Sáng kiến kinh nghiệm này tìm ra nhiều biện pháp phòng tránh tai nạn thương tích và đảm bảo an toàn cho trẻ mọi lúc mọi nơi; nâng cao ý thức vai trò, trách nhiệm góp phần củng cố nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ; củng cố và cập nhật kiến thức về đảm bảo an toàn cho trẻ và cách sơ cứu, cấp cứu thông thường khi có tai nạn xảy ra.
Trang 1Ph n th nh t: M Đ Uầ ứ ấ Ở Ầ
I. Đ t v n đặ ấ ề
M i chúng ta đ u nh mãi câu nói c a Bác H “ỗ ề ớ ủ ồ Tr em nh búp trên ẻ ư cành bi t ăn, bi t ng , bi t h c hành là ngoan” ế ế ủ ế ọ Câu nói đó v n còn in sâuẫ mãi trong lòng c a nh ng ngủ ữ ười làm cha, làm m và nh ng ngẹ ữ ười làm th y,ầ làm cô. Đó là nh ng ngữ ườ ẽi s ch p cánh ắ ước m bay cao, bay xa c a tr sauơ ủ ẻ này và là nh ng ngữ ười có tác đ ng l n đ n s thành công c a tr trong tộ ớ ế ự ủ ẻ ươ nglai. Có nh ng tr ch t r t nh đã có nh ng ữ ẻ ỉ ừ ấ ỏ ữ ước m c a riêng mình nh ngơ ủ ư
nh ng ữ ước m bé nh đó nhi u em s không th c hi n đơ ỏ ề ẽ ự ệ ược b i nhi uở ề nguyên nhân khác nhau.
Có r t nhi u nguyên nhân nh ng m t trong nh ng nguyên nhân đangấ ề ư ộ ữ
được đông đ o m i ngả ọ ười và toàn xã h i quan tâm quan t m đó là tai n n h cộ ấ ạ ọ
đường. Nh ng câu chuy n thữ ệ ương tâm v nh ng đ a tr x u s v n đâu đóề ữ ứ ẻ ấ ố ẫ
x y ra hàng ngày, hàng gi m t ph n là do s b t c n c a ngả ờ ộ ầ ự ấ ẩ ủ ườ ới l n và m tộ
ph n do tr thi u k năng phòng tránh và x lý tình hu ng khi x y ra v iầ ẻ ế ỹ ử ố ả ớ mình v n đẫ ược đ a tin trên các trang báo, trên truy n hình… ư ề
l a tu i m m non, đ c bi t tr 5 6 tu i c th tr đang l n nhanh
và phát tr n v m i m t. Mu n cho th h tể ề ọ ặ ố ế ệ ương lai c a chúng ta th c s cóủ ự ự
đ y đ trí th mĩ đ ph c v cho nhu c u phát tri n c a đ t nầ ủ ể ể ụ ụ ầ ể ủ ấ ước thì ph iả chăm sóc ngay t bây gi Trong công tác chăm sóc giáo d c toàn di n cho trừ ờ ụ ệ ẻ thì công tác chăm sóc s c kh e cho tr đứ ỏ ẻ ược xem là m t trong nh ng m c tiêuộ ữ ụ
vô cùng quan tr ng, trong đó công tác phòng ch ng tai n n thọ ố ạ ương tích cho trẻ
được quan tâm hàng đ u. Chính vì v y ngoài vi c chăm sóc, b o v tr em thìầ ậ ệ ả ệ ẻ
vi c giáo d c, giúp tr nh n bi t các nguy c không an toàn và hệ ụ ẻ ậ ế ơ ướng d n trẫ ẻ cách phòng tránh là đi u vô cùng c n thi t. Có bao gi chúng ta t nghĩ t i saoề ầ ế ờ ự ạ chúng ta không d y cho tr , phòng tránh tai n n cho tr đ không còn c nhạ ẻ ạ ẻ ể ả cha m m t con, ông bà m t cháu, th y cô m t h c trò vì nh ng tai n n khôngẹ ấ ấ ầ ấ ọ ữ ạ đáng x y ra. ả
Trang 2Trường MN Hoa Phượng n m Thôn 1 th tr n Buôn Tr p là m t n iằ ở ị ấ ấ ộ ơ đang có n n kinh t phát tri n, tuy v y đ a phề ế ể ậ ị ương n i đây dân s có đ ngơ ố ồ bào dân t c Ê đê làm ngh nông nên vi c ý th c phòng tránh tai n n thộ ề ệ ứ ạ ươ ngtích cho tr c a ngẻ ủ ười dân có th nói là ch a cao. Nh ng v n đ r t nan gi iể ư ữ ấ ề ấ ả
