lan, nhưng thực dân Anh mới là

nước chiếm được nhiều thuộc địa nhất Đến thế kỉ

XVIII thực dân Anh đã chiếm được một vùng đất

rộng lớn ở ven bờ Đại Tây Dương, thành lập nên 13

thuộc địa, với thuộc địa đầu tiên thành lập vào năm

1607 là Viếc-gi-nia và đến năm 1732 thuộc địa thứ

13 được thiết lập là Giooc-gi-a, với tổng số dân

khoảng 1.3 triệu người (và các bạn có thể nhớ cho

cô nguồn di dân từ Anh sang Bắc Mỹ chủ yếu là

người nông dân mất đất – nạn nhân của phong trào

“rào đất cướp ruộng” mà chúng ta đã được tìm

hiểu ở cuộc CMTS Anh năm 1640) 13 bang thuộc

địa này không có luật pháp riêng mà phải tuân theo

luật pháp Anh Đặc biệt người da đỏ và nô lệ không

có quyền công dân

Gv trình chiếu lược đồ “13 bang thuộc địa của

Anh ở Bắc Mỹ”

Gv: Sau khi lập ra 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ, Anh đơn

thuần chỉ coi Bắc Mĩ là vùng nông nghiệp phụ thuộc

chính quốc Chính vì thế, nhiệm vụ hàng đầu của Bắc

Mĩ là: phải cung cấp các loại nguyên liệu và lương

thực cho nước Anh, là thị trường tiêu thụ hàng hóa,

đồng thời là nơi bóc lột nhân công rẻ mạt Làm giàu

cho chính quốc

* Nhóm 2: Đến giữa thế kỉ XVIII, nền kinh tế

của 13 bang thuộc địa phát triển như thế nào?

Đến giữa thế kỉ XVIII, nền công thương nghiệp

ở 13 bang thuộc địa tương đối phát triển

- Nửa đầu thế kỉ XVIII, Anh đã lập được 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ dọc bờ Đại Tây Dương

a.Sự phát triển tư bản chủ nhĩa ở bắc mĩ

Giữa thế kỷ XVIII, nền công thương nghiệp tư bản chủ nghĩa ở 13 thuộc địa phát triển

Trang 4

Ở miền Bắc: kinh doanh theo con đường

TBCN: Xuất hiện nhiều công trường thủ công

chuyên sản xuất: rượu, thủy tinh, bột giặt,dệt đay,

nhất là luyện kim và đóng tàu rất phát

triển Nguyên nhân do ở đây tập trung nhiều mỏ

kim loại quý hiếm và Cảng Bô-xtơn sầm uất

Ở miền Nam: nông nghiệp đồn điền phát triển,

chủ yếu sản xuất lương thực, bông, mía, thuốc

lá do ở đây đất đai phì nhiêu màu mỡ; sử dụng

rộng rãi, bóc lột tàn bạo nô lệ da đen)

GV nhấn mạnh: có thể thấy kinh tế của hai miền

Nam, Bắc đều phát triển mạnh Sản phẩm ngoài

phục vụ khu vực thì hàng hóa đã dư thừa để xuất

khẩu, nhiều trung tâm kinh tế xuất hiện: 13 thuộc

địa đã trực tiếp buôn bán với Tây Ban Nha, Pháp,

Hà Lan, Tây Ấn

Nhóm 3: Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh

tế 13 bang thuộc địa đã đặt ra yêu cầu gì?

Như chúng ta thấy, do nhu cầu buôn bán và phát

triển kinh tế, hệ thống giao thông, thông tin liên lạc

đã trở thành hệ thống thống nhất Tiếng Anh đã trở

thành ngôn ngữ chung cho tất cả những người châu

Âu sang đây Điều này cũng cho chúng ta thấy cư

dân thuộc địa dù có nguồn gốc từ nhiều quốc tịch

khác nhau song họ đã hình thành ý thức chung về

một dân tộc, một lãnh thổ riêng

- GV cần nhấn mạnh: vậy yêu cầu bức thiết của 13

thuộc địa là mong muốn đựơc tự do phát triển sản

xuất, buôn bán, mở mang kinh tế về phía Tây

Khuynh hướng của 13 thuộc địa là muốn tách khỏi

sự ràng buộc vô lí khi phải phụ thuộc vào nền kinh

tế Anh

Tuy nhiên, về mặt chính trị các thuộc địa Anh ở

Bắc Mĩ đều đặt dưới quyền kiểm soát của vua Anh

Trái ngược với những mong muốn chính đáng đó,

chính quyền Anh lại ra sức kìm hãm nền kinh tế của

- Kinh tế phát triển thúc đẩy hệ thống giao thông, thông tin liên lạc, ngôn ngữ và kinh tế 13 bang

