Phô thuéc vµo ®é kiªn cè cña ®¸ v¸ch vµ chiÒu réng buång cã thÓ chØ sö dông v× chèng neo hoÆc kÕt hîp nã víi v× chèng gç... Khi khèi lîng l¾p r¸p vµ th¸o dì thiÕt bÞ rÊt lín, nªn thµ[r]
Trang 1Về tiêu hao năng lượng, ít nhất là phương pháp tự chảy, rồi đến chèn cơ khí Tiêu hao năng lượng lớn nhất thuộc về chèn khí nén: cho 1 m3 vật liệu chèn cần có khoảng 10-15 kW-h
Khi chèn lò bằng khí nén, độ hao mòn cơ học của thiết bị là lớn nhất
Về điều kiện vi khí hậu trong hầm lò (sự nhiễm bụi, độ ẩm) tốt nhất là chèn
lò tự chảy, xấu nhất là chèn khí nén
Khối lượng lao động của công tác chèn nhỏ nhất thuộc về chèn thuỷ lực và khí nén
Sự lựa chọn phương pháp chèn còn phụ thuộc nhiều vào loại các công trình, các vỉa than hay các lớp nằm trên Nếu cần có một khối chèn chặt sít, thì phải sử dụng chèn thuỷ lực hoặc khí nén
Tóm lại, khi lựa chọn phương pháp chèn lò cần phải tính đến tất cả các yếu
tố, dựa trên cơ sở phân tích kinh tế-kỹ thuật kỹ càng
Chương 7 : các công đoạn cuối của chu kỳ lò chợ
7.1 Đặc điểm của các công đoạn cuối
Khi khấu than theo từng dải dọc lò chợ, sau mỗi dải khấu cần phải chuẩn bị thiết bị để khấu dải than tiếp theo Các công đoạn liên quan đến chuẩn bị thiết bị để khấu dải than tiếp theo và di chuyển chúng về phía gương lò được gọi là các công
đoạn cuối
Khi khấu than bằng máy liên hợp, các công đoạn cuối trong lò chợ cần phải
đảm bảo khấu được đoạn cuối cùng I của dải cũ (hình 66) và đoạn II của dải mới để
bố trí bộ phận công tác của máy liên hợp
Hình 66: Sơ đồ phần cuối của lò chợ
Các công đoạn cuối đặc trưng là: chuẩn bị buồng khấu (khám), dựng vì chống tăng cường ở đầu lò chợ giáp với lò chuẩn bị, di chuyển bộ truyền động của máng cào, tháo và lắp các chân cột chống của lò chuẩn bị, xếp cũi và v.v
Thành phần và khối lượng của các công đoạn cuối rất khác nhau, phụ thuộc vào công nghệ khấu than, sơ đồ khấu, hình dạng và kích thước tiết diện lò chuẩn bị giáp với lò chợ, kết cấu vì chống của chúng và v.v
Các công đoạn ở phần cuối lò chợ được thực hiện trong vùng ảnh hưởng tương hỗ của hai đường lò - lò chợ và lò chuẩn bị Trong đó, lò chợ gây ảnh hưởng rất lớn đến sự ổn định của lò chuẩn bị và buộc phải thực hiện các công tác về chống
Trang 2giữ tăng cường, về tháo và lắp lại các vì chống, cũng như các biện pháp để bảo vệ lò chuẩn bị Vị trí giao nhau giữa lò chợ và lò chuẩn bị được gọi là vùng tiếp giáp
Kích thước vùng tiếp giáp ở lò chuẩn bị phụ thuộc vào hàng loạt các yếu tố
địa chất và kỹ thuật mỏ và có thể đạt tới 25-30 m Kích thước vùng tiếp giáp ở lò chợ phụ thuộc vào hệ thống khai thác và thường không vượt quá 10-25 m
Trong các công đoạn cuối, chuẩn bị buồng khấu đòi hỏi khối lượng lao động lớn nhất Thông thường, công đoạn này được thực hiện thủ công, bằng phương pháp khoan nổ mìn hoặc dùng búa chèn Trong các lò chợ cơ khí hoá toàn bộ, trung bình các công đoạn cuối chiếm tỷ trọng khoảng 25 % khối lượng lao động chung của lò chợ và cần khoảng 20-25 người-ca cho 1000 t sản lượng
Tỷ trọng các chi phí ở vùng tiếp giáp sẽ gia tăng cùng với sự phát triển mức
