Bài giảng Lý luận nhà nước và pháp luật: Bài 1 - ThS. Nguyễn Hoàng Mỹ Linh

T ế bào cơ sở của xã hội là thị tộc, nhiều thị tộc hợp thành bào tộc, nhiều bào tộc hợp thành bộ lạc;.  Xã hội không có sự phân chia giai cấp, phân hóa giàu nghèo, không có người bóc lộ[r]

BÀI 1

LÝ LUẬN VỀ NHÀ NƯỚC

ThS Nguyễn Hoàng Mỹ Linh Giảng viên trường Đại học Ngoại Thương

1

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Trình bày được nguồn gốc, bản chất và chức năng của Nhà nước

Chỉ ra được các kiểu nhà nước, hình thức nhà nước và quyền lực nhà nước

01

02

1.1. Nguồn gốc, bản chất và chức năng của nhà nước

1.2. Kiểu nhà nước

1.3. Hình thức nhà nước

1.4. Quyền lực nhà nước

CẤU TRÚC NỘI DUNG

3

1.1 NGUỒN GỐC, BẢN CHẤT VÀ CHỨC NĂNG CỦA NHÀ NƯỚC

1.1.1

1.1.2.

1.1.3

Nguồn gốc của nhà nước

Bản chất của nhà nước

Chức năng của nhà nước

• Nhà nước là một hiện tượng lịch sử, ra đời khi có những điều kiện nhất định;

• Nhà nước không phải là hiện tượng bất biến, nó gắn liền với sự thay thế các kiểu hình thái

kinh tế xã hội

Điều kiện kinh tế – xã hội

Xã hội cộng sản nguyên thủy và

5

1.1.1 NGUỒN GỐC CỦA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

Xã hội cộng sản nguyên thủy

và tổ chức thị tộc bộ lạc

Phân công lao động xã hội và

các hệ quả của nó

Sự tan rã của chế độ cộng sản nguyên thủy và sự ra đời của

Nhà nước

• Xã hội cộng sản nguyên thủy và tổ chức thị tộc bộ lạc

 Đặc điểm về kinh tế: Chế độ sở hữu chung về tư liệu sản xuất và sản phẩm lao động

 Đặc điểm về xã hội:

 Dân cư trong xã hội được tổ chức theo quan hệ huyết thống Tế bào cơ sở của xã hội là thị tộc, nhiều thị tộc hợp thành bào tộc, nhiều bào tộc hợp thành bộ lạc;

 Xã hội không có sự phân chia giai cấp, phân hóa giàu nghèo, không có người bóc lột người

 Đặc điểm về cách tổ chức quyền lực:

 Người lãnh đạo thị tộc là thủ lĩnh hoặc tù trưởng, do hội đồng thị tộc bầu ra Hội đồng thị tộc bao gồm tất cả những người lớn tuổi trong thị tộc;

 Quyền lực của những người lãnh đạo gắn với dân cư, dựa trên uy tín, không dựa vào sự cưỡng chế

• Phân công lao động xã hội và các hệ quả của nó

1.1.1 NGUỒN GỐC CỦA NHÀ NƯỚC (tiếp)

Chăn nuôi tách ra khỏi

trồng trọt và trở thành một

ngành kinh tế.

Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp.

Thương nghiệp xuất hiện và ngày càng phát triển.

 Lịch sử xã hội loài đã trải qua 3 lần phân công lao động xã hội:

K 

• Lực lượng sản xuất phát triển khiến cho con người

có khả năng săn bắt được nhiều động vật hơn 

năng suất lao động tăng;

• Một bộ phận động vật được giữ lại và thuần hóa

thành vật nuôi;

• Nghề chăn nuôi phát triển.

• Xuất hiện nhu cầu sức lao động để chăn nuôi gia súc Tù binh không bị giết như trước đây mà được giữ lại làm nô lệ chăn nuôi gia súc;

• Xuất hiện sản phẩm dư thừa  Tư hữu bắt đầu xuất hiện;

• Chế độ hôn nhân 1 vợ 1 chồng bắt đầu xuất hiện  gia đình cá thể.

 Phân công lao động xã hội lần thứ nhất: Chăn nuôi tách khỏi trồng trọt

1.1.1 NGUỒN GỐC CỦA NHÀ NƯỚC (tiếp)

K 

• Thủ công nghiệp ngày càng phát triển do con người

tìm ra kim loại, đặc biệt là sắt;

• Nghề dệt, chế tạo đồ kim loại ra đời;

• Sản phẩm nông nghiệp dư thừa dẫn đến sự ra đời

các ngành sản xuất rượu vang, dầu thực vật,….

• Đẩy nhanh quá trình phân hóa xã hội, số lượng

nô lệ ngày càng đông;

• Sự phân biệt giàu nghèo càng sâu sắc;

• Mâu thuẫn giai cấp giữa chủ nô và nô lệ ngày càng tăng  đối kháng giai cấp không thể điều hòa được.

 Phân công lao động xã hội lần thứ hai: Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp