II.Một số hình thức của tổ chức lãnh thổ công nghiệp 1.Điểm công nghiệp- Khái niệm: Là HTTC đơn giản nhất, trên đó có một, hai hoặc ba xí nghiệp phân bố ở nơi có nguồn nguyên liệu, nhiê[r]
Trang 1Ngày soạn: 02/03/2019
Người soạn: Đồng Thị Minh Hằng
GV hướng dẫn: Phạm Thu Thủy
Ngày dạy: 07/02/2019
Lớp dạy: 10A4
Tiết:……
BÀI 33: MỘT SỐ HÌNH THỨC CHỦ YẾU CỦA
TỔ CHỨC LÃNH THỔ CÔNG NGHIỆP
I Mục tiêu:
Sau bài học, học sinh cần:
1 Kiến thức:
-Phân biệt được một số hình thức chủ yếu của tổ chức lãnh thổ công nghiệp ( TCLTCN)
-Biết được sự phát triển từ thấp lên cao của các hình thức này
2.Về kỹ năng:
-Nhận diện được những đặc điểm chính của TCLTCN
3.Về thái độ, hành vi:
-Biết được các hình thức TCLTCN ở VN và địa phương
-Ủng hộ và có những đóng góp tích cực trong các hình thức cụ thể ở địa
phương( điểm công nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất…)
4 Định hướng các năng lực được hình thành:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề; năng lực hợp tác, năng lực quan sát
- Năng lực riêng: tư duy, phân tích sơ lược đồ, xử lí số liệu thống kê
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Giáo viên: SGK, giáo án, phiếu học tập, máy chiếu
Trang 2III Hoạt động dạy và học
1 Kiểm tra bài cũ - định hướng bài 10 phút)
Kiểm tra bài cũ: Nêu vai trò, đặc điểm và cơ cấu ngành công nghiệp thực phẩm? ( 9 phút )
Định hướng bài: Tiết trước, chúng ta đã học xong bài 32 địa lí các ngành công nghiệp và hôm nay cô cùng cả lớp sẽ đi tìm hiểu về vai trò của lãnh thổ công nghiệp và một hình thức chủ yếu của tổ chức lãnh thổ công nghiệp trong bài 33: Một số hình thức chủ yếu của tổ chức lãnh thổ công nghiệp ( 1 phút )
2 Hình thành kiến thức mới
2.1 Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của tổ chức lãnh thổ công nghiệp
- Thời gian: 5 phút
- Hình thức tổ chức: cả lớp
- Phương pháp: đàm thoại, giải quyết vấn đề
- Các bước tiến hành:
+ Bước 1: GV nêu khái niệm về tổ chức lãnh thổ công nghiệp và yêu cầu HS dựa vào SGK để nêu vai trò của tổ chức lãnh thổ công nghiệp
* KN: Tổ chức lãnh thổ công nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp giữa các quá trình và
cơ sở sản xuất công nghiệp trên một lãnh thổ nhất định để sử dụng hợp lý các nguồn lực có sẵn nhằm đạt hiệu quả cao về kinh tế, xã hội và môi trường.
+ Bước 2: HS suy nghĩ,trả lời câu hỏi
+ Bước 3: GV nhận xét, chuẩn kiến thức
Trang 3Kết quả cần đạt
I.Vai trò của tổ chức lãnh thổ công nghiệp
- Sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên, vật chất, lao động
- Góp phần thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở các nước đang phát triển
2.2 Hoạt động 2: :Tìm hiểu về điểm công nghiệp
- Thời gian: 7 phút
- Hình thức tổ chức: cả lớp
- Phương pháp: đàm thoại, giải quyết vấn đề
- Các bước tiến hành:
+ Bước 1: GV chiếu sơ đồ 1 trong hình 33 /sgk/t132 và hướng dẫn HS khai thác kiến thức từ sơ đồ
+ Bước 2: GV yêu cầu HS dựa vào sgk trình bày khái niệm điểm CN và đặc điểm CN:
+ Bước 3: HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi
+ Bước 4: GV chuẩn kiến thức và yêu cầu HS ghi nhớ
* GV chiếu một số hình ảnh minh họa về các điểm công nghiệp tại nước ta
* Lấy ví dụ cụ thể ở Việt Nam: nhà máy đường Kim Xuyên và xí nghiệp chè Sơn Dương
Trang 4II.Một số hình thức của tổ chức lãnh thổ công nghiệp 1.Điểm công
nghiệp-Khái niệm: Là HTTC đơn giản nhất, trên đó có một, hai hoặc ba xí nghiệp
phân bố ở nơi có nguồn nguyên liệu, nhiên liệu với chức năng khai thác hay
sơ chế nguyên liệu hoặc ở những điểm dân cư nằm trong vùng nguyên liệu nông lâm, thủy sản đồng nhất với một điểm dân cư
- Đặc điểm:
+ Gồm 1 - 2 xí nghiệp gần nguồn nguyên, nhiên liệu công nghiệp hoặc vùng nguyên liệu nông sản
+ Giữa các xí nghiệp ít hoặc không có mối liên hệ giữa các XN