độ cơ khí hoá các công tác ở phần chính của lò chợ, cùng với khi khai thác xuống sâu và khi độ ổn định của các lò chuẩn bị suy giảm ở vùng tiếp giáp cần tiến hành nhiều công việc có đặc thù khác nhau, nhưng do sự hạn chế về không gian công tác, rất khó kết hợp với nhau, dẫn tới tỷ lệ chi phí thời gian để hoàn thành chúng gia tăng Nhiều khi, chi phí thời gian để chuẩn bị máy liên hợp cho chu kỳ mới cùng các công việc khác ở vùng tiếp giáp xấp xỉ thời gian để khấu than trong phần chính của lò chợ, đôi khi thậm chí còn lớn hơn
Chúng ta sẽ tách riêng phương pháp thực hiện các công đoạn cuối và các công đoạn ở vùng tiếp giáp để xem xét
Các phương pháp thực hiện các công đoạn cuối được phân biệt như sau: di chuyển máy liên hợp vào buồng khấu; quá trình tự tạo rạch của máy liên hợp; di chuyển máy liên hợp ở khoảng trống của vùng tiếp giáp
7.2 Di chuyển máy liên hợp vào buồng khấu
Hiện nay, phương pháp di chuyển máy liên hợp vào buồng khấu (khám) ở hai đầu lò chợ được áp dụng rất phổ biến Các buồng khấu được chuẩn bị bằng phương pháp khoan nổ mìn, bằng búa chèn hoặc nhờ máy cắt buồng chuyên dùng
Chuẩn bị buồng khấu bằng khoan nổ mìn có những khuyết điểm dưới đây:
- khối lượng lao động lớn;
- điều kiện chống giữ đá vách bị xấu đi ở vùng tiếp giáp, liên quan tới diện
lộ của vách buộc phải tăng và mật độ vì chống buộc phải giảm ở trên đầu máng cào
và trong quá trình di chuyển máng;
- phải dừng công tác lò chợ trong thời gian nổ mìn ở buồng khấu và thông gió;
- cần phải tải than, đôi khi là các cục đá lớn, từ buồng khấu phía trên lọt qua bên dưới thân máy liên hợp, mà có khi phải dừng máy để phá vỡ thủ công
Những khuyết điểm đó làm giảm đáng kể thời gian công tác hữu ích của máy liên hợp Chi phí lao động cho việc chuẩn bị buồng khấu khi sử dụng máy liên hợp và vì chống đơn chiếm khoảng 15-19 % khối lượng lao động chung của lò chợ, còn khi dùng vì chống cơ khí hoá thì chiếm tới 26-28 % Hầu hết các máy liên hợp
đòi hỏi phải chuẩn bị trước các buồng khấu, mỗi buồng dài 5-8 m
Để tạo buồng khấu, có thể sử dụng máy cắt buồng, hoạt động ở các vỉa có góc dốc không quá 20o ở hai đầu thân máy có hai tang xoắn tự khoan rạch với
Trang 3chiều rộng khác nhau, có thể điều chỉnh theo chiều dày của vỉa Như vậy, nó có khả năng khấu gương trên cả chiều dài buồng
Một tang khấu đảm nhận chất tải than lên máng cào lò chợ Than khấu được nhờ tang thứ hai sẽ được chuyển về tang thứ nhất bởi cơ cấu tải than kiểu vòng xích,
có gắn các thanh cào côngxơn Việc chống giữ buồng khấu được thực hiện bằng các tấm xà duỗi dài của vì chống cơ khí hoá Buồng khấu chỉ vượt trước gương lò chợ một khoảng bằng chiều rộng khấu của máy liên hợp
Trình tự thực hiện các công đoạn chuẩn bị buồng khấu bằng máy cắt buồng như sau (hình 67):
I - ban đầu, các bộ phận công tác của máy tự khoan rạch;
II - máy cắt buồng di chuyển dọc lò chợ khoảng 15 m, tang trước khấu một lớp than để chuẩn bị buồng cho máy liên hợp, còn tang sau chuẩn bị buồng cho chính nó;
