Bài giảng môn học tư tưởng hồ chí minh

[r]

B GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Ộ Ụ Ạ

Đ I H C HU Ạ Ọ Ế

TR ƯỜ NG ĐAI HOC KHOA HOC ̣ ̣ ̣

 *

HU , 9-2009 Ế

M C L C Ụ Ụ

L I NÓI Đ UỜ Ầ 3

Chương m đ u: Đ I Tở ầ Ố ƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U VÀ ÝỨ NGHĨA H C T P MÔN T TỌ Ậ Ư ƯỞNG H CHÍ MINHỒ 4

Chương 1: C S , QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N TƠ Ở Ể Ư

TƯỞNG H CHÍ MINHỒ 12

Chương 2: T TƯ ƯỞNG H CHÍ MINH V V N Đ DÂN T C VÀỒ Ề Ấ Ề Ộ CÁCH M NG GI I PHÓNG DÂN T CẠ Ả Ộ 26

Chương 3: T TƯ ƯỞNG H CHÍ MINH V CH NGHĨA XÃ H I VÀỒ Ề Ủ Ộ CON ĐƯỜNG QUÁ Đ LÊN CH NGHĨA XÃ H I VI T NAMỘ Ủ Ộ Ở Ệ 47

Chương 4: T TƯ ƯỞNG H CHÍ MINH V Đ NG C NG S N VI TỒ Ề Ả Ộ Ả Ệ NAM 60

Chương 5: T TƯ ƯỞNG H CHÍ MINH V Đ I ĐOÀN K T DÂN TÔCỒ Ề Ạ Ế ̣

VA ĐOAN KÊT QUÔC TỀ ̀ ́ ́ ́ 73

Chương 6: T TƯ ƯỞNG H CHÍ MINH V DÂN CH VÀ XÂY D NGỒ Ề Ủ Ự NHÀ NƯỚC C A DÂN, DO DÂN, VÌ DÂNỦ 89

Chương 7: T TƯ ƯỞNG H CHÍ MINH V VĂN HOÁ, Đ O Đ C VÀỒ Ề Ạ Ứ XÂY D NG CON NGỰ ƯỜI M IỚ 103

L I NÓI Đ U Ờ Ầ

-***-Đ đáp ng k p th i yêu c u h c t p, nghiên c u và t o đi u ki n thu n ể ứ ị ờ ầ ọ ậ ứ ạ ề ệ ậ

l i cho vi c h c t p và ôn thi h t h c ph n môn "T t ợ ệ ọ ậ ế ọ ầ ư ưở ng H Chí Minh" c a ồ ủ sinh viên không chuyên ngành lý lu n Mác-Lênin cua cac tr ậ ̉ ́ ườ ng Đai hoc thu c ̣ ̣ ộ

Đ i h c Hu , cùng nh ng b n đ c xa g n có quan tâm đ n môn h c này, chúng ạ ọ ế ữ ạ ọ ầ ế ọ tôi biên t p và cho ra m t cu n "Bai gi ng môn hoc T t ậ ắ ố ̀ ả ̣ ư ưở ng H Chí Minh" ồ

Cu n sách đ ố ượ c hoàn thành ch y u d a vào n i dung cu n “Giáo trình ủ ế ự ộ ố

T t ư ưở ng H Chí Minh” c a H i đ ng lý lu n Trung ồ ủ ộ ồ ậ ươ ng biên so n, Nhà xu t ạ ấ

b n Chính tr Qu c gia n hành năm 2003 (Dùng trong các tr ả ị ố ấ ườ ng đ i h c, cao ạ ọ

đ ng), “Giao trinh t t ẳ ́ ̀ ư ưở ng Hô Chi Minh” Nhà xu t b n Chính tr Qu c gia, Hà ̀ ́ ấ ả ị ố

