• Phần thứ hai là lập trình hướng đối tượng với C++, bao gồm các định nghĩa và các thao tác trên lớp đối tượng, tính kế thừa và tương ứng bội trong C++, cách sử dụng một số lớp cơ bản [r]
Trang 1HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C++
(Dùng cho sinh viên hệ đào tạo đại học từ xa)
Lưu hành nội bộ
HÀ NỘI - 2006
Trang 2NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C++
PGS.TS Trần Đình Quế
KS Nguyễn Mạnh Hùng
Lập trình nâng cao với C++
Lập trình hướng đối tượng với C++
Trang 32
Trang 4GIỚI THIỆU
C++ là ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng được mở rộng từ ngôn ngữ C Do vậy, C++ có ưu điểm là kế thừa được các điểm mạnh truyền thống của ngôn ngữ C như uyển chuyển, tương thích với các thiết bị phần cứng Hiện nay, C++ là một ngôn ngữ lập trình phổ biến, được giảng dạy tại các trường đại học trong nước và trên thế giới và đặc biệt được sử dụng rộng rãi cho nhu cầu phát triển của công nghiệp phần mềm hiện nay Tài liệu này không những nhằm giới thiệu cho sinh viên ngôn ngữ lập trình C++, mà còn mong muốn qua đó sinh viên có thể hiểu được tư tưởng của phương pháp lập trình hướng đối tượng nói chung Nội dung của tài liệu bao gồm hai phần chính:
• Phần thứ nhất là lập trình nâng cao với C++, bao gồm lập trình C++ với con trỏ và mảng, các kiểu dữ liệu có cấu trúc cùng các thao tác vào ra trên tệp
• Phần thứ hai là lập trình hướng đối tượng với C++, bao gồm các định nghĩa và các thao tác trên lớp đối tượng, tính kế thừa và tương ứng bội trong C++, cách sử dụng một số lớp
cơ bản trong thư viện C++
Nội dung tài liệu được tổ chức thành 7 chương:
Chương 1: Giới thiệu tổng quan về các phương pháp lập trình
Trình bày các phương pháp lập trình tuyến tính, lập trình cấu trúc và đặc biệt, làm quen với các khái niệm trong lập trình hướng đối tượng
Chương 2: Con trỏ và mảng
Trình bày cách khai báo và sử dụng các kiểu con trỏ và mảng trong ngôn ngữ C++
Chương 3: Kiểu dữ liệu có cấu trúc
Trình bày cách biểu diễn và cài đặt một số kiểu cấu trúc dữ liệu trừu tượng trong C++ Sau
đó, trình bày cách áp dụng các kiểu dữ liệu này trong các ứng dụng cụ thể
Chương 4: Vào ra trên tệp
Trình bày các thao tác đọc, ghi dữ liệu trên các tệp tin khác nhau: tệp tin văn bản và tệp tin nhị phân Trình bày các cách truy nhập tệp tin trực tiếp
Chương 5: Lớp đối tượng
Trình bày các khái niệm mở đầu cho lập trình hướng đối tượng trong C++, bao gồm cách khai báo và sử dụng lớp, các thuộc tính của lớp; cách khởi tạo và huỷ bỏ đối tượng, các quy tắc truy nhập đến các thành phần của lớp
Chương 6: Tính kế thừa và tương ứng bội
Trình bày cách thức kế thừa giữa các lớp trong C++, các nguyên tắc truy nhập trong kế thừa, định nghĩa nạp chồng các phương thức và tính đa hình trong lập trình hướng đối tương với C++
Chương 7: Một số lớp quan trọng
Trình bày cách sử dụng một số lớp có sẵn trong thư viện chuẩn của C++, bao gồm các lớp: lớp tập hợp, lớp chuỗi, lớp ngăn xếp, lớp hàng đợi và lớp danh sách liên kết
Để đọc được cuốn sách này, sinh viên phải quen biết các khái niệm cơ bản về lập trình, có một số
kỹ năng lập trình với ngôn ngữ C hoặc C++ Cuốn sách này cũng có thể dùng tài liệu tham khảo cho những sinh viên muốn tìm hiểu các kỹ thuật lập trình nâng cao và lập trình hướng đối tượng
Trang 54
với C++ Cuốn sách này có kèm theo một đĩa chương trình chứa toàn bộ các chương trình được lấy làm minh hoạ và các bài tập trong cuốn sách
Mặc dù các tác giả đã có nhiều cố gắng trong việc biên soạn tài liệu này, song không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ các sinh viên và các bạn đồng nghiệp
Trang 6Mục lục
184
6.5 LỚP CƠ SỞ TRỪU TƯỢNG 138
6.5.1 Đặt vấn đề 138
6.5.2 Khai báo lớp cơ sở trừu tượng 138
6.5.3 Hàm khởi tạo lớp cơ sở trừu tượng 139
6.6 ĐA HÌNH 143
6.6.1 Đặt vấn đề 143
6.6.2 Khai báo phương thức trừu tượng 144
6.6.3 Sử dụng phương thức trừu tượng – đa hình 144
TỔNG KẾT CHƯƠNG 6 147
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP CHƯƠNG 6 148
CHƯƠNG 7 153
MỘT SỐ LỚP QUAN TRỌNG 153
7.1 LỚP VẬT CHỨA 153
7.1.1 Giao diện của lớp Container 153
7.1.2 Con chạy Iterator 154
7.2 LỚP TẬP HỢP 155
7.2.1 Hàm khởi tạo 155
7.2.2 Toán tử 155
7.2.3 Phương thức 156
7.2.4 Áp dụng 158
7.3 LỚP CHUỖI 159
7.3.1 Hàm khởi tạo 159
7.3.2 Toán tử 160
7.3.3 Phương thức 161
7.3.4 Áp dụng 163
7.4 LỚP NGĂN XẾP VÀ HÀNG ĐỢI 165
7.4.1 Lớp ngăn xếp 165
7.4.2 Lớp hàng đợi 166
7.5 LỚP DANH SÁCH LIÊN KẾT 169
7.5.1 Hàm khởi tạo 169
7.5.2 Toán tử 169
7.5.3 Phương thức 170
7.5.4 Áp dụng 171
TỔNG KẾT CHƯƠNG 7 173
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP CHƯƠNG 7 173
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP 174
Chương 1 174
Chương 2 174
Chương 3 174
Chương 4 175
Chương 5 175
Chương 6 176
Chương 7 177
TÀI LIỆU THAM KHẢO 181
MỤC LỤC 182
Trang 7NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C++
Chịu trách nhiệm bản thảo
TRUNG TÂM ÐÀO TẠO BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG 1