Một số yếu tố quan trọng khi bắt đầu nghiên cứu 1.. Vấn đề nghiên cứu Đây là nội dung quan trọng nhất trong một cuộc nghiên cứu đặc biệt là một nghiên cứu ứng dụng Ta phải xác định đ
Trang 1CÁC BƯỚC TRONG NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC VỀ KHOA HỌC HÀNH VI & GIÁO DỤC SỨC KHỎE
Trang 2Một số yếu tố quan trọng khi bắt đầu
nghiên cứu
1 Vấn đề nghiên cứu
Đây là nội dung quan trọng nhất trong một
cuộc nghiên cứu đặc biệt là một nghiên cứu ứng dụng
Ta phải xác định đâu là điều chưa hoàn hảo, chưa được biết đầy đủ mà ta phải tìm hiểu
Trong nghiên cứu ứng dụng ta còn cần phải chọn lựa những vấn đề nào mà sự tìm hiểu về
nó mang lại lợi ích thực tiễn càng lớn càng tốt
Trang 3Một số yếu tố quan trọng khi bắt đầu
nghiên cứu
2 Đối tượng nghiên cứu
Là những đối tượng mà ta sẽ thực hiện các
biện pháp thăm dò, thu thập thông tin
Trong một nghiên cứu có thể có nhiều đối
tượng, có đối tượng là con người, cũng có đối tượng là các sinh vật khác hoặc kể cả vật thể
Trong nghiên cứu về KHHV&GDSK, đối tượng
là con người -> vấn đề đạo đức là rất quan
trọng
Trang 4Một số yếu tố quan trọng khi bắt đầu
nghiên cứu
3 Phạm vi nghiên cứu
Đây là điều cũng hết sức quan trọng cần xác định rõ trong nghiên cứu vì thường với nguồn lực có hạn ta không thể nghiên cứu hết tất cả mọi phạm vi
Phạm vi có thể là về thời gian, không gian, đối tượng, bối cảnh, nội dung nghiên cứu
Trang 5Một số yếu tố quan trọng khi bắt đầu
nghiên cứu
4 Hình thức nghiên cứu
Đôi khi ta cũng cần xác định ngay từ đầu hình thức nghiên cứu như là một cách thức, một góc nhìn khi tìm hiểu Ví dụ: Khảo sát cắt
ngang, Khảo sát theo chiều dọc, Điều tra
KABP
Trang 6Một số yếu tố quan trọng khi bắt đầu
nghiên cứu
Khi đã xác định được 4 yếu tố trên thì ta có thể xác định được đề tài nghiên cứu hay cụ thể hơn đó là đặt tên cho đề tài mà dựa trên đó toàn bộ nghiên cứu của chúng ta sẽ được
thực hiện
Trang 7NGHIÊN CỨU ÐỊNH LƯỢNG
Trang 8ĐIỀU TRA KIẾN THỨC, THÁI
ĐỘ, NIỀM TIN, THỰC HÀNH
Trang 111 Đại cương
Kiến thức (Knowledge): Sự nhận biết về một điều gì đó đã được khoa học chứng minh
Niềm tin (Beliefs): Sự xác tín về một điều gì đó
có thể đã được hay chưa/không được khoa
học chứng minh
Thái độ (Attitudes): cảm xúc, nhận thức về một điều cụ thể nào đó Ví dụ:thích/không thích,
quan tâm/không quan tâm
Trang 121 Đại cương
Thực hành (Practices): Những hành vi chăm sóc sức khỏe cụ thể
4 hoạt động chăm sóc sức khỏe nền tảng:
Trang 132 Mục đích của điều tra KABP
Cung cấp số liệu cơ bản làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch và lượng giá chương trình giáo dục sức khỏe
Phân tích sự liên hệ giữa kiến thức, thái độ, niềm tin với thực hành (hành vi) từ đó đề ra
những định hướng giáo dục sức khỏe thích
hợp
Trang 143 Các bước đi chủ yếu
Xác định vấn đề sức khỏe cần nghiên cứu
Xác định các mục tiêu chuyên biệt của nghiên cứu
Xây dựng hệ thống các nội dung (K,A,B,P)
dự kiến khảo sát
Trang 153 Các bước đi chủ yếu
Thiết kế bảng câu hỏi dựa vào các câu hỏi
nghiên cứu và các nội dung dự kiến khảo sát
Thu thập số liệu: chọn mẫu và điều tra tại cộng đồng bằng bảng câu hỏi hoặc thu thập số liệu
có sẳn
Nghiệm thu, kiểm, lọc dữ liệu
Nhập dữ liệu vào máy tính
Kiểm, chỉnh dữ liệu
Trang 163 Các bước đi chủ yếu
Xử lý dữ liệu: sử dụng các công cụ Thống kê
mô tả, Thống kê phân tích
Viết báo cáo kết quả (Đầy đủ, Tóm tắt)
Trang 17NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH
Trang 181 Đại cương
là những nghiên cứu:
tìm hiểu sâu những đặc điểm, tính chất của đối tượng nghiên cứu (ĐTNC)
các yếu tố ảnh hưởng đến suy nghĩ, hành vi
của ĐTNC trong những hoàn cảnh cụ thể.