nh tr t ch i không có s qu n lý, theo dõi c a ngư ẻ ự ơ ự ả ủ ườ ới l n nh : Các nguyư
c ng t do đu i nơ ạ ố ướ ởc ao h hay các thùng ch a nồ ứ ước, nh ng n i nuôi thú,ữ ơ con v t th rông, nh ng đ dùng d ng c t i gia đình và l p h c hay v n đậ ả ữ ồ ụ ụ ạ ớ ọ ấ ề nóng b ng v an toàn giao thông…. v n ch a đỏ ề ẫ ư ược quan tâm m t cách sâuộ
đ xu t m t bi n pháp giúp giáo viên và ph huynh hi u h n v t m quanề ấ ộ ệ ụ ể ơ ề ầ
tr ng c a vi c phòng tránh các nguy c không an toàn cho tr ọ ủ ệ ơ ẻ
Vì nh ng đi u trăn tr đó nên tôi đã quy t đ nh ch n đ tài “ữ ề ở ế ị ọ ề M t s ộ ố
bi n pháp làm gi m các nguy c không an toàn và phòng tránh tai n n ệ ả ơ ạ
th ươ ng tích cho tr m u giáo 5 6 tu i ẻ ẫ ổ ” v i m t mong mu n vô cùng th cớ ộ ố ự
t là giúp cho các cháu bi t tránh xa nh ng n i nguy hi m và t bi t b o vế ế ữ ơ ể ự ế ả ệ
b n thân mình. ả
II. M c tiêu nghiên c uụ ứ
T o môi trạ ường s ng an toàn, lành m nh cho m i tr , ch đ ng phòngố ạ ọ ẻ ủ ộ
ng a, gi m thi u và lo i b các y u t gây tai n n thừ ả ể ạ ỏ ế ố ạ ương tích cho tr ẻ
Tìm ra nhi u bi n pháp phòng tránh tai n n thề ệ ạ ương tích và đ m b oả ả
an toàn cho tr m i lúc m i n i.ẻ ọ ọ ơ
Nâng cao ý th c vai trò, trách nhi m góp ph n c ng c nh m đ mứ ệ ầ ủ ố ằ ả
b o an toàn tuy t đ i cho tr ả ệ ố ẻ
Trang 3 C ng c và c p nh t ki n th c v đ m b o an toàn cho tr và cách sủ ố ậ ậ ế ứ ề ả ả ẻ ơ
c u, c p c u thông thứ ấ ứ ường khi có tai n n x y ra.ạ ả
Ph n th hai: GI I QUY T V N Đầ ứ Ả Ế Ấ Ề
I. C s lý lu nơ ở ậ
Giáo d c là m t trong nh ng nhi m v tr ng tâm, là qu c sách hàngụ ộ ữ ệ ụ ọ ố
đ u trong công tác đào t o th h tr Th m nhu n l i d y c a Bác H ầ ạ ế ệ ẻ ấ ầ ờ ạ ủ ồ “Vì
l i ích m ợ ườ i năm tr ng cây, vì l i ích trăm năm tr ng ng ồ ợ ồ ườ i”.
Trong giai đo n hi n nay, đ ng hành v i s phát tri n c a giáo d cạ ệ ồ ớ ự ể ủ ụ
b ng vi c nâng cao ch t lằ ệ ấ ượng các ho t đ ng chăm sóc và giáo d c tr thìạ ộ ụ ẻ
vi c đ m b o an toàn cho tr đ phòng tránh nh ng nguy c không an toànệ ả ả ẻ ể ữ ơ
đ i v i tr nh cũng dành đố ớ ẻ ỏ ượ ực s quan tâm sâu s c c a các b c cha m h cắ ủ ậ ẹ ọ sinh, ngành giáo d c và toàn xã h i. Hi u qu c a vi c phòng tránh các nguyụ ộ ệ ả ủ ệ
c không an toàn cũng đóng m t vai trò quan tr ng, là n i dung không thơ ộ ọ ộ ể thi u trong vi c giáo d c toàn di n con ngế ệ ụ ệ ười m i, nh ng ch nhân tớ ữ ủ ương lai
c a đ t nủ ấ ước. Nh ng con ngữ ườ ộ ụi h i t các ph m ch t tài đ c v n toàn, nh mẩ ấ ứ ẹ ằ đáp ng nhu c u Công nghi p hoá – Hi n đ i hoá đ t nứ ầ ệ ệ ạ ấ ước