III - máy di chuyển ngược lại, khấu lớp than còn lại và dọn sạch nền Máy liên hợp khấu than đến bậc được tạo ra bởi máy cắt buồng, sau đó máng cào được
đẩy về phía gương;
IV - các bộ phận công tác của máy liên hợp và máy cắt buồng cùng tự khoan rạch;
V - máy cắt khấu phần cuối của lò chợ, đến bậc do máy liên hợp tạo ra;
VI - máy cắt trở về phần trên của lò chợ và tự khoan rạch
Hình 67: Trình tự các công đoạn chuẩn bị buồng khấu
bằng máy cắt buồng NM-1 (LB Nga)
Trang 4Việc đẩy máy liên hợp vào buồng khấu bao gồm các công đoạn sau: đưa chính máy vào buồng khấu, khấu phần than để lắp đặt các tấm chất tải, dọn than ở
đầu lò chợ giáp với lò chuẩn bị, các công đoạn liên quan tới bộ phận xếp tải, di chuyển máng cào và bộ truyền động của nó, chống giữ vùng tiếp giáp và các công
đoạn phụ khác
Do máy cắt rạch có động cơ, hộp giảm tốc, bộ phận công tác và cơ cấu xếp tải hợp nhất về kết cấu với một thân máy, di chuyển dọc máng cào trên trụ của vỉa, cho nên kích thước về chiều dài cũng như chiều rộng của máy khá lớn, dẫn đến chiều rộng của khoảng trống trong quá trình khấu than có lúc không thể chống giữ bằng các vì chống chính của lò chợ Chính vì vậy, các máy cắt buồng chỉ có thể
được áp dụng khi đá vách có độ ổn định cao
7.3 Quá trình tự tạo rạch của máy liên hợp
máy liên hợp thường tự tạo rạch bằng cách khấu trực diện hoặc khấu xiên chéo Khi các bộ phận công tác của máy liên hợp được bố trí ở hai đầu thân máy, thì thường áp dụng cách khấu trực diện Lúc đó, các công đoạn cuối được thực hiện theo thứ tự như sau (hình 68):
I - tấm chất tải của máy liên hợp được tháo dỡ ở khoảng cách 10-15 m, tính
từ đầu lò chợ Khi đó, máy liên hợp nằm ở phần dưới của lò chợ, tang khấu phía trước 1 nằm ở vách vỉa, còn tang khấu phía sau 2 - ở phía trụ Lớp than a ở phía trụ bằng chiều dài của máy chưa được khấu;
II - tang khấu 1 ở phía vách được hạ xuống trụ của vỉa;
III - khấu lớp than a giữa hai tang khấu;
IV - trước khi khoan rạch, các tang khấu được bố trí ở trụ của vỉa Máng cào
được đẩy về phía gương và cả hai tang khấu cùng khoan rạch tới độ sâu bằng chiều rộng khấu của máy, đầu máng cào cũng được đẩy sát vào gương, sang luồng mới;
V - sau khi tạo rạch, các tang khấu đồng thời hoặc lần lượt được nâng lên phía vách;
VI - khấu một lớp than phía trên đến sát lò chuẩn bị;
VII - tang khấu 1 được hạ xuống phía trụ khi máy không di chuyển;
VIII - khấu lớp than phía dưới Sau đó, khấu tiếp một đoạn đủ để lắp ráp tấm chất tải, cho máy chạy xuống rồi chạy lên để dọn sạch nền Ráp tấm chất tải vào máy
Tổng thời gian của các công đoạn cuối chiếm khoảng 30 phút, trong đó: 14 phút - thời gian manơ của máy do mỗi tang khấu không thể lấy hết chiều dày của vỉa; 9 phút - các công đoạn liên quan đến bộ phận chất tải; 5 phút - tự khoan rạch trực diện; 2 phút - các công đoạn phụ trợ Khối lượng lao động chung của các công
đoạn cuối là khoảng 250 người-phút
Khi khấu than bằng máy liên hợp 1GS-68 (Nga), đoạn lò chợ giáp với lò dọc vỉa thông gió được khấu hoàn toàn, còn đoạn giáp với lò vận tải vẫn cần có một buồng khấu nhỏ do vướng đầu dỡ tải của máng cào lò chợ
