• Mô hình lực hấp dẫn mô phỏng theo định luật vạn vập hẫp dẫn của Newton trong đó ngoài vấn đề lợi thế cạnh trạnh còn xem xét đến nhiều yếu tố khác như khoảng cách giữa các quốc gia, [r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ V
DOANH NGHIỆP TRONG NỀN KINH TẾ MỞ
NỘI DUNG
1 Ngoại thương
2 Lợi thế so sánh
3 Tỷ giá hối đoái
4 Bảo hộ thương mại
5 Đầu tư trực tiếp nước ngoài
6 Chuyển giao quốc tế về công nghệ
7 Cân bằng trên thị trường thế giới
Trang 21 NGOẠI THƯƠNG
• Thương mại quốc tế là việc trao đổi hàng hóa và dịch
vụ (hàng hóa hữu hình và hàng hóa vô hình) giữa các quốc gia nhằm đem lại lợi ích cho các bên
• Đối với một số nước thương mại quốc tế tương đương
với một tỷ lệ lớn trong GDP
• Thương mại quốc tế đã xuất hiện từ lâu trong lịch sử
loài người (Con đường Tơ lụa) nhưng gần đây nó phát triển mạnh hơn, nhất là khi ngành giao thông phát triển, hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng và vấn đề toàn cầu hóa đang đang diễn ra trên mọi mặt
1 NGOẠI THƯƠNG
• Nguyên nhân có ngoại thương
• Sự khác nhau về điều kiện tự nhiên và trình độ KHCN của các quốc gia tạo lợi thế cạnh tranh trong sản xuất hàng hóa và dịch vụ
• Sự đa dạng hóa về nhu cầu, thị hiếu
• Sự chênh lệch về giá cả, sở thích và nguồn cung cấp đầu vào giữa các quốc gia
Trang 31 NGOẠI THƯƠNG
• Chức năng của hoạt động ngoại thương
• Thỏa mãn nhu cầu của cả người sản xuất và tiêu dùng về giá
cả, chất lượng, số lượng, địa điểm và thời gian phù hợp
• Giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội của đất nước: Vốn, việc làm, công nghệ, sử dụng tài nguyên có hiệu quả
• Nâng cao hiệu quả của nền kinh tế bằng việc tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh
• Nâng cao năng lực trong sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
• Cho phép chuyên môn hóa, góp phần làm tăng sản lượng dựa vào lợi thế của mỗi quốc gia VD: Việt Nam có đất nông nghiệp, ít vốn, lao động giá rẻ
1 NGOẠI THƯƠNG
• Rủi ro trong thương mại quốc tế
• Người mua không có khả năng thanh toán hoặc nợ quá hạn không đòi được
• Rủi ro liên quan đến việc thay đổi chính sách
• Rủi ro không chấp nhận hàng do đối tác gửi
• Rủi ro liên quan đến việc hủy bỏ hoặc không gia hạn giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu
• Rủi ro chiến tranh, chủ quyền chính trị
• Rủi ro liên quan đến tài sản của người nhập khẩu bị quốc hữu hóa hoặc sung công
Trang 42 LỢI THẾ SO SÁNH
• Lợi thế so sánh là tình huống mà dựa vào những điều kiện thuận lợi dẫn đến một quốc gia có thể sản xuất ra những sản phẩm giá rẻ hơn quốc gia khác
• Trong mô hình Ricardo, các nước tập trung chuyên môn hóa sản xuất vào mặt hàng mà họ có thể sản xuất hiệu quả nhất
• Mô hình Hechscher-Ohlin dựa vào sự khác biệt giữa các yếu tố nguồn lực Các nước sẽ xuất khẩu những sản phẩm sử dụng nhiều yếu tố nguồn lực mà nước đó
có thế mạnh, và nhập khẩu những sản phẩm sử dụng nhiều yếu tố nguồn lực mà nước đó khan hiếm
2 LỢI THẾ SO SÁNH
vập hẫp dẫn của Newton trong đó ngoài vấn đề lợi thế cạnh trạnh còn xem xét đến nhiều yếu tố khác như khoảng cách giữa các quốc gia, quan hệ ngoại giao và chính sách thương mại của mỗi nước
nguyên nhân thúc đẩy ngoại thương
Trang 52 LỢI THẾ SO SÁNH
3 TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
• Là số đơn vị tiền của nước này đổi được từ một đơn vị tiền của nước khác
• Được xác định theo “Lý thuyết sức mua tương đương”
• Tỷ giá hối đoái bị ảnh hưởng bới: tốc độ tăng giá, mức độ tăng trưởng nền kinh tế, lãi suất, xuất khẩu và v.v
• Nếu tốc độ tăng giá ở nước A cao hơn nước B thì giá đồng tiền của nước A sẽ giảm so với giá đồng tiền của nước B
• Nếu tốc độ tăng trưởng kinh tế của một nước cao hơn tốc độ của thế giới thì đồng tiền của nước này sẽ có xu hướng bị mất giá
Trang 63 TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
đồng tiền nội tệ mất giá (tỷ giá tăng) thì giá cả hàng XK của quốc gia đó trở nên rẻ hơn, sức cạnh tranh của hàng hoá trên thị trường quốc tế sẽ được nâng cao
• Trong khi đó, giá hàng NK từ nước ngoài trở nên đắt hơn,
do đó hạn chế NK Như vậy, sự tăng lên của tỷ giá làm nền kinh tế thu được nhiều ngoại tệ, cán cân thương mại
và cán cân thanh toán quốc tế được cải thiện
• Thông qua tỷ giá, nhà nước tác động đến tổng kim ngạch XNK và cán cân thương mại quốc tế
4 BẢO HỘ THƯƠNG MẠI
a Hạn ngạch nhập khẩu
b Thuế quan
c Tác động của chính sách bảo hộ thương mại
Trang 74 BẢO HỘ THƯƠNG MẠI
• Là quy định của một nước về số lượng cao nhất của một mặt hàng hay một nhóm hàng được phép XNK trong một thời gian nhất định thông qua hình thức cấp giấy phép
• Hạn ngạch NK gây ảnh hưởng đến giá cả của mặt hàng
đó tại thị trường nội địa
• Hạn ngạch NK có thể biến một DN trong nước thành một nhà độc quyền
• Nếu không minh bạch, hạn ngạch XK có thể gây ra tình trạng mất công bằng, tiêu cực
• Hạn ngạch không đem lại thu nhập cho Chính phủ nhưng lại đem lại lợi nhuận lớn cho người xin được giấy phép XNK theo hạn ngạch và bảo hộ SX trong nước
4 BẢO HỘ THƯƠNG MẠI
• Để bảo hộ thương mại Chính phủ có thể sử dụng công cụ thuế quan hoặc phi thuế quan
• Công cụ bảo hộ từ thuế quan là hình thức tăng mức thuế cho hàng xuất nhập khẩu, trong đó gồm cả thuế quá cảnh
• Đây là một loại thuế đánh vào hàng mậu dịch, phi mậu dịch khi hàng hóa đi qua khu vực hải quan của một nước
• Hiện nay, khi hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng thì các quốc gia tìm cách giảm dần và tiến tới xóa