Vi c giáo d c đ m b o an toàn di n ra thu n l i nh t là giai đo n m uệ ụ ả ả ễ ậ ợ ấ ạ ẫ giáo vì tr có s phát tri n nh t đ nh v th ch t, trí tu , ngôn ng và các m iẻ ự ể ấ ị ề ể ấ ệ ữ ố quan h xã h i. Giúp tr hình thành và c ng c k năng nh n bi t và phòngệ ộ ẻ ủ ố ỹ ậ ế tránh nh ng nguy c không an toàn đ i v i b n thân đ cho c th phát tri nữ ơ ố ớ ả ể ơ ể ể
kh e m nh, phòng tránh t i đa các m i nguy hi m có th x y ra giúp tr đ mỏ ạ ố ố ể ể ả ẻ ả
b o an toàn cho b n thân. Đ m b o an toàn cho tr là vi c gi gìn s yên nả ả ả ả ẻ ệ ữ ự ổ
c a tr , tránh nh ng tai n n, nh ng thi t h i, r i ro, nh ng s c , nh ngủ ẻ ữ ạ ữ ệ ạ ủ ữ ự ố ữ tácđ ng bên ngoài mang tính nguy hi m lên thân th và có h i v m t tinhộ ể ể ạ ề ặ
th n cho tr trầ ẻ ở ường m m non. ầ
Các nguy c không an toàn là nh ng y u t ti m n mà không ph i trơ ữ ế ố ề ẩ ả ẻ
nh nào cũng có th nh n ra và hi u bi t v chúng. Ch thông qua các ho tỏ ể ậ ể ế ề ỉ ạ
đ ng giáo d c, tr m i độ ụ ẻ ớ ược hình thành kh năng nh n bi t và phòng tránhả ậ ế
Trang 4các nguy c này. Giáo d c tr nh n bi t các nguy c không an toàn là d y trơ ụ ẻ ậ ế ơ ạ ẻ
nh n bi t đ y đ v các đ i tậ ế ầ ủ ề ố ượng có th gây ra nguy hi m và cách ho tể ể ạ
đ ng đúng v i đ i tộ ớ ố ượng. Ho t đ ng đúng là cách ho t đ ng đ t hi u quạ ộ ạ ộ ạ ệ ả công vi c mà không gây thi t h i cho b t c ai ho c v i môi trệ ệ ạ ấ ứ ặ ớ ường s ng.ố Thông qua các ho t đ ng, tr tìm hi u th gi i xung quanh, v i m i kinhạ ộ ẻ ể ế ớ ớ ỗ nghi m m i, nh n th c c a tr m mang thêm và chúng hi u h n v th gi iệ ớ ậ ứ ủ ẻ ở ể ơ ề ế ớ xung quanh mình t đó tr s có cách ho t đ ng phù h p. ừ ẻ ẽ ạ ộ ợ
Vai trò to l n c a giáo viên, c a ph huynh và t t c m i ngớ ủ ủ ụ ấ ả ọ ười lúc này
là r t quan tr ng. Do đó đ nâng cao hi u qu v công tác phòng tránh tai n nấ ọ ể ệ ả ề ạ
thương tích nh m giúp tr có m t s hi u bi t nh t đ nh đ t phòng tránhằ ẻ ộ ố ể ế ấ ị ể ự cho b n thân thì m i ngả ỗ ười chúng ta ph i nâng cao tinh th n trách nhi m,ả ầ ệ trang b cho mình nh ng ki n th c v phòng tránh tai n n thị ữ ế ứ ề ạ ương tích, t oạ môi trường an toàn đ tr vui ch i và ho t đ ng, thể ẻ ơ ạ ộ ường xuyên l ng ghép cácồ
n i dung v các nguy c không an toàn trong các bu i h c đ tr có ki n th cộ ề ơ ổ ọ ể ẻ ế ứ
nh t đ nh đ t phòng tránh cho b n thân. Tuyên truy n r ng rãi đ phấ ị ể ự ả ề ộ ể ụ huynh và c ng đ ng cùng th c hi n.ộ ồ ự ệ
T nh ng th c t đó và qua 9 năm đ m nhi m vai trò là giáo viên tr cừ ữ ự ế ả ệ ự
ti p làm công tác chăm sóc và nuôi dế ưỡng tr 5 – 6 tu i đã giúp b n thân hi uẻ ổ ả ể
h n và đúc k t đơ ế ược m t s bi n pháp, kinh nghi m đ gi i quy t v n độ ố ệ ệ ể ả ế ấ ề này.
