VÀNG DA (TRIỆU CHỨNG học nội KHOA) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

ĐỊNH NGHĨA Vàng da là tình trạng nhuốm màu vàng ở mô da, niêm, củng mạc mắt do tăng Bilirubin máu... CƠ CHẾ GÂY VÀNG DA Tăng sản xuất Bilirubin GT : như tán huyết..  Gỉam khả năng thu

VÀNG DA

ĐỊNH NGHĨA

Vàng da là tình trạng nhuốm màu vàng

ở mô (da, niêm, củng mạc mắt) do tăng Bilirubin máu.

CHUYỂN HÓA BILIRUBIN

CƠ CHẾ GÂY VÀNG DA

 Tăng sản xuất Bilirubin GT : như tán huyết

 Gỉam khả năng thu nhận Bilirubin GT : như do

b m sinh hay một số thuốc nhẩm sinh hay một số thuốc nh

b m sinh hay một số thuốc nhẩm sinh hay một số thuốc nh ư rifamycinư rifamycin rifamycin rifamycin

 Gỉam khả năng kết hợp với acid Glucuronic :

do hoạt động của men Glucuronyl transferase giảm do b m sinh, nhi m trùng huy t hay thu c ẩm sinh hay một số thuốc nh ễm trùng huyết hay thuốc ết hay thuốc ốc

giảm do b m sinh, nhi m trùng huy t hay thu c ẩm sinh hay một số thuốc nh ễm trùng huyết hay thuốc ết hay thuốc ốc

nh chloramphenicol, pregnanediol ư rifamycin

nh chloramphenicol, pregnanediol ư rifamycin

 Gỉam bài tiết Bilirubin TT ra tiểu quản mật như

tổn thương tế bào gan

 Tắc nghẽng đường mật gây tăng ch y u gây tăng ch y u ủ yếu ết hay thuốc ủ yếu ết hay thuốc

Bilirubin TT

PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN NHÂN VÀNG DA

PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN NHÂN VÀNG DA

1 Vàng da trước gan với tăng Bilirubin GT ưu thế :

 Tán huyết

 Một số thuốc cản trở thu nhận Bilirubin GT vào gan

như Rifampin, Probenecid, Ribavirin.

2 Vàng da tại gan :

 Tăng Bilirubin GT ưu thế :

Một số thuốc làm giảm khả năng kết hợp acid Glucuronic như chloramphenicol, prenanediol gây tăng Bilrubin GT ưu thế.

 Tăng Bilirubin hỗn hợp hay TT ưu thế :

Viêm gan siêu vi , rượu, thuốc, tự miễn

Ung thư tế bào gan

Xơ gan Vàng da liên quan đến thai kỳ

PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN NHÂN VÀNG DA

3 Vàng da do tắc mật sau gan

Tắc ống mật chủ do sỏi, u xâm lấn, nhiễm sán lá gan Ung thư đường mật

Chèn ép đường mật (ung thư đầu tụy, viêm tụy)

Viêm đường mật

4 Tăng bilirubin máu bẩm sinh

Thiếu men Glucuronyl transferase

(HC Gilbert, Crigler-Najjar) tăng chủ yếu Bili GT

HC Dubin-Johnson do rối loạn bài tiết mật tăng chủ yếu Bili TT

LÂM SÀNG

1- BỆNH SỬ

 Phát hiện vàng da, vàng mắt khi nào ? diễn tiến vàng

da ? triệu chứng đi kèm như đau hạ sườn P, sốt, sụt cân, phù….?

 Hỏi BN có ăn nhiều carrot, cà chua, đu đủ, vì có thể gây vàng da do lắng đọâng carotene

Một số thuốc cũng có thể gây vàng da như Mepacrine, fluorescein…

Tuy nhiên những trường hợp này không gây vàng niêm mạc và củng mạc

1- BỆNH SỬ

 Nứơc tiểu có sậm màu không? Vàng da xuất hiện đồng thời với nước tiểu sậm màu gợi ý đến bệnh lý gan mật, vàng da không kèm nước tiểu sâm màu gợi

ý tăng Bili GT thường gặp trong tán huyết

 Phân có nhạt màu? Hay đi cầu phân mỡ ? gợi ý tình trạng tắc mật hoàn toàn

2 - KHÁM LÂM SÀNG

 Vàng da do tăng Bili có nhiều mức độ khác nhau từ vàng nhẹ đến vàng sậm như đồng đen

Trường hợp vàng da nhẹ phải quan sát BN dưới ánh sáng mặt trời, chú ý những vùng da mỏng như da mặt, lòng bàn tay

 Khám củng mạc mắt, xem niêm mạc dưới lưỡi hay sàn miệng có nhuộm màu vàng không ?

2- KHÁM LÂM SÀNG

không? Lắc lọ đựng nước tiểu xem có bọt

màu vàng hay không ? (foam test), nếu bọt có màu vàng chứng tỏ có Bilirubin trong nước tiểu.