Cụ thể đó là trả lời cho câu hỏi KHI NÀO, Ở
ĐÂU, THẾ NÀO, TẠI SAO
Gần gũi với cách tìm hiểu thông thường trong
đời sống
Trang 19 Mô tả: các khuôn mẫu (patterns) hành vi, quan
niệm, nhận thức hoặc toàn diện hơn nữa đó là văn hóa của một nhóm đối tượng nào đó
Phân tích: Các yếu tố ảnh hưởng đến những yếu
tố nêu trên và mối liên hệ giữa các yếu tố trong
một tổng thể thống nhất giữa chủ thể và điều kiện môi trường.
Trang 202.Các bước trong NCĐT
2.2 Chọn mẫu
Chọn mẫu trong NCĐT thường là chọn mẫu có mục đích (purposive sampling) hơn là theo xác suất (probalitical sampling)
Thường là những mẫu nhỏ trong đó đối tượng
sống trong một bối cảnh cụ thể
Trang 212.Các bước trong NCĐT
Để chọn mẫu ta phải xác định các tiêu chuẩn
để chọn ra những đối tượng mà ta muốn khảo sát có liên quan đến vấn đề ta nghiên cứu.
Chẳng hạn ta quan tâm đến yếu tố giới, kinh
tế, học vấn, gia đình toàn vẹn hay không v.v…
Tuy nhiên trong tiến trình thu thập thông tin có thể điều chỉnh tiêu chuẩn
Trang 222.Các bước trong NCĐT
Lưu ý chọn các đối tượng có khả năng cung cấp các thông tin có chiều sâu
Mang tính đại diện tương đối
Ví dụ: những người có làm nhiệm vụ nào đó, có tiếp xúc với nhiều người…
Trang 232.Các bước trong NCĐT
2.3 Thu thập thông tin
Có thể sử dụng nhiều phương pháp thu thập thông tin như:
Quan sát: quan sát từ bên ngoài hoặc quan sát với tư cách là thành viên (participant
observation)
Tham khảo tài liệu viết, nhật ký (có sẵn hoặc
đề nghị viết)
Trang 242.Các bước trong NCĐT
Phỏng vấn sâu (in-depth interview) bán cấu trúc (semi-structured) hoặc không cấu trúc
(non-structured)
Thảo luận nhóm tiêu điểm (focus group
discussions): là hình thức bổ sung cho phỏng vấn sâu
Họp mặt cộng đồng (community meeting).
Trang 252.Các bước trong NCĐT
2.4 Phân tích dữ liệu
Có nhiều phương pháp phân tích dữ liệu định tính từ phản ánh toàn bộ thông tin (diễn giải ít nhất) cho đến cô đọng thông tin (diễn giải
nhiều nhất):
Chỉ sắp xếp, trình bày lại thông tin thu thập
được thành những trường hợp điển hình
(giống như phóng viên viết bài)
Trang 262.Các bước trong NCĐT
Phân tích dựa theo các đề mục nội dung
(thematic analysis) thực tế là theo một dàn ý về những điều ta muốn tìm hiểu
Thu gọn và sắp xếp lại: phân tích nội dung
(Content analysis), Quy nạp phân tích (Analytic Induction)
Khái quát ở mức cao: xây dựng lý thuyết nền tảng để giải thích các dữ liệu thu thập được
(Grounded theory).
Trang 272.Các bước trong NCĐT
2.5 Viết báo cáo
Viết báo cáo trong NCĐT đòi hỏi phải linh hoạt
để đảm bảo được kết quả vừa mang tính hệ
thống nhưng cũng vừa thể hiện được hoàn
cảnh toàn diện của ĐT cho dù là phương pháp phân tích dữ liệu nào
Trang 28Chúc các em luôn khỏe, vui