II. Th c Tr ngự ạ
Nh chúng ta đã bi t phòng tránh tai n n và thư ế ạ ương tích cho tr ẻ ở
tu i m m non 5 – 6 tu i là m t trong các nhi m v chung c a m i gia đình,ổ ầ ổ ộ ệ ụ ủ ỗ nhà trường và toàn xã h i. Tai n n thộ ạ ương tích là m t trong nh ng tai n nộ ữ ạ
thường hay g p tr nh đ c bi t là tr trong đ tu i m m non, vì tr ặ ở ẻ ỏ ặ ệ ẻ ở ộ ổ ầ ẻ ở
l a tu i này r t hi u đ ng thích tìm tòi khám phá nh ng đi u m i l nên dứ ổ ấ ế ộ ữ ề ớ ạ ễ dàng b các t i n n do s vô t c a tr và s b t c n c a ngị ạ ạ ự ư ủ ẻ ự ấ ẩ ủ ườ ới l n
Trang 5Th c ti n trong nh ng năm qua đ i v i công tác phòng ch ng tai n nự ễ ữ ố ớ ố ạ
thương tích cho tr trong trẻ ường còn g p nh ng h n ch sau:ặ ữ ạ ế
Tr t ch i và không lẻ ự ơ ường h t nh ng ti m n nguy hi m xungế ữ ề ẩ ể quanh mình, v i tr m i đ v t đ u tr thành đ ch i b t k đ ch i đó nhớ ẻ ọ ồ ậ ề ở ồ ơ ấ ể ồ ơ ư
th nào.ế
L p h c đông v i nhi u đ tu i khác nhau nên giáo viên g p khóớ ọ ớ ề ộ ổ ặ khăn trong vi c quan sát, theo dõi đ phòng tránh các nguy c không an toànệ ể ơ cho tr ẻ
Nhi u ph huynh đ i s ng kinh t con khó khăn nên v n lo vi c s nề ụ ờ ố ế ẫ ệ ả
xu t, làm kinh t nên ch a giành th i gian đ a đón tr đ n l p. T đó d nấ ế ư ờ ư ẻ ế ớ ừ ẫ
đ n tình tr ng m t s cháu đ n l p, ra v g i cho ngế ạ ộ ố ế ớ ề ử ười khác đón, tr ng iẻ ồ trên xe máy khi tham gia giao thông không có mũ b o hi m, đùa gi n nhau.ả ể ỡ
Công tác chăm sóc giáo d c phòng ch ng tai n n thụ ố ạ ương tích, v sinhệ cho tr qua s bé ngoan c a tr ch a đẻ ổ ủ ẻ ư ược ph huynh quan tâm đúng m c.ụ ứ Nhi u ph huynh không theo dõi s ti n b hay ch a ti n b c a con mìnhề ụ ự ế ộ ư ế ộ ủ qua ph n đánh giá nh n xét c a giáo viên nhà trầ ậ ủ ường
Vi c tuyên truy n ph bi n l ng ghép các ho t đ ng trong trệ ề ổ ế ồ ạ ộ ường,
l p m m non (Ho t đ ng chung, ho t đ ng góc, ho t đ ng ngoài tr i….)ớ ầ ạ ộ ạ ộ ạ ộ ờ cho các b c ph huynh n m b t, m i nghe th t là đ n gi n nh ng th c tậ ụ ắ ắ ớ ậ ơ ả ư ự ế
h u nh các b c ph huynh ch a bi t t t c các ho t đ ng và cách hầ ư ậ ụ ư ế ấ ả ạ ộ ướ ng
d n c a giáo viên cho tr đẫ ủ ẻ ược ho t đ ng nh th nào.ạ ộ ư ế
Vi c rèn luy n thói quen an toàn cho tr trong sinh ho t vui ch i hàngệ ệ ẻ ạ ơ ngày ph huynh ch a hình thành cho các cháu t nhà.ụ ư ừ
III. Các gi i pháp, bi n pháp đ gi i quy t v n đả ệ ể ả ế ấ ề
Vi c đ m b o an toàn cho tr trệ ả ả ẻ ở ường m m non có th đầ ể ược ti nế hành dưới nhi u hình th c khác nhau: l ng ghép trong các ho t đ ng h c t p,ề ứ ồ ạ ộ ọ ậ thông qua ch đ sinh ho t hàng ngày, vui ch i Nh ng tác ph m ngh thu tế ộ ạ ơ ữ ẩ ệ ậ
nh tác ph m văn h c( th , k chuy n)… có tác d ng tích c c trong vi c giáoư ẩ ọ ơ ể ệ ụ ự ệ
Trang 6d c đ m b o an toàn cho tr Nó giúp tr có nh ng ki n th c c b n, nh ngụ ả ả ẻ ẻ ữ ế ứ ơ ả ữ
k năng phù h p đ đ m b o an toàn b ng nh ng hình tỹ ợ ể ả ả ằ ữ ượng ngh thu t sinhệ ậ
đ ng, phong phú và đa d ng giúp cho ho t đ ng giáo d c tr di n ra tinh t ,ộ ạ ạ ộ ụ ẻ ễ ế