Với bộ phận công tác dạng bất kỳ của máy liên hợp, có thể tạo rạch theo phương pháp khấu xiên chéo Khi đó, đối với máy liên hợp có các bộ phận công tác
ở hai đầu thân máy có thể khấu than theo sơ đồ con thoi, còn với các bố cục khác -
có thể khấu một chiều
Trang 5Hình 68: Thứ tự thực hiện các công đoạn cuối khi máy liên hợp
tự khoan rạch trực diện
Trong phương pháp khấu xiên chéo, các công đoạn cuối được tiến hành theo trình tự sau (hình 69):
I - ở trạng thái ban đầu, máng cào được ép sát vào gương, trừ phần cuối của
nó, nơi có máy liên hợp;
II - máy liên hợp chạy dọc tuyến uốn của máng cào và bộ phận công tác phía trước khấu một dải than hình nêm dài 12-15 m;
III - đẩy phần chưa được di chuyển của máng cào cùng đầu truyền động vào gương và cho máy khấu khối than đầu lò chợ;
IV - chuyển máy về bậc gương và tiến hành khấu than bình thường
Tổng thời gian của các công đoạn cuối không kể quay đầu máy là 25 phút, trong đó 11 ph - manơ để dọn nền, 4 ph - tạo rạch từ sườn với máng cào uốn, 10 ph
- di chuyển đầu truyền động của máng cào và các công đoạn phụ trợ
Trang 6
Với các bộ phận công tác tự khoan rạch được bố trí về một phía thân máy, quá trình tạo rạch ở hai đầu lò chợ có thể được thực hiện bằng hai máy liên hợp Các máy liên hợp phải có bộ phận công tác hướng về phía đầu lò chợ tương ứng của mình Máy phụ ở phía lò dọc vỉa thông gió đảm nhận khấu một đoạn lò chợ dài
20-25 m, đủ để chứa nó và máy chính cùng với các bộ phận công tác Phần còn lại của
lò chợ được khấu bằng máy chính Máy chính khấu than theo sơ đồ con thoi, còn máy phụ khấu một chiều
Thứ tự thực hiện các công đoạn khi khấu bằng hai máy liên hợp (hình 70) như sau:
I - các máy 1 và 2 nằm ở hai đầu lò chợ và tự khoan rạch trực diện đến hết chiều rộng khấu của bộ phận công tác;
II - máy 1 ở phía lò thông gió lấy một dải than dài 15-25 m và sau đó quay
về vị trí xuất phát thực hiện xếp tải than và dọn nền Liền sau quá trình khấu, phải tiến hành chống lò;
III - máy 2 đi khỏi vị trí tạo rạch 10-12 m thì tạm dừng để lắp ráp bộ phận xếp tải, di chuyển đầu truyền động và phần máng cào phía dưới máy sang luồng mới Sau đó, cho máy 2 khấu một dải than và chống lò Khi khấu xong, bộ phận xếp tải sẽ được tháo dỡ;
IV - khi đẩy máng cào vào gương, cả hai máy cùng tự khoan rạch trực diện;
V - máy 2 khấu một đoạn dài 6-8 m và dọn nền Sau đó, nó được lắp bộ phận xếp tải;
VI - máy 1 khấu một dải than phía lò dọc vỉa thông gió khi đi xuống và dọn nền khi đi lên Máy khấu đến đâu cần chống lò đến đó;
Hình 69:
Thứ tự thực hiện các công đoạn cuối khi máy liên hợp tạo rạch bằng cách khấu xiên chéo
Trang 7VII - máy 1 tự khoan rạch, còn máy 2 khấu một dải than từ chỗ khoan rạch
đến đầu dưới của máng cào Phía sau máy 2 cần thực hiện di chuyển máng cào và chống lò
Hình 70: Thứ tự thực hiện các công đoạn cuối khi khấu than
bằng hai máy liên hợp
