Bài giảng Vệ sinh và y học thể dục thể thao

[r]

TRƯỜNG Đ I Ạ  H C Ọ  PHẠM VĂN Đ NG Ồ

BÀI GIẢNG :

VỆ SINH VÀ Y H C Ọ  THỂ D C Ụ  THỂ THAO

L i   ờ   nói 

đ u ầ

Để đáp ứng các yêu cầu đ i ổ  mới trong công tác đào tạo theo hệ th n ố g tín 

ch  và ỉ  nâng cao ch t ấ  lượng giáo d c ụ  đồng th i ờ  giúp cho sinh viên có được nh ng ữ   tài li u ệ   và  n m ắ   ch c ắ   nh n ữ g  ki n   th ế ức  có  thể  v n ậ   d ng ụ   trong  quá  trình  công  tác   tr ở ường    ph  th ổ ông  sau  này, chúng  tôi  tổ  ch c ứ   biên so n ạ   đề  cương  bài 

gi ng ả  môn v  sinh ệ  và y h c ọ  Thể d c ụ  thể thao dành cho sinh viên hệ cao đ ng ẳ  –  ngành  giáo  d c th ụ ể  ch t ấ   trường Đ i ạ   h c ọ   Ph m ạ   Văn  Đ ng ồ   sử  d ng ụ   trong  quá  trình h c ọ  t p ậ  với hình th c ứ  l u ư  hành n i ộ  b ộ

N i ộ  dung đề cư ng ơ  bài gi ng ả  g m ồ  2 phần:

Ph n ầ   I:  Vệ  sinh  học  thể  d c ụ   thể  thao  g m ồ   5  chương.  Ph n ầ   này  bao  g m ồ  

nh ng ki n ữ ế   th c ứ   cơ  b n ả   về  vệ  sinh  h c ọ   như  Vệ  sinh  cá  nhân,  vệ  sinh  dinh  dưỡng, vệ sinh môi trường, v  sinh ệ  học đường và vệ sinh thể d c ụ  thể thao.

Ph n ầ  II: Y h c ọ  Thể d c ụ  thể thao g m ồ  4 chương nh m ằ  cung c p ấ  ki n ế  th c ứ  cơ 

b n nh t  ả ấ  về y h c ọ  thể d c ụ  thể thao,ch n t ấ hương trong ho t ạ  đ ng ộ  thể dục thể  thao, m t s ộ ố tr ng ạ  thái bệnh lý thường g p ặ  trong luyện t p ậ  và thi đ u ấ  thể d c ụ   thể thao, xoa bóp thể thao và thể d c ụ  ch a ữ  b nh ệ

Để có được đề cương bài gi ng ả  này chúng tôi đã d a ự  trên cơ s   ở   bộ giáo  trình qui  định  c a ủ   bộ  giáo  d c ụ   và  đào  t o ạ   ,  các  tài  li u ệ   ,  sách  tham  kh o liên ả   quan, đ ng th i ồ ờ  để phù hợp với khả năng và trình độ c a ủ  sinh viên chúng tôi cố 

g ng cô đ ng ắ ọ  những nội dung chính c n ầ  thi t ế  nh t ấ  theo hướng rút gọn nhưng 

v n ẫ  đ y ầ  đ  theo ủ  n i ộ  dung chương trình. Đ ng  ồ thời để nâng cao năng l c ự  tự h c ọ  

c a ủ  sinh viên, sau m i ỗ  ph n ầ  ho c ặ  m i bài ỗ  chúng tôi có so n ạ  m t ộ  s  câu ố  h i ỏ  ôn 

t p ậ  và th o ả  lu n ậ  đ  h ể ướng sinh viên vào nh ng ữ  v n ấ  đề tr ng ọ  tâm c a ủ  bài học,  sinh viên có thể t p ậ  t  gi i ự ả  quy t ế  những tình hu ng có ố  thể x y ả  ra trong luy n ệ  

t p ậ  và gi ng ả  d y ạ  thể d c ụ  th  thao ể  sau này.

Thông qua h c ọ  tập bộ môn này chúng tôi mong mu n ố  sinh viên n m ắ  được 

nh ng ữ  ki n th c ế ứ  đ  v n d ng ể ậ ụ  vào th c ti n ự ễ  giảng d y ạ  và ho t ạ  đ ng ộ  th  d c ể ụ  thể  thao

ở  trường  phổ 

thông.