nh nhàng, h p d n mà hi u qu ẹ ấ ẫ ệ ả Đ tr tránh để ẻ ược các tai n n đáng ti c cóạ ế
th x y ra thì m i ngể ả ỗ ười chúng ta ph i th c hi n t t các bi n pháp sau:ả ự ệ ố ệ
Bi n pháp 1: Giáo d c tr nh n bi t các nguy c không an toàn và ệ ụ ẻ ậ ế ơ phòng ch ng tai n n th ố ạ ươ ng tích tr ở ẻ
+ Các đ v t có nguy c không an toàn: ồ ậ ơ
Nh ng đ v t do con ngữ ồ ậ ười sáng t o ra nh m ph c v đ c l c choạ ằ ụ ụ ắ ự
cu c s ng hàng ngày và công vi c c a con ngộ ố ệ ủ ười. Các đ v t này v i nh ngồ ậ ớ ữ tính năng s d ng riêng s có c u t o và phử ụ ẽ ấ ạ ương th c ho t đ ng đ đáp ngứ ạ ộ ể ứ
t t các yêu câu đ t ra. Vì v y nguy c không an toàn do c u t o c a các đố ặ ậ ơ ấ ạ ủ ồ
v t đã có nh ng đ c đi m có nguy c nh các v t s c nh n nh dao, kéo, đĩa,ậ ữ ặ ể ơ ư ậ ắ ọ ư
tu c l vít, tăm, bút chì hay bình nố ơ ước sôi…thêm vào đó ngườ ử ụi s d ng không đúng cách ho c s p x p đ v t không h p lý s làm gia tăng nguy c và bi nặ ắ ế ồ ậ ợ ẽ ơ ế
nh ng nguy c đó thành nh ng tai n n th c s ữ ơ ữ ạ ự ự
Ví d : Chi c phích đ ng nụ ế ự ước nóng b n thân nó không gây nguy hi mả ể
gì cho ngườ ử ụi s d ng nh ng n u b t c n đ y n p phích không ch c, khiư ế ấ ẩ ậ ắ ắ
ngườ ử ụi s d ng c m vào ph n n p này có th làm r i phích và có th b b ngầ ầ ắ ể ơ ể ị ỏ
ho c b thặ ị ương do m nh v b n vào.ả ỡ ắ
Tr m u giáo l n v i kh năng nh n th c t t h n ( t duy hình tẻ ẫ ớ ớ ả ậ ứ ố ơ ư ượ nghình thành và phát tri n cho phép tr nh n th c t t v b n ch t, đ c tính c aể ẻ ậ ứ ố ề ả ấ ặ ủ các s v t hi n tự ậ ệ ượng, m i quan h gi a các đ i tố ệ ữ ố ượng và s v t) và khự ậ ả năng đi u khi n hành đ ng t t h n nên có th d y tr nh n bi t v các đ cề ể ộ ố ơ ể ạ ẻ ậ ế ề ặ
đi m c a s v t hi n tể ủ ự ậ ệ ượng g n gũi xung quanh tr T nh ng ki n th c đóầ ẻ ừ ữ ế ứ
d n d t đ tr bi t cách ho t đ ng cho phù h p v i đ c đi m c a đ i tẫ ắ ể ẻ ế ạ ộ ợ ớ ặ ể ủ ố ượng, tránh được nh ng h u qu không đáng có.ữ ậ ả
Trang 7Ví d : trong ch đ gia đình v i đ tài “Trò chuy n m t s đ dùngụ ủ ề ớ ề ệ ộ ố ồ trong gia đình”, giáo viên cùng trò chuy n v i tr v con dao (con dao băngệ ớ ẻ ề
nh a), nêu đ c đi m c u t o c a con dao g m các ph n thân dao và cán dao.ự ặ ể ấ ạ ủ ồ ầ Thân dao g m ph n lồ ầ ưỡi dao r t s c có th c a, c t đ t các v t khác, ph nấ ắ ể ứ ắ ứ ậ ầ
s ng dao không s c có th t t o l c n. Ph n cán dao đ c m. giáo viên làmố ắ ể ỳ ạ ự ấ ầ ể ầ
m u cho tr xem đ th y rõ đ c đi m c a t ng b ph n trên con dao th cẫ ẻ ể ấ ặ ể ủ ừ ộ ậ ự
hi n đúng ch c năng c a nó nh th nào, n u làm không đúng có th x y raệ ứ ủ ư ế ế ể ả chuy n gì. Và giáo viên không quên vi c giáo d c tr , con dao là đ dùng c nệ ệ ụ ẻ ồ ầ thi t trong gia đình nh ng chúng ta không đế ư ượ ực t ý s d ng n u ch a có sử ụ ế ư ự
đ ng ý và theo dõi c a ngồ ủ ườ ới l n
+ Các đ a đi m có nguy c không an toàn:ị ể ơ
Nh ng đ a đi m ch a đ ng y u t nguy c cao đ i v i tr , c th :ữ ị ể ứ ự ế ố ơ ố ớ ẻ ụ ể