Theo kết quả nghiên cứu của viện ĐônUGI, khối lượng lao động ở các phần cuối lò chợ khi khấu bằng hai máy liên hợp giảm được 57,3 % so với khấu bằng một máy, còn tổng khối lượng lao động cho cả lò chợ giảm được 25,9 %
Sơ đồ khấu than bằng hai máy liên hợp có thể được áp dụng với chiều dày vỉa từ 0,6 đến 3,4 m, góc dốc của vỉa từ 0 đến 20o và chiều dài lò chợ từ 120 đến
390 m, khi sử dụng vì chống đơn cũng như khi sử dụng vì chống cơ khí hoá
Máy liên hợp thứ hai thường được sử dụng với mục đích chuẩn bị buồng khấu phía trên và làm giảm thời gian thực hiện các công đoạn cuối Trong một số lò chợ, khi máy chính gặp sự cố thì máy phụ sẽ đảm nhận việc khấu than trên cả lò chợ Đôi khi trong lò chợ tồn tại phá huỷ địa chất, lúc đó mỗi máy liên hợp sẽ thực hiện khấu than từ chỗ phá huỷ đến một đầu lò chợ Các chỉ tiêu kinh tế-kỹ thuật cao
đã đạt được chứng minh khả năng áp dụng rộng rãi của sơ đồ khấu với hai máy liên hợp khi khai thác các vỉa có phá huỷ phức tạp
Hiện nay có xu hướng mở rộng diện hoạt động của máy phụ tới một nửa lò chợ, nhằm nâng cao cường độ khấu than khi cả hai máy làm việc với cùng một công suất Các máy liên hợp với bộ phận công tác nằm về một phía thân máy (2K52, 1K101, KS1KG ) được bố trí đối xứng nhau, có bộ phận công tác hướng về phía lò chuẩn bị tương ứng giáp với lò chợ Việc tạo rạch được thực hiện từ các lò dọc vỉa hoặc bằng cách khấu xiên chéo ở đoạn uốn máng cào tại điểm bất kỳ của lò chợ, phù hợp với các sơ đồ công nghệ mẫu
Trang 8Sự phối hợp hai máy liên hợp trong lò chợ tạo khả năng tăng chiều dài của
nó tới 350-400 m, đồng thời giảm được khối lượng lao động của các công đoạn cuối
so với các lò chợ ngắn hơn với một máy liên hợp Cường độ khấu than gia tăng và khả năng làm việc không cần buồng khấu hoặc với buồng khấu có chiều dài tối thiểu sẽ tạo ra trạng thái của đá vách tốt hơn ở các vùng tiếp giáp của lò chợ với lò chuẩn bị, như vậy nâng cao được đáng kể điều kiện an toàn lao động
Nhằm nâng cao hiệu quả và phạm vi áp dụng khấu than cơ khí hoá ở các phần cuối lò chợ, có thể sử dụng các máng cào với các đầu truyền động được rút ngắn và phẳng Đầu của loại máng cào này được chế tạo để thực hiện khấu than không cần buồng khấu Bộ truyền động với công suất 110 kW được bố trí về bên thành máng cào phía phá hoả, thẳng góc với trục dọc của máng, có thể được đặt nằm ngang hoặc nghiêng Như vậy, cho phép đưa đầu máng cào ra lò chuẩn bị Khi
bố trí đầu máng cào trong lò chợ, chiều dài buồng khấu chỉ cần là 3-4 m
Nếu máy liên hợp trong lò chợ có các bộ phận công tác đối xứng ở hai đầu thân máy, thì do máy có thể tiến ra lò chuẩn bị, cho nên có thể giảm được đáng kể thời gian kiểm tra, bảo dưỡng máy và thay thế các răng cắt
Chiều rộng cần thiết tối thiểu của lò chuẩn bị khi đưa đầu máng cào ra khỏi
lò chợ và để bộ phận công tác của máy liên hợp có thể nhô ra là 4,3 m Khi sử dụng máy liên hợp 1GS-68 với sơ đồ như vậy, sản lượng của lò chợ tăng lên khoảng 20%, còn khối lượng lao động giảm được 40 % so với máy liên hợp có bố cục kiểu khác
và không đưa đầu máng cào ra lò chuẩn bị
7.4 Các công đoạn ở vùng tiếp giáp giữa lò chợ và lò chuẩn bị
