Bài giảng Thống kê cho khoa học xã hội: Bài 5 - ThS. Nguyễn Thị Xuân Mai

• Hồi qui tương quan là phương pháp phân tích dựa trên mối liên hệ phụ thuộc của một biến phụ thuộc (biến kết quả) vào một hay nhiều biến độc lập (biến nguyên nhân).. Ví dụ: Chiều cao và[r]

GIỚI THIỆU MÔN HỌC

1

THỐNG KÊ CHO KHOA HỌC XÃ HỘI

Giảng viên: ThS Nguyễn Thị Xuân Mai

BÀI 5 PHÂN TÍCH HỒI QUI

VÀ TƯƠNG QUAN

Giảng viên: ThS Nguyễn Thị Xuân Mai

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Giới thiệu về mối liên hệ giữa các hiện tượng kinh tế

xã hội

• Trình bày một số khái niệm liên quan trong phân tích hồi

qui tương quan

• Trình bày trình tự các bước ước lượng mô hình hồi qui

• Trình bày phương pháp đánh giá mối liên hệ tương quan trong mô hình, gồm có: đánh giá mức độ phù hợp của mô hình, đánh giá cường độ chặt chẽ và chiều hướng của mối liên hệ

• Trình bày phương pháp tính sai số chuẩn của mô hình và xác định khoảng tin cậy ước lượng

• Trình bày các kiểm định thống kê nhằm khẳng định mô hình ước lượng được là tốt,

có thể dùng để suy diễn thống kê, gồm có: kiểm định hệ số hồi qui, kiểm định ý nghĩa của hệ số tương quan, kiểm định sự phù hợp của mô hình

3

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Kiến thức chung về kinh tế - xã hội

HƯỚNG DẪN HỌC

• Đọc tài liệu tham khảo

• Thảo luận với giáo viên và các sinh viên

khác về những vấn đề chưa hiểu rõ

• Trả lời các câu hỏi của bài học

• Đọc và tìm hiểu thêm về phương pháp phân

tích hồi qui và tương quan

5

CẤU TRÚC NỘI DUNG

Ước lượng mô hình hồi qui tuyến tính

5.1

Đánh giá mối liên hệ tương quan

5.2

Kiểm định các hệ số của mô hình hồi qui

5.3

5.1 ƯỚC LƯỢNG MÔ HÌNH HỒI QUI TUYẾN TÍNH

7

5.1.1 Một số khái niệm

liên quan

5.1.2 Trình tự ước lượng

mô hình hồi qui

5.1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

• Hồi qui tương quan là phương pháp phân tích dựa trên mối liên hệ phụ thuộc của một biến phụ thuộc (biến kết quả) vào một hay nhiều biến độc lập (biến nguyên nhân)

Ví dụ: Chiều cao và tuổi của một người, Số giờ tự học và điểm số…

• Mối liên hệ phụ thuộc này có thể được biểu hiện ở 2 dạng

 Liên hệ hàm số: là mối liên hệ hoàn toàn chặt chẽ, sự thay đổi của hiện tượng này có tác dụng quyết định đến sự thay đổi của hiện tượng liên quan theo một tỷ

lệ xác định

 Có dạng Y=f(X)

 không những được biểu hiện ở tổng thể mà còn được biểu hiện cụ thể trên từng đơn vị cá biệt

 Liên hệ tương quan: là mối liên hệ không hoàn toàn chặt chẽ Sự thay đổi của hiện tượng này có thể làm hiện tượng liên quan thay đổi theo nhưng không có ảnh hưởng hoàn toàn quyết định

 không được biểu hiện trên từng đơn vị cá biệt mà phải thông qua hiện tượng

5.1.2 TRÌNH TỰ ƯỚC LƯỢNG MÔ HÌNH HỒI QUI

• Phân tích bản chất của mối liên hệ giữa biến độc lập và các biến phụ thuộc

• Vẽ đồ thị phân tán scatterplot

• Xây dựng mô hình toán học mô tả mối liên hệ giữa biến độc lập và các biến phụ thuộc

• Ước lượng các hệ số của mô hình

• Giải thích ý nghĩa của các hệ số

• Bước 1 Phân tích bản chất của mối liên hệ giữa biến độc lập và các biến phụ thuộc

 Mối quan hệ hệ nhân - quả, biến phụ thuộc thay đổi do biến độc lập thay đổi

Ví dụ: sự thay đổi của chi phí quảng cáo dẫn đến sự thay đổi lượng hàng bán

 Mối quan hệ liên kết, một số nhân tố khác gây ra sự thay đổi trong cả hai biến

Ví dụ: doanh số bán kính mát và kem tăng do thời tiết nóng

9

5.1.2 TRÌNH TỰ ƯỚC LƯỢNG MÔ HÌNH HỒI QUI

• Bước 2: Vẽ đồ thị phân tán scatterplot

 X được gọi là biến độc lập (biến nguyên nhân) được biểu diễn ở trục hoành

 Y được gọi là biến phụ thuộc (biến kết quả) được biểu diễn ở trục tung

→ Scatterplot có thể cho biết cường độ và chiều hướng của mối liên hệ tuyến tính giữa hai biến