Tr có nguy c b l c, b b t cóc, b xô đ y ngã khi nh ng n i đôngẻ ơ ị ạ ị ắ ị ẩ ở ữ ơ đúc nh ch , công viên, khu gi i trí nh ng n i v ng v cũng không h n anư ở ợ ả ữ ơ ắ ẻ ẳ toàn cho tr b i tr có th b b t cóc, xâm h i ho c tr g p tai n n nh ngẻ ở ẻ ể ị ắ ạ ặ ẻ ặ ạ ư không có ai giúp đ k p th i.ỡ ị ờ
Tr có nguy c không an toàn nh ng đ a đi m lao đ ng nh xíẻ ơ ở ữ ị ể ộ ư nghi p, công trệ ường đang thi công hay th m chí ngay t i gia đình c a tr cũngậ ạ ủ ẻ
ti m n các nguy c ví d nh khu v c b p n u, n i đang thu d n v sinh …ề ẩ ơ ụ ư ự ế ấ ơ ọ ệ
Hay nh ng n i tr có nguy c b tai n n do ng t, đu i nữ ơ ẻ ơ ị ạ ạ ố ước nh ao h ,ư ồ sông su i, c ng nh ng n i có b nố ố ữ ơ ể ước ho c thùng ch a nặ ứ ước không có n pắ
đ y. Đậ ường xá có nhi u xe c đi l i cũng là n i có nhi u ti m n các nguyề ộ ạ ơ ề ề ẩ
c không an toàn ho c đ n gi n là khi tr t p tô, v tr tò mò l y c c t yơ ặ ơ ả ẻ ậ ẽ ẻ ấ ụ ẩ
nh và nhét vào l mũi……Vì v y, hỏ ỗ ậ ướng d n tr nh n bi t các nguy cẫ ẻ ậ ế ơ không an toàn nh ng đ a đi m khác nhau và cách phòng tránh là tở ữ ị ể ương đ iố
ph c t p do tr nhi u khi khó lứ ạ ẻ ề ường h t các v n đ có th x y ra. H n n aế ấ ề ể ả ơ ữ
nh ng tình hu ng l i r t đa d ng không ph i lúc nào cũng x y ra trong khuônữ ố ạ ấ ạ ả ả viên trường l p. Nh ng tr càng l n, nhu c u ho t đ ng c a tr càng cao, đòiớ ư ẻ ớ ầ ạ ộ ủ ẻ
Trang 8h i môi trỏ ường ho t đ ng ph i m r ng d n, do đó vi c d y tr nh n bi t vàạ ộ ả ở ộ ầ ệ ạ ẻ ậ ế phòng tránh nguy c không an toàn t các đ a đi m càng c n thi t và đòi h iơ ừ ị ể ầ ế ỏ
ngườ ới l n ph i có bi n pháp, hình th c giáo d c phù h p đ tr có th trangả ệ ứ ụ ợ ể ẻ ể
b c ki n th c và k năng x lý tình hu ng.ị ả ế ứ ỹ ử ố
Bi n pháp 2: Hình thành thói quen t t thông qua ho t đ ng vui ệ ố ạ ộ
ch i ơ
Trong trò ch i, tr tích c c ho t đ ng và n m v ng các quy t c đ oơ ẻ ự ạ ộ ắ ữ ắ ạ
đ c, các chu n m c hành vi con ngứ ẩ ự ười trong các m i quan h xã h i, n mố ệ ộ ắ
v ng thái đ c a con ngữ ộ ủ ườ ố ới đ i v i lao đ ng, v i tài s n chung và v i chínhộ ớ ả ớ
b n thân tr … góp ph n hình thành tr thái đ , hành vi đúng đ n phù h pả ẻ ầ ở ẻ ộ ắ ợ
v i các chu n m c hành vi xã h i, vì th có th nói r ng trò ch i, đ c bi t làớ ẩ ự ộ ế ể ằ ơ ặ ệ trò ch i đóng vai theo ch đ đơ ủ ề ược coi là trường h c c a nh ng hành vi đ oọ ủ ữ ạ
đ c c a tr Thông qua vai ch i h p d n, tr d dàng hứ ủ ẻ ơ ấ ẫ ẻ ễ ướng t i cái đ p trongớ ẹ hành vi, c ch , thái đ c a b n mình, tr d dàng ph c tùng nh ng quy t cử ỉ ộ ủ ạ ẻ ễ ụ ữ ắ
đ o đ c n kín sau các vai ch i. ạ ứ ẩ ơ Vi c t ch c t t ho t đ ng vui ch i khôngệ ổ ứ ố ạ ộ ơ
ch giúp hình thành các k năng c n thi t mà còn đ t n n t ng khá v ng ch cỉ ỹ ầ ế ặ ề ả ữ ắ
đ phát tri n toàn di n cho tr Chính vì v y chúng ta nên t n d ng ho t đ ngể ể ệ ẻ ậ ậ ụ ạ ộ vui ch i đ giáo d c tr phòng tránh các nguy c không an toàn có th x y raơ ể ụ ẻ ơ ể ả trong cu c s ng hàng ngày.ộ ố
N u d y tr v các nguy c mà ch “th c hành b ng mi ng” các cáchế ạ ẻ ề ơ ỉ ự ằ ệ phòng tránh, các cách ho t đ ng an toàn thì s không th c s đ t hi u qu ạ ộ ẽ ự ự ạ ệ ả