Trong quá trình biên so n, ạ  chắc ch n ắ  không tránh kh i  ỏ   nh ng ữ  thi u ế  sót,  chúng tôi  mong nhận  được  nh ng ữ  sự  đóng góp  ,  chỉ  b o ả   c a ủ   quí  th y ầ   cô  giáo  và

các b n ạ  đồng nghiệp để t p ậ  tài liệu này hoàn ch nh ỉ  h n.Xin ơ  chân thành cám  ơn.

PH N  Ầ  1      VỆ SINH H C TDTT Ọ

CHƯ NG   1 Ơ   :  VỆ  SINH   CÁ 

NHÂN

nhân

1.VỆ SINH BẢO VỆ DA

da:

1,4 –

v ệ

­  Chức  năng  cảm 

giác

­  Chức  năng  tham  gia  quá  trình  điều  hòa  thân 

nhi t.ệ

­  Chức  năng  bài 

ti t.ế

glycozen

da:

TDTT

tu n.)ầ

tắm:

đói

ốm

khác

m i t mớ ắ  n iơ  kín gió

lao

sinh…

?

TDTT

2 . VỆ SINH TRANG PH C Ụ

sau:

ngực và

ráo

khuẩn:

da

việc:

­ Trang phục ph iả  tạo đi uề  ki nệ  thu nậ  l iợ  cho ho tạ  đ ngộ  và b oả  v  ngệ ư iờ  lao  động

(nh t làấ  đ iố  v iớ  trẻ em)

răng:

răng:

chân răng

răng

Chức  năng  :  Có  3  chức  năng 

chính:

­  Ăn  nhai(  c nắ   xé  ,  nhai,  nghi nề   th cứ  

ăn)

­ Giúp cho quá trình phát âm

mỹ

3.2  Vệ  sinh  răng 

miệng:

3.2.1.Ý      ng   h      ĩa      vệ      sinh      r      ăng      m   i n   g      : Mi ngệ ệ  là  cửa  ngõ c aủ   đư ngờ  tiêu  hóa,  nó  là 

3.3.2  Ng   u      y  ê      n     nhân      sâu      răng      và      cách      vệ      sinh      r  ă      ng    

m

   i n   g      :ệ

bám

răng. Phòng bệnh sâu răng:

­ Hi nệ  nay nư cớ  ta áp  d ngụ  4  chính sách lớn để phòng tránh bệnh sâu răng 

h p.ợ

Flo

ngay

dung:

2 l n/tu n.ầ ầ

trị

sẽ giúp

l i.ợ

Họng:

h p.ấ

viêm

h nọ g:

ru t.ộ

…

có  thể  gây  nhiễm 

đ c.ộ

h i.ạ

thay đ iổ  đ tộ  ng t.ộ

h nọ g

tai:

tăm

tai

ngay

­ Khi có dị v tậ  r iơ  vào tai không nên tự lấy ra mà c n đ n ầ ế cơ sở y tế để khám và  xử

lý

5. VỆ SINH MẮT:

c nầ

có ý th cứ  t tố  và tổ ch cứ  t tố  vệ sinh xã h i.ộ

d nẫ  c aủ  thầy thu c.ố

che ch n,ắ  b oả  h )ộ

s c nh n.ắ ọ

­ Có chế độ ăn uống đủ vitamin A

5.3.1 Đau      m    tắ       đỏ       :

b n,ẩ   ch uậ  ,

5.3.2 Đau      m    tắ       h      ộ   t      :

lo iạ

s oẹ  r iồ

mờ đ c,ụ  sinh màng mộng ho cặ  viêm bờ mi gây toét m t,ắ  khô m tắ  , t cắ  lệ đ o.ạ  

trường.

5.4.1 Cơ       c      hế      c n      t      hị ậ     :

cong

g iọ  là đi u ti t).ề ế  Có 2 trư ngờ  hợp:

d tẹ

th ị

th ị

5.4.2  Ngu   y      ên      n      hân      g  â      y     nên      c n    ậ

th

   ị      :

thị

d c.ụ

h p c nợ ậ  th ị

nhi u.ề

nhiều

dài(

làm  vi cệ   v iớ   máy  tính  ,  ch iơ   trò  chơi  điện  tử)

