Bài giảng Kế toán doanh nghiệp thương mại: Bài 1 - ThS. Đoàn Thị Trúc Quỳnh

• Phân tích được công tác kế toán các nghiệp vụ mua hàng, bán hàng và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa trong doanh nghiệp kinh doanh thương mại nội địa.... Đặc điểm vận dụng chế độ kế [r]

v1.0014107203 1

BÀI 1

KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH

THƯƠNG MẠI NỘI ĐỊA

Giảng viên: ThS Đoàn Thị Trúc Quỳnh

v1.0014107203 2

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày rõ sự khác biệt trong hoạt động thương mại và

hoạt động sản xuất thông thường

• Phân tích được công tác vận dụng chế độ kế toán trong

doanh nghiệp kinh doanh thương mại nội địa

• Phân tích được công tác kế toán các nghiệp vụ mua hàng,

bán hàng và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa trong

doanh nghiệp kinh doanh thương mại nội địa

v1.0014107203 3

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Người học cần được trang bị trước một số kiến thức cơ bản

từ các môn học sau:

• Kế toán tài chính 1;

• Kế toán tài chính 2

v1.0014107203 4

• Đọc giáo trình Kế toán tài chính;

• Đọc chế độ kế toán, chuẩn mực kế toán do Bộ Tài

chính ban hành;

• Thảo luận với giáo viên và các sinh viên khác về

những vấn đề chưa nắm rõ;

• Trả lời các câu hỏi ôn tập ở cuối bài

HƯỚNG DẪN HỌC

v1.0014107203 5

CẤU TRÚC NỘI DUNG

1.2 Đặc điểm vận dụng chế độ kế toán trong doanh nghiệp

kinh doanh thương mại nội địa

1.3 Kế toán luân chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp kế toán

hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thương xuyên

1.4 Kế toán luân chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp kế toán

hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ

1.5 Kế toán xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa 1.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại nội địa

v1.0014107203 6

1.1 ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THƯƠNG MẠI NỘI ĐỊA

• Hoạt động thương mại nội địa là khâu trung gian nối liền giữa sản xuất và tiêu dùng với chức năng chính là mua, bán hàng hóa trong phạm vi 1 quốc gia

• Hoạt động lưu chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp kinh doanh thương mại bao gồm 3 khâu: Mua, bán và dự trữ

• Đặc điểm về hàng hóa:

 Mặt hàng lương thực, thực phẩm;

 Mặt hàng công nghệ phẩm

• Đặc điểm về phương thức lưu chuyển hàng hóa:

 Bán buôn: Bán qua kho và không qua kho;

 Bán lẻ: Thu tiền tập trung, trực tiếp và tự động

• Đặc điểm về phương thức thanh toán: Trả trước, trả ngay, trả chậm

• Đặc điểm về tổ chức kinh doanh:

 Công ty bán buôn;

 Công ty bán lẻ;

 Công ty kinh doanh tổng hợp

v1.0014107203 7

1.2 ĐẶC ĐIỂM VẬN DỤNG CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP KINH

DOANH THƯƠNG MẠI NỘI ĐỊA

• Nội dung chính trong hoạt động kế toán tại doanh nghiệp kinh doanh thương mại nội địa chính là kế toán hoạt động mua hàng và kế toán hoạt động bán hàng

• Chứng từ sử dụng:

 Khi mua hàng

 Hóa đơn GTGT hoặc Hóa đơn bán hàng;

 Bảng kê mua vào hàng hóa không có hóa đơn;

 Phiếu nhập kho;

 Biên bản kiểm nghiệm;

 Các chứng từ thanh toán

 Khi bán hàng

 Hóa đơn GTGT hoặc Hóa đơn bán hàng;

 Phiếu xuất kho;

 Thẻ quầy hàng;

 Bảng thanh toán hàng đại lý, ký gửi;

 Các chứng từ thanh toán

v1.0014107203 8

• Đặc điểm kế toán các khoản chi phí phát sinh:

 Khi mua hàng:

 Giá mua ghi trên hóa đơn có thể bao gồm hoặc không bao gồm thuế giá trị gia tăng tùy thuộc vào phương pháp tính thuế mà doanh nghiệp áp dụng Nếu doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp thì giá mua

là giá đã bao gồm thuế giá trị gia tăng Nếu doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ thì giá mua là giá chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng

 Chi phí thu mua phát sinh trong quá trình thu mua lô hàng bao gồm: Chi phí vận chuyển, bốc dỡ, lưu kho, bảo hiểm, hao hụt trong định mức, Chi phí này sẽ được tập hợp chung và phân bổ vào cuối kỳ cho hàng đã tiêu thụ và hàng còn tồn cuối kỳ

Giá mua thực

tế lô hàng

= Giá mua ghi trên hóa đơn

+ Chi phí thu mua

- Các khoản

giảm trừ

+ Thuế NK,

TTĐB

1.2 ĐẶC ĐIỂM VẬN DỤNG CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP KINH

DOANH THƯƠNG MẠI NỘI ĐỊA (tiếp theo)

v1.0014107203 9

 Các khoản giảm trừ:

 Giảm giá hàng mua: Là khoản giảm trừ người mua được hưởng khi hàng kém phẩm chất, không đúng thỏa thuận theo hợp đồng

 Chiết khấu thương mại: Là khoản giảm trừ người mua được hưởng khi mua với

số lượng lớn hoặc mua nhiều lần

 Hàng mua trả lại;

 Thuế nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt: Nếu có phát sinh cũng tính toàn bộ vào giá trị lô hàng

 Khi bán hàng: Giá xuất kho của từng lô hàng tùy thuộc vào phương pháp tính giá xuất mà doanh nghiệp lựa chọn: Nhập trước xuất trước, nhập sau xuất trước, giá thực tế đích danh, giá bình quân cả kỳ, giá bình quân sau mỗi lần nhập, giá bình quân cuối kỳ trước, giá hạch toán

CP thu mua

phân bổ cho

hàng tiêu thụ

= Chi phí thu mua

tồn ĐK

+ Chi phí thu mua phát

sinh trong kỳ

* Giá trị hàng mua tiêu thụ trong kỳ

Giá trị hàng mua tiêu thụ trong kỳ

+ Giá trị hàng mua tồn

cuối kỳ

1.2 ĐẶC ĐIỂM VẬN DỤNG CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP KINH

DOANH THƯƠNG MẠI NỘI ĐỊA (tiếp theo)

v1.0014107203 10

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI

• Câu 1: Cũng như các doanh nghiệp khác, chúng ta phải kiểm tra bộ chứng từ khi nhập hàng gồm: Hợp đồng mua bán, Giấy chứng nhận nguồn gốc, chất lượng hàng hóa, Hóa đơn bán hàng (Hóa đơn GTGT) của nhà cung cấp, Biên bản kiểm nhận hàng hóa, Phiếu nhập kho Ngoài ra với 1 số hàng hóa đặc thù như nhập khẩu còn phải có Tờ khai hải quan, Hồ sơ chứng nhận chất lượng, Giấy chứng nhận xuất xứ, Giấy đăng ký nhãn hàng hóa

• Câu 2: Chi phí vận chuyển trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp thường nhỏ nên được tính trực tiếp vào giá trị nguyên vật liệu khi nhập kho Còn chi phí vận chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại thì phát sinh thường xuyên với giá trị lớn và liên quan đến nhiều lô hàng, nhiều chủng loại khác nhau nên thường được tập hợp chung và phân bổ 1 lần vào cuối kỳ