Mu n tr nh n bi t đúng và ng x đúng v i nh ng tình hu ng có nguy cố ẻ ậ ế ứ ử ớ ữ ố ơ thì giáo viên c n giúp tr đầ ẻ ược tr i nghi m th c t và tr i nghi m v i nhi uả ệ ự ế ả ệ ớ ề tình hu ng khác nhau. Trong đi u ki n trố ề ệ ường l p, ch c ch n nhi u tìnhớ ắ ắ ề
hu ng không th có s n và cũng khó x y ra thố ể ẵ ả ường xuyên, giáo viên có th sể ử
d ng các tình hu ng, trò ch i, các bài t p …. đ cho tr rèn luy n. ụ ố ơ ậ ể ẻ ệ
Ví d : Trong ch đ giao thông, góc ch i phân vai khi tr ch i tròụ ủ ề ở ơ ẻ ơ
ch i “ b m ch con đi h c” giáo viên có th d y tr cách đ i mũ b o hi mơ ố ẹ ở ọ ể ạ ẻ ộ ả ể
Trang 9sao cho đúng cách và an toàn. Yêu c u tr đ i mũ và gài dây dầ ẻ ộ ướ ằi c m trướ ckhi ng i lên xe. C nh v y cho tr l p đi l p l i 2 – 3 l n đ nh các thaoồ ứ ư ậ ẻ ặ ặ ạ ầ ể ớ tác, t đó hình thành k năng đ i mũ b o hi m cho tr m t cách t nhiên.ừ ỹ ộ ả ể ẻ ộ ự
Còn v i ch đ Gia đình, có th g i ý cho tr đóng vai ông, bà, cha m ,ớ ủ ề ể ợ ẻ ẹ con cái … hướng d n s d ng các đ v t nh phích nẫ ử ụ ồ ậ ư ước, hay dao, kéo các
v t s c nh n là nh ng đ v t n u không bi t cách s d ng có th gây nguyậ ắ ọ ữ ồ ậ ế ế ử ụ ể
hi m nh phích nể ư ước sôi có th làm b ng, dao kéo có th làm d t tay…sể ỏ ể ứ ử
d ng đúng m c đích và sau khi s d ng xong đ đúng n i quy đ nh.ụ ụ ử ụ ể ơ ị
Trong gi ho t đ ng vui ch i, n u quan sát k chúng ta s th y vô vànờ ạ ộ ơ ế ỹ ẽ ấ
nh ng tình hu ng x y ra. Vì v y giáo viên nên quan tâm và suy nghĩ đ tìm raữ ố ả ậ ể
nh ng bi n pháp k p th i x lý tình hu ng, đi u ch nh hành vi cho tr , giúpữ ệ ị ờ ử ố ề ỉ ẻ
tr có thói quen t t, bi t đẻ ố ế ược cái nào nên làm và cái nào không nên làm. Lâu
d n nh ng hành vi, thói quen y s đầ ữ ấ ẽ ược tích lũy và nó tr thành k năngở ỹ
s ng đ i v i tr ố ố ớ ẻ
Bi n pháp 3: B i d ệ ồ ưỡ ng, hình thành nh ng kinh nghi m b o v ữ ệ ả ệ
b n thân phòng tránh các nguy c không an toàn và th ả ơ ươ ng tích cho tr ẻ thông qua nh ng câu chuy n, ca dao, t c ng ữ ệ ụ ữ
B i dồ ưỡng kinh nghi m cho tr là m t bi n pháp quan tr ng. xác đ nhệ ẻ ộ ệ ọ ị
đượ ầc t m quan tr ng c a vi c b i dọ ủ ệ ồ ưỡng kinh nghi m cho tr s giúp ngệ ẻ ẽ ườ igiáo viên hình dung ra t ng công vi c c n làm đ giúp tr có m t lừ ệ ầ ể ẻ ộ ượng ki nế
th c v a đ đ t bi t b o v b n thân. Nó là c s đ th ng nh t th c hi nứ ừ ủ ể ự ế ả ệ ả ơ ở ể ố ấ ự ệ
m i công viêc, m i ho t đ ng mà giáo viên đ t ra. Chính vì th ngay t đ uọ ọ ạ ộ ặ ế ừ ầ năm h c, tôi s u t m các bài th , ca dao, đ ng dao truy n có n i dung phòngọ ư ầ ơ ồ ệ ộ
ch ng tai n n thố ạ ương tích và các nguy c không an toàn vào trong k ho chơ ế ạ giáo d c c a mình ngay t đ u năm h c. ụ ủ ừ ầ ọ
Được nghe k chuy n, v i tr là đi u vô cùng thích thú. Nh ng câuể ệ ớ ẻ ề ữ chuy n hay, có ý nghĩa truy n t i nh ng thông đi p có giá tr , giúp tr cóệ ề ả ữ ệ ị ẻ
được nh ng k năng s ng quý báu. Giáo viên c n l a ch n các tác ph m cóữ ỹ ố ầ ự ọ ẩ