5.4.3.  Bi   ệ       n     ph   á      p     ph   òn       g     ch ng  ố     c       nậ    

th

   ị      :

h c.ọ

HS

35cm

cách

+  C iả   ti nế   ch tấ   lư ngợ   sách  v ,ở   bảng  , 

phấn…

đ c ngoàiọ  tr iờ  n ng.ắ

+  Phòng ngừa bệnh t tậ   ,  d chị   b nhệ   cho  h cọ   sinh. Kh uẩ  ph nầ   ăn  c nầ   đủ  ch t,ấ  

nh tấ  là

cá…

1.   Trình bày sơ lượ  c uc ấ  t oạ  c aủ  nhãn c u.ầ

6.VỆ SINH GI C Ấ  NGỦ:

hưng

kh iỏ

tế bào thần

c  th ơ ể

­  M tấ   ngủ  là  dấu hi uệ   thư ngờ  g pặ  c aủ   nhiều  tr ngạ   thái  bệnh  lý  và  m tệ   m iỏ   quá

mức.Đ iố  v iớ   v nậ   động  viên,  bị  khó  ngủ  thì  c nầ   xem  l iạ   chế  độ  sinh  ho t,ạ  

tr a tư uy ng nắ  ( 15 phút  đ n 1ế  gi )ờ  nhưng r tấ  c nầ  thi t,ế  nh tấ  là đ iố  v iớ  VĐV

đ iố

thể

đư cợ   xem  là  Doping .  trong  thời  gian  t pậ   nặng,  thi  đ uấ   căng  th ngẳ   có  thể  sử 

sinh gi cấ  ng ủ

GIỚI:

t pạ  h n nơ am gi i.ớ

không

7.2 Vệ sinh nữ giới:

đ ngộ  n ngặ  ,

kéo dài…

CHƯƠNG  2  :  V Ệ   SINH   DINH 

DƯ NG Ỡ

ăn

tr ng sạ ức kh e,ỏ  đi uề  ki nệ  ho tạ  đ ngộ  , lao đ ngộ  c aủ  cơ th ể

DƯỠNG

­  Đ cặ   điểm  chính  c aủ   cơ  thể  s ngố   là  sự  trao  đ iổ   các  ch tấ   v iớ   môi  trư ngờ   xung

ăn

­  Ăn  u ngố   là  m tộ   trong  những  nhu  c uầ   sinh  h cọ   cơ  b nả   c aủ   con  ngư i.ờ   Cơ 

trưởng

ăn

lư nợ g

thi t choế  cơ th ể

1.1.  Glu   x      it      (      Đư    ờ       n  g      ,t  i      nh    

b tộ ):

1.1.1Vai trò:

cơ

th ể

cho

khử)

thể :

d nạ g:

+ Monosaccarit: gồm glucoza, Fructoza và Galactoza (glucoza, Fructoza có trong 

có trong sữa)Monosaccarit và Disaccarit có vị ng t.ọ

Xenluloza

trình tiêu

hóa

1.2.  Lipit      (     Mỡ      ,     d       uầ    

)      :  

1.2.1 Vai trò:

1g

Kcal)

thi t.ế

mật…

vật

no)

no)

no)

th ể

Lipit

­  Đ iố   v iớ   trẻ  em,  thanh  thi uế   niên,  ngư iờ   lao  đ ngộ   tỉ  lệ  năng  lư ngợ   do  lipit  cung

lượng

thể/ngày

1:1

1.3.  Prote   i      n(      ch t  ấ     đ      ạ       m    

):

1.3.1 Vai trò:

cho4,1

Kcal

­  Protein  có tác  dụng  kích  thích  sự  thèm 

ăn

c  thơ ể  chậm  l nớ   ,chậm  phát  tri n,ể   mỡ  hóa  gan,  r iố   lo nạ   các  ho tạ   động  c aủ  

tuy nế   n i ti t,ộ ế  sức miễn d chị  giảm, tăng cảm thụ v iớ  các b nhệ  nhiễm khuẩn, 

Protein

/ngày

và

Protein  thực  vật  là  2: 

1

1.4.Vit   a      m   i      n      (      S  i      nh    

tố

   )      :  

vai

enzim)

th ể

­ Các Vitamin chia làm 2 nhóm:

B

K

1.5 Các      K       hoáng      chấ   t      :

(0,05%),

các

yếu  tố  vi  lượng  là  I, F, Cu,  Co,  Mn,  Fe, 

Zn

khoáng:

răng

c ơ

trò

s t gắ ây  thi uế   máu.  I­  tố   v iớ   thiroxin  là  hormon  c aủ   tuy nế   giáp  trạng,  thi uế