N i, 2005-2008; Quyêt đinh ban hanh Ch ộ ́ ̣ ̀ ươ ng trinh cac môn Ly luân Chinh tri ̀ ́ ́ ̣ ́ ̣ trinh đô Đai hoc, Cao đăng dung cho sinh viên khôi không chuyên nganh Mac- ̀ ̣ ̣ ̣ ̉ ̀ ́ ̀ ́ Lênin, t t ư ưở ng Hô Chi Minh, sô 52/2008/QĐ-BGDĐT ngay 18/9/2008; “Đê ̀ ́ ́ ̀ ̀

c ươ ng giao trinh t t ́ ̀ ư ưở ng Hô Chi Minh” ban hanh theo Công văn cua Bô Giao ̀ ́ ̀ ̉ ̣ ́ duc & Đao tao, sô 512/BGDĐT-GDĐH ngay 2/2/2009 Đăc biêt la “Giao trinh t ̣ ̣ ̣ ́ ̀ ̣ ̣ ̀ ́ ̀ ư

t ưở ng Hô Chi Minh” (dung cho sinh viên đai hoc, cao đăng khôi không chuyên ̀ ́ ̀ ̣ ̣ ̉ ́ nganh Mac-Lênin, t t ̀ ́ ư ưở ng Hô Chi Minh), Bô Giao duc va Đao tao, Nhà xu t b n ̀ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ̀ ̣ ấ ả Chính tr Qu c gia, Hà N i, 2009 ị ố ộ

M c dù đã có nhi u c g ng, song cu n sách cũng không tránh kh i ặ ề ố ắ ố ỏ

nh ng thi u sót Tác gi r t mong nh n đ ữ ế ả ấ ậ ượ c s góp ý c a các b n đ ng ự ủ ạ ồ nghi p, đ c gi xa g n đ cu n sách ngày càng hoàn thi n h n ệ ọ ả ầ ể ố ệ ơ

Chân thành c m n! ả ơ

Hu , tháng 09 năm 2009 ế

Th.s Hoàng Ng c Vĩnh ọ

Ch ươ ng m đ u: ở ầ Đ I T Ố ƯỢ NG, PH ƯƠ NG PHÁP NGHIÊN C U VÀ Ứ

Ý NGHĨA H C T P MÔN T T Ọ Ậ Ư ƯỞ NG H CHÍ MINH Ồ

I Đ I T Ố ƯỢ NG NGHIÊN C U Ứ

1 Khái ni m t t ệ ư ưở ng và t t ư ưở ng H Chí Minh ồ

a) Khái ni m t t ệ ư ưở ng

- Khái ni m t t ệ ư ưở ng

+ Hi u theo nghĩa phô thông, t tể ̉ ư ưởng là s phan anh hiên th c trongự ̉ ́ ̣ ự

y th c, la biêu hiên quan hê cua con nǵ ứ ̀ ̉ ̣ ̣ ̉ ườ ới v i thê gi i xung quanh (thônǵ ớ

thường người ta cung quan niêm t t̃ ̣ ư ưởng la suy nghĩ ho c ý nghĩ).̀ ặ

+ Khái ni m “ệ t t ư ưở ” trong “T t ng ư ưở ng H Chí Minh ồ ” không ph iả dùng v i nghĩa tinh th n - t tớ ầ ư ưởng, ý th c t tứ ư ưởng c a m t cá nhân, m tủ ộ ộ

c ng đ ng, mà v i nghĩa ộ ồ ớ là m t h th ng nh ng quan đi m, quan ni m, ộ ệ ố ữ ể ệ

lu n đi m đ ậ ể ượ c xây d ng trên m t n n t ng th gi i quan và ph ự ộ ề ả ế ớ ươ ng pháp lu n (n n t ng tri t h c) nh t quán, đ i bi u cho ý chí, nguy n ậ ề ả ế ọ ấ ạ ể ệ

v ng c a m t giai c p, m t dân t c, đ ọ ủ ộ ấ ộ ộ ượ c hình thành trên c s th c ti n ơ ở ự ễ

nh t đ nh và tr l i ch đ o ho t đ ng th c ti n, c i t o hi n th c ấ ị ở ạ ỉ ạ ạ ộ ự ễ ả ạ ệ ự

+ Khai niêm “t t́ ̣ ư ưởng” thường liên quan tr c tiêp đên khai niêm “nhaự ́ ́ ́ ̣ ̀

t tư ưởng”

Theo t đi n ti ng Vi t, “ừ ể ế ệ nhà t t ư ưở ng” là nh ng ngữ ười có nh ng tữ ư

tưởng tri t h c sâu s c.ế ọ ắ

Lênin cũng đã l u ý r ng: M t ngư ằ ộ ườ ứi x ng đáng là nhà t tư ưởng khi

lược, các v n đ v t ch c, v nh ng y u t v t ch t c a phong tràoấ ề ề ổ ứ ề ữ ế ố ậ ấ ủ không ph i m t cách t phát.ả ộ ự