thuộc địa trở thành một thị trường thống nhất,

yêu cầu cần được tự do sản xuất và buôn bán

Trang 5

thuộc địa

Nhóm 4: Thực dân Anh đã đưa ra những

chính sách gì để kìm hãm nền kinh tế của

13 bang thuộc địa?

Trước sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế

của 13 bang thuộc địa ở Bắc Mỹ, Chính phủ Anh đa

đưa ra nhiều đạo luật nhằm kìm hãm sự phát triển

kinh tế của 13 bang thuộc địa như:

Thứ nhất: Về công nghiệp:Anh Cấm Bắc Mỹ

mở doanh nghiệp.Cấm sản xuất nhiều loại hàng

hóa công nghiệp, cấm đưa thợ lành nghề từ Anh

qua

Thứ hai:Về thương nghiệp: Anh Độc quyền xuất

nhập khẩu ở Bắc Mỹ,Độc quyền mua bán nô lệ da

đen đưa sang Mỹ.

Thứ ba: đối với đạo luật ruộng đất:Vua Anh

cấm dân di thực khai phá đi về phía Tây, điều này

đã dập tắt đi mơ ước được sở hữu 1 mảnh đất của

bao người di thực từ châu Âu qua.

Đặc biệt Anh còn ban hành chế độ thuế khóa

nặng nề: nhất là thuế tem quy định mọi giấy tờ của

các thuộc đều địa phải chịu thuế, đã đụng chạm đến

mọi hoạt động kinh doanh của nội địa, ngay cả đối

với các mặt hàng nhỏ nhất như văn hóa phẩm.

Hoạt động 2: cả lớp – cá nhân

Gv phát vấn vậy: Theo em, tại sao chính phủ

Anh lại tìm mọi cách để kìm hãm nền kinh tế 13

bang thuộc địa phát triển?

- HS suy nghĩ trả lời, Gv nhận xét, chốt ý:

Đối với Chính phủ Anh, 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ

cũng đơn thuần như bao thuộc địa khác, có trách

nhiệm phải làm tròn nghĩa vụ đối với chính quốc,

đây chỉ là: nơi cung cấp nguyên liệu, bóc lột nhân

công rẻ mạt và là nơi tiêu thụ hàng hoá của chích

Chính phủ Anh đã đưa ra nhiều chính sách kìm hãm sự phát triển ở Bắc Mĩ

Gây nên sự phản ứng mạnh mẽ của nhân dân thuộc địa dẫn đến việc bùng nổ chiến tranh

Trang 6

quốc Chính vì lẽ đó chính phủ Anh luôn muốn

buộc kinh tế thuộc địa lệ thuộc vào nền kinh tế của

mình Vì vậy, sự phát triển mạnh mẽ của 13 bang

thuộc địa đang trở thành đối thủ cạnh tranh và là

mối đe dọa nghiêm trọng với nền kinh tế của Anh

nên Anh phải kìm hãm sự phát triển kinh tế ở Bắc

Mĩ

GV phát vấn: Vậy những chính sách đó đã gây ra

hậu quả gì?

Những chính sách đó đã gây tổn hại đến quyền lợi

của chủ nô, tư sản và mọi tầng lớp nhân dân thuộc

địa Để phản đối chính sách trên, những nhân viên

phụ trách nghành thu thuế đã bị quần chúng đấu

tranh đánh đập, bôi nhựa đường dính đầy lông chim

vào người, các cơ quan đánh thuế tem bị phá hủy

Một ngọn lửa đấu tranh âm ỉ được diễn ra qua các

khẩu hiệu: “tự do và tư hữu”, “thống nhất hoàn toàn

hay là chết” Đây chính là nguyên nhân sâu xa dẫn

đến cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 bang

thuộc địa ở Bắc Mĩ

Vậy, đâu là nguyên nhân trực tiếp châm ngòi nổ

cho cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 bang

thuộc địa? Cuộc chiến tranh diễn ra như thế nào?

chúng ta đi vào tìm hiểu phần 2: Diễn biến chiến

tranh và sự thành lập Hợp chủng quốc Mĩ

Gv phát vấn: Nguyên nhân trực tiếp bùng nổ

cuộc chiến tranh là gì?

