KHÁI NIỆM về sức KHỎE CỘNG ĐỒNG (sức KHỎE CỘNG ĐỒNG) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

MỘT SỐ ĐỊNH NGHĨA NHU CẦU SK, ĐÒI HỎI SK *NHU CẦU SỨC KHOẺ: vấn đề mà chăm sóc y khoa có thể giúp được, dù cho người ta có hỏi đến hay không... PHÒNG BỆNH CẤP II: những hoạt động nh

KHÁI NIỆM VỀ SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG

MỘT SỐ ĐỊNH

NGHĨA

NHU CẦU SK, ĐÒI HỎI SK

*NHU CẦU SỨC KHOẺ: vấn đề mà chăm sóc

y khoa có thể giúp

được, dù cho người ta

có hỏi đến hay không

MỘT SỐ ĐỊNH

NGHĨA

ĐÒI HỎI SỨC KHOẺ:

là khi người ta tìm đến

sự giúp đỡ, dù cho

hiện nay họ có hay

không có “nhu cầu” y khoa

4

PHÒNG BỆNH

PHÒNG BỆNH CẤP I: những hoạt

động nhằm ngăn không để

bệnh xảy ra, giảm nguy cơ xảy

ra những ca mới (Incidence)

PHÒNG BỆNH CẤP II: những hoạt

động nhằm làm giảm số bệnh hiện có (Prevalence) trước khi

người bệnh thấy có biểu hiện (Pap smear).

PHÒNG BỆNH

 PHÒNG BỆNH CẤP III : can

thiệp khi bệnh đã có biểu

hiện hay có triệu chứng nhằm làm giảm di chứng, tái phát

9

10

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN Y

HỌC

4 thời kỳ của khoa học về SK:

1. Cho đến 1850 : Thời kỳ kinh

nghiệm: chẩn đoán và điều trị các triệu chứng.

 Phát hiện : tế bào, vi khuẩn,

 Phát minh các dụng cụ chẩn

Khoa học lâm sàng phát triển, sự

quan tâm chuyển từ bệnh sang bệnh nhân

cần đến các khoa học khác

Tâm lý y học

Xã hội học

Tiến bộ về kháng sinh, thuốc

diệt côn trùng,

Cái nhìn mới : Quan hệ con người với

môi trường

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN Y

HỌC

 Chẩn đoán và điều trị bệnh

cho 1 quần thể , không chỉ cho

1 bệnh nhân

 Phối hợp nhiều chuyên khoa và kết hợp vơí KHXH

- Không biết chăm sóc TE

- Sinh đẻ nhiều

- Sinh đẻ không an toàn

- Tai nạn lao động

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN Y

HỌC

Và gần đây :

- Thủy lợi, đắp đập

- Sử dụng các sản phẩm hóa học

- Công nghiệp hóa gây ô

nhiễm

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN Y

HỌC

SK một CĐ không thể tốt nếu

- chỉ chú ý đến những cá thể

- chỉ được giải quyết đơn giản

bằng việc thanh toán bệnh tật Nguồn gốc của bệnh tật

không chỉ đơn thuần là vi

khuẩn, côn trùng

Y TẾ CÔNG CỘNG

Là khoa học bảo vệ và nâng cao

SK mà đối tượng là quần thể , khác với y học lâm sàng là

khoa học tập trung chăm sóc cá nhân khi họ bi bệnh.

Y TẾ CÔNG CỘNG

CHỨC NĂNG CỦA YTCC

1. Phòng chống dịch và sự lan

truyền của bệnh tật

2. Bảo vệ chống lại những tình

trạng thiếu an tòan do môi

trường gây ra

3. Đề phòng tai nạn

Y TẾ CÔNG CỘNG

CHỨC NĂNG CỦA YTCC

đối với sức khỏe

trợ cho các cộng đồng phục hồi

năng tiếp cận đến các dịch vụ sức khỏe

Y TẾ CÔNG CỘNG

Vai trò của YTCC

-bảo đảm những điều kiện cần

thiết cho người dân có cuộc

sống khỏe mạnh,

-qua những chương trình bảo vệ và

đề phòng rộng rãi.

NHIỆM VỤ CỦA Y TẾ

CÔNG CỘNG

1. Quản lý thông tin y tế

2. Bảo vệ môi trường

3. Giáo dục SK, khuyến khích SK

4. Phòng chống giám sát bệnh

truyền nhiễm

5. Luật lệ, qui định y tế

6. Nghiên cứu khoa học

NHIỆM VỤ CỦA Y TẾ

CÔNG CỘNG

7. Phát triển và thực hiện các

chính sách y tế, chương trình,

dịch vụ

8. Phát triển nhân lực y tế

9. Chuẩn hoá công nghệ y tế

10. Phòng chống tai nạn lao động

và bệnh nghề nghiệp

11. Cung cấp dịch vụ y tế phù hợp

cho từng loại đối tượng.