V i hai khái ni m trên chúng ta có th kh ng đ nh H Chí Minh làớ ệ ể ẳ ị ồ

m t nhà t tộ ư ưởng th c th và t tự ụ ư ưởng c a Ngủ ười có v trí, vai trò và t mị ầ quan tr ng to l n đ i v i s nghi p cách m ng c a dân t c.ọ ớ ố ớ ự ệ ạ ủ ộ

b) Khai niêm t t ́ ̣ ư ưở ng H Chí Minh ồ

- Vi t Nam, l n đ u tiên khái ni m t tỞ ệ ầ ầ ệ ư ưởng H Chí Minh đồ ượ c

đ nh nghĩa t i Đ i h i VII và đị ạ ạ ộ ược hoàn ch nh thêm Đ i h i IX.ỉ ở ạ ộ

- Tuy nhiên, t tư ưởng Hô Chi Minh đa xuât hiên trên vu đai chinh trì ́ ̃ ́ ̣ ̃ ̀ ́ ̣ thê gi i t rât s m goc đô ly luân (co tac phâm va co anh h́ ớ ừ ́ ớ Ở ́ ̣ ́ ̣ ́ ́ ̉ ̀ ́ ̉ ưởng đôi v í ớ môt bô phân dân c nhât đinh) co thê thây t ṭ ̣ ̣ ư ́ ̣ ́ ̉ ́ ư ưởng Hô Chi Minh đa xuât̀ ́ ̃ ́ hiên va ngay cang hoan thiên theo cac môc sau: 1919 v i “Ban yêu sach taṃ ̀ ̀ ̀ ̀ ̣ ́ ́ ớ ̉ ́ ́ điêm”, 1927 v i “Đ̉ ớ ường kach mênh”, 1930 v i “Ć ̣ ớ ương linh đâu tiên cuã ̀ ̉ Đang”, 1945 v i “Tuyên ngôn cua n̉ ớ ̉ ước Viêt Nam Dân chu Công hoa”, ̣ ̉ ̣ ̀

1991 la th i điêm chin muôi vê bôi canh quôc tê va trong ǹ ờ ̉ ́ ̀ ̀ ́ ̉ ́ ́ ̀ ước cho sự

ra đ i khai niêm t tờ ́ ̣ ư ưởng Hô Chi Minh.̀ ́

- Đ nh nghĩa t tị ư ưởng H Chí Minh c a Đ ng ta ch rõ:ồ ủ ả ỉ

1 B n ch t c a t tả ấ ủ ư ưởng H Chí Minh là h th ng lý lu n ph n ánhồ ệ ố ậ ả

nh ng v n đ có tính quy lu t c a cách m ng Vi t Nam.ữ ấ ề ậ ủ ạ ệ

2 N i dung t tộ ư ưởng H Chí Minh bao g m nh ng v n đ có liên quanồ ồ ữ ấ ề

đ n quá trình phát tri n t cách m ng dân t c dân ch nhân dân ti n lên cáchế ể ừ ạ ộ ủ ế

m ng xã h i ch nghĩa ạ ộ ủ

3 Ch ra ngu n g c hình thành t tỉ ồ ố ư ưởng H Chí Minh: đó là chồ ủ nghĩa Mác - Lênin, truy n th ng dân t c, trí tu th i đ i.ề ố ộ ệ ờ ạ

4 M c tiêu c a t tụ ủ ư ưởng H Chí Minh là gi i phóng giai c p, gi iồ ả ấ ả phóng dân t c, gi i phóng con ngộ ả ười

- T đó (1991) cho đ n nay, các nhà nghiên c u đã đ a ra nhi u đ nhừ ế ứ ư ề ị nghĩa khác nhau v t tề ư ưởng H Chí Minh các góc đ c a m i khoa h cồ ở ộ ủ ỗ ọ

c th Tuy nhiên, t đ nh hụ ể ừ ị ướng c a ĐH IX, khoa h c lý lu n thì đ nhủ ở ọ ậ ị nghĩa sau đây c a Hôi đông Trung ủ ̣ ̀ ương chi đao biên soan Giao trinh Quôc̉ ̣ ̣ ́ ̀ ́ gia cac bô môn khoa hoc Mac-Lênin, T t́ ̣ ̣ ́ ư ưởng Hô Chi Minh đ̀ ́ ược in trong Giao trinh “T t́ ̀ ư ưởng Hô Chi Minh”, dung trong cac tr̀ ́ ̀ ́ ường Cao đăng vả ̀