Sự kiện “chè Boxton” chính là nguyên nhân

trực tiếp dẫn đến chiến tranh ở bắc Mĩ

Theo đó vào tháng 12/1773 khi ba chiếc tàu

chở chè của công ty Đông Ấn (Anh) neo đậu tại

2 Diễn biến chiến tranh và sự thành lập Hợp chủng quốc Mĩ

Trang 7

cảng Boxton để dỡ hàng nhưng bị nhân dân chống

lại Đêm đó một nhóm người ngụy trang thành dân

da đỏ leo lên tàu Lấy 343 thùng chè ném xuống

biển và coi đây là một thắng lợi của nhân dân Bắc

Mĩ đối với Anh trong việc tẩy chay hàng Anh

Gv phát vấn:vậy: Trước hành động của nhân

dân Bắc Mĩ Chính phủ Anh đã phản ứng như

thế nào?

Hành động ném chè xuống biển đối nhân dân

Bắc Mỹ là một chiến thắng Ngược lại Anh thì nổi

giận, ra hàng loạt các sắc lệnh nhằm trừng phạt Bắc

Mỹ như: đòi nhân dân Boxton phải bồi thường Đặc

biệt năm 1774 thực dân Anh hạ lệnh đóng cửa cảng

Boxton làm cho việc buôn bán bị ngừng trệ, công

nhân thất nghiệp, ảnh hưởng tới đời sống của nhân

dân bắc Mĩ, điều đó làm cho ngọ lủa đấu tranh đang

âm ỉ trước đó bùng lên,không khí khủng bố tràn

ngập Chiến tranh trở thành điều không thể tránh

khỏi

Gv phát vấn: Trước những chính sách trừng

phạt của Anh, nhân dân thuộc địa đã có những

hành động gì?

Tháng 9 /1774 Đại hội lục địa lần thứ nhất

được triệu tập ở Phi-la-đen-phi-a Đa số thành viên

của đại hội thuộc tầng lớp: tư sản, chủ nô, địa chủ,

đã yêu cầu vua Anh bãi bỏ chính sách hạn chế công

thương nghiệp làm thiệt hai cho các thuộc địa ở Bắc

Mỹ

Gv phát vấn: Vua Anh đáp lại những yêu cầu

- 1773: xảy ra sự kiện chè Boxton là nguyên nhân bùng nổ chiến tranh ở bắc Mĩ

- 1774: đại hội lục địa lần I, yêu cầu vua Anh bãi bỏ các chính sách kìm hãm kinh tế Bắc Mĩ

Trang 8

của 13 thuộc địa như thế nào ?

Vua Anh không chấp nhận yêu cầu đó đồng thời

ra lệnh sẽ trừng phạt nếu các thuộc địa nổi loạn và

cấp tốc điều quân sang để đàn áp

Gv phát vấn: Việc vua Anh không chấp nhận

những yêu cầu trên đã dẫn đến sự kiện gì?

Vua Anh không chấp nhận những yêu cầu trên

Chính vì lẽ đó, nhiệm vụ của các thuộc địa Anh ở

Bắc Mĩ lúc bây giờ là: Lật đổ ách thống trị thực

dân Anh Giành độc lập dân tộc và các quyền tự do

dân chủ

Năm 4/ 1775, chiến tranh giành độc lập của 13

thuộc địa Anh ở bắc Mĩ bùng nổ

Gv phát vấn: Vì sao, trong giai đoạn đầu

quân thuộc địa thất bại?