+ Phân công lao động về mặt địa lí, độc lập về kinh tế, công nghệ sản phẩm hoàn chỉnh
2.3 Hoạt động 3: Tìm hiểu khu công nghiệp tập trung
- Thời gian: 7 phút
- Hình thức tổ chức: cả lớp
- Phương pháp: đàm thoại gợi mở, giải quyết vấn đề
- Các bước tiến hành:
+ Bước 1: GV chiếu sơ đồ 2 trong hình 33 /sgk/t132 và hướng dẫn HS khai thác kiến thức từ sơ đồ
+ Bước 2: GV yêu cầu HS dựa vào sgk trình bày khái niệm và đặc điểm của CN tập trung
+ Bước 3: HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi
+ Bước 4: GV chuẩn kiến thức và yêu cầu HS ghi nhớ
* GV chiếu hình ảnh về các khu công nghiệp tập trung ở các nước đang phát triển được hình thành trong quá trình công nghiệp hóa
Trang 5Kết quả cần đạt 2.Khu công nghiệp tập trung
- Khái niệm: Khu vực đất đai có ranh giới rõ ràng, vị trí thuận có kết cấu hạ
tầng tương đối và khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới
- Đặc điểm:
+ Tập trung tương đối nhiều các xí nghiệp với khả năng hợp tác sản xuất cao,
có ưu đãi
riêng
+ Chi phí sản xuất thấp, có các xí nghiệp dịch vụ hỗ trợ
+ Sản phẩm vừa phục vụ trong nước, vừa xuất khẩu
Ví dụ: Khu công nghiệp Bắc Thăng Long – Hà Nội
2.4 Hoạt động 4: Tìm hiểu về trung tâm công nghiệp
- Thời gian: 7 phút
- Hình thức tổ chức: cả lớp
- Phương pháp: đàm thoại gợi mở, giải quyết vấn đề
- Các bước tiến hành:
+ Bước 1: GV chiếu sơ đồ 3 trong hình 33 /sgk/t132 và hướng dẫn HS khai thác kiến thức từ sơ đồ
+ Bước 2 : GV yêu cầu HS dựa vào sgk cùng vốn hiểu biết bản thân trình bày về khái niệm và đặc điểm của trung tâm công nghiệp
+ Bước 3: HS suy nghĩ,trả lời
+ Bước 4: GV nhận xét, chuẩn kiến thức
* GV chiếu sơ đồ 2 và 3 trong sgk/t132 cho HS quan sát và rút ra nhận xét sự khác nhau giữa hai hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp trên
* Phân biệt khu công nghiệp và trung tâm công nghiệp:
Trang 6 Trung tâm công nghiệp thường gắn với các đô thị vừa và lớn, có thể bao gồm các khu công nghiệp và điểm công nghiệp
* GV chiếu một số hình ảnh về các trung tâm công nghiệp như: Hà Nội, Hải Phòng, Vũng Tàu, Biên Hòa, Thủ Đâu Một,…
Kết quả cần đạt
3.Trung tâm công nghiệp
- Khái niệm: Hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở trình độ cao, gắn với đô thị vừa và lớn, có vị trí thuận lợi
- Đặc điểm:
+ Gồm nhiều khu công nghiệp, điểm công nghiệp và nhiều xí nghiệp công nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ về sản xuất, kĩ thuật, công nghệ
+ Có các xí nghiệp hạt nhân(thể hiện hướng chuyên môn hóa)
+ Có các xí nghiệp bổ trợ, phục vụ.Ví dụ: TP HCM, Hà Nội, Thái Nguyên
2.5 Hoạt động 5: Tìm hiểu về vùng công nghiệp
- Thời gian: 7 phút
- Hình thức tổ chức: cả lớp
- Phương pháp: đàm thoại gợi mở, giải quyết vấn đề
- Các bước tiến hành:
+ Bước 1: GV chiếu sơ đồ 4 trong hình 33 /sgk/t132 và hướng dẫn HS khai thác kiến thức từ sơ đồ
Trang 7+ Bước 2: GV yêu cầu HS dựa vào sgk cùng vốn hiểu biết bản thân trình bày về khái niệm và đặc điểm của vùng công nghiệp
+ Bước 3: HS suy nghĩ,trả lời
+ Bước 4: GV nhận xét, chuẩn kiến thức
* Chiếu một số hình ảnh minh họa về các vùng công nghiệp ở nước ta
Kết quả cần đạt 4.Vùng công nghiệp
- Khái niệm: Đây là hình thức cao nhất của TCLTCN
- Đặc điểm:Chia làm hai vùng
* Vùng công nghiệp ngành: là tập hợp về lãnh thổ các xí nghiệp cùng loại
* Vùng CN tổng hợp:
+ Gồm nhiều điểm, khu CN, trung tâm CN có mối liên hệ SX và nét tương đồng trong quá trình hình thành CN
+ Có một vài ngành công nghiệp chủ yếu tạo nên hướng chuyên môn hóa + Có các ngành phục vụ, bổ trợVí dụ: Vùng Loren (Pháp), vùng công nghiệp Đông Nam Bộ(Việt Nam)
3.Củng cố – luyện tập (2 phút)
- Giáo viên tổng kết kiến thức bài học
- Yêu cầu học sinh hoàn thành câu hỏi bài tập cuối sgk
- Nhắc nhở học sinh chuẩn bị cho bài tiếp theo