Bài giảng Lý luận nhà nước và pháp luật: Bài 3 - ThS. Nguyễn Hoàng Mỹ Linh

NGUỒN GỐC CỦA PHÁP LUẬ T.[r]

BÀI 3

LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT

ThS Nguyễn Hoàng Mỹ Linh Giảng viên trường Đại học Ngoại Thương

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Trình bày được kiểu pháp luật và bản chất của pháp luật

01

02

03 Hiểu được 2 thuật ngữ pháp lý quan trọng: Quy phạm pháp luật và

quan hệ pháp luật Trình bày được khái niệm, đặc điểm, bản chất và vai trò của pháp luật

2

NỘI DUNG BÀI HỌC

3.1.

3.2.

3.3.

3.4.

Nguồn gốc, đặc điểm và vai trò của pháp luật

Bản chất của pháp luật

Kiểu pháp luật

Quy phạm pháp luật

3.1 NGUỒN GỐC, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT

3.1.1

3.1.2

3.1.3

Nguồn gốc của pháp luật

Khái niệm pháp luật

Đặc điểm của pháp luật

3.1.4 Vai trò của pháp luật

a Sự ra đời của pháp luật

Nguyên nhân cho sự ra đời của Nhà nước cũng là nguyên nhân cho sự ra đời của pháp luật, cụ thể là:

Nguyên nhân kinh tế

Sự xuất hiện và phát triển

của chế độ tư hữu

Nguyên nhân xã hội

Sự phân chia giai cấp trong xã hội thị tộc dẫn đến mâu thuẫn giai cấp đối kháng phát triển đến mức không thể dung hoà được

3.1.1 NGUỒN GỐC CỦA PHÁP LUẬT

3.1.1 NGUỒN GỐC CỦA PHÁP LUẬT (tiếp)

b Con đường hình thành pháp luật

Các con đường hình thành pháp luật: là quá trình, cách thức tạo nên (làm ra) pháp luật trong lịch sử

Nhà nước chọn lọc, thừa

nhận các quy tắc xử sự

thông thường trong xã

hội (tập quán) và nâng

chúng lên thành các quy định pháp luật.

Tập quán pháp

Nhà nước ban hành các

văn bản quy phạm pháp luật.

Văn bản quy phạm

pháp luật Tiền lệ pháp (án lệ)

Nhà nước thừa nhận các

quyết định áp dụng pháp luật (của tòa án hoặc các

cơ quan hành chính) thành những quy định chung (pháp luật) để áp dụng cho những trường hợp tương

tự khác.

3.1.2 KHÁI NIỆM PHÁP LUẬT

Pháp luật là một hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do Nhà nước

ban hành hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội theo những mục

3.1.3 ĐẶC ĐIỂM CỦA PHÁP LUẬT

8

Là một trong những công cụ quan trọng nhất để Nhà nước quản lý xã hội

Pháp luật

Ý chí của giai cấp thống trị

Mang tính hệ thống

Mang tính quyền lực nhà nước

Những quy tắc có tính bắt buộc chung

Do các điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội quyết định

3.1.4 VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT

Vai trò điều chỉnh Vai trò bảo vệ Vai trò giáo dục

Xác định trước cho các chủ thể trong xã hội

phải có những ứng xử

tương ứng với những

tình huống xảy ra theo

ý chí của Nhà nước.

Duy trì và bảo vệ trật

tự xã hội, lợi ích của giai cấp thống trị.

Tác động lên yếu tố tâm lý,

ý thức từ đó giúp con người tạo ra thói quen cân nhắc trước khi thực hiện

xử sự, thấy được trách

nhiệm đối với chính bản thân và xã hội.

3.2 BẢN CHẤT CỦA PHÁP LUẬT

3.2.1

3.2.2

Bản chất giai cấp

Bản chất xã hội