10 Phân tích nh ng quan đi m c b n c a H Chí Minh v đ iữ ể ơ ả ủ ồ ề ạ đoàn k t toàn dân t c? Ý nghĩa c a v n đ này trong th c ti n cách m ngế ộ ủ ấ ề ự ễ ạ

Vi t Nam hi n nay?ệ ệ

11 Phân tich nh ng quan điêm c ban cua Hô Chi Minh vê đoań ữ ̉ ơ ̉ ̉ ̀ ́ ̀ ̀ kêt quôc tê? Ý nghĩa c a vi c k t h p s c m nh dân t c v i s c m nh́ ́ ́ ủ ệ ế ợ ứ ạ ộ ớ ứ ạ

th i đ i trong th c ti n cách m ng Vi t Nam hi n nay?ờ ạ ự ễ ạ ệ ệ

12 Phân tich quan điêm cua Hô Chi Minh vê dân chu? Liên hê vâń ̉ ̉ ̀ ́ ̀ ̉ ̣ ́

đê nay trong th c tiên cach mang Viêt Nam hiên nay?̀ ̀ ự ̃ ́ ̣ ̣ ̣

13 Phân tích lu n đi m c a H Chí Minh v Nhà nậ ể ủ ồ ề ước c a dân,ủ

do dân và vì dân? T đo liên hê trach nhiêm va nghia vu cua ban thân khiừ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ̃ ̣ ̉ ̉ đang ngôi trên ghê nha tr̀ ́ ̀ ường va sau khi ra tr̀ ường?

14 Phân tich nh ng quan điêm c ban cua Hô Chi Minh vê văń ữ ̉ ơ ̉ ̉ ̀ ́ ̀ hoa? ́ T đo liên hê v i ban thân?ừ ́ ̣ ớ ̉

15 Phân tích nh ng chu n m c c b n và nguyên t c xây d ngữ ẩ ự ơ ả ắ ự

đ o đ c con ngạ ứ ười m i Vi t Nam trong t tớ ở ệ ư ưởng H Chí Minh? T đoồ ừ ́ liên hê v i ban thân?̣ ớ ̉

16 Phân tích nh ng quan đi m ch y u trong t tữ ể ủ ế ư ưởng H Chíồ Minh vê xây d ng con ng̀ ự ười m i? Ý nghĩa c a quan đi m H Chí Minhớ ủ ể ồ

v s nghi p tr ng ngề ự ệ ồ ười trong công cu c đ i m i hi n nay Vi t Nam?ộ ổ ớ ệ ở ệ

17 Phân tích nh ng quan đi m ch y u c a H Chí Minh v môtữ ể ủ ế ủ ồ ề ̣

sô linh v c văn hóa cu thê? T đo liên hê v i ban thân trên linh v c hoc tâṕ ̃ ự ̣ ̉ ừ ́ ̣ ớ ̉ ̃ ự ̣ ̣

va công tac cua chinh minh?̀ ́ ̉ ́ ̀

18 Lam ro nh ng đong gop cua Hô Chi Minh vê ly luân va th c̀ ̃ ữ ́ ́ ̉ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ̀ ự tiên trên linh v c vân đê dân tôc thuôc đia va cach mang giai phong dân tôc?̃ ̃ ự ́ ̀ ̣ ̣ ̣ ̀ ́ ̣ ̉ ́ ̣

19 Vi sao trong s nghi p đ i m i hi n nay Vi t Nam, không̀ ự ệ ổ ớ ệ ở ệ chi hoc tâp, nghiên c u chu nghia Mac-Lênin ma chu yêu phai hoc tâp,̉ ̣ ̣ ứ ̉ ̃ ́ ̀ ̉ ́ ̉ ̣ ̣ nghiên c u t tứ ư ưởng Hô Chi Minh?̀ ́

20 H Chí Minh đã trung thành và phát tri n sáng t o ch nghĩaồ ể ạ ủ Mác-Lênin vào hoàn c nh c a Vi t Nam v ch nghĩa xã h i và conả ủ ệ ề ủ ộ

đường quá đ lên ch nghĩa xã h i nh ng đi m nào?ộ ủ ộ ở ữ ể

21 H Chí Minh đã trung thành và phát tri n sáng t o ch nghĩaồ ể ạ ủ Mác-Lênin vào hoàn c nh c a Vi t Nam v Đ ng C ng s n và Nhà nả ủ ệ ề ả ộ ả ướ c