CHƯƠNG TRÌNH YTCC

3 Tầm soát bệnh

4 Vệ sinh môi trường

5 Nghiên cứu khoa học

6 Giáo dục sức khỏe

HỆ THỐNG YTCC

Các hệ thống y tế thay đổi tùy

vấn đề sức khỏe ở từng quốc gia:

Tại các nước đang phát triển, vệ sinh môi trường kém, khí hậu nhiệt đới, thiếu phương tiện y tế

 bệnh nhiễm dễ lan rộng

HỆ THỐNG YTCC

Tại các nước phát triển

Nguyên nhân tử vong hàng đầu: tai nạn, ung thư, bệnh tim mạch,

tai biến mạch máu não.

 Mục tiêu YTCC: GDSK phòng chống tai nạn, giảm nguy cơ, duy trì phòng bệnh

CÁN BỘ YTCC

có những hoạt động khác với

các thực hành y khoa thông

thường:

 Giám sát quán ăn:

 Theo dõi dịch tễ: xu hướng bệnh tật; phát hiện dịch.

 Đề xuất luật lệ; qui định.

 NCKH về phương pháp phòng

bệnh, điều trị

Tóm lại

YTCC bao gồm những biện pháp

tiếp cận tổng thể về SK, bảo

đãm cho mỗi thành viên của

quần thể một cuộc sống trong đó SK được duy trì và nâng cao

qua những hoạt động có phối

hợp giũa ngành y tế và những ngành khác.

Tóm lại

YTCC không có nghĩa là chỉ đơn

thuần phòng bệnh

Trong một hệ thống YTCC, hệ

thống bệnh viện được tổ chức để chăm sóc SK cho người dân khi đau ốm.

tổ chức, liên kết xã hội

chính trị, kinh tế, xã hội, văn

hóa, lợi ích,

trong đó có SK.

SỨC KHOẺ CỘNG

ĐỒNG

Các cộng đồng rất khác biệt

nhau về tầm vóc và đặc điểm kinh tế xã hội, đó có thể là

- những cụm thôn bản cách biệt,

- những làng xóm, thị trấn quận huyện

SỨC KHOẺ CỘNG

ĐỒNG

Dù với định nghĩa nào, những

người trong cùng một cộng

đồng là những người cảm thấy họ giống nhau

Giữa những người trong cộng

đồng có sự kết gắn với nhau,

cảm thấy gần nhau, cùng ngôn ngữ, dễ nói với nhau, dễ làm

với nhau.

Y HỌC CỘNG ĐỒNG,

SỨC KHOẺ CỘNG

ĐỒNG

Sự phát triển của khái niệm

Khái niệm SKCĐ: từ yêu cầu CSSK:

– với cái nhìn tổng thể,

– sự phối hợp liên ngành,

– ngoài kiến thức kỹ năng y học,

cần có những kiến thức về DTH,

quản lý, tâm lý học, xã hội học, GDSK.

Y HỌC CỘNG ĐỒNG,

SỨC KHOẺ CỘNG

ĐỒNG

 Đi vào cộng đồng, người cán

bộ y tế cần thấu cảm sâu sắc (đặt mình vào hoàn cảnh của

cộng đồng),

 YTCC và SKCĐ không loại trừ

nhau, mà bổ sung nhau:

Y HỌC CỘNG ĐỒNG,

SỨC KHOẺ CỘNG

ĐỒNG

thể đi sâu vào từng ngóc ngách

chuyên biệt của từng cộng đồng

những vấn đề qui mô, nhưng sở

trường của SKCĐ là đi vào trong CĐ, giải quyết những vấn đề của từng

CĐ chuyên biệt.

- sự tham gia cộng đồng+++

Bao gồm những biện pháp tiếp

cận tổng thể về SK, bảo đãm cho mỗi thành viên của quần

thể một cuộc sống trong đó SK được duy trì và nâng cao qua

những hoạt động có phối hợp.

Y TẾ CÔNG CỘNG và

SỨC KHOẺ CỘNG

ĐỒNG

Y TẾ CÔNG CỘNG:

- vai trò quyết định và thực

hiện là ở CBYT

SỨC KHOẺ CỘNG ĐỒNG

- vai trò quyết định là ở những thành viên của CĐ, CBYT giữ vai trò chuyên môn kỹ thuật.

dựng và thực hiện những hoạt

động hiệu quả nhất nhằm đáp

ứng những nhu cầu trên.

45

family doctor

The World Organization of Family Doctors

(WONCA) and WHO jointly recognized in

1994 that:

The family doctor (general practitioner/family physician) should have a central role in the achievement of quality, cost-effectiveness, and equity in health care systems

To fulfill this responsibility, the family doctor must be

health care.

family medicine words

The Department of Family Medicine and Community Health, University of

Massachusetts Medical school