PHÂN TÍCH DỊCH BÁNG (TRIỆU CHỨNG học nội KHOA) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

PHÂN TÍCH DỊCH BÁNG... PHÂN TÍCH DỊCH BÁNGTrả lời 2 câu hỏi chính XN thường qui 1... BC  Dịch báng nhiễm trùng VPMĐẾM TẾ BÀO câu hỏi 1... ĐỘ CHÊNH ALBUMIN câu hỏi 2 SAAG : Serum-a

PHÂN TÍCH DỊCH

BÁNG

 Vàng trong, trắng trong (BC <1000/mm 3 )

 Gặp 5% trong xơ gan ( tự phát hay chạm

mạch : có máu cục )

 Chiếm 20% case K di căn màng bụng

 Chiếm 10% K màng bụng nguyên phát

(peritoneal carcinomatosis)

Màu sắc

 Đục  có thể do BC, hay do Triglyceride

( > 50mg/dl hay 0,56mmol/l  đục)

 Nâu đỏ  Định lượng Bilirubin

(Bilirubin dịch báng > máu  VPM mật : vỡ túi mật hay thủng tá tràng)

Màu sắc

PHÂN TÍCH DỊCH BÁNG

Trả lời 2 câu hỏi chính ( XN

thường qui )

1 Dịch báng có nhiễm trùng ?

2 Có tăng áp TMC ?

Câu hỏi phụ

 Protein cao hay thấp ?

 Gợi ý nguyên nhân ( kết hợp

LS)  XN chọn lọc.

BC  Dịch báng nhiễm trùng (VPM)

ĐẾM TẾ BÀO ( câu

hỏi 1)

 VPM thứ phát nghi ngờ khi có 2 trong 3 tiêu

 Khi cấy DB thường mọc ≥ 2 loại vi trùng.

2 tiêu chuẩn ± cấy nhiều loại VT 96% VPM thứ phát *

 CEA >5 ng/mL hay ALP >240 UI/L dịch báng : độ nhạy 92 % và chuyên 88 % để phát hiện thủng tạng rỗng

(abscess quanh thận ) TV 100% nếu

không PT *

rỗng

( liềm hơi dưới hoành…) hay nhiễm

trùng khu trú

 VPM tự phát : không hay chỉ có 1 tiêu chuẩn

Cấy chỉ mọc 1 loại vi trùng.

PT không cần thiết đ/v VPM tự phát :

80% TV *

* Pinzello G, Simonetti RG, Craxì A, et al Spontaneous bacterial peritonitis: a prospective investigation

in predominantly nonalcoholic cirrhotic patients Hepatology 1983; 3:545

ĐỘ CHÊNH ALBUMIN (câu hỏi 2)

SAAG : ( Serum-ascities albumin gradient )

(SAAG cao)

< 1.1g/dl : không tăng áp lực TMC (SAAG thấp)

Protein dịch báng  dịch thấm hay tiết

Protein ≥ 25g/l  dịch tiết, < 25g/l  dịch thấm

Nhưng chính xác chỉ 56% !!!.

Dựa LDH DB/ máu và protein DB/máu ( giống tiêu chuẩn Light ) độ chính xác cũng không cao hơn.

o Suy tim P  dịch thấm, nhưng Pro ≥ 25g/l

o Dùng thuốc lợi tiểu nhiều  Pro cao / xơ gan.

o DB do K gan di căn là dịch tiết nhưng co ùPro

thấp đến 30% trường hợp.

PROTEIN

Kết hợp cả SAAG và Protein DB

 gợi ý NN gây báng bụng.

 Nhuộm Gram và Cấy

10ml trong môi trường cấy máu

 độ nhạy cao hơn.

 DB xơ gan không biến chứng : 40UI/l

và Amylase DB/ máu # 0.4

 Amylase DB/ máu > 0.4 : Báng trong

Viêm

tụy hay thủng tạng rỗng vào DB.

ADA

 ≥ 39UI/l : độ nhạy 100% và độ

chuyên 97.2% trong lao màng bụng *

CÁC XÉT NGHIỆM

KHÁC

* Riquelme, A, Calvo, M, Salech, F, et al Value of adenosine deaminase (ADA) in ascitic fluid for the diagnosis

of tuberculous peritonitis: a meta-analysis J Clin Gastroenterol 2006; 40:705

ĐẶC ĐIỂM DỊCH BÁNG

TRONG MỘT SỐ BỆNH LÝ

97.2% trong lao màng bụng

•Sanai FM, Bzeizi KI Systematic review: tuberculous peritonitis presenting features, diagnostic strategies and treatment Aliment Pharmacol Ther 2005; 22:685

** Marshall JB Tuberculosis of the gastrointestinal tract and peritoneum Am J Gastroenterol 1993; 88:989

pro-BNP >1000 pg/ml: độ nhạy để loại trừ xơ

gan gây báng bụng đơn thuần không suy tim là 100%

Xơ gan và suy tim ( xơ gan tim ) : trị số

pro-BNP như suy tim

Sheer TA, Joo E, Runyon BA Usefulness of serum N-terminal-ProBNP in distinguishing ascites

NGUYÊN NHÂN

SAAG cao :

Protein DB cao

- Suy tim phải,

viêm màng ngoài

viêm gan do rượu, suy

gan tối cấp.

SAAG thấp :

Protein DB cao

- Ung thư nguyên phát hay di căn

- Lao màng bụng

- Viêm tụy hay dò tuyến tụy, dò nang giả tụy

- Viêm thanh mạc (serotitis )

Protein DB thấp

- Hôi chứng thận hư

- Suy dinh dưỡng