Các sơ đồ công nghệ của vùng tiếp giáp được phân biệt phụ thuộc vào hệ thống khai thác, công nghệ thực hiện các công đoạn cuối, phương pháp chống giữ
và bảo vệ lò chuẩn bị
Dựa vào vị trí của đường lò so với khoảng trống đã khai thác và gương lò chợ, có thể chia ra ba nhóm lò chuẩn bị: các đường lò được đào trước khi khai thác than; các đường lò được sử dụng lại; các đường lò được đào phía sau hoặc vượt trước gương lò chợ
Trước khi tiến hành khai thác than, các đường lò có thể được đào trong khối than nguyên, sát với khoảng trống sẽ khai thác hoặc cách nó qua một trụ than Trong những điều kiện thuận lợi, lò chuẩn bị thường được đào sát với khoảng trống
sẽ khai thác và sẽ bị loại bỏ phía sau lò chợ Trong các đường lò như vậy có thể bố trí đầu máng cào, cho phép cắt buồng khấu với chiều dài nhỏ nhất Do hai lần chịu tác động của áp lực tựa, các đường lò được sử dụng lại bị biến dạng mạnh, cản trở sơ đồ khấu than không cần buồng khấu do phải tháo các cột của vì chống khi di chuyển máng cào lò chợ và làm tăng khối lượng lao động của các công tác ở vùng tiếp giáp
Từ quan điểm về áp lực mỏ, các đường lò được đào phía sau lò chợ tồn tại trong điều kiện thuận lợi nhất Song, khi đó không thể thực hiện công nghệ khấu than không cần buồng khấu trong lò chợ, mặt khác ở vùng tiếp giáp cần phải thực hiện một khối lượng lớn các công việc có đặc thù khác nhau, tập trung tại một diện công tác chật hẹp Đó là: khấu than bằng máy liên hợp ttrong lò chợ, chuẩn bị buồng khấu, đào lò chuẩn bị và xếp dải chèn trong khoảng trống đã khai thác
Trang 9Khuyết điểm của sơ đồ công nghệ này là không những khối lượng lao động ở vùng tiếp giáp cao, chiếm khoảng 40 % khối lượng lao động chung trong lò chợ, mà còn hạn chế tốc độ dịch chuyển của gương lò
Phương pháp bảo vệ lò chuẩn bị được lựa chọn chủ yếu dựa vào khối lượng lao động ở vùng tiếp giáp và trạng thái của đường lò Hiện nay, để bảo vệ lò thường
sử dụng vách ngăn nhân tạo ở dạng dải đá chèn, các chồng cũi, cột và tường bêtông cốt thép, hàng cột sít và các trụ than Chi phí lao động ở các vùng tiếp giáp dao
động từ 20 đến 50 % của khối lượng lao động chung trong lò chợ, không kể đến lượng lao động để thực hiện phương pháp bảo vệ lò chuẩn bị
Các công đoạn ở vùng tiếp giáp còn phụ thuộc vào phương pháp thực hiện các công đoạn cuối trong lò chợ:
1) khi đưa đầu máng cào ra lò chuẩn bị;
2) sử dụng máy cắt buồng khi đưa hoàn toàn hoặc một phần đầu máng cào
ra khỏi lò chợ;
3) khi khấu buồng thủ công hoặc khi dùng máy cắt buồng và đặt đầu máng cào trong lò chợ
Tại vùng tiếp giáp có các miền đặc trưng để thực hiện các công đoạn khác nhau (hình 71)
Hình 71: Các miền đặc trưng ở vùng tiếp giáp của lò chợ với lò chuẩn bị:
I-VI - số của các miền; 1- vách ngăn nhân tạo
Trong miền thứ nhất thực hiện công tác chống lò, thiết lập vì chống tăng cường; ở miền thứ hai - tháo và đặt lại các cột của vì chống lò, di chuyển và chống giữ đầu máng cào lò chợ (nếu nó được đưa ra), chuyển tải than được đưa ra từ lò chợ