Trang 10giá tr , phù h p v i nh n th c c a tr đ k cho tr nghe. Qua nh ng câuị ợ ớ ậ ứ ủ ẻ ể ể ẻ ữ
nh ng câu chuy n giáo viên có th xây d ng thành nh ng k ch b n ng n, đ nữ ệ ể ự ữ ị ả ắ ơ
gi n có n i dung giúp tr nh n bi t và phòng tránh các nguy c không an toàn.ả ộ ẻ ậ ế ơ
Ví d : Cô k cho tr nghe câu chuy n “Vì sao th c t đuôi” v i nhi uụ ể ẻ ệ ỏ ụ ớ ề hình th c khác nhau, sau khi tr đã n m đứ ẻ ắ ược n i dung chuy n cô t ch c choộ ệ ổ ứ
tr l a ch n các vai và t ch c cho tr đóng k ch dẻ ự ọ ổ ứ ẻ ị ướ ự ưới s h ng d n c a cô.ẫ ủ
Đ i v i tr , th là m t kho tàng ki n th c vô cùng phong phú. Nhi uố ớ ẻ ơ ộ ế ứ ề khi chúng ta không th gi i thích m i vi c b ng nh ng câu nói khô c ng, khóể ả ọ ệ ằ ữ ứ
hi u vì nh v y tr r t khó ti p thu. Nh ng khi nh ng đ a nh ng ki n th cể ư ậ ẻ ấ ế ư ữ ư ữ ế ứ
đó vào nh ng câu nói có v n, có đi u thì tr d dàng đữ ầ ệ ẻ ễ ược ti p thu và d nh ế ễ ớ Chính vì v y, tôi đã đ a các n i dung giáo d c phòng tránh tai n n thậ ư ộ ụ ạ ương tích cho tr vào các bài th đ nh ng n i dung v n r t khô c ng nay đã tr lênẻ ơ ể ữ ộ ố ấ ứ ở
Trang 11Bé i đ ng có loanh quoanh l i g nơ ừ ạ ầ
B p ga, t l nh, qu t tr nế ủ ạ ạ ầ
N i c m, ch o đi n r t g n t m tayồ ơ ả ệ ấ ầ ầ
L i còn c phích nạ ả ước đ y ầ
Không may ngã ph i là gây b ng li nả ỏ ề
An toàn là vi c đ u tiênệ ầ
Bé i ph i nh , tránh li n b p thôiơ ả ớ ề ế
( S u t m)ư ầ
Thông qua n i dung tr độ ẻ ược nghe, được đ c cùng v i s gi ng gi iọ ớ ự ả ả
c a cô, tr s thâm d n ý nghĩa c a chúng, t đó s tích lũy d n cho mìnhủ ẻ ẽ ầ ủ ừ ẽ ầ
nh ng kinh nghi m s ng cho b n thân.ữ ệ ố ả
Bi n pháp 4: S d ng tình hu ng có v n đ nh m hình thành cho ệ ử ụ ố ấ ề ằ
bé m t s k năng c n thi t ộ ố ỹ ầ ế
M t trong nh ng đi u quan tr ng đó là giúp các bé có kh năng bi t tộ ữ ề ọ ả ế ừ
ch i, k năng bi t x lý tình hu ng khi bé c m th y không an toàn.ố ỹ ế ử ố ả ấ
Giáo viên có th thi t k m t s tình hu ng đ t p cho tr t gi iể ế ế ộ ố ố ể ậ ẻ ự ả quy t v n đ Nh ng tình hu ng này đế ấ ề ữ ố ượ ử ục s d ng xuyên su t trong quá trìnhố chăm sóc giáo d c tr Gụ ẻ iáo viên có th s d ng các tình hu ng x y ra trongể ử ụ ố ả sinh ho t hàng ngày c a tr , giáo viên c n chú ý và t n d ng. Tuy nhiên n uạ ủ ẻ ầ ậ ụ ế
ch “trông ch ” vào các tình hu ng t n y sinh thì giáo viên s luôn b đ ng,ỉ ờ ố ự ả ẽ ị ộ thêm vào đó s khó tri n khai h t các n i dung mu n d y tr vì v y giáo viênẽ ể ế ộ ố ạ ẻ ậ nên t o thêm các tình hu ng cho tr ho t đ ng.ạ ố ẻ ạ ộ
Ví d : Trong ph m vi l p h c: giáo viên có th đ t m t s đ v t cóụ ạ ớ ọ ể ặ ộ ố ồ ậ
kh năng gây nguy hi m trên sàn nhà ho c trên bàn th p v a t m c a trả ể ở ặ ở ấ ừ ầ ủ ẻ ( h t h t, dao nh n, kéo, bình th y tinh…) ho c giáo viên làm đ ít nộ ạ ọ ủ ặ ổ ước ra
n n nhà …và giáo viên quan sát ph n ng c a tr ề ả ứ ủ ẻ
Khi xây d ng tình hu ng ngự ố ườ ớ ưi l n l u ý không cho tr phát hi n ra.ẻ ệ Sau m i tình hu ng c n có s trao đ i v i tr , c g ng đ tr t phát hi nỗ ố ầ ự ổ ớ ẻ ố ắ ể ẻ ự ệ