Trong thời gian đầu của cuộc chiến tranh nghĩa

quân bị nhiều thất bại, vì lực lượng còn yếu, tổ chức

chưa chặt chẽ, cụ thể:

+ Quân chính phủ Anh:đông lực lượng gồm 9

vạn; thiện chiến; vũ khí đầy đủ…

+ Quân 13 thụôc địa: lực lượng 3 vạn; thiếu

kinh nghiệm tác chiến; vũ khí thiếu thốn… chính vì

lẽ đó lực lượng yếu, tổ chức kém nên không thắng

được quân của Chính phủ Anh

Gv dẫn dắt và phát vấn: tình hình đó kéo dài

sẽ gây ra bất lợi cho nhân dân các thuộc địa Cho

nên vấn đề cấp thiết lúc này là phải xây dựng được

1 đội quân chính quy mạnh , thiện chiến, có tổ chức

để có thể đương đầu với đội quân mạnh, dày dặn

kinh nghiện của Anh

- Năm 4/ 1775, chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở bắc Mĩ bùng nổ, Ưu thế nghiêng

về vua Anh

- Tháng 5 - 1775 Đại hội lục địa lần thứ hai

Trang 9

Vậy: Để đáp ứng yêu cầu đó Tháng 5/1775 Đại hội

lục địa lần thứ hai được triệu tập.

Gv phát vấn: Vậy Đại hội lục địa lần thứ hai

đã đưa ra những quyết định gì?

Đại hội quyết định thành lập “Quân đội thuộc

địa”, bổ nhiệm Gióoc-giơ Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ

huy quân đội

Đồng thời kêu gọi nhân dân tự nguyện tham gia

đóng góp xây dựng quân đội

Vì thế cuộc đấu tranh không ngừng phát triển

Các thuộc địa lần lượt tuyên bố tách khỏi nước

Anh

Gv dẫn dắt và phát vấn: Sau khi nhiều thuộc

địa tuyên bố tách khỏi nước Anh, thì ngày 4/7/1776

Đại hội thông qua bản “Tuyên ngôn Độc lập”

Gv: giới thiệu hình 54: đại hội 13 thuộc địa Anh

thông qua bản tuyên ngôn độc lập, Thomas

Jefferson ( 1743 – 1826 ), đồng tiền 2usd…

Bản Tuyên ngôn độc lập đã đề cập đến những

vấn đề gì?

Khẳng định nền độc lập của 13 bang Bắc Mỹ

Chính thức tuyên bố 13 thuộc địa thoát li khỏi

chính quốc

Thành lập 1 quốc gia liên bang độc lập - Hợp

chúng quốc Mĩ

Lên án những tội ác của vua Anh và chính phủ

Anh đối với thuộc địa

Gv phát vấn: Bản Tuyên ngôn Độc lập có ý

nghĩa như thế nào?

quyết định:

+ Xây dựng quân đội lục địa + Cử Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huy quân đội

- 4/7/1776:Thông qua bản Tuyên ngôn độc lập, thành lập Hợp chủng quốc Mĩ

Trang 10

Lần đầu tiên các quyền con người và quyền công dân được chính thức công bố trước toàn thể nhân loại

Khẳng định chủ quyền tối cao của quốc gia thuộc về nhân dân

Trích Tuyên ngôn

Đoạn trích trên cho em liên tưởng tới sự kiện nào ở Việt Nam.

hơn 100 năm sau những nguyên lí đó đã đi vào bản

“Tuyên ngôn độc lập” năm 1945 ở Việt Nam.

Trong Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 Hồ Chủ

tịch đã trích dẫn nguyên lời Tuyên ngôn nước Mĩ “ Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng; tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc ” 

để khẳng định một sự thật hiển nhiên về quyền của con người khi được sinh ra, khẳng định chủ quyền của một đất nước để nói với thế giới rằng Việt Nam

là 1 quốc gia độc lập

Gv dẫn tiếp: Tuy bản tuyên ngôn có giá trị

nhân văn rất cao, song vẫn còn những hạn chế nhất định

Gv phát vấn: Vậy bản Tuyên ngôn Độc lập có những hạn chế gì?

Không xóa bỏ chế độ nô lệ

Không xóa bỏ việc bóc lột giai cấp công nhân

và nhân dân lao động

Gv phát vấn: Chính phủ Anh có công nhận nền độc lập của 13 bang thuộc địa không?

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	24,88 KB