Miền thứ ba là đoạn lò phía sau lò chợ, nơi thực hiện các công tác bảo vệ lò (hạ nền, chống xén, thu hồi vì chống tăng cường)
Trong miền thứ tư thực hiện khấu buồng, chống giữ buồng, di chuyển và bảo
vệ đầu máng cào lò chợ (nếu nó nằm trong lò chợ)
Tại miền thứ năm tiến hành di chuyển và chống giữ đầu máng cào và thiết lập các kết cấu tăng cường bảo vệ lò
Miền thứ sáu là phần cuối của lò chợ dành cho máy khấu Tại đây, máy liên hợp tiến hành tạo rạch, thực hiện các công đoạn liên quan tới chuẩn bị máy khấu một dải mới (tháo lắp bộ phận chất tải, kiểm tra và bảo dưỡng máy v.v )
Trang 10Vùng tiếp giáp với buồng khấu khác với vùng tiếp giáp không có buồng khấu không chỉ ở sự hiển diện của buồng, mà còn do vị trí của miền dùng để thiết lập công trình bảo vệ lò ở vùng tiếp giáp không có buồng khấu, việc thiết lập công trình bảo vệ lò trở nên khó khăn do bị vướng các vì chống cơ khí hoá, trong khi đó tại vùng tiếp giáp có buồng khấu, đầu máng cào và khoảng đá vách ở trên nó được chống giữ bằng vì chống đơn
Để thiết lập các kết cấu tăng cường bảo vệ từ phía lò chuẩn bị cần phải sử dụng các kết cấu đã được làm sẵn (thí dụ, các cột bêtông cốt thép đúc sẵn) hoặc công nghệ chuyên dùng (xếp dải chèn bằng phương pháp chèn khí nén)
Việc chống giữ vùng tiếp giáp được thực hiện nhờ vì chống đơn hoặc vì chống cơ khí hoá
Khi dùng vì chống đơn ở vùng tiếp giáp, cần có thời gian thực hiện lớn và khối lượng lao động cao (bảng 12)
Bảng 12
Các công đoạn ở vùng tiếp giáp Chi phí thời gian,
phút
Khối lượng lao động, người-phút Tháo vì chống, di chuyển và bảo vệ đầu
máng cào:
- đầu truyền động
- đầu trên
Dựng khung chống buồng ở lò dọc vỉa:
- thông gió
- vận tải
Tháo và đặt lại cột chống khi di chuyển
đầu máng cào Dựng cột chống tăng cường dưới xà của
lò dọc vỉa:
- thông gió
- vận tải
56,0 38,7 26,3 39,2 25,0
24,1 28,2
84,5 58,5 42,0 69,6 64,5
47,9 50,3
Để đảm bảo hiệu quả khấu than trong lò chợ, cần có vì chống cơ khí hoá của vùng tiếp giáp tham gia vào tổ hợp thiết bị lò chợ Vận hành tốt hơn cả là loại vì chống chỉ thực hiện di chuyển đầu máng cào và chống giữ vùng tiếp giáp Loại vì chống này được chế tạo cho các đường lò vách phẳng và các đường lò hình vòm
Thực tế sử dụng cho thấy rằng, vì chống cơ khí hoá vùng tiếp giáp cho phép giảm khối lượng lao động ở đây tới 2-3 lần và nâng cao mức độ an toàn lao động Ngoài ra, nó còn cho phép di chuyển đầu máng cào đồng thời với hoạt động của máy liên hợp khấu than trong lò chợ
Khối lượng lao động ở vùng tiếp giáp, cũng như khối lượng lao động về đào
và chống lò chuẩn bị (theo số liệu của ĐônUGI) được thể hiện trong bảng 13
Từ bảng 13 thấy rằng, khi đào lò chuẩn bị phía sau lò chợ thì sẽ có khối lượng lao động lớn nhất, do mức độ cơ khí hoá thấp trong quá trình chuẩn bị buồng khấu và đào lò dọc vỉa
Khi khấu than cơ khí hoá theo suốt chiều dài lò chợ và đưa hoàn toàn hay một phần đầu máng cào ra lò chuẩn bị, khối lượng lao động giảm khoảng 2 lần so với khi khấu than trong buồng khấu bằng phương pháp khoan nổ mìn